III SA/Łd 129/25

III SA/Łd 129/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Wyporska-Frankiewicz
Katarzyna Ceglarska-Piłat
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 2, art. 120, art. 3 § 1, art. 145 § 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2016 poz 23
art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 1137
art. 130a ust. 10h, art. 130a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2014 poz 101
art. 610(6) § 3, art. 610(7), art. 365 § 1, art. 13 § 2
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jednolity
Dz.U. 2010 nr 152 poz 1018
art. 10 lit. j) i k)
Ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.
Sentencja
Dnia 27 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, , po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 17 grudnia 2024 roku znak: SKO.4141.1105.2024 w przedmiocie ustalenia obowiązku zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 17 grudnia 2024 r., znak: SKO.4141.1105.2024, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm.) zwanej dalej "p.r.d.", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu odwołania J. K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 21 listopada 2024 r., nr ZDiT-IU.40081.63.2019 o ustaleniu solidarnie dla J. K., A. J. i B. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. wysokości kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki Fiat CC o nr rejestracyjnym [...] powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania na łączną kwotę 47 263,00 zł.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że pojazd marki Fiat CC o nr rejestracyjnym [...] został usunięty z drogi na podstawie dyspozycji nr [...] wydanej przez policjanta 30 września 2016 r. i w tym samym dniu został umieszczony na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez właściwy organ. Osobą władającą pojazdem 30 września 2016 r. był J. K., od którego pojazd ten odebrano. Właścicielami usuniętego pojazdu w tym dniu byli J. K., A. J. oraz B. Spółka Akcyjna, czego J. K. nie zakwestionował. Fakt ten wynika wprost z prawomocnego od 28 grudnia 2019 r. postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z 26 sierpnia 2019 r., sygn. akt [...], wydanego w ramach postępowania prowadzonego z udziałem B. Spółki Akcyjnej, A. J. i J. K.. Postanowieniem tym Sąd Rejonowy dla [...] w Ł. orzekł przepadek pojazdu na rzecz Miasta Ł.. Sąd w uzasadnieniu stwierdził, że "właścicielem opisanego pojazdu są uczestnicy postępowania". Sąd ocenił, że prawidłowo doręczono powiadomienie o miejscu przechowywania usuniętego pojazdu, warunkach odebrania go z parkingu i skutkach niedopełnienia tego obowiązku. Organ drugiej instancji podniósł dalej, że organy administracji publicznej właściwe do załatwienia sprawy są bezwzględnie związane treścią prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z 26 sierpnia 2019 r., sygn. akt: [...], o przepadku pojazdu na rzecz Miasta Ł., co oznacza, że nie mogą kwestionować ustaleń faktycznych leżących u jego podstaw, np. co do osoby dotychczasowego właściciela pojazdu, nawet wówczas, gdy strona podważa je w toku postępowania administracyjnego. Źródłem tego związania jest norma prawna wynikająca z art. 365 § 1 k.p.c., który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Organ administracji nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego celem podważenia wiążącego go prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego. Dopóki postanowienie o przepadku pojazdu nie zostanie we właściwym trybie usunięte z obrotu prawnego, organy orzekające w niniejszej sprawie są związane stwierdzeniem, że skarżąca – jako właściciel pojazdu – utraciła jego własność z dniem uprawomocnienia się postanowienia sądu cywilnego. To skarżąca powinna podjąć w ramach postępowania cywilnego (np. wznowienie postępowania) skuteczne działania mające na celu usunięcie postanowienia z obrotu prawnego. Żadne inne dowody nie mogą być brane przez organ pod uwagę. Pomiędzy wydaniem niniejszej decyzji a postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. nie upłynęło pięć lat, o których mowa w art. 130a ust. 10k p.r.d. Organ wydając decyzję na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. nie ustala tego, czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu o obowiązku jego odbioru. Te i inne kwestie poprzedzające wydanie postanowienia na podstawie art. 130a ust. 10e p.r.d. bada sąd powszechny w sprawie przepadku pojazdu. Decyzja wydawana na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. ma charakter związany, co oznacza, że w każdym przypadku ziszczenia się przesłanek wskazanych w tym przepisie właściciel pojazdu będzie obciążony kosztami związanymi z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, niezależnie od tego, kiedy wydana została dyspozycja usunięcia i kiedy sąd orzekł przepadek pojazdu. Organ drugiej instancji ocenił, że w decyzji organu pierwszej instancji w sposób prawidłowy wskazano mechanizm obliczenia ustalonej opłaty oraz cezury czasowe w jakich tę opłatę naliczono. Prezydent Miasta Łodzi wskazał, że na opłatę (47 263 zł) składają się koszty przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym od dnia usunięcia tj. 30 września 2016 r. do momentu uprawomocnienia się postanowienia sądu o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Miasta Ł. tj. do 28 grudnia 2019 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi B. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżąca wniosła także o zasądzenie od organu administracji na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowa, według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z art. 365 § 1 k.p.c. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, wyrażające się w niewyjaśnieniu, czy bank był właścicielem pojazdu w dacie zajścia spornych zdarzeń i oparcie się w tym zakresie na ustaleniach policji prowadzonych w toku czynności wyjaśniających, przywołanych w pisemnym uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. [...] Wydział Cywilny z 26 sierpnia 2019 r. o sygn. akt [...], niepopartych żadnym dowodem, pomimo że na gruncie art. 365 § 1 k.p.c. organ administracji publicznej jest związany wyłącznie ostatecznym rezultatem rozstrzygnięcia sądu cywilnego (rozstrzygnięciem co do istoty), a nie wszystkimi ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez sąd cywilny, które do niego doprowadziły;
2. art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak powołania podstawy prawnej odpowiedzialności banku w niniejszej sprawie;
3. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 21 listopada 2024 r., w sytuacji gdy prawidłowe było uchylenie decyzji w zakresie odnoszącym się do skarżącej.
W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że od 2009 r. nie była współwłaścicielem pojazdu i nie powinna ponosić opłat związanych z jego holowaniem, przechowywaniem oraz utylizacją. W dacie zajścia spornych zdarzeń nie była już współwłaścicielem pojazdu. Skarżąca zbyła cały portfel produktów zabezpieczonych poprzez umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie w 2009 r. na rzecz S. S.A. Nie dysponuje jednak dokumentacją z uwagi na upływ czasu. W aktach sprawy nie znajduje się żaden dowód potwierdzający prawo własności skarżącej w spornym okresie. Organ nie miał podstaw by poczynić ustalenia niekorzystne dla banku, prowadzące do nałożenia tak daleko idących sankcji. Organ w zaskarżonej decyzji w sposób bezpodstawny przyjął, że skarżąca była współwłaścicielem pojazdu w dacie zaistnienia spornych zdarzeń, nie powołując się przy tym na żaden konkretny dowód, a odnosząc się jedynie do związania organu orzeczeniem sądu cywilnego. Sąd cywilny wskazał w swym postanowieniu jedynie enigmatycznie, że w trakcie czynności wyjaśniających funkcjonariusze policji ustalili, że właścicielem opisanego samochodu są uczestnicy postępowania. Sąd nie wskazał jaki dowód miał stanowić podstawę tych ustaleń. Tymczasem ustalenia policji w czasie bliżej nieokreślonych czynności wyjaśniających, niepotwierdzone następnie wyrokiem karnym, nie mogą stanowić podstawy ustaleń faktycznych organu administracji publicznej i prowadzić do nałożenia na skarżącą sankcji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".
Wobec tego w wykonaniu zarządzenia z 8 kwietnia 2025 r. skarżąca i uczestnicy postępowania zostali zawiadomieniu o zgłoszeniu przez organ administracji w odpowiedzi na skargę wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i wezwani do ustosunkowania się do wniosku organu administracji w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia pod rygorem uznania, że wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Nadto uczestnicy postępowania zostali pouczeni o tym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.). W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie wyjaśnić jednak należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a skarżąca i uczestnicy postępowania zawiadomieni o tym wniosku nie zażądali przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego zaistniała przesłanka, o jakiej stanowi art. 119 pkt 2 p.p.s.a. do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, stosując środki określone w ustawie.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części.
Stosownie do powołanych wyżej przepisów sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem celowości czy słuszności. Badanie legalności zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji. Dokonując kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy i posiada jedynie uprawnienia kasacyjne.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji.
Jak stanowi art. 130a ust. 10h u.p.r.d. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu,
z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
W orzecznictwie przyjmuje się, że decyzja wydawana na podstawie art. 130a ust. 10h u.p.r.d. jest decyzją związaną, a zatem w sytuacji ziszczenia się przesłanek
jej wydania, organ wydaje ją obligatoryjnie (por. wyrok NSA z 25 maja 2017 r., I OSK 2142/15; z 20 kwietnia 2018 r., I OSK 2470/17).
W rozpoznawanej sprawie B. Spółka Akcyjna kwestionuje prawidłowość ustalenia przez organy administracji, że była właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, tj. 30 września 2016 r.
Jak wynika z akt sprawy, 30 września 2016 r. Komenda Miejska Policji w Ł. na podstawie art. 130a ust. 4 u.p.r.d. wydała dyspozycję usunięcia pojazdu z uwagi na kierowanie pojazdem przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu. Pojazd odebrano od uczestnika postępowania – J. K.. W tym samym dniu pojazd został usunięty z drogi na parking strzeżony.
Wskazać w tym miejscu należy na treść art. 130a ust. 10 u.p.r.d., zgodnie z którym starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu.
O usunięciu pojazdu z drogi oraz o skutkach jego nieodebrania w terminie trzech miesięcy od dnia usunięcia poinformowano J. K. już 30 września 2016 r. (powiadomienie z 30 września 2016 r.), a A. J. 18 października 2016 r. (powiadomienie z 18 października 2016 r.) i 30 stycznia 2017 r. (zawiadomienie z 24 stycznia 2017 r.).
14 lipca 2027 r. doręczono skarżącej zawiadomienie z 7 lipca 2017 r. o usunięciu pojazdu oraz o skutkach jego nieodebrania.
W treści zawiadomienia z 7 lipca 2017 r. skarżąca została poinformowana o tym, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia, w związku z czym została wezwana do odbioru pojazdu oraz zgłoszenia wniosków i uwag w terminie 14 dni od otrzymania zawiadomienia.
Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca po doręczeniu jej tego zawiadomienia odniosła się w jakikolwiek sposób do jego treści i poinformowała organ administracji o tym, że nie jest współwłaścicielem pojazdu.
Z uwagi na to, że pojazd nie został odebrany ani przez uczestników postępowania, ani przez skarżącą, na mocy regulacji art. 130a ust. 10 u.p.r.d., Prezydent Miasta Łodzi wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. [...] Wydziału Cywilnego z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Miasta Ł.. Wniosek ten wpłynął do sądu 1 marca 2019 r.
Sąd Rejonowy dla [...] w Ł. [...] Wydział Cywilny postanowieniem z 13 marca 2019 r., sygn. akt [...] stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla [...] w Ł., jako właściwemu, do jej rozpoznania.
Postanowieniem z 26 sierpnia 2019 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy dla [...] w Ł. [...] Wydział Cywilny orzekł o przepadku na rzecz Miasta Ł. samochodu osobowego marki Fiat CC o numerze rejestracyjnym [...]. Postanowienie to uprawomocniło się 28 grudnia 2019 r.
Jak wynika z postanowienia z 26 sierpnia 2019 r., sygn. akt [...] Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. [...] Wydział Cywilny, postępowanie w sprawie o orzeczenie przepadku toczyło się z udziałem skarżącej oraz A. J. i J. K.. Sąd powołując się na ustalenia funkcjonariuszy policji stwierdził, że właścicielami pojazdu są "uczestnicy postępowania". Właściciele pojazdu pismami z 24 stycznia 2017 r., 7 lipca 2017 r. i "29" września 2016 r. zostali zawiadomieni o usunięciu pojazdu i skutkach jego nieodebrania, lecz do dnia złożenia wniosku o orzeczeniu przepadku nie odebrali pojazdu. Ponadto zobowiązani do zajęcia stanowiska w sprawie i wypowiedzenia się w przedmiocie wniosku, pod rygorem przyjęcia w razie braku odpowiedzi, że przyłączają się do wniosku, uczestnicy postępowania do dnia wydania postanowienia, mimo upływu zakreślonego terminu, nie wypowiedzieli się w przedmiocie wniosku. Sąd ocenił, że właściciele pojazdu zostali powiadomieni o usunięciu pojazdu. Przesłane zawiadomienie zawierało prawidłowe pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu w terminie, tj. możliwości wystąpienia do sądu przez określony przepisami prawa organ z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu. Pomimo upływu terminów ustawowych, do dnia złożenia wniosku uprawnieniu nie odebrali pojazdu. Sąd stwierdził, że nie dopatrzył się, aby orzeczenie przepadku pojazdu było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W związku z powyższym, na podstawie art. 130a ust. 10 p.r.d. oraz art. 6106 § 3 k.p.c., orzekł przepadek pojazdu na rzecz Miasta Ł..
Z uzasadnienia tego postanowienia nie wynika więc, aby skarżąca w toku postępowania przed sądem powszechnym w sprawie o orzeczenie przepadku kwestionowała ustalenie, że w momencie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu była jego właścicielem. Co więcej, Sąd Rejonowy dla [...] w Ł. [...] Wydział Cywilny ocenił skuteczność doręczonego jej zawiadomienia z 7 lipca 2017 r. i uznał, że została zawiadomiona o usunięciu pojazdu oraz skutkach jego nieodebrania.
Od postanowienia z 26 sierpnia 2019 r., sygn. akt [...] nie został wywiedziony skutecznie środek zaskarżenia i uprawomocniło się ono 28 grudnia 2019 r.
Co do zakresu postępowania o przepadek pojazdu, wymaga odwołać się do art. 130a ust. 10e u.p.r.d., w myśl którego w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Uregulowania te zostały wprowadzone do ustawy Prawo o ruchu drogowym na mocy art. 10 lit. j) i k) ustawy z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018), powoływanej dalej jako "ustawa zmieniająca". Zmiany te miały na celu realizację wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 3 czerwca 2008 r., sygn. akt P 4/06 (opubl.: OTK-A z 2008 r. z 5, poz. 76), stwierdzającego niezgodność art. 130a ust. 10 i art. 130a ust. 11 pkt 3 u.p.r.d. (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) z Konstytucją RP. Chodziło także o doprecyzowanie przepisów dotyczących usuwania pojazdów na koszt właściciela.
W uzasadnieniu do projektu ustawy zmieniającej (druk sejmowy VI.2816) wyjaśniono, że Trybunał we wspomnianym wyroku o sygn. akt P 4/06 przyjął niezgodność art. 130a ust. 10 p.r.d. w zakresie, w jakim dopuszczał odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, z art. 46, art. 21 ust.1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny przepis art. 130a ust. 10 p.r.d. naruszał wzorce konstytucyjnie w zakresie, w jakim dopuszczał odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu. W dotychczasowym stanie prawnym na rzecz Skarbu Państwa przechodziła własność pojazdów, które zostały usunięte z drogi na skutek naruszenia przepisów o bezpieczeństwie lub porządku ruchu drogowego i nie zostały odebrane przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia ich usunięcia. Do przejścia własności takich pojazdów na rzecz Skarbu Państwa dochodziło w związku z uznaniem ich za porzucone z zamiarem wyzbycia się z mocy ustawy, co – w ocenie Trybunału – pozostawało w sprzeczności z przepisami konstytucyjnymi. Zgodnie bowiem z art. 46 Konstytucji RP przepadek rzeczy, może nastąpić tylko w sytuacjach określonych w ustawie i tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Stąd ustawą zmieniającą wprowadzono zmiany w omawianym zakresie w ustawie Prawo o ruchu drogowym, na mocy których według nowego brzmienia art. 130a ust. 10 p.r.d. określono, że w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli pojazd nie został odebrany przez osobę uprawnioną w terminie 3 miesięcy od dnia usunięcia, a sąd będzie orzekał o przepadku pojazdu w trybie postępowania cywilnego w postępowaniu nieprocesowym. Sąd przed wydaniem orzeczenia o przepadku pojazdu ma obowiązek zbadać, czy zostały spełnione ku temu wszystkie przesłanki, a w szczególności czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i dopiero po spełnieniu tych przesłanek będzie mógł orzec przepadek pojazdu.
Trybunał także orzekł niekonstytucyjność art. 130a ust. 11 pkt 3 p.r.d. stwierdzając, że niezgodne z ustawą zasadniczą jest formułowanie upoważnień ustawowych do uregulowania w drodze aktów wykonawczych kwestii związanych z ograniczeniem prawa własności.
Należy podkreślić, że żaden z przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym nie wyłącza skutków postanowienia wydanego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 6106 i art. 6107 k.p.c. (o przepadek pojazdów) w związku z art. 130a ust. 10 p.r.d., przewidzianych w art. 365 § 1 k.p.c. Wspomniany przepis stosowany odpowiednio w postępowaniu nieprocesowym na mocy art. 13 § 2 k.p.c. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Dla postępowania, w którym dochodzi do ustalenia kosztów podlegających zwrotowi, prawomocne orzeczenie sądu o przepadku pojazdu ma znaczenie prejudycjalne, kształtuje bowiem stan faktyczny, z jakim ustawodawca związał obowiązek ponoszenia przez właściciela kosztów, do jakich doszło na skutek usunięcia pojazdu z drogi. Na tym etapie wątpliwości organu co do trafności ustaleń poczynionych przez sąd nie mogą prowadzić do zakwestionowania wydanego orzeczenia. Wadliwość ustaleń faktycznych, na jakich oparł się sąd orzekający w sprawie przepadku pojazdu, bez uprzedniego wzruszenia tego orzeczenia, nie może być podstawą do wyprowadzenia wniosku o potrzebie zweryfikowania przez organ dostrzeżonych nieprawidłowości i ewentualnego przyjęcia odmiennych danych.
Z tych względów prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z 26 sierpnia 2019 r., sygn. akt [...] o przepadku pojazdu na rzecz Miasta Ł. wydane w postępowaniu przed sądem cywilnym, w świetle powołanych regulacji, wiązało organy administracji w rozpoznawanej sprawie.
Wobec uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z 26 sierpnia 2019 r., sygn. akt [...], zawiadomieniem z 6 listopada 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi powiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu oraz zebraniu wystarczającej ilości materiału dowodowego potrzebnego do wydania decyzji o zapłacie kosztów powstałych w następstwie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Jednocześnie organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącą o możliwości zapoznania się w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnień w sprawie, składania wniosków i zastrzeżeń oraz wypowiadania się co do zebranych w niniejszej sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zawiadomienie to doręczono skarżącej 13 listopada 2024 r.
Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca skorzystała w postępowaniu przed organami administracji o przysługujących jej uprawnień. Nie złożyła żadnych wyjaśnień, wniosków czy zastrzeżeń.
Decyzją z 21 listopada 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi orzekł o ustaleniu wysokości kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu solidarnie dla J. K., A. J. i skarżącej. Decyzja ta zawierała pouczenie o sposobie oraz terminie do wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi i została doręczona skarżącej 26 listopada 2024 r.
Odwołanie od decyzji z 21 listopada 2024 r. wniósł jednakże jedynie J. K.. Skarżąca ponownie nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, na co prawidłowo zwrócił uwagę organ, że nakładany w drodze decyzji administracyjnej obowiązek poniesienia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ciąży zawsze na właścicielu pojazdu, przy czym w sytuacji przewidzianej w art. 130a ust. 10i u.p.r.d. jest on zobowiązany do pokrycia tych kosztów solidarnie z osobą, która w chwili usunięcia pojazdu z drogi władała nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. W art. 130a ust. 10i u.p.r.d. chodzi o jakikolwiek tytuł prawny do pojazdu, z którym wiąże się uprawnienie do używania pojazdu (np. użytkowanie, leasing, najem, użyczenie), a który w określonych przypadkach może powstać na skutek czynności odformalizowanych, w tym w sposób dorozumiany.
Zdaniem sądu ustalenia organów administracji co do tego, kto był właścicielem pojazdu w dacie wydania dyspozycji jego usunięcia, należy uznać za prawidłowe.
Skarżąca przed wystąpieniem przez Prezydenta Miasta Łodzi do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu nie kwestionowała swojego udziału w sprawie jako właściciel pojazdu. Z akt sprawy nie wynika też, by skarżąca w toku postępowania przed sądem powszechnym w sprawie o orzeczenie przepadku wskazała dowody świadczące o tym, że w dacie wydania dyspozycji pojazdu nie była jego współwłaścicielem. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia o orzeczeniu przepadku samochodu z 26 sierpnia 2019 r., nie odpowiedziała na wezwanie sądu i nie wypowiedziała się w przedmiocie wniosku. Nie podjęła jakichkolwiek środków prawnych w ramach postępowania cywilnego mających na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego tego postanowienia. Postanowienie to uprawomocniło się 28 grudnia 2019 r.
Skarżąca miała także przed wydaniem decyzji ustalającej wysokości kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu możliwość wypowiedzenia się w przedmiocie zgromadzonego materiału dowodowego, zapoznania się z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnienia w sprawie, złożenia wniosków i zastrzeżeń. Z możliwości tej nie skorzystała.
Ponadto po doręczeniu decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 21 listopada 2024 r. ustalającej wysokości kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu nie skorzystała z możliwości zakwestionowania jej w drodze odwołania. Od decyzji tej odwołanie złożył jedynie J. K..
Dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 17 grudnia 2024 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 21 listopada 2024 r., skarżąca zarzuciła organom niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, wyrażające się w niewyjaśnieniu, czy była właścicielem pojazdu w dacie zajścia spornych zdarzeń i oparcie się w tym zakresie na ustaleniach policji prowadzonych w toku czynności wyjaśniających, przywołanych w pisemnym uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. [...] Wydział Cywilny z 26 sierpnia 2019 r. o sygn. akt [...].
W sprawie nie budzi wątpliwości, że 14 lipca 2017 r. skarżąca jako właściciel pojazdu prawidłowo została powiadomiona o obowiązku odbioru pojazdu i o skutkach jego nieodebrania. Powinna zatem pojazd odebrać i winna liczyć się z obowiązkiem poniesienia kosztów związanych z jego przechowywaniem na parkingu strzeżonym. Skarżąca miała wystarczająco dużo czasu, aby ewentualnie wykazać, że nie jest właścicielem pojazdu i wskazać stosowne dowody o tym świadczące.
Jak już wyżej wskazano, skarżąca jednak nie skorzystała z przysługujących jej możliwości i dopiero w skardze zakwestionowała prawidłowość ustaleń sądu powszechnego oraz organów administracji co do tego, że w dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu była jego właścicielem.
W tym stanie rzeczy twierdzenia skarżącej zawarte dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ocenić należy jako niewiarygodne, a zarzuty jako niezasadne.
Sąd administracyjny, jak również organy administracji publicznej, związane są prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z 26 sierpnia 2019 r., sygn. akt [...], który jednoznacznie przesądził, że właścicielem samochodu była skarżąca. Dlatego też zawarte w skardze do sądu twierdzenie, że skarżąca nie była właścicielem pojazdu, co według skarżącej wynika ze zbycia całego portfela produktów zabezpieczonych poprzez umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie w 2009 r. na rzecz S. S.A., bez wyeliminowania z obrotu prawnego prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z 26 sierpnia 2019 r., sygn. akt [...], musi być uznane za bezskuteczne, gdyż nie może podważyć ustaleń sądu powszechnego zawartych w prawomocnym orzeczeniu wydanym z udziałem skarżącej. Dokumentacja, na którą obecnie powołuje się skarżąca, nie została złożona na żadnym etapie postępowania przed organami administracji lub przed sądem cywilnym.
Związanie postanowieniem sądu cywilnego oznacza brak możliwości zignorowania zarówno ustaleń faktycznych stanowiących bezpośrednio podstawę rozstrzygnięcia, jak i podstawy prawnej. Nie jest dopuszczalne odmienne ustalenie zaistnienia, przebiegu i oceny istotnych dla danego stosunku prawnego zdarzeń faktycznych w kolejnych procesach sądowych między tymi samymi stronami, chociażby przedmiot tych spraw się różnił. Zakazane jest również prowadzenie postępowania dowodowego na okoliczności podważające ustalenia faktyczne zawarte w wiążącym orzeczeniu. Skarżąca mogła wziąć udział w postępowaniu przed sądem cywilnym i powołać się na przedstawione w skardze okoliczności, lecz z takiej możliwości nie skorzystała. Zarówno organ, jak i sąd administracyjny, w świetle art. 130a ust. 10 u.p.r.d. nie prowadzą postępowania w celu ustalenia własności lub innego tytułu prawnego do pojazdu, bowiem ustalenia sądu cywilnego są wiążące.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
ds