III SA/Łd 1205/11

III SA/Łd 1205/11 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2012-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki
Małgorzata Łuczyńska /sprawozdawca/
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GZ 244/12 - Postanowienie NSA z 2012-08-30
II GZ 236/13 - Postanowienie NSA z 2013-05-28
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151, art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
art. 3 ust. 2, art. 7 ust. 1, 2, ust. 2b pkt1, ust. 4, art. 18 ust. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 26, art. 73, art. 75
Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi W. M. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. A. kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącemu G. M. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi W. M. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Uzasadnienie
W dniu 7 maja 2010 roku G.M. złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. wniosek o przyznanie płatności na rok 2010, w którym wystąpił o przyznanie płatności bezpośredniej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych i uzupełniającej płatności podstawowej. Do wniosku załączył materiał graficzny, na którym wskazał położenie zadeklarowanych we wniosku działek.
W dniu [...] r. organ l instancji wezwał stronę do usunięcia braków formalnych wniosku. W dniu 24 czerwca 2010 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w P. korektę wniosku.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał G.M. na rok 2010 jednolitą płatność obszarową w wysokości 31.701,88 zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 18.458,59 zł oraz płatność do upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych w wysokości 8.001,01 zł.
W dniu 28 lutego 2011r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola zasadnicza metodą inspekcji terenowej. Inspektorzy terenowi zastosowali następujące kody:
- DR 7 - stwierdzona uprawa/uprawy należą w całości do innej grupy upraw na działkach rolnych: A1, A2, E2,
- DR 13+ - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej na działkach rolnych: A, A1, A2, C, Cl, C2, E1,
- DR 23 - kontrola działki rolnej przeprowadzona została po zbiorze deklarowanej grupy upraw/uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny na działkach rolnych: C, Cl, C2, D, Dl, D2.
W związku z ujawnieniem nowych okoliczności mających wpływ na wysokość płatności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wznowił postępowanie z urzędu.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. uchylił w całości decyzję z dnia [...] r., nr [...] i przyznał G.M. jednolitą płatność obszarową w wysokości 26.525,03 zł i odmówił przyznania płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcje w wysokości 11.863,90 zł oraz odmówił przyznania płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych i nałożył sankcje w wysokości 7.638,27 zł.
W dniu 3 sierpnia 2011 r. G.M. wniósł odwołanie, w którym kwestionując ustalenia inspektorów terenowych, załączył oświadczenia W.P. oraz P.S. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazał, iż w toku kontroli stwierdzono na dwóch działach tj. A i C powierzchnię zadeklarowaną większą niż zmierzona. W przypadku działki A powierzchnia zadeklarowana wynosiła 20, 27 ha, a zmierzona 17, 28ha, w przypadku natomiast działki C powierzchnia zadeklarowana to 1,20 ha zaś zmierzona 1,12 ha. Skarżący podkreślił, iż nie zna metod pomiaru działek ale dokonane już czterokrotnie kontrole za każdym razem wykazują różne wielkości działek, pomimo że od samego początku działki uprawniane są tak samo w tych samych granicach. Stwierdził, że nie jest możliwe nawet przez najbardziej doświadczonych rolników jakie były zasiewy siedem miesięcy po zbiorach, gdzie rośliny zostały skoszone, kilkakrotnie były wykonane zabiegi agrotechniczne pługiem, agregatem podorywkowym i został wsiany międzyplon ozimy. Kontrolujący nie pobrali żadnych prób do badania, tak sobie stwierdzili i założyli na oko brak zasiewu plonu głównego w roku poprzednim. Skarżący wyjaśnił, że w 2010 roku z uwagi na nadmierne opady deszczu, ulewy w okresie od wiosny do późnej jesieni i długą śnieżną, mroźną zimę, na polach nie pozostały nawet resztki pożniwne, które bardzo szybko zmieniły się w próchnicę po wykonaniu uprawek.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 , art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 150 § 1 k.p.a., art. 17, art. 124, art. 146 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 2009 r. Nr L 30 s. 0016-0099) - załącznik nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW (Dz.Urz. UE z 23 czerwca 2006 r., Nr L 171, str. 90), art.26 ust.1, art. 25, art. 27,art. 32 ust. 1 i 2, art. 58 akapit 1, 2, art. 73ust.2, art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) NR 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE z 2 grudnia 2009 roku r., Nr L 316, str. 65) § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2010 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2010 r.( Dz. U. 2010 r. Nr 213, póz. 1402 ) § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2010 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2010 r. ( Dz.U.2010 Nr. 213 póz. 1403 ), § 2, § 2a, §6, §17 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 40, poz. 326 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007r. w sprawie rodzajów dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności (Dz.U. nr 46, poz. 308) utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności do gruntów rolnych określa ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego . Zgodnie z treścią w art. 7 ust. 1 ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust.2 akapit pierwszy Rozporządzenia Nr 73/2009, jeżeli posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek oraz został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W myśl art. 18 ust. 1 ustawy płatności są przyznawane na wniosek rolnika, natomiast wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z zapisem art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy i jest to iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni deklarowanej przez rolnika do płatności na działkach rolnych, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. l akapit drugi Rozporządzenia Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.
Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 "kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. W myśl art. 32 ust. l Rozporządzenia Nr 1122/2009 "Z każdej kontroli na miejscu przeprowadzonej na mocy przepisów niniejszej sekcji sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli. W sprawozdaniu wskazuje się w szczególności:
a) poddane kontroli systemy pomocy i wnioski o przyznanie pomocy;
b) obecne osoby;
c) sprawdzone działki rolne, zmierzone działki rolne, w stosownych przypadkach wraz z wynikami pomiarów każdej zmierzonej działki rolnej i zastosowanymi metodami pomiaru;
d) liczbę i rodzaj zwierząt, których obecność stwierdzono oraz, w stosownych przypadkach, numery kolczyków, wpisy do rejestru i do skomputeryzowanych baz danych bydła i/lub owiec i kóz oraz wszelkich innych skontrolowanych dokumentów uzupełniających, wyniki kontroli, oraz, w stosownych przypadkach, uwagi szczególne odnośnie do poszczególnych zwierząt i/lub ich kodów identyfikacyjnych;
e) czy rolnik został uprzedzony o wizycie, a jeżeli tak, z jakim wyprzedzeniem;
f) informacje o wszelkich szczególnych środkach kontroli, jakie należy zastosować w ramach poszczególnych systemów pomocy;
g) informacje o wszelkich dodatkowych środkach kontroli zastosowanych później.
Zgodnie z art. 32 ust. 2 Rozporządzenia Nr 1122/2009 ,,(...) jeżeli kontrole takie wykazują nieprawidłowości, umożliwia się rolnikowi podpisanie sprawozdania z kontroli zanim właściwy organ wyciągnie wnioski z ustaleń w zakresie ewentualnych zmniejszeń płatności lub wykluczeń. "
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w dniu 28 lutego 2011 roku w gospodarstwie rolnym beneficjenta została przeprowadzona kontrola zasadnicza metodą inspekcji terenowej, obejmująca swym zakresem wszystkie zadeklarowane we wniosku działki rolne. W toku kontroli stwierdzono nieprawidłowości dotyczące powierzchni w odniesieniu do następujących działek rolnych zgłoszonych do jednolitej płatności obszarowej:
- A - powierzchnia zadeklarowana 20,27 ha, powierzchnia stwierdzona 17,28 ha,
- C- powierzchnia zadeklarowana 1,2 ha, powierzchnia stwierdzona 1,12 ha.
Z raportu z czynności kontrolnych wynika również, że strona zawyżyła powierzchnie działek zadeklarowanych do uzupełniającej płatności obszarowej:
- A1- powierzchnia zadeklarowana 20,27ha, powierzchnia stwierdzona 17,28 ha,
- C1 - powierzchnia zadeklarowana 1,20 ha, powierzchnia stwierdzona 1,12 ha,
- E1- powierzchnia zadeklarowana 16,50 ha, powierzchnia stwierdzona 0,60 ha.
Z raportu z czynności kontrolnych wynika również, że strona zawyżyła powierzchnie działek zadeklarowanych do płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowatych nasiennych:
- A2- powierzchnia zadeklarowana 20,27ha, powierzchnia stwierdzona 17,28 ha,
- C2 - powierzchnia zadeklarowana 1,20 ha, powierzchnia stwierdzona 1,12 ha.
Jednocześnie kontrolujący stwierdzili, iż na działkach rolnych A1, A2, E2 uprawy należą w całości do innej grupy upraw niż deklarowana, (kod DR 7)
Reasumując organ wskazał, że powierzchnia zadeklarowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 56,40 ha, uzupełniającej płatności obszarowej 56,40 ha, a do specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych i drobnonasiennych 38,60 ha natomiast powierzchnia stwierdzona
wynosiła odpowiednio 53,33 ha, 20,15 ha oraz 1,75 ha.
Ponadto organ wyjaśnił, iż stwierdzona powierzchnia użytków rolnych zawarta w protokole z kontroli na miejscu jest to faktyczna powierzchnia, na której kontrolerzy w toku kontroli stwierdzili zadeklarowane we wniosku uprawy, do powierzchni działek rolnych nie wliczono powierzchni nie użytkowanej rolniczo. Dla zobrazowania stanu gruntów, na skontrolowanych działkach została wykonana dokumentacja fotograficzna (kierunek oraz miejsce wykonania zdjęć zostało oznaczone na szkicach pomiaru działek). W ocenie organu kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy, z czynności kontrolnych sporządzony został raport spełniający wymogi formalne zawarte w art. art. 32 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1122/2009, a wykonane w jej trakcie zdjęcia potwierdzają stwierdzone nieprawidłowości. Na każdej fotografii umieszczono tablicę informacyjną wypełnioną danymi pozwalającymi na dokładną identyfikację sfotografowanej działki rolnej.
Organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, kwestionującego ustalenia kontroli przeprowadzonej siedem miesięcy po zbiorach plonu głównego z uwagi na wykonane zabiegi agrotechniczne, pługiem agregatem podorywkowym i został wsiany międzyplon ozimy, wskazał na wyniki kontroli i potwierdzającą je dokumentację fotograficzną. Stwierdził, że "inspekcja terenowa bezspornie wykazała, iż powierzchnia działek A, A1, A2 oraz E, E1, E2 stanowi grunt ugorowany, na którym nie prowadzono uprawy grochu siewnego w plonie głównym (w przypadku działki E na powierzchni 0, 60 ha stwierdzono ściernisko po zbożu). Jednoznaczne stwierdzenie upraw było możliwe, bowiem nie przeprowadzono na w/w działkach żadnych zabiegów agrotechnicznych, o których wspomina skarżący w odwołaniu oraz nie został zasiany międzyplon ozimy. W/w ustalenia zostały udokumentowane fotograficznie ( zdjęcia nr 14, 15, 17, 18, 5, 6, 7, 8, 9, 10), a także poprzez sporządzenie szkiców, na których zaznaczono miejsce i kierunek wykonanych zdjęć". Dla działek C,C1,C2 oraz D, D1,D2 na których wykonano zasiewy poplonów zespół kontrolujący nie zakwestionował braku zasiewu plonu głównego.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, w którym strona kwestionując ustalenia kontrolujących wskazywała na trudne warunki atmosferyczne jakie miały miejsce w 2010r. organ wskazał, iż zadaniem kontroli jest ustalenie stanu faktycznego użytkowanych działek w terenie, a nie badanie, czy też ustalenie przyczyn określonego stanu poszczególnych działek.
Odnosząc się na tle poczynionych ustaleń faktycznych do jednolitej płatności obszarowej organ stwierdził, że różnica pomiędzy powierzchnia zgłoszoną a powierzchnia stwierdzona wynosiła 3, 07ha, co stanowi 5,7566% powierzchni stwierdzonej. W związku z powyższym zgodnie z art. 58 akapit pierwszy Rozporządzenia nr 1122/2009 powierzchnia stwierdzona tj. 53,33 ha została pomniejszona o dwukrotność zawyżenia tj. 3.07 ha, co dało powierzchnie 47, 19 ha, na którą przysługuje płatność JPO.
W kwestii uzupełniającej płatności obszarowej organ wskazał, że różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 36,25 ha, co stanowi 179,90% powierzchni stwierdzonej. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 58 Rozporządzenia Nr 1122/2009 jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion, jak przewidziano w tytule IV rozdział l sekcje 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnika wyklucza się również z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia(...) ".
W niniejszym przypadku zawyżenie procentowe przekracza 50 %, co skutkuje odmową przyznania uzupełniającej płatności obszarowej za 2010 r. i nałożeniem sankcji trzyletnich w wysokości odpowiadającej iloczynowi różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną oraz stawki płatności, tj. 36,25 ha x stawka płatności UPO 327,28 zł = 11 863,90 zł.
W przypadku natomiast specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 36,85 ha, co stanowi 2105,71 % powierzchni stwierdzonej, co powoduje, że w zaistniałym stanie faktycznym zastosowanie znajduje art. 58 akapit trzeci Rozporządzenia Nr 1122/2009. Zgodnie z jego brzmieniem, jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion, jak przewidziano w tytule IV rozdział l sekcje 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnika wyklucza się również z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia.
Z uwagi na fakt, iż zawyżenie procentowe wynosiło 2105,71 % organ odmówił płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin motylkowatych drobnonasiennych oraz nałożył sankcję. Wysokość sankcji została obliczona na podstawie stawki płatności za jeden hektar gruntu tj. 207,28zł i wyniosła 7638,27 (stwierdzona różnica 36,85 ha * stawka płatności 207,28zł = 7638,27zł).
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący powtórzył swoje stanowisko zaprezentowane w odwołaniu i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że kontrolujący zataili informację o możliwości wniesienia zastrzeżeń do protokołu z kontroli przesłanego mu pocztą i uniemożliwili tym samym złożenie zastrzeżeń do protokołu kontroli. Wyjaśnił, że nie złożył do Agencji zawiadomienia o bardzo trudnych warunkach gospodarowania z uwagi na sytuację pogodową, ponieważ nie zostały całkowicie zniszczone uprawy, lecz nadmierne opadu deszczu spowodowały w znacznym stopniu utratę plonu i pogorszenie jakości zebranego zboża. W celu potwierdzenia przedstawionych okoliczności przedstawił oświadczenie swojego pracownika – R.K., który opisał cały przebieg prac polowych związanych z produkcją roślinną w gospodarstwie rolnym skarżącego w latach 2010-2011.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności).Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem rozstrzygnięcie Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie narusza przepisów prawa.
Badając legalność zaskarżonej decyzji należało zacząć od zagadnienia prawidłowości zastosowanego trybu wznowienia postępowania i stwierdzić, że zaistniała w rozpatrywanym przypadku podstawa z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Niewątpliwie w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 28 lutego 2011r. ustalono, że stan przedmiotowych działek nie odpowiada stanowi deklarowanemu w złożonym przez producenta rolnego wniosku o przyznanie płatności. Tego rodzaju kontrola i jej wynik przedstawiony w protokole kontroli sporządzonym przez inspektorów terenowych, stanowił bezsprzecznie nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a W art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymienia się dwie, niezależne od siebie przesłanki w ramach omawianej podstawy wznowienia, jak należy wnosić ze sformułowania, cyt.: "(...) ujawniły się nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody". Zarówno nowe dowody jak i nowe okoliczności muszą ujawnić się po wydaniu decyzji, lecz muszą istnieć w chwili wydania pierwotnej decyzji. Wystarczające jest ujawnienie się albo nowej okoliczności faktycznej albo nowego dowodu, które spełniają - każde z nich - pozostałe przesłanki wznowienia. Każda okoliczność faktyczna może być dowodzona określonym dowodem. W doktrynie i judykaturze wyraża się pogląd, że jeżeli więc nawet dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, lecz został sporządzony w terminie późniejszym, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność faktyczna mogła istnieć w dniu wydania decyzji i może uzasadniać wznowienie postępowania. W realiach rozpoznawanej sprawy nowe okoliczności faktyczne ujawniły się za pośrednictwem dowodu, który został sporządzony już po wydaniu decyzji ostatecznej – wynikają one z twierdzeń zawartych w protokole kontroli. Dokonane w jej toku ustalenia nieprawidłowości, określonych za pomocą kodów DR 7, DR 13+ wraz z ich opisem stanowią zatem tego rodzaju okoliczności faktyczne, które ujawniły się już po wydaniu decyzji ostatecznej, istniały w dacie jej wydania, lecz nie były znane organowi. Zważywszy na prawne przesłanki przyznania płatności (o czym mowa w dalszych rozważaniach) stanowiły one okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Na tym tle należy uznać bezsprzecznie, że organy prawidłowo oceniły wystąpienie określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ustawowej podstawy do wznowienia postępowania, o czym jest mowa w uzasadnieniach decyzji organów. Uchylenie ostatecznej decyzji nastąpiło z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a.
Do rozpoznania sprawy Sąd przyjął stan faktyczny ustalony przez organy orzekające w sprawie.
Przechodząc do oceny zarzutów nie można zgodzić się z zarzutami skargi formułowanymi w aspekcie zasad kontroli oraz organów uprawnionych do jej przeprowadzania. W szczególności regulacje dotyczące przeprowadzania kontroli co do płatności rolnych, w tym płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostały określone prawem wspólnotowym, tj. w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE z 2 grudnia 2009 roku r., Nr L 316, str. 65) Według reguł ogólnych zawartych w art. 26 ust. 1 rozporządzenia kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności.
W rozpoznawanej sprawie w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy słusznie organ przyznał jednolitą płatność obszarową w pomniejszonej wysokości, odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję oraz odmówił przyznania specjalnej płatności obszarowej do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych i nałożył sankcję - wobec stwierdzenia w toku kontroli nieprawidłowości.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r., nr 170, poz. 1051 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009(...),
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Wskazany przepis stanowi zatem o fakcie posiadania gruntów rolnych na dzień 31 maja oraz o fakcie utrzymania gruntów zadeklarowanych do płatności w dobrej kulturze rolnej, przez cały rok.
Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw, m.in.: innych roślin położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej ( art. 7 ust. 2 pkt 3).
W świetle zaś art. 7 ust. 2b pkt 1 rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o przyznanie tej płatności, przysługuje wsparcie specjalne w formie specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym, do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.
W myśl ust. 4 tego artykułu, wysokość płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, o której mowa w ust. 2 i 2a, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu art. 132 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, zmniejszeń płatności wynikających z zastosowania modulacji zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 73/2009 oraz zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.
Płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika (art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach). Wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja (art. 18 ust. 2 tej ustawy).Rodzaje roślin objętych płatnością uzupełniającą określa Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.).
Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach, organ decydujący o przyznaniu lub odmowie przyznania wnioskodawcy płatności w ramach danego programu wsparcia bezpośredniego obowiązany jest do podejmowania określonych czynności prowadzących do merytorycznego rozpoznania wniosku złożonego przez rolnika, a mianowicie obowiązany jest rozpatrzyć w wyczerpujący sposób cały materiał dowodowy oraz udzielać stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W myśl art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, strony oraz osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodne z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wyrażona w przytoczonym przepisie zasada działania na wniosek stanowi o dobrowolności uczestnictwa w programie pomocowym oraz o tym, że potencjalny beneficjent płatności zobowiązany jest do samodzielnego dopełnienia obowiązku przedstawienia wszelkich dowodów niezbędnych do podjęcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej.
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przeprowadza na podstawie art. 30 cyt. ustawy, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 ustawy. Kontrola ma doniosłe znaczenie dla skutecznego funkcjonowania systemu płatności bezpośrednich w całej Unii Europejskiej. Stanowi ona gwarancję rzetelnego wydatkowania wspólnotowych środków budżetowych przeznaczonych na finansowanie tego instrumentu wsparcia dochodowego producentów rolnych.
Stosownie do art. 26 ust. 1 rozporządzenia komisji WE nr 1122/2009, mającego zastosowanie do wniosku złożonego na 2010 r. kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Z przepisów tych wynika, że kontrole na miejscu (obok kontroli administracyjnych) stanowią instrument weryfikowania "zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności", niewątpliwie też ustalenia dokonywane w trakcie kontroli na miejscu, stanowią dowód stanu upraw na deklarowanych do płatności działkach rolnych. Z powyższego wynika, że kontrole wniosków o przyznanie pomocy są nieodłącznym elementem całej procedury ubiegania się o takie dofinansowanie.
Prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, w tym więc kontrole, ma nie tylko wpływ na wynik postępowania, ale także na ukształtowanie uprawnień strony do otrzymania dopłat.
W przedmiotowej sprawie kontrola została przeprowadzona przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W świetle § 2 pkt 3 i 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 grudnia 2010r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzenie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 240 poz. 1605) Przeprowadzanie kontroli, o której mowa w § 1 pkt 1, może być powierzone jednostce organizacyjnej, która zatrudnia, w liczbie zapewniającej sprawne wykonywanie powierzonych kontroli, osoby, które:
a) posiadają:
– wykształcenie wyższe w zakresie rolnictwa, ogrodnictwa, biologii, ochrony środowiska, leśnictwa lub geodezji i kartografii lub
– wykształcenie średnie oraz kwalifikacje w zawodach związanych z rolnictwem, ogrodnictwem, ochroną środowiska, leśnictwem lub geodezją,
b) posiadają, w przypadku osób zatwierdzających raporty z prac w zakresie ustalania powierzchni działek rolnych, uprawnienia zawodowe w zakresie określonym w art. 43 pkt 1, 2, 5 lub 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287),
c) zostaną przed podjęciem czynności kontrolnych przeszkolone w zakresie odpowiadającym powierzonym im czynnościom;
4) zapewnia:
a) sprzęt pomiarowy umożliwiający sprawne przeprowadzanie pomiarów zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009,
b) sprzęt informatyczny i oprogramowanie zapewniające przetwarzanie danych zgodnie z systemem informatycznym posiadanym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,
c) środki transportu zapewniające sprawne wykonywanie powierzonych kontroli.
Odnosząc powyższe przepisy do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że w sprawie przyznania płatności na 2010 r. ustalenia dokonane w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 28 lutego 2011r. na działkach rolnych skarżącego producenta rolnego wskazują, iż zadeklarowana powierzchnia działek rolnych o oznaczeniach A, A1, A2, C, C1, C2, E1, była większa od powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli ( kod DR 13+),natomiast na działkach rolnych o oznaczeniach A1, A2, E2, stwierdzono uprawy należące w całości do innej grupy upraw niż zadeklarowane (kod DR 7). Działki o oznaczeniach C, C1, C2, D, D1, D2 zostały skontrolowane po zbiorze deklarowanej grupy upraw i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny ( kod DR 23). Stwierdzone nieprawidłowości kontrolerzy opisali w raporcie – protokole z czynności kontrolnych. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych, wykonali zdjęcia działek ze wskazaniem daty sporządzenia fotografii oraz oznaczeniem kontrolowanej działki rolnej. Nie ulega wątpliwości, iż fotografie załączone do protokołu( na płycie) przedstawiają stan opisany w protokole. W ocenie Sądu, ustalenia zawarte w raporcie z czynności kontrolnych znajdują przekonujące potwierdzenie w sporządzonej dokumentacji fotograficznej - brak więc podstaw faktycznych do ich kwestionowania.
W orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano znaczenie protokołu z kontroli. Na przykład w wyroku z 4 kwietnia 2008r. sygn. akt II GSK 492/07 NSA wskazał, że: " O wadze dowodu z protokołu kontroli świadczy fakt, że kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty, a to przez dyrektora oddziału regionalnego (...) bądź przez inne jednostki organizacyjne – jeżeli Prezes Agencji powierzy im przeprowadzenie kontroli, i jeżeli dysponują one odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi(...). W świetle powyższego dowodom z protokołu kontroli – właśnie z racji przeprowadzania kontroli przez podmioty wyspecjalizowane ( dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne – co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności.
Wobec powyższe zasadnie organy orzekające w sprawie dały więc wiarę dowodom przedstawionym przez inspektorów przeprowadzających kontrolę. Złożone przez skarżącego do odwołania i do skargi oświadczenia innych rolników – sąsiadów skarżącego oraz jego pracownika - potwierdzające stanowisko skarżącego w zakresie dokonywanych upraw i zabiegów rolniczych nie mogą skutkować podważeniem wiarygodności ustaleń dokonanych w trakcie kontroli na miejscu. Dokumentacja fotograficzna sporządzona przez inspektorów w dniu dokonania kontroli, przedstawia obiektywną wartość dowodową, zaś niepoparte dowodami oświadczenia innych rolników nie stanowią wiarygodnego źródła informacji. Tym bardziej, gdy kontrolę przeprowadzono w związku z donosem innego rolnika o fakcie nieużytkowania rolniczego działek przez skarżącego. Również faktury dotyczące sprzedaży we wrześniu i październiku 2010 roku grochu nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu bowiem nie potwierdzają jednoznacznie, że sprzedany groch pochodził ze zbiorów z 2010 roku. Dokonując swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy miał zatem podstawy faktyczne do uznania, że raport z kontroli na miejscu oraz jego załączniki w postaci dokumentacji zdjęciowej mają większą wartość dowodową niż oświadczenia sporządzone przez rolników – sąsiadów skarżącego, bowiem stanowią one obiektywne odzwierciedlenie sytuacji istniejącej na działkach rolnych w dniach wykonania kontroli, której oceny dokonali profesjonalni inspektorzy.
Skarżący kwestionuje ustalenia kontroli podnosząc, iż kontrola przeprowadzona w lutym 2010 roku dokonana po zbiorach, nie mogła stwierdzić zasiewów (lub ich braku) plonu głównego, bowiem kilkakrotnie były wykonane zabiegi agrotechniczne, pługiem agregatem podorywkowym i został wsiany międzyplon ozimy. Organ odwoławczy ustosunkowując się do tego zarzutu wskazał na wyniki kontroli i potwierdzającą je dokumentację fotograficzną. Stwierdził, że "inspekcja terenowa bezspornie wykazała, iż powierzchnia działek A, A1, A2 oraz E, E1, E2 stanowi grunt ugorowany, na którym nie prowadzono uprawy grochu siewnego w plonie głównym (w przypadku działki E na powierzchni 0, 60 ha stwierdzono ściernisko po zbożu). Jednoznaczne stwierdzenie upraw było możliwe, bowiem nie przeprowadzono na w/w działkach żadnych zabiegów agrotechnicznych, o których wspomina skarżący w odwołaniu oraz nie został zasiany międzyplon ozimy. W/w ustalenia zostały udokumentowane fotograficznie ( zdjęcia nr 14, 15, 17, 18, 5, 6, 7, 8, 9, 10), a także poprzez sporządzenie szkiców, na których zaznaczono miejsce i kierunek wykonanych zdjęć". Dla działek C,C1,C2 oraz D, D1,D2 na których wykonano zasiewy poplonów zespół kontrolujący nie zakwestionował braku zasiewu plonu głównego. Skarżący stwierdził, że "kontrolujący nie pobrali żadnych prób do badania, tak sobie stwierdzili i założyli na oko brak zasiewu plonu głównego w roku poprzednim". W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić, że kontrola przeprowadzona została przez wyspecjalizowaną jednostkę, której kontrolerzy zgodnie z wskazanymi wyżej przepisami, legitymowali się odpowiednimi uprawnieniami i dysponowali specjalistycznym sprzętem pomiarowym. Również co zostało podkreślone wyżej zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, strony oraz osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodne z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wyrażona w przytoczonym przepisie zasada oznacza, że to potencjalny beneficjent płatności zobowiązany jest do samodzielnego dopełnienia obowiązku przedstawienia wszelkich dowodów niezbędnych do podjęcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej. W orzecznictwie podkreśla się, że tak sformułowany art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach należy interpretować w ten sposób, że to beneficjent ma obowiązek dostarczyć wszelkie niezbędne dokumenty, a na organie ciąży tylko obowiązek ich rozpatrzenia (art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy). W okolicznościach przedmiotowej sprawy oznacza to, że to skarżący niezgadzając się z ustaleniami pokontrolnymi winien przedstawić ewentualne dowody podważające zawarte w raporcie ustalenia. Taki dowodami mogły być wyniki pobranych do badania prób, których skarżący domagał się od organów.
Wyjaśniono wątpliwości skarżącego co do metod dokonywania pomiarów działek w związku z wykrytymi nieprawidłowościami odnośnie zadeklarowanych powierzchni . Dyrektor stwierdził, że pomiary zostały wykonane w oparciu o technikę GPS na podstawie współrzędnych działki ewidencyjnej, przy użyciu aparatu Trimble GeoXM. Potwierdzają to zapisy w protokole z czynności kontrolnych.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi, polegający na zatajeniu przez kontrolujących informacji o możliwości wniesienia zastrzeżeń do protokołu z kontroli przesłanego pocztą. Należy w tym miejscu przypomnieć, że skarżący był obecny podczas kontroli lecz nie podpisał protokołu z czynności kontrolnych " w związku z różnicami w pomiarze działek rolnych (pole 98 raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni). Poniżej pola 99 tego raportu (str. 4) znajduje się pouczenie o możliwości zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń na piśmie , co do zawartych w protokole ustaleń w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu. Wbrew zarzutom skarżącego w raporcie z przeprowadzonej kontroli, który skarżący otrzymał pocztą, czego nie kwestionuje, znajduje się pouczenie o możliwości złożenia na piśmie umotywowanych zastrzeżeń co do przeprowadzonych czynności kontrolnych. Zarzut więc "zatajenia informacji o możliwości wniesienia zastrzeżeń do protokołu z kontroli przysłanego pocztą" jest w świetle powyższego nieuzasadniony. W raporcie tym wskazano również jaką techniką dokonano pomiaru powierzchni poszczególnych działek rolnych, a także przy pomocy jakiego sprzętu wykonane zostały pomiary (s. 4 raportu). Bezspornym jest, że skarżący nie zgłosił zastrzeżeń do wyników kontroli w trybie przewidzianym w art. 31 ust. 7 ustawy o płatnościach bezpośrednich, którego treść odzwierciedla zawarte w tym protokole pouczenie. Właśnie w tym trybie następuje ocena zastrzeżeń pokontrolnych dotyczących tzw. wymogów formalnych raportu (tj. procedur przeprowadzenia kontroli). Ocena merytoryczna (tj. zasadność ustaleń kontrolnych) dokonywana jest przez organ wydający decyzję. Taki też tryb procedowania zastosowano w niniejszej sprawie. Zarzut skarżącego jest więc w tym względzie nieuzasadniony. Tym bardziej, że ani do odwołania ani do skargi skarżący nie załączył żadnych innych dowodów potwierdzających fakt niewłaściwego pomiaru działek. Podniósł jedynie, że podczas kontroli w 2008 roku działka C miała powierzchnię 1,14 ha, a podczas kontroli w 2011 roku ta sama działka ma powierzchnię 1,12 ha. Sam nie przedstawił jednak żadnych dowodów na okoliczność potwierdzenia powierzchni działek jak również nie podważył metody obliczania powierzchni w oparciu o technikę GPS.
Słusznie również organ odwoławczy uznał, iż zgodnie z art. 75 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w sytuacjach wyjątkowych niezależnych od rolnika, istnieje możliwość przyznania płatności przez Agencję, jednakże pod warunkiem dochowania określonych warunków. W celu uchylenia się od negatywnych skutków w przypadku kontroli i stwierdzenia zawyżenia powierzchni działek zgłoszonych do płatności, a powierzchnią do nich uprawnioną, rolnik winien zgłosić przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ, temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość. Brzmienie tego przepisu ma również takie znaczenie w rozpatrywanej sprawie, że wskazuje, iż to na rolniku, który otrzymuje płatności spoczywa ciężar wykazania, że spełnił warunki do otrzymania dofinansowania. Wskazuje na to sformułowanie "Przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość". Tymczasem skarżący dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazał na niekorzystne warunki pogodowe (nadmierne opady deszczu). W skardze zaś stwierdził, że było to powodem utraty plonów, pogorszenia jakości zbiorów, zaznaczając jednocześnie, że nie zgłaszał tego faktu do Agencji bowiem nie zostały całkowicie zniszczone uprawy, a tylko taka sytuacja w jego ocenie podlegała zgłoszeniu do Agencji. W opinii Sądu to Agencji skarżący winien pozostawić ocenę kwalifikowalności opisanych warunków pogodowych w kontekście wystąpienia sytuacji wyjątkowej niezależnej od rolnika, co nie zmienia faktu, iż taka informacja wraz z wymaganymi dokumentami winna zostać przekazana Agencji z zachowaniem wymaganego dziesięciodniowego terminu od dnia w którym skarżący uzyskał taką możliwość. Możliwość taką skarżący uzyskał natomiast z chwilą stwierdzenia poważnych strat w uprawach. Ponadto, skarżący mógł również wykazać, że nie z jego winny powstały nieprawidłowości w złożonym wniosku, jak też z własnej inicjatywy poinformować organ na piśmie, że dane we wniosku są nieprawidłowe lub dane wykazane we wniosku zdezaktualizowały się od czasu jego złożenia, lecz do czasu, gdy nie został powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu przez organ, oraz że organ nie poinformował go o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Wówczas nie stosuje się pomniejszenia płatności, zgodnie z art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Jednak skarżący tego nie uczynił.
Reasumując, skoro organy obu instancji uznały za prawidłowe ustalenia raportu oraz uznały, że przeprowadzona kontrola na miejscu została przeprowadzona bez naruszenia praw strony postępowania, uprawnionym było zaakceptowanie przez organ tychże ustaleń i wydanie stosownych decyzji w sprawie.
Sąd orzekający w sprawie również nie dopatrzył się uchybień zarówno proceduralnych, jak i materialnych.
Powtórzenie w skardze podnoszonych już na etapie postępowania administracyjnego okoliczności nie stanowi skutecznego zarzutu przeciw decyzji Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa który utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji wydaną w oparciu o prawidłowo przeprowadzoną kontrolę na miejscu. W uzasadnieniu decyzji wskazano, jakie działki rolne zostały zgłoszone do płatności na 2010 r., która działka i o ile miała zawyżoną powierzchnię zadeklarowaną w stosunku do powierzchni stwierdzonej wraz z procentowym wskazaniem zawyżenia, ponadto powołano przepisy, które znalazły zastosowanie w sprawie płatności oraz wskazano dowody, na których oparto stan faktyczny i odniesiono się do zarzutów odwołania.
Mając zatem na uwadze podniesione wyżej okoliczności, skargę jako nieuzasadnioną - na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało oddalić. O kosztach orzeczono stosownie do art. 250 w/w ustawy.
bg