III SA/Łd 1188/11

III SA/Łd 1188/11 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2012-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Krzysztof Szczygielski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 26 par. 1 - 4, art. 27 par. 1, art. 33 pkt 10, art. 34 par. 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione oddala skargę
Uzasadnienie
T. P. wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...], nr [...].
Na podstawie art. 33 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. – Dz.U. z 2005r., nr 229, poz. 1954), zwanej dalej u.p.e.a., zarzucił tytułowi wykonawczemu istotne naruszenie wymogów formalnych tytułu wykonawczego (nieważność tytułu wykonawczego) i wniósł o uchylenie zajęcia z dnia [...] dokonanego na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu T. P. zarzucił, że zaskarżony tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 26 § 1 – 4 i art. 27 § 1 u.p.e.a. Nie są wypełnione rubryki: 8, 16. Wadliwie wypełniona jest rubryka 29 (brak pełnych danych o publikacji ustawy) i rubryka 30 (decyzja nie jest wykonalna – brak aktu powodującego wykonalność decyzji). Brak jest popisu osoby upoważnionej do działania w imieniu organu podatkowego/wierzyciela, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego. Tytuł podpisała (rubryka 52) osoba, cyt. "Kierownik I Referatu Rachunkowości Podatkowej". Upoważnienie tej osoby do działania w imieniu Naczelnika musi budzić uzasadnione wątpliwości, gdyż dostępny na stronach internetowych Urzędu (a tylko taki można ewentualnie uznać za "opublikowany") Regulamin Organizacyjny Urzędu (§ 25) w ogóle nie podaje zakresu działania Referatu w Dziale Rachunkowości Podatkowej ani też kompetencji dla Kierownika Referatu. Z § 20 ust. 2 w związku z § 29 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 Regulaminu Organizacyjnego dla Kierownika Referatu ewentualne uprawnienie do wystawiania/podpisywania tytułów wykonawczych również nie wynika. Osoba, która podpisała tytuł wykonawczy, tj. Kierownik I Referatu Rachunkowości Podatkowej nie jest upoważniony do działania w imieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego (organu podatkowego) wierzyciela. W tych okolicznościach zaskarżony tytuł wykonawczy jest nieważny i nie mógł być przekazany organowi egzekucyjnemu. Organ egzekucyjny, przyjmując wadliwy tytuł wykonawczy do egzekucji, naruszył przepis art. 29 § 1 i 2 u.p.e.a. Nadanie klauzuli wykonalności – rubryka 67 – również zostało dokonane w sposób wadliwy. Uczynił to Kierownik II Referatu Egzekucji Administracyjnej w sytuacji, gdy jest to zastrzeżone do kompetencji Kierownika Działu Egzekucyjnego - § 26 ust. 2 pkt 5 Regulaminu Organizacyjnego. Kierownik II Referatu Egzekucji Administracyjnej nie jest umocowany do nadania klauzuli wykonalności zaskarżonemu tytułowi wykonalności.
Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. uznał zarzuty za nieuzasadnione.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia [...]. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. nadał wskazanej decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności w związku z faktem, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki, o których stanowi art. 239b § 1 pkt 4 w związku z § 2 Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego w dniu [...] wystawiono tytuł wykonawczy obejmujący zaległość określoną decyzją z dnia [...]. Jako podstawę wskazano powyższą decyzję w związku z art. 239a Ordynacji podatkowej. Tytuł wykonawczy zawiera wszystkie elementy określone w art. 27 u.p.e.a. Nadto sporządzony został zgodnie z wzorem ustalonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 137, poz. 1541) na podstawie danych posiadanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. Zatem za bezpodstawny należy uznać zarzut braku wypełnienia rubryk 8 i 16 tytułu wykonawczego z uwagi na fakt, iż rubryka 8 odnosi się do tytułów wykonawczych, w których wypełnia się strony 5 i 6 w związku z art. 27 § 2 u.p.e.a. Wypełnienie rubryki 16 nie jest obligatoryjne, zgodnie bowiem z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. tytuł wykonawczy powinien zawierać wskazanie imienia i nazwiska lub nazwy firmy zobowiązanego, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację. Ponadto w rubryce 29 wskazany został akt normatywny stanowiący podstawę do wydania orzeczenia z dnia [...], a więc podstawa prawna określonego zobowiązania będącego przedmiotem wystawionego tytułu wykonawczego. Należność, do której skierowano egzekucję administracyjną została określona decyzją właściwego organu administracyjnego oraz wynika z obowiązku, do którego stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej. W dziale III, rozdziale 1, art. 21 § 1 pkt 1 w związku z § 3 Ordynacji podatkowej ustawodawca wskazał, że jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, iż podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Zatem w rubryce 30 tytułu wykonawczego wskazano orzeczenie [...], tj. decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. będącą podstawą prawną powstałego zobowiązania. Do tytułu wykonawczego załączono kserokopię postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności z dnia [...]. Tytuł wykonawczy podpisany został "Z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. Kierownik l Referatu Rachunkowości Podatkowej J. Z." – podpis nieczytelny. Osoba podpisująca wskazany tytuł wykonawczy posiada wszelkie umocowania do dokonywania czynności zgodnie z art. 143 Ordynacji podatkowej. Klauzulę wykonalności "Z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. Kierownik II Referatu Egzekucji Administracyjnej" nadała E. B., wskazana osoba posiada wszelkie umocowania do dokonywania czynności zgodnie z art. 268a K.p.a. Powyższe upoważnienia, zarówno w zakresie podpisania tytułu wykonawczego, jak również nadania klauzuli wykonalności wynikają z przekazanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. upoważnień określonych w zakresie obowiązków kierowników i pracowników Urzędu, które stanowią dokumentację wewnętrzną jednostki i nie są publikowane na oficjalnej stronie Urzędu.
W zażaleniu na to postanowienie T. P. wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego, uchylenie wszystkich czynności dokonanych na podstawie tytułu wykonawczego z powodu ich nieważności.
W uzasadnieniu T. P. stwierdził, że w całości podtrzymuje wszystkie okoliczności podniesione w zarzutach, a w szczególności zarzut nieważności związany z umocowaniem — a właściwie jej braku – do "reprezentacji" organu pierwszej instancji.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji stwierdził, że niewypełnienie wszystkich rubryk formularza tytułu wykonawczego, nie powoduje automatycznie wadliwości tego tytułu. Nie można uznać skuteczności prawnej zarzutu nie wypełnienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. poz. 8 tytułu wykonawczego oznaczonej jako "Liczba wypełnionych kartek 5/6". Ustawodawca bowiem wśród elementów obligatoryjnych tytułu wykonawczego, nie wymienił wskazania liczby wypełnionych kartek. Odnosząc się do zarzutu niewypełnienia poz. 16 tytułu wykonawczego organ drugiej instancji podniósł, że formularz tytułu wykonawczego w rubryce "A - Dane identyfikacyjne i adres zobowiązanego" wśród tych danych wymienia "Przedsiębiorstwo, zajęcie, zawód lub pracodawcę zobowiązanego". Natomiast art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. nakazuje zamieszczenie w tytule wykonawczym, jako danych identyfikujących zobowiązanego, jedynie jego imienia i nazwiska oraz adresu. Pomimo określonego układu formularza tytułu wykonawczego, imię i nazwisko oraz adres zobowiązanego stanowią ustawowe minimum, niezbędne do prawidłowego wystawienia tytułu wykonawczego. Przez wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku jako koniecznego elementu formalnego tytułu wykonawczego, wymaganego przez art. 27 u.p.e.a. rozumieć należy wskazanie decyzji nakładającej na zobowiązanego egzekwowany obowiązek, a w przypadku, gdy obowiązek wynika wprost z przepisu prawa - wskazanie aktu prawnego, miejsca jego publikacji oraz oznaczenia przepisu nakładającego ten obowiązek. Wierzyciel nie ma obowiązku wskazywania w tytule wykonawczym przepisów prawa materialnego, na podstawie których wydana została decyzja nakładająca obowiązek. W niniejszej sprawie poddany egzekucji obowiązek określony został w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia [...]. Powyższa decyzja wymieniona została w poz. 30 tytułu wykonawczego. Jednocześnie w pozycji 29 tytułu wykonawczego, obejmującej akt normatywny, wymienione zostały przepisy prawa materialnego, tj. art. 45 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. – Dz.U. nr 14 z 2000r., poz. 176 ze zm.). Tytuł wykonawczy spełnia wymóg wskazania podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, bowiem wymienione w nim zostały wszystkie cechy identyfikujące decyzję administracyjną, stanowiącą podstawę egzekwowanej należności, tj. jej numer oraz datę wydania. W formularzu tytułu wykonawczego nie zostało przewidziane miejsce na wskazanie aktu, stanowiącego o wykonalności decyzji. Natomiast w części B tytułu wykonawczego zamieszczona jest formuła o treści "Wykazane w niniejszym tytule wykonawczym zobowiązanie pieniężne jest wykonalne i podlega egzekucji w trybie administracyjnym na podstawie art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjny w administracji (...)". Jakkolwiek wymieniona w tytule wykonawczym decyzja była nieostateczna, podlegała wykonaniu, bowiem postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Tytuł wykonawczy w poz. 52 opatrzony został pieczątką oraz podpisem J. Z. – Kierownika l Referatu Rachunkowości Podatkowej. Z kolei w poz. 67 widnieje pieczątka i podpis E. B. – Kierownika II Referatu Egzekucji Administracyjnej, która nadała tytułowi klauzule o skierowaniu do egzekucji w dniu 14 grudnia 2010r. Jak wynika z zapisu na pieczątkach, osoby te działały z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. Stosownie do art. 268a K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Udzielone upoważnienie wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca funkcje organu w zakresie podejmowania czynności w prawnych formach działania administracji publicznej, która przez ten fakt nie staje się organem administracji publicznej, ale wykonuje kompetencje tego organu, nie będąc ich piastunem. Formę pisemną upoważnienia do załatwiania spraw w imieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. stanowią indywidualne zakresy obowiązków, przyznane wymienionym wyżej pracownikom Urzędu Skarbowego Ł. – W. Ewentualne wątpliwości w zakresie przyznanego upoważnienia interpretować należy z uwzględnieniem postanowień Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Skarbowego Ł. – W., stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia Naczelnika tego Urzędu nr [...] z dnia [...], zatwierdzonego przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W., na mocy indywidualnego zakresu obowiązków, upoważnił J. Z. jako Kierownika Pierwszego Referatu Rachunkowości Podatkowej, m.in. do kierowania i merytorycznego nadzoru nad prawidłową realizacją zadań podporządkowanych komórek organizacyjnych (ust. 2 pkt 1, 3), wykonywania innych zadań wchodzących w zakres działalności nadzorowanego Referatu oraz zleconych przez Kierownictwo Urzędu (ust. 2 pkt 13). Zakres obowiązków przyjęty został do wiadomości i stosowania dwustronnie z dniem 18 maja 2007r. § 37 Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Skarbowego Ł. – W., obowiązującego w dacie wystawienia tytułu wykonawczego, w zakresie działalności Działu Rachunkowości Podatkowej wymieniał obszary zadań, wykonywanych przez wewnętrzne komórki organizacyjne Działu, sytuując w zakresie działania Pierwszego Referatu Rachunkowości Podatkowej, m.in. wystawianie tytułów wykonawczych i przekazywanie ich do Działu Egzekucji. Natomiast nadawanie klauzuli wykonalności tytułom wykonawczym przewidziane zostało w ramach kompetencji Kierownika Referatu w Dziale Egzekucyjnym (§ 29 ust. 5 lit. d Regulaminu Organizacyjnego). Uprawnienie to zindywidualizowane zostało w przypadku E. B. jako Kierownika Drugiego Referatu Egzekucji Administracyjnej w Dziale Egzekucji Administracyjnej w Urzędzie Skarbowym Ł. – W. na mocy "Zakresu obowiązków, odpowiedzialności i uprawnień pracownika", przyjętego do wiadomości i stosowania z dniem 1 marca 2010r., w ramach którego E. B. uprawniona została do nadawania tytułom wykonawczym klauzuli wykonalności bez ograniczenia kwotowego (ust. 4 pkt 3 Zakresu obowiązków...). Tym samym tytuł wykonawczy został podpisany przez osoby umocowane do tego działania. Tytuł wykonawczy spełnia wszelkie wymogi formalne, przewidziane prawem. Zatem organ egzekucyjny zasadnie skierował tytuł wykonawczy do realizacji, nie naruszając tym samym obowiązujących przepisów prawa.
W skardze na to postanowienie T. P. wniósł o stwierdzenie nieważności obu zaskarżonych postanowień albo uchylenie obu zaskarżonych postanowień oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Postanowieniom organów obu instancji skarżący zarzucił naruszenie: art. 268a K.p.a. związku z art. 18 u.p.e.a., art. 27 § 1 pkt 7 oraz art. 33 pkt 6 i 10 u.p.e.a.
W uzasadnieniu skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, że tytuł wykonawczy został podpisany przez osobę nieumocowaną do działania w imieniu organu. Skarżący podniósł przy tym, że w kwestionowanym tytule wykonawczym w poz. 52 widnieje pieczątka podpis Kierownika l Referatu Rachunkowości Podatkowej J. Z. Organy obu instancji wywodzą upoważnienie do działania w imieniu organu z dokumentu "Zakres obowiązków, odpowiedzialności i uprawnień pracownika" w szczególności odwołują się do zapisów pkt 2 ppkt 1, 3 i 13. Z zapisów tych nie wynika upoważnienie do podpisywania tytułów wykonawczych. Domniemania organów niezgodne są nawet z systematyką dokumentu, gdyż upoważnienia określane są w pkt 4 (Zakres uprawnień) a nie w pkt 2. Dla E. B. upoważnienie zapisane zostało właśnie w pkt 4 Zakresu obowiązków – czego jednak nie ma w Zakresie obowiązków J. Z.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tekst jedn. – Dz.U. z dnia 14 marca 2012r. poz. 270), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i stosują środki określone w ustawie.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W tym też zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy poprzedzające je postępowanie nie jest obciążone wadami, uzasadniającymi jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Rozpatrując sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w wyniku rozpoznania zażalenia zobowiązanego na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów w sytuacji, gdy organ egzekucyjny był jednocześnie wierzycielem egzekwowanej należności pieniężnej, stanowiącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ egzekucyjny wydając postanowienie w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego powołał w podstawie prawnej art. 34 § 4 w związku z art. 33 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. – Dz.U. z 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a.
Nie budzi wątpliwości, że w tej sytuacji bezprzedmiotowe było wydawanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, o których mowa w art. 34 u.p.e.a. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007r., sygn. akt I FPS 4/06 – opubl. ONSAiWSA 2007/5/112), nie było to zresztą przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie.
Z akt sprawy natomiast wynika, że kwestią sporną w toku postępowania przed organami administracji było spełnienie przez tytuł wykonawczy ustawowych wymogów określonych w 26 § 1 – 4 i art. 27 § 1 u.p.e.a. Z pisma z dnia 17 grudnia 2010r. zawierającego zarzuty wynika, że wadliwości tej skarżący upatrywał w: nie wypełnieniu rubryki 8 i 16, wadliwym wypełnieniu rubryki 29 (brak pełnych danych o publikacji ustawy) i rubryki 30 (decyzja nie jest wykonalna – brak aktu powodującego wykonalność decyzji), braku popisu osoby upoważnionej do działania w imieniu organu podatkowego/wierzyciela, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego (rubryka 52), wadliwym nadaniem klauzuli wykonalności (rubryka 67). Skarżący zakwestionował upoważnienia udzielone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego osobom, które w jego imieniu podpisały tytuł wykonawczy. W zażaleniu na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia [...] skarżący podtrzymał wszystkie te zarzuty. Dopiero w skardze ograniczył się wyłącznie do zarzutu podpisania tytułu wykonawczego przez osobę nieumocowaną do działania w imieniu organu.
W związku z tym, mając na względzie treść przytoczonego wyżej art. 134 § 1 p.p.s.a., zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wzór, o którym mowa w § 1, określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw finansów publicznych. Wzór ten zawiera treść określoną w art. 27, a ponadto umożliwia elektroniczne przetwarzanie danych zawartych w tytule wykonawczym (art. 26 § 2 u.p.e.a.). Według art. 26 § 3 u.p.e.a. obowiązek wystawienia tytułu wykonawczego według wzoru, o którym mowa w § 1, spoczywa również na wierzycielu, którego należność pieniężna wynika z orzeczenia sądu zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, z tym że w tym przypadku nie wymaga się opatrzenia tytułu wykonawczego pieczęcią urzędową. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 u.p.e.a.).
W art. 27 § 1 u.p.e.a. określono podstawowe elementy, jakie powinien posiadać tytuł wykonawczy, aby mógł stać się podstawą wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W myśl tego przepisu tytuł wykonawczy zawiera:
1) oznaczenie wierzyciela;
2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację;
3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek;
4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;
5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;
6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;
7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela;
8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu;
9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;
10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej;
11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.
Z akt sprawy wynika, że kwestionowany przez skarżącego tytuł wykonawczy zawierał wymagane we wskazanych przepisach elementy i został sporządzony według wzoru TYT – 1 określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 137, poz. 1541 ze zm.).
W pierwszej kolejności za nietrafny uznać należy zarzut niewypełnienia rubryk 8 i 16. W rubryce 8 wpisuje się liczbę wypełnionych kartek, co jak wynika z przytoczonego wyżej art. 27 § 1 u.p.e.a. nie jest koniecznym, określonym w ustawie elementem tytułu wykonawczego. W rubryce 16 tytułu winno zostać wpisane przedsiębiorstwo, zajęcie, zawód lub pracodawca zobowiązanego, lecz z konstrukcji przytoczonego wyżej art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wynika, że przepis ten nakazuje zamieszczenie w tytule, jako danych koniecznych identyfikujących zobowiązanego, jedynie jego imienia i nazwiska oraz adresu. Wpisanie firmy zobowiązanego pozostaje już alternatywą dla wskazania imienia i nazwiska zobowiązanego, a określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu jest już uzależnione od posiadania przez wierzyciela takiej informacji. W związku z powyższym pomimo określonego w rozporządzeniu układu formularza tytułu wykonawczego, stwierdzić należy, że tylko imię i nazwisko oraz adres zobowiązanego stanowią ustawowe minimum prawidłowego wystawienia tytułu wykonawczego w zakresie niezbędnym do identyfikacji zobowiązanego. Niewypełnienie tych rubryk nie oznacza zatem, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.
Nietrafny okazał się także zarzut dotyczący wadliwego wypełnienia rubryk 29 i 30 tytułu. Zgodnie z wzorem tytuły wykonawczego TYT – 1 w rubrykach tych wpisuje się akt normatywny (stanowiący podstawę do wydania orzeczenia, sporządzenia deklaracji/zgłoszenia lub stanowiący, że należność powstaje z mocy prawa) oraz podstawę prawną należności. Kwestionowany przez skarżącego tytułu wykonawczy dotyczył zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r., określonego w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia [...]. Decyzja ta została wskazana w rubryce 30 jako podstawa prawna należności. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. nadał decyzji tej rygor natychmiastowej wykonalności, na skutek czego uzyskała ona przymiot wykonalności. W rubryce 29 jako podstawę do wydania orzeczenia wpisano ustawę Ordynacja podatkowa oraz art. 45 ust. 1a pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. nr 14, poz. 176 ze zm.). W ocenie Sądu w tym wypadku takie określenie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku jest wystarczające, gdyż nie zachodzi wątpliwość, kogo i jakiego obowiązku ten tytuł dotyczy. Nie budzi bowiem wątpliwości, że podstawę prawną egzekwowanego obowiązku stanowiła decyzja, w której organ podatkowy określił inną należną wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. niż wynikająca z zeznania skarżącego. Odpowiada to określonemu w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wymogowi wskazania podstawy prawnej podlegającego egzekucji obowiązku. Przez wskazanie podstawy prawnej obowiązku należy rozumieć podanie aktu prawnego, gdy podstawą egzekucji jest przepis prawa, z którego wprost wynikają określone obowiązki, zaś w wypadku, gdy egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, koniecznym jest powołanie w tytule wykonawczym tej decyzji (vide: wyrok NSA z dnia 7 listopada 2000r., sygn. akt I SA/Ka 1187/99 – Lex nr 45538; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 września 2006r., sygn. akt IV SA/Wa 386/06 – Lex nr 256735; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 września 2009r., sygn. akt I SA/Sz 204/08 – Lex nr 565719).
Pozostałe zarzuty skarżącego dotyczyły nieposiadania umocowania przez osoby podpisujące tytuł wykonawczy w imieniu wierzyciela oraz klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu egzekucyjnego do egzekucji administracyjnej. Odnosząc się do tych zarzutów należy zauważyć, że stosownie do treści art. 268a K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Upoważnienie udzielone na podstawie art. 268a K.p.a. winno, w sposób nie budzący wątpliwości, określać co jest jego przedmiotem, w szczególności, że jest to terminowe sporządzanie upomnień na zaległości, wystawianie tytułów wykonawczych i ich przekazywanie komórce egzekucyjnej. Upoważnienie udzielone na podstawie art. 268a K.p.a. wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca funkcje organu w zakresie podejmowania czynności w prawnych formach działania administracji publicznej, która nie staje się przez to organem administracji publicznej, wykonuje bowiem tylko kompetencje innego organu, lecz nie jest ich piastunem (vide: wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 lutego 2008r., sygn. akt I SA/Kr 99/07 – Lex nr 489611). Stanowisko o możliwości udzielania upoważnienia na podstawie art. 268a Kp.a. także poprzez określanie zakresu obowiązków i uprawnień pracowników jest utrwalone w orzecznictwie i doktrynie (zob. M. Jaśkowska, w komentarzu do art. 268a K.p.a. w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2000r. s. 1059 - 1064 i tam powołane orzecznictwo).
Nie budzi wątpliwości, że w tym wypadku wierzycielem egzekwowanego obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] był Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika stacio fisci – Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. Tytuł wykonawczy został wystawiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. W rubryce 52 tytułu wykonawczego pod wnioskiem wierzyciela (część D) podpisała się w jego imieniu J. Z. posługująca się pieczątką o treści: "Z up. Naczelnika Urzędu Skarbowego Kierownik I Referatu Rachunkowości Podatkowej". W rubryce 67 znajdującej się w części G pod klauzulą o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji podpisała się E. B. posługująca się pieczątką o treści "Z up. Naczelnika Urzędu Skarbowego Kierownik II Referatu Egzekucji Administracyjnej".
Ze znajdującego się w aktach sprawy "Zakresu obowiązków, odpowiedzialności i uprawnień pracownika E. B. – Kierownika II Referatu Egzekucji" jednoznacznie wynika, że była ona upoważniona do nadawania tytułom wykonawczym administracyjnej klauzuli wykonalności bez ograniczenia kwoty. Z § 37 ust. 2 pkt 3 Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Skarbowego Ł. – W. wynika natomiast, że do zakresu działania Pierwszego Referatu Rachunkowości Podatkowej należy obsługa rachunkowo – księgowa należności Skarbu Państwa z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, a w szczególności terminowe wysyłanie upomnień oraz wystawianie tytułów wykonawczych i przekazywanie ich do Działu Egzekucji. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, że w zakresie uprawnień J. Z. jako Kierownika Pierwszego Referatu Rachunkowości Podatkowej odpowiedzialnego za prawidłową i terminową realizację zadań tego Referatu, kierującego jego pracą, co wynika z jej "Zakresu obowiązków i uprawnień pracownika", mieściło się wystawienie kwestionowanego tytułu wykonawczego tym bardziej, że jak wynika z decyzji z dnia [...] egzekwowana należność związana była z prowadzoną przez skarżącego w 2004r. działalnością gospodarczą w formie spółki jawnej pod nazwą "A".
W konsekwencji powyższego za trafne uznać należy stanowisko organów obu instancji w sprawie zgłoszonych przez skarżącego zarzutów dotyczących niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a. W tym stanie rzeczy nie ma podstaw do uchylenia wydanych w rozpatrywanej sprawie postanowień organów obu instancji.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
A.D.