III SA/Łd 1186/11

III SA/Łd 1186/11 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2012-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Teresa Rutkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I OSK 2060/12 - Wyrok NSA z 2014-02-27
I OZ 116/12 - Postanowienie NSA z 2012-03-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151 oraz art. 11
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
art. 72 ust. 1
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8; art. 149 § 1 i § 2, art. 151 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu po wznowieniu postępowania administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
III SA/Łd 1186/11
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] (znak [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania Ł., utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu Ł., wydaną po wznowieniu postępowania, orzekającą o:
- uchyleniu decyzji z dnia [...] w sprawie rejestracji samochodu osobowego marki A., na podstawie której wydano dowód rejestracyjny serii [...], nr rejestracyjnym [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 2003;
- odmowie rejestracji ww. samochodu;
- zobowiązującą do zwrotu tablic rejestracyjnych o nr [...] i dowodu rejestracyjnego nr [...] oraz karty pojazdu serii [...].
Z załączonych akt administracyjnych wynikało, że w dniu 25 października 2007 r. Ł. złożył w Starostwie Powiatowym w Ł. wniosek o rejestrację pojazdu marki A., nr nadwozia [...], rok produkcji 2003, dołączając do wniosku wymagane dokumenty, tj. dowód rejestracyjny seria [...], umowę komisu z dnia 20 października 2007 r. zawartą pomiędzy G. G. a Firmą B." z siedzibą w I., fakturę VAT –MARŻA-KOMIS z dnia 20 października 2007 r. potwierdzającą zbycie ww. pojazdu przez Firmę B. z siedzibą w I. na rzecz Ł., kartę pojazdu oraz tablice rejestracyjne nr [...].
W oparciu o powyższe dokumenty dokonano czasowej rejestracji przedmiotowego pojazdu, a po otrzymaniu potwierdzenia zgodności danych ze Starostwa I., Starosta Ł decyzją z dnia [...] wydał dla powyższego pojazdu stały dowód rejestracyjny o nr [...].
W dniu 16 lipca 2010 r. do Starosty Ł. wpłynęło pismo ze Starostwa I. wraz z prawomocną decyzją, na mocy której Starosta I. uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] w sprawie rejestracji na nazwisko G. G. samochodu osobowego marki A., nr nadwozia [...], rok produkcji 2003.
Organ l instancji postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2010 r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone własną ostateczną decyzją z dnia [...] z powołaniem na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Następnie organ l instancji decyzją z dnia [...] orzekł o uchyleniu własnej decyzji ostatecznej o zarejestrowaniu pojazdu, odmówił zarejestrowania samochodu i zobowiązał Ł. do zwrotu dowodu rejestracyjnego, tablic rejestracyjnych oraz karty pojazdu. Decyzja powyższa została wydana z powołaniem się na normę zawartą w art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] orzekło o uchyleniu decyzji organu l instancji i przekazaniu sprawy temu organowi celem ponownego rozpatrzenia, wskazując na uchybienia natury procesowej.
Rozpoznając ponownie sprawę Starosta Ł. postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2011 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji przedmiotowego samochodu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 oraz art. 147 k.p.a.
Następnie decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 k.p.a., art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) uchylił decyzję w sprawie rejestracji samochodu A. na nazwisko Ł., odmówił rejestracji tego samochodu i orzekł o obowiązku zwrotu tablic rejestracyjnych o nr [...], dowodu rejestracyjnego nr [...] oraz pojazdu serii [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie "wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, polegające na treści wyroku oraz fakcie, że rejestracji dokonano na podstawie sfałszowanych dowodów własności oraz została wydana przez Starostę Inowrocławskiego prawomocna decyzja uchylająca rejestrację, która jest wiążąca dla tut. Starostwa, co wyczerpuje przesłanki art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a.".
Akta sprawy zawierają między innymi odpis wyroku Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 21 sierpnia 2009 roku, sygn. Il K 238/09, z którego wynika także, że w przypadku umowy sprzedaży samochodu marki A. na rzecz G. G. doszło do zawarcia fikcyjnej umowy w tym zakresie.
W odwołaniu od tej decyzji Ł. stwierdził, że decyzja organu l instancji została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 145 k.p.a., albowiem nabył on sporny samochód marki A. działając w przeświadczeniu, że samochód ten jest wolny od wszelkich wad i swoją dobrą wolę opierał na przeświadczeniu, że umowa została zawarta z komisem, czyli podmiotem zajmującym się zawodowo pośrednictwem w obrocie pojazdami. Uznał ponadto, że ostatecznym i kończącym sprawę potwierdzeniem prawidłowości nabycia pojazdu była decyzja na podstawie której samochód został zarejestrowany, a która od ponad czterech lat jest ostateczna.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazało, że podstawą wznowienia postępowania w niniejszej sprawie był art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5); decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione (pkt 8).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie podzieliło poglądu, iż w tym przypadku wystąpiła przesłanka określona w pkt 5 wskazanej powyżej normy, a jedynie określona w pkt. 8 tej normy, lecz - w ocenie SKO – nie zmieniło to faktu, że decyzja jest zgodna z prawem.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany.
W tym zakresie Kolegium podniosło, że Ł. do wniosku o zarejestrowanie dołączył dowód rejestracyjny potwierdzający zarejestrowanie samochodu marki A. na G. G. Wydanie tego dowodu poprzedzała decyzja Starosty I. z dnia [...] o zarejestrowaniu ww. pojazdu na wniosek G. G. Jak dalej wskazało Kolegium, w obecnym stanie rzeczy decyzja o zarejestrowaniu pojazdu na wniosek G. G. nie występuje jednak już w obrocie prawnym, albowiem została skutecznie uchylona w wyniku wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i miała miejsce odmowa zarejestrowania pojazdu.
Bezspornym zatem – jak skonstatowało Kolegium – jest więc, iż Ł. nie już dysponuje dowodem rejestracyjnym samochodu marki A., gdyż skuteczność uprzedniego zarejestrowania pojazdu nie ma miejsca, a to warunkuje możliwość zarejestrowania pojazdu.
W tej sytuacji, wydanie ostatecznej decyzji przez Starostę I. w dniu [...] zapadłej w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. i w konsekwencji, odmowa zarejestrowania pojazdu na wniosek G. G., uzasadniało wznowienie z urzędu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Ł. z dnia [...] w oparciu o normę zawartą w art. 145 § 1 pkt 8 tejże ustawy.
Tym samym – w ocenie Kolegium – brak było podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji i zarejestrowania samochodu marki A. na wniosek Ł. i koniecznym było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, bowiem nie jest dopuszczalnym rejestrowanie pojazdów, który to uprzednio został zarejestrowany w oparciu o fikcyjną urnowe sprzedaży, a następnie w oparciu o decyzję, która została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego.
Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu l instancji jest prawidłowa, zaś uchybienia w postaci: lakonicznego uzasadnienia decyzji, wadliwego wskazania przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., błędnego wydania kolejnego postanowienia o wznowieniu postępowania, gdyż już uprzednio wznowiono postępowanie, mając na uwadze normę zawartą w art. 145 § 1 pkt 8 tej ustawy, nie miały wpływu na wynik rozstrzygnięcia i tym samym odwołanie Ł. nie mogło być w skuteczne.
Odnośnie zarzutów zawartych w odwołaniu, zdaniem Kolegium, nie zasługują one na uwzględnienie. Przede wszystkim bowiem, jak wskazał organ odwoławczy, nie jest zadaniem organu administracji ocenianie relacji między nabywcą pojazdu, a jego zbywcą, jak również zakresu odpowiedzialności zbywcy względem nabywcy, skuteczności przeniesienia prawa własności, dobrej czy też złej wiary nabywcy, oszustwa, zaś jedynym jego zadaniem w postępowaniu o zarejestrowanie pojazdu jest ustalenie, czy strona dysponuje wszystkimi dokumentami określonymi w art. 72 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jak również ustalenie czy odzwierciedlają one rzeczywisty stan rzeczy, a skoro taka sytuacja nie ma miejsca to należało odmówić zarejestrowania pojazdu.
Nie ma także podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 16, czy też art. 8 k.p.a., bowiem – jak wskazało Kolegium – to właśnie w art. 16 tej ustawy ustawodawca wyraźnie i jasno wskazał między innymi, że wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych, i to właśnie miało miejsce, zaś odmowa zarejestrowania pojazdu nie jest spowodowana żadnym negatywnym działaniem organu administracji, lecz skutkiem uprzednio mającego miejsce przestępstwa.
Nie doszło także – jak stwierdziło Kolegium – do naruszenia norm konstytucyjnych, czy też norm zawartych w Kodeksie cywilnym, gdyż decyzja o odmowie zarejestrowania nie rozstrzyga o prawie własności, jak i nie pozbawia tego prawa.
Nie sposób było także, zdaniem Kolegium, zgodzić się z zarzutem naruszenia zasady równego traktowania stron.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Ł. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wstrzymanie jej wykonania do czasu wydania orzeczenia w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 28 oraz art. 77 i art. 80 oraz art. 145 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi podnosił zarzuty w większości tożsame z zarzutami odwołania, przede wszystkim wskazując, iż nabył sporny samochód marki A. działając w przeświadczeniu, że samochód ten jest wolny od wszelkich wad i swoją dobrą wolę opierał na przeświadczeniu, że umowa została zawarta z komisem, czyli podmiotem zajmującym się zawodowo pośrednictwem w obrocie pojazdami. Uznał ponadto, że ostatecznym i kończącym sprawę potwierdzeniem prawidłowości nabycia pojazdu była decyzja na podstawie której samochód został zarejestrowany, a która on ponad czterech lat jest ostateczna.
Zarzucił także naruszenie art. 10 i art. 28 k.p.a., albowiem – w jego ocenie – pozbawiono go prawa uczestnictwa we wcześniejszym postępowaniu dotyczącym uchylenia decyzji o rejestracji przedmiotowego pojazdu na rzecz poprzedniego właściciela, w którym winien skarżący uczestniczyć jako strona.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w swoim rozstrzygnięciu.
Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 6 marca 2012 r., w związku ze złożonym zażaleniem, utrzymał to postanowienie w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz.270 [dalej p.p.s.a.]) sąd nie stwierdził takich naruszeń przepisów postępowania, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ administracji nie naruszył także przepisów prawa materialnego.
Zaskarżona decyzja wydana została po wznowieniu postępowania postanowieniem wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a.
Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: (...)
pkt. 5 ) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
pkt .8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
W myśl art. 149 § 1 i 2 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, a postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W rozpatrywanej sprawie podstawą wznowienia postępowania było wydanie przez Starostę I. w dniu [...] decyzji uchylającej, po wznowieniu postępowania, własną decyzję z dnia [...] w sprawie zarejestrowania samochodu osobowego A. na rzecz G. G. i odmawiającej rejestracji w/w pojazdu. Decyzja ta, jak wynika z akt sprawy, jest decyzją ostateczną od dnia 24 czerwca 2010 r.
Nie ulega wątpliwości, że decyzja o zarejestrowaniu przedmiotowego samochodu na nazwisko G. G. była podstawą zarejestrowania samochodu na nazwisko skarżącego. Uchylenie tej decyzji i odmowa zarejestrowania pojazdu na rzecz G. G. orzeczone decyzją Starosty I., która jest decyzją ostateczną, oznacza, że istniała podstawa, określona w art. 145 § 1 pkt. 8 k.p.a., do wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zarejestrowania tego samochodu na kolejnego nabywcę.
Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zmianami) rejestracji pojazdu dokonuje się m.in. na podstawie: 1)dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;
2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;
3) wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane;
4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederację Szwajcarską lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;
5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany; /.../
Uchylenie decyzji o rejestracji pojazdu, która stanowiła podstawę do zarejestrowania samochodu A. na nazwisko skarżącego oznacza, że odpadła podstawa do zarejestrowania pojazdu na jego nazwisko. Ustalenia poczynione przez organy administracji w tym zakresie nie budzą wątpliwości i zostały prawidłowo ocenione.
Zaznaczyć także należy, że prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 21 sierpnia 2009 r., w którym G. G. (pkt 14) została uznana za winną tego, że w lipcu 2007 r. działając wspólnie i w porozumieniu z T. J. z zamiarem wprowadzenia na polski obszar celny samochodu A. /.nr .../ wyłudziła poświadczenie nieprawdy w dokumencie potwierdzającym zapłatę podatku akcyzowego za ten pojazd wydane przez Naczelnika Urzędu Celnego oraz w zaświadczeniu VAT-25 wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w ten sposób, że udostępniła T. J. swoje dane oraz podpisała fikcyjną umowę kupna sprzedaży w/w/ samochodu , którą następnie T. J. posłużył się w celu użycia za autentyczną i przedkładając wniosek VAT -24 dot G. G. uzyskał ten dokument oraz posłużył się w/w podrobioną umową przedkładając ją w Urzędzie Celnym w Inowrocławiu oraz w wydziale Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego w Inowrocławiu, jest dokumentem urzędowym, którego prawdziwość nie została zakwestionowana w postępowaniu administracyjnym ( art. 76 § 1 i 3 k.p.a.) .
Z treści tego wyroku wynika zaś jednoznacznie, że umowa kupna sprzedaży samochodu podpisana przez G. G. była umową fikcyjną ( podrobioną). Nie ulega natomiast wątpliwości, że umowa kupna - sprzedaży pojazdu na podstawie której dokonywana jest rejestracja samochodu musi być dokumentem prawdziwym zarówno pod względem formalnym jak i materialnym. Ustalenie fałszu w umowie sprzedaży ma ten skutek, iż nie spełnia ona warunków dla dokumentu wymaganego przy złożeniu wniosku o rejestrację. Ponadto umowa kupna sprzedaży zawarta z nieuprawnionym zbywcą nie może być uznana za dowód własności pojazdu.
Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest więc związany ustaleniami wyroku Sądu Rejonowego w Inowrocławiu.
Z powyższych względów organ I instancji prawidłowo orzekł na podstawie art. 151 § 1 pkt . 2 w zw. z art. 145 pkt 8 k.p.a. o uchyleniu decyzji o rejestracji samochodu osobowego A. o wskazanych wyżej nr na nazwisko P. S. i odmówił rejestracji pojazdu.
Argumenty podnoszone przez skarżącego dotyczące jego dobrej wiary przy nabywaniu samochodu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż ani organy administracji ani sąd administracyjny nie mogą oceniać tej kwestii .Zagadnienia te należą do właściwości sądu powszechnego i mogą mieć znaczenie np. przy odstąpieniu od umowy.
Zarzut, że skarżący bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu odnosi się do postępowania, które toczyło się przed Starostą I. W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją Ł. niewątpliwie brał udział . Tak więc zarzut naruszenia art. 7,8, 10 ,11, 28 k.p.a. także nie jest uzasadniony .
Z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
r.a.