III SA/Łd 1152/21

III SA/Łd 1152/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-04-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /przewodniczący/
Janusz Nowacki
Paweł Dańczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II GSK 1198/22 - Wyrok NSA z 2023-03-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 165
art. 2 ust. 2 pkt 2, art. 89 ust.1 pkt 2, art. 89 ust.4 pkt 2 lit. a, art. 90 ust.1b
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 7 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier hazardowych z naruszeniem warunków zatwierdzonego regulaminu oraz udzielonego zezwolenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2021 r. poz.1540 ze zm., dalej: O.p.), art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 165 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] nr [...] wymierzającą Ax. Sp. z o.o. z siedzibą w K. karę pieniężną w kwocie 5.000 zł w związku z urządzaniem gier hazardowych z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych w R., ul. A. 6.
Stan sprawy przedstawiał się następująco:
W dniach 10-11 i 14 stycznia 2019 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. przeprowadzili kontrolę w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych - bukmacherskich w R., ul. A. 6, działającego na podstawie udzielonego Ax. Sp. z o.o. z siedzibą w K. zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych - bukmacherskich jako punkt przyjmowania zakładów wzajemnych - bukmacherskich. Zezwolenie wydane zostało na mocy decyzji Ministra Finansów z 13 maja 2016 r., nr PS4.6831.7.2Q16.EQK, zmienionej decyzją Ministra Finansów z 6 czerwca 2017 r. nr PS4.6835.80.2017. Ustalono, że w lokalu prowadzona jest działalność w zakresie urządzania zakładów wzajemnych i przeprowadzono czynności kontrolne w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących urządzania i prowadzenia gier hazardowych - przyjmowania zakładów wzajemnych zgodnie z udzielonym zezwoleniem i art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 165, dalej: u.g.h.). Ponadto ustalono, że Ax. Sp. z o. o. otrzymała również zezwolenie na urządzanie zakładów wzajemnych-bukmacherskich przez sieć Internet na mocy decyzji Ministra Finansów z 13 maja 2016 r. nr PS4.6831.9.2016.EQK. Kontrolujący stwierdzili, że regulamin zakładów wzajemnych - bukmacherskich organizowanych przez Spółkę Ax. zatwierdzony przez Ministra Finansów, znajduje się w punkcie przyjmowania zakładów i jest dostępny dla uczestników zakładów zgodnie z art. 61 ust. 4 u.g.h. (regulamin zakładów stacjonarnych), jak też regulamin Zasady Specjalne dla każdego sportu. Dostępny na terminalach Regulamin Zasady Specjalne dla każdego sportu zawiera część zatytułowaną: Zasady specjalne dla każdego sportu - zgodnie z § 18 pkt 2 Regulaminu, w której m.in. umieszczono opis Wyścigów wirtualnych. Kontrola przeprowadzona przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. dotyczyła przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w u.g.h., w szczególności: zgodności działalności z udzielonym zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem, dostępności regulaminu, dokumentacji związanej z działalnością objętą kontrolą, umieszczenia w miejscu przyjmowania zakładów wzajemnych w widocznym miejscu informacji o zakazie uczestnictwa w grach (zakładach) osób, które nie ukończyły 18 roku życia, zakazu reklamy i promocji oraz informowania o sponsorowaniu.
Z treści protokołu kontroli z 30 stycznia 2019 r. wynikało, że zakłady wzajemne w kontrolowanym punkcie przyjmowane są przez podmiot: Bx. przy ul. B. 3 NIP [...] na podstawie umowy agencyjnej z 7 października 2016 r. (zgodnie z art. 28 ust. 2 u.g.h.) zawartej ze Spółką Ax., która powierzyła agentowi jako zleceniodawca prowadzenie w jego imieniu i na jego rzecz działalności polegającej na przyjmowaniu zakładów i stawek, a także wypłatę (wydanie) wygranych do wysokości określonej w regulaminie zakładu, w wybranych punktach stacjonarnych przyjmowania zakładów. W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach 10-11 i 14 stycznia 2019 r. w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych-bukmacherskich w R., ul. A. 6, zakłady przyjmowała E.S. Przedmiotowy punkt przyjmowania zakładów wzajemnych - bukmacherskich stanowi wyodrębniony lokal, w którym także świadczone są usługi gastronomiczne przez Spółkę Bx. Przed wejściem do lokalu, jak też w jego wnętrzu umieszczono informacje o zakazie wstępu i uczestnictwa w grach osób, które nie ukończyły 18 roku życia, zgodnie z art. 27 u.g.h. W punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych - bukmacherskich oferta zakładów wzajemnych bukmacherskich była wyświetlana na: ekranach telewizyjnych, stronie https://terminal.lvbet.pl/pl ekranów telewizyjnych - stanowisk komputerowych udostępnionych grającym m.in. do przeglądania i wyboru zakładów oraz drukowania kuponów poglądowych, ekranie stanowiska obsługi punktu oraz terminalach. Zgodnie z § 7 ust. 2 zatwierdzonego w dniu 12 września 2018 r. Regulaminu zakładów wzajemnych - bukmacherskich, na terenie kontrolowanych punktów przyjmowania zakładów wzajemnych, w tym punktu w R., ul. A. 6, umożliwiono grającym zawarcie zakładu z wykorzystaniem terminali lub bezpośrednio u obsługi. W kontrolowanym punkcie znajdowały się dwa terminale służące do zawierania zakładów wzajemnych. Podczas czynności kontrolnych sprawdzono możliwość zawarcia zakładu wzajemnego na zdarzenia wirtualne z wykorzystaniem terminali. Stwierdzono naruszenie warunków zezwolenia poprzez urządzanie zakładów wzajemnych - bukmacherskich niezgodnie z ich regulaminem w zakresie:
braku udostępnienia oferty kursowej zakładów wzajemnych na zdarzenia wirtualne - co jest niezgodne z § 5 ust. 9 pkt. c oraz § 7 ust. 4 Regulaminu zatwierdzonego przez Ministerstwo Finansów w dniu 12 września 2018 r.;
sposobu zawierania zakładów na zdarzenia wirtualne z wykorzystaniem terminali, w typach stwierdzonych podczas kontroli (multisingiel, 1 z 4, Kolor, Zwycięzca, Rząd, Tuzin, Parzyste/Nieparzyste), który nie został opisany w zatwierdzonym regulaminie i w udostępnionym grającym na terminalu regulaminie zatytułowanym Regulamin Zasady specjalne dla każdego sportu.
Pismem z 20 lutego 2019 r. Ax. Sp. z o.o. złożyła uwagi i zastrzeżenia do protokołu kontroli z 30 stycznia 2019 r.
W piśmie z 7 marca 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. nie uwag i zastrzeżeń spółki.
Postanowieniem z 18 marca 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł., w związku z czynnościami kontrolnymi przeprowadzonymi w lokalu w R., ul. A. 6, wskazującymi na naruszenie przepisów określonych w ustawie o grach hazardowych wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia Ax. Sp. z o.o. kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu.
Po przeprowadzaniu postępowania decyzją z [...] nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wymierzył Spółce karę pieniężną w kwocie 5.000 zł z tytułu urządzania gier hazardowych (zakładów wzajemnych - bukmacherskich) na podstawie udzielonego zezwolenia z naruszeniem warunków zatwierdzonego regulaminu oraz udzielonego zezwolenia, opisanych w protokole kontroli nr [...] z 30 stycznia 2019 r.
Spółka Ax. odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że w kontrolowanym punkcie strona nie udostępniała oferty kursowej zakładów wzajemnych na zdarzenia wirtualne, co jest niezgodne z regulaminem oraz nie dokonała wywieszenia wyników w sposób zgodny z regulaminem;
błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że w kontrolowanym punkcie strona z naruszeniem regulaminu przyjmowała zakłady wzajemne przez terminale na zasadach nieopisanych w zatwierdzonym regulaminie;
prawa materialnego, a to art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 4 pkt 2 lit. a u.g.h., poprzez nałożenie na stronę kary pieniężnej w sytuacji, w której nie zostały spełnione przesłanki jej nałożenia określone w powyższych przepisach;
błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że kara pieniężna w wysokości 5.000 zł jest zgodna z wytycznymi określonymi w art. 90 ust. 1b pkt 1 u.g.h.
Wskazaną na wstępie decyzją z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego Naczelnik [...] Urzędu Celno- Skarbowego w Ł. prawidłowo przyjął, że spółka urządzała gry hazardowe z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych - bukmacherskich zlokalizowanym w R., ul. A.6.
Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego błędu w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że w kontrolowanym punkcie spółka nie udostępniała oferty kursowej zakładów wzajemnych na zdarzenia wirtualne, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podzielił w tym zakresie stanowisko organu I instancji. Wskazał, że jak wynika z protokołu kontroli, w punkcie nie stwierdzono udostępnienia oferty kursowej zakładów wzajemnych na zdarzenia wirtualne, co jest niezgodne z § 5 ust. 9 pkt. c oraz § 7 ust. 4, zatwierdzonego przez Ministerstwa Finansów w dniu 12 września 2018 r. Regulaminu zakładów wzajemnych - bukmacherskich, które organizowane są przez Ax. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na terenie punktów przyjmowania zakładów. Zgodnie z § 5 ust. 9 pkt c Regulaminu oferta kursowa dla zdarzeń wirtualnych oraz ich wyniki będą publikowane w punktach, zgodnie z § 7 ust. 1 Regulaminu przyjmowanie zakładów dokonywane jest po opublikowaniu kursów zakładów w punktach. Na terminalu prezentowane jest jedno zdarzenie wirtualne - wyścig psów, a oferta kursu na to zdarzenie pojawia się po wskazaniu przez gracza stawki i typu (np. liczby). Gracz nie dysponował ofertą, nie wiedział, jakie kursy kryją się pod innymi możliwymi do wyboru klawiszami na klawiaturze dla nadchodzącego zdarzenia - wyścigu psów, nie wiedział jakie konkretnie zdarzenie będzie powodowało wygraną w chwili jego zaistnienia. W związku z tym nie można uznać, że oferta kursowa dla zdarzenia wirtualnego była publikowana w punkcie. Po zakończeniu bieżącego wyścigu, następuje kolejny wyścig. Jak wynika z treści protokołu, nie stwierdzono oferty kursowej kilku kolejnych wyścigów pozwalającej na wybór konkretnego wyścigu jak to opisano w Zasadach specjalnych dla każdego sportu w części dotyczącej Wyścigów wirtualnych. Udostępnione grającym Zasady Specjalne dla każdego sportu informują uczestnika gry o zasadach gry zawartych w Regulaminie innym niż ten, zatwierdzony przez Ministra Finansów w dniach 12 września 2018 r. i 2 marca 2018 r. Dostępne na terminalu wirtualne wyścigi psów nie są odwzorowaniem realnych zawodów, co uchybia przepisom § 5 ust. 9 pkt f regulaminu zatwierdzonego przez Ministra Finansów w dniu 12 września 2018 r. Gracz nie ma możliwości odgadywania wyniku, co jest sprzeczne z § 3 ust. 1 i 3 Regulaminu.
Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że tylko zapisy regulaminu są punktem odniesienia do stwierdzenia, że urządzający gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia, narusza warunki zatwierdzonego regulaminu, udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia. W stwierdzonym podczas kontroli sposobie zorganizowania przez spółkę przyjmowania zakładów na zdarzenia wirtualne za pośrednictwem terminali nie stwierdzono publikacji oferty chociażby na jedno zdarzenie. Na terminalu prezentowane jest jedno zdarzenie wirtualne - wyścig psów, a oferta kursu na to konkretne zdarzenie pojawia się po wskazaniu przez gracza stawki i typu. Gracz ofertą nie dysponuje, nie ma wiedzy jakie konkretne zdarzenie będzie powodowało wygraną w chwili jego zaistnienia. W związku z powyższym nie można uznać, że oferta kursowa dla zdarzenia wirtualnego była publikowana w kontrolowanym punkcie w R., ul. A. 6.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. dodał, że spółka formułując zarzuty i uzasadniając swoje stanowisko w sprawie nie zauważyła, że organ I instancji uwzględnił zapisy § 7 ust. 18 Regulaminu, stanowiące, że za publikowanie, ogłaszanie, wywieszanie kursów zakładów oraz wyników przyjmuje się udostępnianie ich klientom na terenie punktów w formie papierowej lub elektronicznej - na ekranach telewizyjnych.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że spółka przyjmowała zakłady na zdarzenia wirtualne z wykorzystaniem terminali na zasadach nieopisanych w zatwierdzonym regulaminie. Urządzane przez spółkę zakłady na zaistnienie zdarzeń wirtualnych - wyścigów psów nie spełniały zasadniczego elementu ustawowej definicji zakładów wzajemnych - bukmacherskich tj. warunku polegającego na odgadywaniu zaistnienia różnych zdarzeń. Urządzane przez spółkę zakłady na wirtualne wyścigi psów są w istocie grą losową (grą liczbową keno) określoną w art. 2 ust. 1 pkt. 1 u.g.h. Podstawowym bowiem elementem tej gry jest wytypowanie liczb, a wynik w szczególności zależy od przypadku, wygraną zaś uzyskuje się przez prawidłowe wytypowanie liczb, a wysokość wygranej stanowi iloczyn wpłaconej stawki i mnożnika ustalonego dla poszczególnych stopni wygranych. W grach losowych grający nie ma żadnego wpływu na ostateczny wynik, bowiem zależy on w szczególności od przypadku, zaś w zakładach wzajemnych (totalizatory, bukmacherstwo) wyniki, czy to współzawodnictwa, czy zaistnienia jakiegoś zdarzenia, uzależnione są od szeregu czynników, których znajomość wpływa na prawdopodobieństwo trafnego jego odgadnięcia. Jak wynika z treści protokołu kontroli, gracz uczestniczący w grze na terminalu, określonej jako wirtualne wyścigi psów, wybiera (alternatywnie): liczbę, kolor, zestaw liczb, i w ten sposób typuje wynik gry, określonej jako wirtualne wyścigi psów. Wynik generowany jest automatycznie, a gracz nie ma na niego wpływu. Gracz uzyskuje wygraną pieniężną przez prawidłowe wytypowanie jednej liczby (lub koloru tła na jakim jest ona prezentowana), która po zakończeniu wyścigu znajdzie się pod pozycją 1. Wysokość wygranej pieniężnej stanowi iloczyn stawki i mnożnika ustalonego dla poszczególnych stopni wygranych (tj. 0,88 x kurs).
W ocenie organu II instancji rodzaj gry hazardowej oferowanej na terminalu w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych wykracza poza zakres udzielonego przez Ministra Finansów w dniu 13 maja 2016 r. zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych - bukmacherskich udzielonego Ax. Sp. z o.o. Tym samym spółka działała niezgodnie z art. 14 ust. 3 u.g.h., który stanowi, iż przyjmowanie zakładów wzajemnych jest dozwolone stosownie do udzielonego zezwolenia, wyłącznie w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych lub przez sieć Internet na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonym zezwoleniu, a także wynikającym z przepisów ustawy.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podkreślił również, że wszelkie wątpliwości dotyczące organizowania działalności dotyczącej zakładów wzajemnych - bukmacherskich, winny być także interpretowane w zgodzie z celami ustawy, do których należy upowszechnienie społecznej świadomości w zakresie hazardu. Stąd tak ważne jest to, by podmioty posiadające zezwolenie i zatwierdzony regulamin, tak jak w przypadku Spółki z o.o. Ax. w K., w ww. punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych-bukmacherskich, urządzały gry hazardowe przestrzegając ściśle postanowień regulaminu. Nie ma zgody na takie działania spółki, która wprowadzając modyfikacje w przyjmowaniu zakładów wzajemnych- bukmacherskich w przedstawionym punkcie stacjonarnym tworzy nowe zasady i formy działalności stacjonarnej, tak długo jak nie będzie zatwierdzonych odpowiednich zmian w regulaminie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie zgodził się również z zarzutem, że kara nałożona w wysokości 5.000 zł jest niezgodna z wytycznymi określonymi w art. 90 ust. 1 b pkt 1 u.g.h. Przy wymiarze kary zostały uwzględnione okoliczności określone w powołanym przepisie. Wzięto pod uwagę aktualną sytuację finansową spółki, która w latach 2018-2019 odnotowała ujemne wyniki finansowe; ujemny kapitał własny spółki, oznaczający, iż podmiot nie ma żadnych kapitałów własnych, a jedynie długi. Uwzględniono skalę prowadzonej przez spółkę działalności oraz niewielki czas naruszenia. Wzięto również pod uwagę fakt, iż spółka dopuszczała się wcześniej licznych naruszeń przepisów dotyczących urządzania zakładów wzajemnych, ze które spółce wymierzano kary pieniężne w różnych wysokościach.
Ax. sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art.191O.p., prowadzące do błędu w ustaleniach faktycznych, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny całkowicie dowolnej, wyrażające się w przyjęciu, iż spółka Ax. urządzała gry hazardowe z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu;
- prawa materialnego, a to art. 89 ust.1 pkt 1 i ust.2 pkt 1 u.g.h., poprzez nałożenie na stronę obowiązku zapłaty kary pieniężnej, pomimo braku udowodnienia jakiekolwiek winy po stronie spółki Ax.;
- błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że kara pieniężna w wysokości
5.000,00 zł jest zgodna z wytycznymi określonymi w art. 90 ust. 1b pkt 1 u.g.h.
W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, stwierdzenie, że wydane w sprawie decyzje nie podlegają wykonaniu oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ponadto wniosła o zasądzenie od strony przeciwnej na swą rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga podlegała oddaleniu.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 poz. 137 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 poz. 329. ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd natomiast oddala skargę odpowiednio w całości albo w części – art. 151 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Spór w niniejszej sprawie dotyczy oceny legalności zaskarżonej decyzji, zarzucającej skarżącej naruszenie warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu.
Już na wstępie należy zauważyć, że treść wniesionej w niniejszej sprawie skargi w niewielkim zakresie odnosi się do jej stanu faktycznego i zastrzeżeń odnoszących się do ustalonych przez organy administracji zastrzeżeń związanych z naruszeniem przez spółkę postanowień udzielonego zezwolenia oraz zatwierdzonego regulaminu. Strona skarżąca, w przeważającej mierze, skoncentrowała się bowiem na wykazaniu, że w świetle posiadanego zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych-bukmacherskich oferowane przez nią zakłady wzajemne na zdarzenia wirtualne mieszczą się w obowiązującej od 1 kwietnia 2017 r. definicji zakładów wzajemnych, o której mowa w art. 2 ust. 2 pkt 2 u.g.h. Wskazać jednak należy, że podnoszenie tych kwestii było bezprzedmiotowe nie tylko z tego powodu, że działające w sprawie organy nie podnosiły stwierdzenia w powyższym zakresie naruszeń, ale także z tej przyczyny, że kontrolą objęto okres, w którym obowiązywał zatwierdzony decyzją Ministra Finansów z 12 września 2018 r. nr PS4.6851.2.2018 "Regulamin zakładów wzajemnych – bukmacherskich, które organizowane są przez Ax. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na terenie punktów przyjmowania zakładów". Z natury rzeczy, wynikającej z daty wejścia w życie ww. regulaminu, należy więc przyjmować, iż do opisanych w tym dokumencie zakładów wzajemnych, w tym na zdarzenia wirtualnego odnosić się będzie definicja takich zakładów, o której mowa w art. 2 ust. 2 pkt 2 u.g.h. Powtórzyć zatem należy, że związane z powyższą kwestią okoliczności i argumentacja podnoszone przez spółkę w skardze nie mają znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż zasadniczo nie to stanowiło jej przedmiot.
Odnosząc się zaś do istoty problemu w rozpatrywanej sprawie,
tj. nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przez spółkę przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych na podstawie udzielonego zezwolenia oraz zatwierdzonego regulaminu, dotyczących urządzanych przez spółkę zakładów na zdarzenia wirtualne - wyścigi psów w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych, to Sąd zasadniczo podziela stanowisko prezentowane w sprawie przez organy administracji celno-skarbowej.
W pierwszej kolejności Sąd zgadza się z poglądem organów administracji skarbowej, iż doszło do naruszenia § 5 ust. 9 lit. f zatwierdzonego regulaminu zakładów wzajemnych, który stanowi, że w zakładach na zdarzenia wirtualne klient ma możliwość obstawiania wyników wirtualnych zdarzeń będących odwzorowaniem realnych zawodów i rywalizacji sportowych. Podzielić przy tym trzeba ustalenia zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, stwierdzające m.in., iż w trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że prezentowane na terminalu dane nie odwzorowały realnych zawodów i rywalizacji sportowych. W rozpatrywanej sprawie istotne znaczenie ma również sposób obstawiania zakładów i rodzaj stosowanej na terminalu klawiatury. Z dokonanych ustaleń wynika, że układ i oznaczenie klawiszy wykazuje duże podobieństwo do układu stołu do gry w ruletkę. Rodzaje zakładów bardziej przypominają oznaczenie zakładów w ruletce (np. czerwone/czarne, parzyste/ nieparzyste, niskie (Iow) - 1-18/wysokie (high) - 19-36, tuziny, kolumny, 6 numerów) niż na wyścigi psów odbywające się w realnym świecie.
Nie przeczy trafności ustaleń poczynionych przez organy okoliczność, że skoro wynik określonego zdarzenia w przypadku spornych zakładów na wirtualne wyścigi psów jest generowany komputerowo (losowo), a więc w istocie zależy od przypadku, to wykluczone jest, aby w takiej sytuacji dokonanie zakładu mogło odbywać się przez gracza na podstawie posiadanej wiedzy o uczestnikach i innych warunkach wyścigu. Nawet jeśli by przyjąć taką retorykę, to nie może umykać uwadze, że ocena stanu faktycznego sprawy musi następować przez pryzmat treści aktów prawnych i dokumentów będących podstawą prowadzonej przez spółkę działalności. Inaczej rzecz ujmując, oferując zakłady w opisanej wyżej formule, spółka powinna była zadbać, aby obowiązujący regulamin w pełni odzwierciedlał charakterystykę oferowanych przez nią zakładów wirtualnych. Względnie, spółka mogła też dostosować oprogramowanie służące oferowaniu takich zakładów, aby było ono zgodne z udzielonym zezwoleniem, oraz brzmieniem obowiązującego regulaminu i zatwierdzającą go decyzją. Nie uczyniła żadnej z powyższych czynności. Przypomnieć wypada zatem, że zgodnie z § 5 ust. 9 lit. f regulaminu, "w zakładach na zdarzenia wirtualne klient ma możliwość obstawiania wyników wirtualnych zdarzeń będących odwzorowaniem realnych zawodów i rywalizacji sportowych". Ponadto z treści decyzji Ministra Finansów z 12 września 2018 r. zatwierdzającej przedmiotowy regulamin, która również wiąże spółkę, wynika wprost, że "(...) warunki uczestnictwa w zakładach wzajemnych dotyczących odgadywania zaistnienia zdarzeń wirtualnych, muszą odpowiadać formule uczestnictwa w odgadywaniu wyników zdarzeń rzeczywistych (...) Wprowadzenie innych rodzajów zdarzeń wirtualnych lub zmiana formuły zdarzeń wirtualnych oferowanych w ramach zatwierdzonych regulaminów, zobowiązuje Spółkę do niezwłocznego powiadomienia Ministra Finansów o planowanych zmianach. Wprowadzenie takich zmian może bowiem wymagać zatwierdzenia". Wobec powyższego za słuszne należało uznać zastrzeżenia organów administracji, że oferta spornych zakładów wzajemnych na zdarzenia w postaci wirtualnych wyścigów psów, mimo obowiązku wynikającego z decyzji zatwierdzającej regulamin oraz bezpośrednio jego postanowień nie odzwierciedlała zdarzeń rzeczywistych i nie odpowiadała realnej formule tego rodzaju zdarzeń. Wobec tego zasadnie zatem organ I instancji wywiódł, a organ odwoławczy uznał go za prawidłowy, wniosek o naruszeniu przez spółkę zasad działania wynikających z udzielonego zezwolenia i regulaminu.
Sąd również zgadza się z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji dotyczącą faktu, że zasady obstawiania zakładów na zdarzenia wirtualne w postaci wyścigów psów nie odpowiadają zasadom opisanym w § 5 ust. 9 lit. c regulaminu. Zgodnie z brzmieniem tego postanowienia oferta kursowa dla zdarzeń wirtualnych oraz ich wyniki będą publikowane w punktach. Z ustaleń kontroli organów celno-skarbowych wynika natomiast, że na terminalu prezentowane było jedno zdarzenie wirtualne - wyścigi psów, a oferta kursowa na to zdarzenie pojawiała się dopiero po wskazaniu przez gracza stawki i typu (liczby/koloru). Zasadnie zatem organ administracji wskazuje, że do momentu zawarcia zakładu oferta kursowa de facto nie była graczowi znana, a więc nie można uznać, że była publikowana w punkcie. Wbrew bowiem stanowisku spółki, nie wyczerpuje w ocenie Sądu wymogu publikacji oferty kursowej dla zdarzeń wirtualnych informacja dotycząca kursu na dane pojedyncze zdarzenie wyświetlane tuż przed zawarciem zakładu, skoro przedmiotowe postanowienie regulaminu wprost stanowi o zdarzeniach a nie tylko jednym zdarzeniu. Co więcej, rację należy przyznać organowi, że taka formuła przyjmowania zakładów nie odpowiada regulaminowemu wymogowi, aby klient miał możliwość obstawiania wyników wirtualnych zdarzeń będących odwzorowaniem realnych zawodów i rywalizacji sportowych. W rzeczywistości taki wynik obstawia się na podstawie szeregu znanych graczowi zmiennych, podczas gdy w omawianym przypadku decydował w zasadzie przypadek (element losowości), bowiem wiedza gracza sprowadzała się tylko do rodzaju zdarzenia wirtualnego, czyli nierzeczywistego wyścigu psów, natomiast nieznane mu było, co konkretnie jest przedmiotem zakładu, czyli jest to np. zajęcie określonego miejsca, czy też inny rodzaj wyniku (zdarzenia).
W pełni należy zgodzić się także z wnioskami organów, że w sprawie doszło do naruszenia przez spółkę warunków zezwolenia poprzez urządzenie zakładów wzajemnych na zdarzenia wirtualne z wykorzystaniem terminali, w typach nieopisanych w zatwierdzonym regulaminie, tj. multisinigiel, 1 z 4, Kolor, Zwycięzca, Rząd, Tuzin, Parzyste/Nieparzyste). Kwestia ta, zdaniem Sądu, ma charakter bezsporny, bowiem powyższego nie opisuje i nie odnosi do niego żadne postanowienie regulaminu, ani także – jak wynika z ustaleń kontroli – żadne z postanowień regulaminów udostępnionych w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych, czego spółka skutecznie zresztą nie zakwestionowała. Analizując kwestię sposobu zawierania zakładów na sporne wirtualne wyścigi psów oraz ustalania wyników tych zdarzeń, organ doszedł do konstatacji, że zakłady te nie spełniały przesłanki zakładu wzajemnego, lecz wypełniały przesłanki gry losowej (liczbowej), w sposób najbardziej przypominający KENO. Zdaniem Sądu dywagacje w tym zakresie nie miały zasadniczego znaczenia dla sprawy o tyle, że poczynione ustalenia w sposób wyraźny i dostateczny wskazują na działanie spółki z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i regulaminu, wszak opisane wcześniej, jak również wyczerpująco omówione w analizowanych decyzjach i protokole kontroli typy (sposoby) zawierania wirtualnych zakładów wzajemnych zostały przemilczane w postanowieniach adekwatnych dla sprawy regulaminów. Niezależnie zatem, czy rozpoznawaną kwestię oceniono by jako grę losową, czy też przypisano by jej charakter wirtualnego zakładu wzajemnego, w świetle wcześniej wskazanych okoliczności, stanowiłoby to w obu przypadkach działanie z naruszeniem warunków udzielonego spółce zezwolenia oraz zatwierdzonego regulaminu, co w konsekwencji czyni wystarczającym do uznania, że w sprawie zachodzą przesłanki opisane dyspozycją art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., zgodnie z którym karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia, który narusza warunki zatwierdzonego regulaminu, udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia lub prowadzi gry na automatach do gier, urządzeniu losującym lub urządzeniach do gier bez wymaganej rejestracji automatu do gier, urządzenia losującego lub urządzenia do gry. Dodać trzeba, że ww. przepis ustanawia obowiązek organu do wymierzenia kary w przypadku stwierdzenia wskazanych w nim uchybień, wobec czego decyzja w tym zakresie ma charakter związany i zależy wyłącznie od obiektywnie ustalonych faktów, a nie od uznania organu administracji.
Sąd nie podzielił również poglądu zaprezentowanego w skardze, jakoby odpowiedzialność za delikt administracyjny można było łączyć z odpowiedzialnością karną. O ile bowiem ostatnia z wymienionych oparta jest na zasadzie winy, którą można przypisać osobie fizycznej, to druga oparta jest już na przesłance obiektywnego naruszenia prawa. Podkreślić więc należy, że kary pieniężne przewidziane w art. 89 u.g.h. są karami administracyjnymi, które cechuje m.in. to, że są nakładane niezależnie od winy podmiotu naruszającego prawo oraz jego świadomości co do bezprawności czynu. Uregulowana tym przepisem odpowiedzialność nie jest więc zależna od elementu zawinienia, ale jest odpowiedzialnością obiektywną. Dla zastosowania powyższego przepisu decydujące znaczenie ma zatem sam obiektywny fakt naruszenia prawa.
W powyższym kontekście wskazać także trzeba, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, iż organy administracji nie uwzględniły przy wymiarze kary sytuacji finansowej spółki. Wysokość kary w przypadku urządzania gier na podstawie koncesji lub zezwolenia została określona w art. 89 ust. 4 pkt 2 lit. a u.g.h. co do jej górnej granicy, tj. do 200 tys. zł. Wymierzając tę karę organ bierze pod uwagę sytuację finansową podmiotu podlegającego karze, skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia (art. 90 ust. 1b u.g.h.). Skoro ustawodawca nie związał orzekających w takim przypadku organów konkretną kwotą kary, to uznać należy, że jej wysokość pozostawiona jest uznaniu tych organów. Jak wynika z decyzji organy uwzględniły sytuację finansową spółki w oparciu o przedstawione przez nią stany aktywów i pasywów oraz rachunek zysków i strat. Uwzględniły skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszeń, co znalazło wyraz na 10 stronie decyzji organu I instancji oraz na stronach 22, 23, 27 i 28 zaskarżonej decyzji. Przy uznaniowym charakterze orzeczenia w tym zakresie trudno zarzucić organowi, aby naruszył wskazane wcześniej przepisy prawa. Musiałaby być wykazana ewidentna sprzeczność pomiędzy motywami organu, a wysokością kary. Sąd nie uważa, aby taka sytuacja miała miejsce. Co więcej, dostrzec należy, że organ wymierzył spółce karę w dolnej granicy przewidzianego prawem wymiaru, a więc nie można także zarzucić organom administracji celno-skarbowej działania z naruszeniem reguł proporcjonalności.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
d.cz.