III SA/Łd 1084/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta nakazującą Wspólnocie przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego poprzez usunięcie wiaty śmietnikowej wraz z elementami towarzyszącymi. Wspólnota argumentowała, że została zmuszona do zajęcia pasa drogowego z powodu braku miejsca na składowanie śmieci, wynikającego z zaniechań gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, opierając się na art. 36 ustawy o drogach publicznych. Sąd stwierdził, że zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi obliguje do jego przywrócenia do stanu poprzedniego. Podkreślono, że wcześniejszy prawomocny wyrok sądu w tej samej sprawie (sygn. akt III SA/Łd 436/20) przesądził o tym, że teren zajęty przez wiatę stanowił pas drogowy i że Wspólnota nie posiadała wymaganego zezwolenia. Sąd uznał, że argumenty Wspólnoty dotyczące zaniechań gminy nie miały wpływu na legalność decyzji nakazującej usunięcie wiaty, ponieważ przedmiotem postępowania było bezprawne zajęcie pasa drogowego. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o karach pieniężnych, wskazując, że decyzja nakazywała niepieniężny obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego. Sąd potwierdził, że działka nr 423/5 stanowiła pas drogowy, zgodnie z ewidencją gruntów i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie związanej kompetencji zarządcy drogi do nakazania przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego w przypadku jego bezprawnego zajęcia, a także znaczenie art. 153 p.p.s.a. w kontekście związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia pasa drogowego pod wiatę śmietnikową, ale jego zasady mogą być stosowane do innych przypadków bezprawnego zajęcia pasa drogowego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zajęcie pasa drogowego pod wiatę śmietnikową bez zezwolenia zarządcy drogi obliguje do wydania decyzji o przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia, właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego, chyba że wymagana jest decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 36 ustawy o drogach publicznych, który w sposób jednoznaczny nakłada obowiązek wydania decyzji o przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego w przypadku jego bezprawnego zajęcia. Podkreślono związany charakter tej kompetencji.
Czy wcześniejsze orzeczenie sądu administracyjnego w tej samej sprawie wiąże sąd i organ administracji w kolejnym postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił bezwzględnie obowiązujący charakter art. 153 p.p.s.a., wskazując, że sąd orzekający ponownie w tej samej sprawie nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniej wydanym prawomocnym orzeczeniu, o ile stan faktyczny lub prawny nie uległ zasadniczej zmianie.
Czy zaniechania gminy w zakresie zapewnienia miejsca na składowanie śmieci zwalniają wspólnotę mieszkaniową z obowiązku usunięcia obiektu zajmującego pas drogowy bez zezwolenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, argumenty dotyczące zaniechań gminy nie mają wpływu na legalność decyzji nakazującej przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego, ponieważ przedmiotem postępowania jest bezprawne zajęcie pasa drogowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sytuacja Wspólnoty dotycząca składowania odpadów, choć może być niekomfortowa, nie uzasadniała działań naruszających prawo. Podkreślono, że istniały inne możliwości rozwiązania problemu, a działanie metodą faktów dokonanych nie zwalnia z konsekwencji prawnych.
Czy teren zajęty przez wiatę śmietnikową stanowił pas drogowy w rozumieniu ustawy o drogach publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, teren ten stanowił pas drogowy, co zostało potwierdzone w poprzednim prawomocnym wyroku sądu administracyjnego oraz analizie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wcześniejszy wyrok, który ustalił, że działka nr 423/5 jest działką drogową i znajduje się w granicach pasa drogowego. Analiza planu miejscowego potwierdziła, że teren ten jest przeznaczony pod drogi publiczne (2KDD).
Przepisy (8)
Główne
u.d.p. art. 36
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
W przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia, właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego. Przepisu tego nie stosuje się w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, wymagającego podjęcia przez właściwy organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi przez sąd, sąd oddala skargę.
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
u.d.p. art. 40 § 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego wymaga zezwolenia zarządcy drogi.
u.d.p. art. 40 § 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy w szczególności umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń infrastruktury technicznej.
u.d.p. art. 4 § 22
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Zieleń przydrożna to roślinność umieszczona w pasie drogowym, mająca na celu w szczególności ochronę użytkowników drogi przed oślepianiem przez pojazdy nadjeżdżające z kierunku przeciwnego, ochronę drogi przed zawiewaniem i zaśnieżaniem, ochronę przyległego terenu przed nadmiernym hałasem, zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi obliguje do jego przywrócenia do stanu poprzedniego. • Prawomocny wyrok sądu w tej samej sprawie przesądził o statusie prawnym terenu i braku zezwolenia. • Argumenty dotyczące zaniechań gminy nie zwalniają z obowiązku przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 77, 78 i 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów. • Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego decyzji. • Naruszenie obowiązków zarządcy drogi wskazanych w art. 20 u.d.p. • Rażące naruszenie art. 189d w zw. z art. 189a § 2 pkt 2 i 189d pkt 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie ważnego interesu strony. • Naruszenie art. 15, 11, 107 § 3 i 6 k.p.a. przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów odwołania. • Naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez odstąpienie od obowiązku poszukiwania prawdy obiektywnej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd tej argumentacji nie podziela, ponieważ jest ona bez znaczenia z punktu widzenia oceny legalności kontrolowanych w niniejszym postępowaniu decyzji. • Wystarczy bowiem wskazać, że Wspólnota mogła zawrzeć porozumienie z inny podmiotem, od którego w pobliżu odbierane są odpady, aby jej mieszkańcy mogli korzystać, nawet na zasadach odpłatności, z pojemników należących do tego podmiotu, do czasu załatwienia niezbędnych formalności pozwalających na legalne usytuowanie wiaty śmietnikowej w dogodnej dla Wspólnoty lokalizacji. • Tymczasem skarżąca postanowiła działać metodą faktów dokonanych, świadomie narażając się na wynikające z tego konsekwencje prawne.
Skład orzekający
Janusz Nowacki
przewodniczący
Ewa Alberciak
członek
Paweł Dańczak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie związanej kompetencji zarządcy drogi do nakazania przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego w przypadku jego bezprawnego zajęcia, a także znaczenie art. 153 p.p.s.a. w kontekście związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia pasa drogowego pod wiatę śmietnikową, ale jego zasady mogą być stosowane do innych przypadków bezprawnego zajęcia pasa drogowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między potrzebami mieszkańców a przepisami prawa dotyczącymi pasów drogowych. Pokazuje, że nawet uzasadnione potrzeby nie usprawiedliwiają działań naruszających prawo.
“Wiaty śmietnikowe na pasie drogowym? Sąd przypomina: brak zezwolenia to nakaz usunięcia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.