III SA/Łd 1083/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2020-08-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo jazdyzatrzymanie prawa jazdykurs reedukacyjnypostępowanie administracyjneuchylenie decyzjinaruszenie przepisówkierowanie pojazdemalkoholustawa o kierujących pojazdami

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o zatrzymaniu prawa jazdy, uznając za niedopuszczalne prowadzenie trzech odrębnych postępowań w tej samej sprawie.

Sprawa dotyczyła zatrzymania prawa jazdy skarżącemu z powodu nieprzedłożenia zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego. Organy administracji wydały trzy odrębne decyzje o zatrzymaniu prawa jazdy, powołując się na różne przesłanki z art. 102 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał takie postępowanie za wadliwe i niedopuszczalne, uchylając zaskarżone decyzje.

Skarżący B.H.-F. stracił prawo jazdy z powodu nieprzedstawienia w terminie zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego, na który został skierowany po prowadzeniu pojazdu pod wpływem alkoholu. Organy administracji, w tym Prezydent Miasta Ł. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydały decyzje o zatrzymaniu prawa jazdy, powołując się na różne przesłanki z ustawy o kierujących pojazdami. Sąd administracyjny stwierdził jednak, że organy prowadziły trzy odrębne postępowania w tej samej sprawie, dotyczące zatrzymania tego samego dokumentu, co jest niedopuszczalne. Zgodnie z orzecznictwem, nawet jeśli spełnione są różne przesłanki z art. 102 ust. 1 ustawy, powinna zostać wydana jedna decyzja administracyjna w ramach jednego postępowania. W związku z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jest to niedopuszczalne. Nawet jeśli spełnione są różne przesłanki z art. 102 ust. 1 ustawy, powinna zostać wydana jedna decyzja administracyjna w ramach jednego postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prowadzenie trzech oddzielnych postępowań w tej samej sprawie, dotyczących zatrzymania tego samego dokumentu, jest naruszeniem przepisów postępowania. Powinno zostać wszczęte jedno postępowanie lub wadliwie wszczęte postępowania powinny zostać połączone przed wydaniem rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.k.p. art. 102 § 1

Ustawa o kierujących pojazdami

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.k.p. art. 99 § 1

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 101 § 1

Ustawa o kierujących pojazdami

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 119

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

p.p.s.a. art. 250

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prowadzenie trzech odrębnych postępowań w sprawie zatrzymania tego samego prawa jazdy jest niedopuszczalne. Powinno zostać wszczęte jedno postępowanie administracyjne lub wadliwie wszczęte postępowania powinny zostać połączone.

Godne uwagi sformułowania

Sąd stwierdził naruszenie przez organy przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, powodującym konieczność uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć. Prowadzenie trzech oddzielnych postępowań w granicach tej samej sprawy, wyznaczonej dyspozycją art. 102 ust. 1 u.k.p. i to tożsamej zarówno podmiotowo (...), jak i przedmiotowo (...), jest niedopuszczalne. Decyzja wydawana na podstawie art. 102 ust. 1 u.k.p. w sprawie zatrzymania prawa jazdy należy do tzw. decyzji związanych, przy wydawaniu których - w razie ziszczenia się odpowiednich przesłanek - organ nie ma jakiegokolwiek luzu decyzyjnego.

Skład orzekający

Krzysztof Szczygielski

przewodniczący

Ewa Alberciak

sprawozdawca

Małgorzata Kowalska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność prowadzenia wielu odrębnych postępowań w tej samej sprawie administracyjnej, zasady prowadzenia postępowań w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatrzymania prawa jazdy na podstawie różnych przesłanek z art. 102 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli podstawy materialnoprawne wydają się uzasadnione. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych.

Trzy sprawy, jedno prawo jazdy – sąd wyjaśnia, jak nie prowadzić postępowań administracyjnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 1083/19 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2020-08-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /sprawozdawca/
Krzysztof Szczygielski /przewodniczący/
Małgorzata Kowalska
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 2749/20 - Wyrok NSA z 2024-03-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 341
art. 99 ust. 1 pkt 5, art. 102
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 31 sierpnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Asesor WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B.H.-F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku [...]; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. W. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł., ul. S. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej B. H.-F. z urzędu.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c), art. 99 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. znak: [...] o zatrzymaniu B. H.-F. prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B+E, T, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E nr [...] wydanego [...] r., wymienionego decyzją Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. znak [...] na polskie prawo jazdy.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Prezydent Miasta Ł. decyzją z [...] r., znak: [...] orzekł o zatrzymaniu B. H.-F. prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B+E, T, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E nr [...] wydanego [...] r. Decyzja była konsekwencją nieprzedłożenia przez skarżącego zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii w związku ze skierowaniem na kurs (decyzja nr [...] z [...] r.).
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, skarżący wniósł odwołanie.
Organ drugiej instancji uznając, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji podniósł, że wyrokiem z 31 października 2018 r., sygn. akt [...] ([...]) Sąd Rejonowy dla Ł.-W. w Ł., [...] uznał B. H.-F. winnego zarzucanego mu czynu prowadzenia w stanie po użyciu alkoholu pojazdu marki Toyota o nr rej. [...] i orzekł wobec niego m.in środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 roku.
Prezydent Miasta Ł. decyzją z [...] r., znak: [...] orzekł o skierowaniu B. H.-F. na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii.
Decyzją z [...] r., nr [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B+E, T, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E.
Organ drugiej instancji przytoczył następnie treść art. 99 ust. 1 pkt 5, art. 101 ust. 1 i art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o kierujących pojazdami oraz wskazał, że w decyzji z [...] r. pouczono skarżącego, że osoba skierowana na kurs reedukacyjny obowiązana była odbyć go w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji administracyjnej o skierowaniu. Zaświadczenie o ukończeniu kursu należało przedstawić organowi kierującemu na badanie w terminie 6 tygodni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji o skierowaniu. Szczegółowy program kursu reedukacyjnego, wysokość opłat za kurs, czy wzór zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego nie są dowolnie kształtowane przez organ pierwszej instancji, albowiem wynikają z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii oraz szczegółowych warunków i trybu kierowania na badania lekarskie lub badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 140).
Z uwagi na doręczenie skarżącemu 4 marca 2019 r. decyzji z [...] r., co wynika z potwierdzenia odbioru, decyzja ta stała się ostateczna 19 marca 2019 r. Skarżący winien zgłosić się na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego - w terminie do 5 kwietnia 2019 r. i przedstawić zaświadczenie o ukończeniu kursu organowi kierującemu na kurs, tj. Prezydentowi Miasta Ł. w terminie do 16 kwietnia 2019 r. W ocenie organu drugiej instancji, wobec uchybienia powyższym terminom, organ pierwszej instancji słusznie wszczął 13 czerwca 2019 r. postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, podjęta przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy o kierujących pojazdami, nie należy do kategorii decyzji uznaniowych, w związku z czym organ administracji publicznej, stosując przepisy ustawy o kierujących pojazdami obowiązany jest do jej wydania, co w konsekwencji stanowi o treści podjętego rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja nie wynika ze stanu zdrowia skarżącego, lecz jest konsekwencją niezrealizowania nałożonego na niego obowiązku. Oznacza to, że inne okoliczności pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Bez znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia pozostają okoliczności nieprzystąpienia skarżącego do kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i narkomanii. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. jest organem administracji i poza jego oceną jest weryfikowanie, dlaczego skarżący nie przystąpił do kursu w wyznaczonym terminie. Istotnym jest, że skarżący nie przedstawił w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu wspomnianego kursu, z czego należy wywodzić negatywne dla niego skutki dla strony. Zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem - stosownie do art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami - następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął co najmniej rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
W skardze na powyższą decyzję B. H.-F. podniósł, że opłata za obowiązkowy kurs reedukacyjny wynosi 400 zł, co przy dwutygodniowym cyklu wykładów (około 16 godzin) wynosi 25 zł za godzinę od każdego słuchacza. Na zakończenie należy wnieść opłatę ewidencyjną w wysokości około 100 zł. Koszt badania w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy wynosi ponad 200 zł. Wymagana opłata za badania w Instytucie Medycyny Pracy to ponad 400 zł. Opłaty za kurs reedukacyjnym, ewidencyjna i za egzamin wynoszą odpowiednio 400 zł, 100 i 300 zł. Łącznie opłaty te wynoszą 1 400 zł. Zdaniem skarżącego, "koszty ponownego startu w powrocie do zawodu kierowcy o najwyższych kwalifikacjach stanowią szkodliwe działanie".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 11 marca 2020 r. pełnomocnik skarżącego wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu pisma powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 11 kwietnia 2019 r., II SA/Op 20/19.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a., stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w piśmie z 10 czerwca 2020 r. wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (k. 43).
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy.
Kontrolując decyzje Sąd stwierdził naruszenie przez organy przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, powodującym konieczność uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem postępowania administracyjnego była kwestia zatrzymania prawa jazdy, wydanego skarżącemu w dniu [...] r., wymienionego decyzją Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. znak [...] na polskie prawo jazdy, druk nr [...], ze względu na nieprzedstawienie w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego, na który skarżący został skierowany decyzją z dnia [...] roku.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. 2019, poz. 341 ze zm.) – dalej u.k.p..
Zgodnie z art. 102 ust. 1 starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy:
1) upłynął termin ważności prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem - jeżeli dokument ten został przesłany przez organy kontroli ruchu drogowego;
2) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu:
a) kursu dokształcającego w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, o którym mowa w art. 91 ust. 2 pkt 1 lit. a,
b) praktycznego szkolenia w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym, o którym mowa w art. 91 ust. 2 pkt 1 lit. b,
c) kursów reedukacyjnych, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lub 5;
3) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia:
a) o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2,
b) o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1;
4) kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym;
5) kierujący pojazdem silnikowym przewozi osoby w liczbie przekraczającej liczbę miejsc określoną w dowodzie rejestracyjnym (pozwoleniu czasowym) lub wynikającą z konstrukcyjnego przeznaczenia pojazdu niepodlegającego rejestracji; przepis nie dotyczy przewożenia osób autobusem w publicznym transporcie zbiorowym w gminnych, powiatowych i wojewódzkich przewozach pasażerskich w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1867, 1920 i 1954 oraz z 2017 r. poz. 60 i 730), o ile w pojeździe przewidziane są miejsca stojące".
Powyższy przepis reguluje różnego rodzaju przesłanki, od których zależy możliwość wykonania przez organ normy zobowiązującej, tj. zatrzymania prawa jazdy. Bez wątpienia też wszystkie przesłanki wymienione w pkt 1-5 nie muszą być spełnione kumulatywnie i wystarczy ziszczenie się jednej z nich, by mógł powstać skutek w postaci obowiązku wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Oznacza to, że w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy na podstawie tego przepisu, właściwy organ (w tym wypadku organem tym jest starosta) bada ziszczenie się jednej lub kilku przesłanek wymienionych w tym przepisie. Stanowi to niewątpliwie podstawowy element postępowania dowodowego, gdyż już tylko w przypadku stwierdzenia wystąpienia w sprawie stanu faktycznego odpowiadającego hipotezie jednego z punktów art. 102 ust. 1 u.k.p. działanie organu w przewidzianej w tym przepisie formie jest dopuszczalne. W wyniku tego postępowania może okazać się, że zachowanie strony, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, a co wynika z załączonych do akt sprawy sądowej akt administracyjnych, wyczerpuje nie tylko dyspozycję pkt 2 lit. "c" tego unormowania, ale i dyspozycję pkt 3 lit. "a" oraz pkt 3 lit. "b" cytowanego przepisu.
W tym miejscu wskazać należy, że w stosunku do skarżącego równolegle organy prowadziły dwa inne postępowania w sprawach, których przedmiotem jest: 1) zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy ze względu na nieprzedstawienie w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem oraz 2) zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy ze względu na nieprzedstawienie w wymaganym terminie odpowiedniego orzeczenia lekarskiego. Powyższe zdaniem Sądu ma istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie.
Zdaniem Sądu, powyższe ma istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie. Sąd w niniejszej sprawie podzielił więc pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przedstawiony w wyroku z dnia 11 kwietnia 209 r. sygn. akt II SA/Op 22/19, że w takim wypadku prowadzenie trzech oddzielnych postępowań w granicach tej samej sprawy, wyznaczonej dyspozycją art. 102 ust. 1 u.k.p. i to tożsamej zarówno podmiotowo (w stosunku do tej samej osoby - skarżącego), jak i przedmiotowo (w kierunku zatrzymania tego samego dokumentu prawa jazdy), jest niedopuszczalne. Normatywną podstawą regulującą sposób działania organu jest przy tym jeden przepis - art. 102 ust. 1 u.k.p. i nie można tu mówić, by stwierdzenie spełnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w tym przepisie w ramach jednego postępowania administracyjnego, wykluczało możliwość badania zaistnienia przesłanek pozostałych w ramach tego samego postępowania. Za takim rozumieniem art. 102 ust. 1 u.k.p. przemawia również wykładnia gramatyczna, gdyż przepis ten w sposób jednoznaczny upoważnia wymieniony w nim organ do wydania jednej decyzji administracyjnej, a nie decyzji administracyjnych (posługuje się liczbą pojedynczą: "wydaje decyzję administracyjną", a nie liczbą mnogą, np.: "wydaje decyzje").
W konsekwencji przyjęcia powyższego poglądu stwierdzić należało, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy administracyjne w sprawie doszło nie tylko do wszczęcia trzech postępowań w sprawie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, ale też każde z nich w tej samej dacie ([...].) zakończyło się przed organem pierwszej instancji wydaniem decyzji o zatrzymaniu skarżącemu tego samego dokumentu (decyzja utrzymana w mocy przez decyzję zaskarżoną, decyzja wydana na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z niepoddaniem się przez skarżącego badaniu psychologicznemu oraz decyzja wydana na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. wobec niewykonania przez skarżącego decyzji o skierowaniu na badania lekarskie). Doszło zatem do wydania trzech decyzji o zatrzymaniu tego samego dokumentu należącego do skarżącego, z których co najmniej dwie są niewykonalne w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż nie jest możliwe wykonanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w sytuacji, gdy prawo jazdy zostało już zatrzymane mocą innej decyzji ostatecznej. W piśmiennictwie przyjmuje się, że chodzi w tym przepisie również o niewykonalność faktyczną, która miała miejsce (istniała) już w momencie wydania takiej decyzji (zob. K. Glibowski [w:] "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2014, str. 673). Zatrzymanie prawa jazdy, jako konkretnego - istniejącego materialnie dokumentu, jest niewątpliwie czynnością faktyczną, a nie prawną, która może być wykonana tylko jednorazowo. Można wprawdzie zatrzymać prawo jazdy znajdujące się w dyspozycji organu na podstawie decyzji (wyroku sądu) innego organu (sądu), ale może nastąpić to dopiero po upływie okresu zatrzymania, orzeczonego taką decyzją (wyrokiem).
Organ odwoławczy również w tej samej dacie ([...]r.), na skutek rozpoznania odwołania skarżącego, wydał trzy decyzje utrzymujące w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Ze względu na to, że decyzje te zostały wydane w tej samej dacie, nie można ustalić, które z nich są niewykonalne ze względu na wejście do obiegu prawnego (uostatecznienie się) decyzji pozostałych. Nie może mieć tu decydującego znaczenia oznaczenie numeryczne decyzji, które nie jest miarodajne dla uchwycenia rzeczywistej daty wejścia decyzji do takiego obiegu.
Ponadto wskazać należy, że bez znaczenia jest przy tym, że w sprawie skierowania skarżącego na kurs reedukacyjny, badania psychologiczne i badanie stanu zdrowia toczyły się trzy odrębne postępowania, w których zapadły trzy odrębne decyzje. Postępowania te toczyły się na podstawie różnych przepisów materialnoprawnych i w różnych przedmiotach. Mogły co prawda być objęte jednym postępowaniem administracyjnym, ale wydanie tych trzech oddzielnych decyzji również było dopuszczalne. Ponadto decyzje te są ostateczne, nie zostały zaskarżone do sądu administracyjnego, a więc są też prawomocne (art. 16 § 3 k.p.a.) i stąd nie mogą stanowić przedmiotu kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszym postępowaniu. Zatem ich niewykonanie przez skarżącego mogło stanowić podstawę wszczęcia postępowania, o którym mowa jest w art. 102 ust. 1 u.k.p., przy czym, co już wyżej wywiedziono, powinno w takim wypadku być wszczęte jedno postępowanie administracyjne, lub - jak w rozpoznawanej sprawie - w przypadku wadliwego wszczęcia trzech postępowań, takie postępowania powinny zostać przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie połączone.
Wskazać w tym miejscu również należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 czerwca 2020 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 2587/19 oddalił skargę kasacyjną od wyżej powołanego wyroku WSA w Opolu z dnia 11 kwietnia 209 r. sygn. akt II SA/Op 22/19 i stwierdził, że wszystkie te trzy sprawy posiadają jedną wspólną podstawę prawną, jaką jest art. 102 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w wymienionych tam kazuistycznie przypadkach. Wprawdzie przepis ten wymienia konkretne przesłanki, z powodu których następuje zatrzymanie prawa jazdy (pkt 1-5), które jakkolwiek określają obowiązek zaistnienia różnych od siebie stanów faktycznych, to jednak nie ulega wątpliwości, że te przesłanki nie muszą być spełnione kumulatywnie i wystarczy spełnienie się jednej z nich, aby powstał zamierzony przez ustawodawcę skutek w postaci tego samego obowiązku, tj. obowiązku wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Pozwala to na uznanie, iż w istocie podstawą wydania decyzji w tym zakresie jest szeroko ujmowany art. 102 ust. 1 cyt. ustawy, a więc w przypadku skarżącego, co do którego spełniły się trzy różne przesłanki określone w tym przepisie (pkt 2 lit. c, pkt 3 lit. a oraz pkt 3 lit. b) i które wygenerowały trzy różne sprawy administracyjne, mamy do czynienia z tożsamą podstawą prawną. W przypadku wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, przepis art. 102 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami daje staroście de facto uprawnienie do zbadania, czy zachodzi jedna lub więcej przesłanek wymienionych w tym przepisie. W sytuacji stwierdzenia wystąpienia w sprawie stanu faktycznego odpowiadającego hipotezie jednego z punktów określonych w art. 102 ust. 1 omawianej ustawy, organ ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Jeśli natomiast w toku postępowania organ ustali, jak w przypadku skarżącego, iż miało miejsce spełnienie się kilku przesłanek jednocześnie, z uwagi na zaistnienie odrębnych stanów faktycznych, to mimo wszystko powinien wydać jedną decyzję administracyjną, w której powoła wszystkie te przesłanki i dokona ich analizy w ramach jednego postępowania administracyjnego.
Niezależnie od powyższego Sąd podziela pogląd organów, że decyzja wydawana na podstawie art. 102 ust. 1 u.k.p. w sprawie zatrzymania prawa jazdy należy do tzw. decyzji związanych, przy wydawaniu których - w razie ziszczenia się odpowiednich przesłanek - organ nie ma jakiegokolwiek luzu decyzyjnego. Skarżący potwierdził w odwołaniu, że nie odbył kursu reedukacyjnego w miesięcznym terminie wynikającym z art. 101 ust. 1 pkt 1 u.k.p., ponieważ koszty ponownego startu w powrocie kierowcy o najwyższych kwalifikacjach stanowią szkodliwe działanie.
Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak na wstępie, przy czym wskazania co do dalszego postępowania w sprawie sprowadzają się do konieczności jego ponowienia w pełnym zakresie, z zastosowaniem się do uwag zawartych w niniejszym uzasadnieniu.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 i art. 119 pkt 2 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz. 68).
eg

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI