III SA/Wa 2448/19

III SA/Wa 2448/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Sułkowska
Ewa Izabela Fiedorowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Przybysz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FZ 664/22 - Postanowienie NSA z 2022-12-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 119 pkt 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 70 § 1 i § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 77 § 1, art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 479
art. 59 § 1 pkt 2 i § 3, art. 2 § 1, art. 64c § 6, art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, asesor WSA Agnieszka Sułkowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi M.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M.W. (dalej: strona lub skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej także jako SKO lub organ odwoławczy) z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], dotyczące odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], oraz umarzenia postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej należności głównej i odsetek, i odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...].
Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynikało, że pismem z 27 lipca 2017 r. skarżący złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych z uwagi na brak tytułu wykonawczego stwierdzającego aktualną wysokość zobowiązań podatkowych wskutek przedawnienia się roszczeń objętych tymi tytułami.
Postanowieniem z [...] września 2017 r. nr [...], Prezydent W. (dalej także jako organ pierwszej instancji) odmówił stronie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], oraz umorzył postępowanie egzekucyjne w części dotyczącej należności głównej i odsetek, i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...]
W uzasadnieniu postanowienia Prezydent W. wskazał, że skarżący podniósł przesłankę wygaśnięcia obowiązku z uwagi na jego przedawnienie, oraz że zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na to, że bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony na podstawie art. 70 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (obecnie t.j. Dz.U.2021.1540 z późn. zm.; dalej: o.p.). Organ pierwszej instancji stwierdził, że z uwagi na zastosowane środki egzekucyjne, wobec wskazanych tytułów wykonawczych, należności objęte tytułami egzekucyjnymi nie uległy przedawnieniu, a zatem nie zachodzi przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U.2020.1427; dalej jako: u.p.e.a.) z powodu przedawnienia. Jednocześnie organ ten wskazał, że 28 kwietnia 2017 r. i 16 maja 2017 r. Prezydent W. wydał decyzje uchylające decyzje będące podstawą wystawienia tytułów wykonawczych nr [...], wobec czego postępowanie w ww. zakresie należało umorzyć na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., bowiem obowiązek nie jest wymagalny w zakresie należności głównej i odsetek za zwłokę.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podtrzymał dotychczasowe zarzuty i argumentację, wskazując że zachodzi w sprawie naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., albowiem doszło do przedawnienia roszczeń objętych tytułami egzekucyjnymi. Jednocześnie skarżący podniósł, że aktualna wysokość zobowiązań podatkowych nie została ustalona nowym tytułem wykonawczych, zatem należy uznać że tocząca się egzekucja prowadzona jest bez tytułu wykonawczego i z tej przyczyny winna zostać umorzona.
Wymienionym na wstępie postanowieniem, SKO na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.735 t.j., dalej: k.p.a.) oraz art. 18 u.p.e.a. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Organ drugiej instancji stwierdził, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...]. Organ ten przytoczył treść art. 59 § 1 u.p.e.a. wskazując na przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego.
SKO zaznaczyło, że organ egzekucyjny umarza postępowanie także z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie. Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje zawsze do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu.
SKO ustaliło w sprawie, że w stosunku do skarżącego zostały zastosowane środki egzekucyjne, o których strona została zawiadomiona, a mianowicie:
1) tytuł wykonawczy nr [...]
- 29 listopada 2013 r., 8 kwietnia 2014 r., 29 maja 2014 r. pobrano należności u strony (zobowiązanego),
- 18 stycznia 2017 r. dokonano skutecznego zajęcia rachunku bankowego w [...] S.A.
- 7 marca 2017 r. dokonano skutecznego zajęcia rachunku bankowego w [...] S.A.
2) tytuł wykonawczy nr [...],
- 29 listopada 2013 r. pobrano należności u strony (zobowiązanego),
- 18 stycznia 2017 r. dokonano skutecznego zajęcia rachunku bankowego w [...] S.A.,
- 18 stycznia 2017 r. dokonano skutecznego zajęcia rachunku bankowego w [...] S.A.,
3) tytuły wykonawcze nr [...]
- 18 stycznia 2017 r. dokonano skutecznego zajęcia rachunku bankowego w [...] S.A.,
- 18 stycznia 2017 r. dokonano skutecznego zajęcia rachunku bankowego w [...] S.A.
SKO powołując się na przepisy art. 70 § 1 oraz art. art. 70 § 4 o.p., wskazał, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie wymienionych powyżej tytułów wykonawczych doszło do przerwania biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2008 i lata kolejne, w wyniku czego nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych stwierdzonych ww. tytułami egzekucyjnymi. Z tej też przyczyny, brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na zasadzie art. 59 § 1 pkt 2) u.p.e.a.
SKO nie dopatrzyło się okoliczności, które stanowiłyby o przedawnieniu zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2008 i lata następne.
Organ odwoławczy ustalił jednocześnie, że Prezydent W. [...] kwietnia 2017 r. i [...] maja 2017 r. wydał decyzje uchylające decyzje podatkowe stanowiące podstawę wystawienia tytułów wykonawczych nr [...] i ustalił nową wysokość podatku od nieruchomości. Wobec tego, w odniesieniu do ww. tytułów wykonawczych w zakresie należności głównej i odsetek zasadnie umorzono postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 2) u.p.e.a., jako że obowiązek w ww. zakresie nie jest wymagalny.
W tej sytuacji SKO uznało, że organ pierwszej instancji zasadnie odmówił skarżącemu umorzenia postępowania egzekucyjnego w żądanym zakresie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO w W. z [...] sierpnia 2019 roku nr [...] w sprawie utrzymania postanowienia Prezydenta W. z [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...], zaskarżając to postanowienie w całości, z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
ewentualnie o:
2. stwierdzenie wydania zaskarżonego postanowienia SKO w sprawie utrzymania postanowienia Prezydenta W. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...], jako niezgodnego z prawem z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w efekcie umorzenie postępowania w sprawie.
Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła:
1. naruszenie przepisu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., przez jego niezastosowanie i uznanie, że w zastanej sytuacji brak było przesłanek do skutecznego podniesienia przez dłużnika zarzutu przedawnienia roszczenia w sytuacji, kiedy w istocie doszło do przekształcenia się roszczenia z tytułu należności publicznoprawnej w zobowiązanie naturalne;
2. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym przyjęciu, za właściwe stanowisko Prezydenta W. wobec braku tytułu wykonawczego stwierdzającego aktualną wysokość zobowiązań podatkowych ciążących na M.W. wskutek przedawnienia się roszczeń objętych tymi tytułami. Skarżący podniósł, że właściwa wysokość zobowiązań podatkowych została zmieniona pismem Prezydent W. z 12 czerwca 2015 r. nr [...], przy czym aktualna wysokość zobowiązań podatkowych nie została ustalona nowym tytułem wykonawczym,
3. art.7 k.p.a. w zw. z art.77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., przez ich łączne niezastosowanie w trakcie procedowania z pominięciem stania przez organy administracji publicznej na straży praworządności z urzędu zwłaszcza, że wbrew treści wskazanych przepisów organ w osobie Prezydenta W. nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, obrażając tym samym interes społeczny i słuszny interes obywateli, co w konsekwencji doprowadziło do wydania orzeczenia w sprawie w oparciu o nieustalony rzetelnie materiał dowody i dowolną ocenę całokształtu okoliczności sprawy,
4. art. 8 k.p.a., przez jego niezastosowanie i wydanie przez SKO postanowienia z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] z pogwałceniem obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników - do władzy publicznej i ignorowanie konieczności korzystania ze wszystkich dostępnych źródeł dowodowych, a co z kolei wyklucza uznanie zaskarżonego postanowienia organu jako wydanego w granicach prawa i na podstawie prawidłowych ustaleń faktycznych,.
Powołując się na powyższe naruszenia, strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO, względnie o stwierdzenie jego nieważności, a także o zwrot kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W sprawie niniejszej skarżący wystąpił z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego, podnosząc przesłankę wskazaną w art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a. z uwagi na przedawnienie zobowiązania.
Należy wskazać, że z materiału dowodowego w sprawie wynikało, co prawidłowo ustaliły organy orzekające i co nie było sporne, że Prezydent W. wystawił wobec skarżącego następujące tytuły wykonawcze, obejmujące należności z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2008-2014:
- tytuł wykonawczy z 4.08.2009 r. nr [...]
- tytuł wykonawczy z 8.11.2010 r. nr [...]
- tytuł wykonawczy z 8.11.2010 r. nr [...]
- tytuł wykonawczy z 8.11.2010 r. nr [...]
- tytuł wykonawczy z 8.11.2010 r. nr [...]
- tytuł wykonawczy z 13.09.2011 r. nr [...]
- tytuł wykonawczy z 24.05.2013 r. nr [...]
- tytuł wykonawczy z 24.05.2013 r. nr [...]
- tytuł wykonawczy z 18.07.2013 r. nr [...]
- tytuł wykonawczy z 24.05.2013 r. nr [...]
- tytuł wykonawczy z 18.07.2013 r. nr [...]
- tytuł wykonawczy z 13.09.2013 r. nr [...]
- tytuł wykonawczy z 19.05.2015 r. nr [...]
- tytuł wykonawczy z 19.05.2015 r. nr [...]
- tytuł wykonawczy z 19.05.2015 r. nr [...]
- tytuł wykonawczy z 19.05.2015 r. nr [...].
Odpisy tytułów wykonawczych nr: [...] – skarżący otrzymał 17 stycznia 2017 r.
Na podstawie ww. tytułów wykonawczych organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne w administracji.
Pismem z 27 lipca 2017 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...] z uwagi na przedawnienie zobowiązań.
W sprawie przede wszystkim wyjaśnić należy, że 30 lipca 2020 r, weszła w życie nowelizacja ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednak zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2019.2070) do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W rozpatrywanej sprawie zatem – jak prawidłowo przyjęły organy - miały zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w brzmieniu obowiązującym do 30 lipca 2020 r. W takim też brzmieniu przepisy tej ustawy zostały powołane poniżej.
Stosownie do art. 59 § 1 u.p.e.a. . postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Przepis ten zawiera katalog zamknięty przesłanek obligujących organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W przedmiotowej sprawie zobowiązany podniósł przesłankę wskazaną w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., tj. przesłankę wygaśnięcia obowiązku z uwagi na przedawnienie.
Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 o.p. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia.
Termin przedawnienia zobowiązań podatkowych wynosi 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 o.p.). Termin ten może być przerywany lub zawieszany. Jego bieg może też rozpocząć się później, niż wynika to z art. 70 § 1 o.p. w przypadku, gdy niektóre z przyczyn zawieszenia bądź przerwania biegu terminu przedawnienia istnieją przed rozpoczęciem biegu terminu przedawnienia (art. 70 § 6 i § 7, a od 1 stycznia 2016 r. także art. 70 § 3a O.p.). Zawieszenie biegu terminu przedawnienia oznacza wydłużenie terminu przedawnienia o okres zawieszenia. Podobny skutek powoduje nierozpoczęcie biegu terminu przedawnienia.
Przerwę biegu terminu przedawnienia powoduje, m. in., zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony (art. 70 § 4 o.p.). Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Środek egzekucyjny, o którym mowa w art. 70 § 4 o.p. może być zastosowany wyłącznie w toku postępowania egzekucyjnego w administracji (tak trafnie NSA w wyroku z 30 września 2020 r., II FSK 1370/18). Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny (art. 70 § 4 zd. 2 o.p.). Przerwę biegu terminu przedawnienia powoduje każdorazowe jego zastosowanie. Tym samym termin przedawnienia może ulec przedłużeniu nawet o wielokrotność okresu pięcioletniego.
Należy przy tym wyjaśnić, że doręczenie zobowiązanemu (podmiotowi, który nie wykonał w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym lub o charakterze pieniężnym – art. 1a pkt 20 u.p.e.a.) tytułu wykonawczego otwiera siedmiodniowy termin do wniesienia przez niego zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego (art. 27 § 1 pkt 9 i art. 33 § 1 u.p.e.a.). Podstawy do wniesienia zarzutu są wskazane w ustawie, a zawarty w niej katalog jest katalogiem zamkniętym (art. 33 § 1 u.p.e.a., por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2218/14). Przesłankami tymi są, m.in., nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), brak wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), niedopuszczalność egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Zasadność zarzutu powoduje umorzenie postępowania egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.). Niedopuszczalność egzekucji, nieistnienie obowiązku oraz niewymagalność obowiązku stanowią także bezwzględną przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a. W obu tych przypadkach organ egzekucyjny wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (art. 34 § 4 i art. 59 § 3 i 4 u.p.e.a.), przy czym w przypadku umorzenia postępowania w wyniku zaistnienia jednej z przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a., czyni to z urzędu lub na wniosek zobowiązanego lub wierzyciela (art. 59 § 4 u.p.e.a.). Zobowiązany może zatem domagać się umorzenia postępowania, a w razie odmowy jego umorzenia przysługuje mu zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego (art. 59 § 5 u.p.e.a.). Rozstrzygnięcie organu odwoławczego podlega kontroli sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu (§ 2), organ przeprowadzający postępowanie na wezwanie organu właściwego do załatwienia sprawy może z urzędu lub na wniosek strony przesłuchać również nowych świadków i biegłych na okoliczności będące przedmiotem tego postępowania (§ 3). Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. (§ 4). Wedle natomiast wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasada zaufania do władzy publicznej, organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
W rozpoznawanej sprawie nie doszło do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, bieg terminu przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi, których dotyczył wniosek strony o umorzenie, został przerwany wskutek zastosowania skutecznych środków egzekucyjnych, o których skarżący został zawiadomiony. Bezspornie w sprawie bowiem ustalono, że:
1. Tytuł wykonawczy nr [...]:
- 29 listopada 2013 r., 8 kwietnia 2014 r., 29 maja 2014 r. pobrano należności u skarżącego,
- 18 stycznia 2017 r. dokonano skutecznego zajęcia rachunku bankowego strony prowadzonego przez [...] S.A. (zawiadomienie z 10.01.2017 r. nr [...]), o którym skarżący został zawiadomiony 17 stycznia 2017 r.,
- 7 marca 2017 r. dokonano skutecznego zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego prowadzonego przez [...] S.A. (zawiadomienie z 7 marca 2017 r. nr [...]), o którym skarżący został powiadomiony w 17 marca 2017 r.,
2. Tytuły wykonawcze nr [...]:
- 29 listopad 2013 r. pobrano należności u strony - zobowiązanego,
- 18 stycznia 2017 r. dokonano skutecznego zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego prowadzonego przez [...] S.A. (zawiadomienie z 10 stycznia 2017 r. nr [...]), o którym podatnik został powiadomiony 17 stycznia 2017 r.,
- 7 marca 2017 r. dokonano skutecznego zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego prowadzonego przez [...] S.A. (zawiadomienie z 7 marca 2017 r. nr [...]), o którym skarżący został powiadomiony 17 marca 2017 r.
3. Tytuły wykonawcze nr [...]:
- 18 stycznia 2017 r. dokonano skutecznego zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego prowadzonego przez [...] S.A. (zawiadomienie z 10 stycznia 2017 r. nr [...]), o którym podatnik został zawiadomiony 17 stycznia 2017 r.,
- 7 marca 2017 r. dokonano skutecznego zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego prowadzonego przez [...] S.A. (zawiadomienie z 7 marca 2017 r. nr [...]), o którym podatnik został zawiadomiony 17 marca 2017 r.
Powyższe okoliczności były bezsporne i wynikały z akt sprawy. Potwierdzają one, że w stosunku do skarżącego zostały zastosowane środki egzekucyjne, o których został on zawiadomiony. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie wskazanych powyżej tytułów wykonawczych, doszło zatem do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2008 i lata kolejne, w rezultacie nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych ww. tytułami.
W tym stanie sprawy należało stwierdzić, że SKO prawidłowo przyjęło, iż zobowiązania objęte ww. tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu, dlatego w sprawie nie wystąpiła przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazana w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., tj. z uwagi na przedawnienie obowiązku.
W rezultacie prawidłowo przyjęto w zaskarżonym postanowieniu, że skoro decyzje będące podstawą wystawienia tytułów wykonawczych nr [...] nie zostały uchylone, dochodzone na ich podstawie należności są wymagalne.
Organ egzekucyjny natomiast uwzględnił to, że [...] kwietnia 2017 r. i [...] maja 2017 r., Prezydent W. wydał decyzje uchylające decyzje będące podstawą wystawienia tytułów wykonawczych nr: [...] i ustalił nową wysokość podatku od nieruchomości. Z tej przyczyny organ egzekucyjny przyjął, że w sprawie wystąpiła przesłanka do umorzenia w części postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] wskazana w art. 59§1 pkt 2 u.p.e.a., tj. z uwagi na to, że obowiązek nie jest wymagalny w zakresie należności głównej oraz odsetek za zwłokę. Zawiadomieniami z 12 czerwca 2017 r. nr [...] i nr [...] organ egzekucyjny ograniczył wysokość dochodzonych należności w związku z powyższym.
Należy jednocześnie wyjaśnić, że art. 2 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w rozpoznawanej sprawie, tj. przed 30 lipca 2020 r.), enumeratywnie określał jakie obowiązki podlegają egzekucji administracyjnej:
1) podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, 924 i 1018); 1a) niepodatkowe należności budżetowe, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869); 1b) należności z tytułu przychodów z prywatyzacji;
2) grzywny i kary pieniężne wymierzane przez organy administracji publicznej;
3) należności pieniężne, inne niż wymienione w pkt 1 i 2, jeżeli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej;
4) należności przypadające od jednostek budżetowych, wynikające z zastosowania wzajemnego potrącenia zobowiązań podatkowych z zobowiązaniami tych jednostek;
5) należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw;
6) wpłaty na rzecz funduszy celowych utworzonych na podstawie odrębnych przepisów;
7) należności pieniężne z tytułu składek specjalnych do Funduszu Rezerwowego;
8) należności pieniężne państwa członkowskiego wynikające z tytułu: a) podatków i należności celnych pobieranych przez to państwo lub w jego imieniu, przez jego jednostki podziału terytorialnego lub administracyjnego, w tym organy lokalne, lub w imieniu tych jednostek lub organów, a także w imieniu Unii Europejskiej, b) refundacji, interwencji i innych środków stanowiących część całkowitego lub częściowego systemu finansowania Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) oraz Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), w tym kwot należnych w związku z tymi działaniami,
c) opłat i innych należności pieniężnych przewidzianych w ramach wspólnej organizacji rynku Unii Europejskiej dla sektora cukru,
d) kar, grzywien, opłat i dopłat administracyjnych związanych z należnościami pieniężnymi, o których mowa w lit. a-c, nałożonych przez organy właściwe do pobierania podatków i należności celnych lub właściwe do prowadzenia postępowań administracyjnych dotyczących podatków i należności celnych lub potwierdzonych przez organy administracyjne lub sądowe na wniosek organów właściwych w sprawie podatków i należności celnych,
e) opłat za zaświadczenia i podobne do zaświadczeń dokumenty wydane w postępowaniach administracyjnych w sprawie należności pieniężnych, o których mowa w lit. a,
f) odsetek i kosztów związanych z należnościami pieniężnymi, o których mowa w lit. a-e, w związku z którymi możliwe jest zwrócenie się o wzajemną pomoc na podstawie ustawy o wzajemnej pomocy,
g) administracyjnych kar pieniężnych lub grzywien administracyjnych nałożonych na pracodawcę delegującego pracownika z terytorium RP w związku z naruszeniem przepisów dotyczących delegowania pracowników w ramach świadczenia usług;
9) należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska;
10) obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego;
11) obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy;
12) obowiązki z zakresu ochrony danych osobowych, nakładane w drodze decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
Należy zwrócić uwagę, że przepis ten nie wskazuje kosztów egzekucyjnych. Koszty egzekucyjne i koszty upomnienia zostały dodane do art. 2 § 1 u.p.e.a. w pkt 9a przez art. 1 pkt 2 ustawy z 4 lipca 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1553), zmieniającej u.p.e.a. z dniem 20 lutego 2021 r.
W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Podmiotowy, jak i przedmiotowy zakres umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., jak też i pozostałych przyczyn wymienionych w § 1 art. 59 u.p.e.a., dotyczyć może tylko i wyłącznie obowiązku określonego w art. 2 u.p.e.a., nie zaś kosztów postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego i umorzenie kosztów egzekucyjnych to dwie różne instytucje prawne regulowane odrębnymi przepisami. Instytucje te są przy tym niezależne od siebie w tym sensie, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nie powoduje samo przez się umorzenia kosztów egzekucyjnych, zaś umorzenie kosztów egzekucyjnych nie wywiera wpływu na umorzenie postępowania egzekucyjnego. Możliwość dochodzenia powstałych zgodnie z prawem, lecz nieuiszczonych w chwili umorzenia postępowania egzekucyjnego, kosztów tego postępowania regulują przepisy ustawy egzekucyjnej dotyczące tych kosztów jako odrębnej, od egzekwowanej w umorzonym postępowaniu, należności przysługującej organowi egzekucyjnemu. Przedawnienie egzekwowanego obowiązku świadczenia pieniężnego nie powoduje jednocześnie przedawnienia powstałych w toku jego egzekucji kosztów egzekucyjnych, gdyż są to dwa osobne zobowiązania, jedno należne wierzycielowi, a drugie organowi egzekucyjnemu, powstałe w różny sposób i o odmiennym charakterze, mimo iż mogą być dochodzone na podstawie jednego (tego samego) tytułu egzekucyjnego. Koszty egzekucyjne nie są świadczeniem ubocznym egzekwowanego obowiązku pieniężnego. Koszty egzekucyjne należne w związku z czynnościami dokonanymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przed przedawnieniem dochodzonej zaległości podatkowej podlegają zatem egzekwowaniu niezależnie od umorzenia postępowania co do należności głównej (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 2996/13, wyrok WSA w Krakowie z 16 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 93/18, wyrok WSA w Łodzi z 12 marca 2021 r., III SA/Łd 1072/20; (wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Kwestię kosztów postępowania egzekucyjnego ustawodawca uregulował oddzielnie w Rozdziale 6 Działu I u.p.e.a. Z powyższego uregulowania wynika, że koszty związane z tym postępowaniem obciążają zobowiązanego i podlegają przymusowemu ściągnięciu w drodze egzekucji. Zobowiązany odpowiada za koszty egzekucyjne już w trakcie toczącego się, niezakończonego postępowania egzekucyjnego od daty, w której na podstawie przepisu prawa, powstał obowiązek ich uiszczenia. Fakt, że w wielu przypadkach koszty egzekucyjne, przy egzekucji należności pieniężnych, są dochodzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawianego na należność pieniężną, obowiązek ich ponoszenia obciąża zobowiązanego już w trakcie egzekucji oraz że już w trakcie egzekucji korzystają z pierwszeństwa w zaspokajaniu nie oznacza, że postanowienie o umorzeniu egzekucji na podstawie art. 59 § 3 u.p.e.a. może w jakimkolwiek zakresie zawierać rozstrzygnięcie w sprawie kosztów egzekucyjnych. Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 z uwagi na treść art. 2 może dotyczyć wyłącznie obowiązku i należności pieniężnej, które legły u podstaw wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a nie kosztów egzekucyjnych, które nie są objęte zakresem wskazanego wyżej przepisu (wyrok NSA z 18 lutego 2019 r. sygn. akt I GSK 3020/18). Stosownie do treści art. 64c § 6 u.p.e.a. koszty te, o ile przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, dochodzone są na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na tę należność, zaś ich egzekucja następuje w trybie art. 64c § 5 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II FSK 1027/08).
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, trzeba wskazać, że decyzjami z [...] kwietnia 2017 r. i [...] maja 2017 r., Prezydent W. uchylił decyzje będące podstawą wystawienia tytułów wykonawczych nr: [...] i ustalił nową wysokość podatku od nieruchomości. Z tej przyczyny organ egzekucyjny zasadnie przyjął, że w sprawie wystąpiła przesłanka do umorzenia w części postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] wskazana w art. 59§1 pkt 2 u.p.e.a., tj. z uwagi na to, że obowiązek nie był wymagalny w zakresie należności głównej oraz odsetek za zwłokę. Niewątpliwie, zdaniem sądu, była to podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. co do należności głównej wraz z odsetkami. Natomiast okoliczność niewyegzekwowania powstałych kosztów egzekucyjnych jest podstawą do kontynuowania postępowania co do kosztów egzekucyjnych, które nie są świadczeniem ubocznym egzekwowanego obowiązku, lecz odrębnym zobowiązaniem, na które nie rozciągają się konsekwencje umorzonego obowiązku. Koszty egzekucyjne należne w związku z czynnościami dokonanymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przed umorzeniem dochodzonych należności składkowych podlegają zatem egzekwowaniu niezależnie od umorzenia postępowania co do należności głównej.
Organy orzekające poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne w oparciu rzetelnie zgromadzony materiał dowodowy oraz dokonały właściwej oceny prawnej. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W tym stanie sprawy niezasadne okazały się zarzuty skargi naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 8 k.p.a. oraz art. 7 w zw. z art. 77 i w zw. z art. 80 k.p.a. Za niezasadny także należało uznać zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
W sprawie nie wystąpiły żadne postawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, o co wnosił także skarżący. Zgodnie z art. 156 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., który stosuje się także do postanowień, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
W sprawie nie został spełniona żadna z ww. przesłanek stanowiących podstawę do stwierdzenia nieważności postanowienia.
Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz rozważania prawne, sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz.U.2022.329 z późn. zm.).
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uroszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie do powołanego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.