III SA/Łd 1050/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2019-02-12
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pas drogowydroga gminnadroga wewnętrznaprzywrócenie stanu poprzedniegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiinteres prawnylegitymacja procesowaKodeks postępowania administracyjnegoustawa o drogach publicznych

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia pasa drogi, uznając, że skarżąca utraciła interes prawny po zbyciu nieruchomości.

Skarżąca K.S. wniosła o przywrócenie stanu poprzedniego pasa drogi gminnej, twierdząc, że została ona bezprawnie zlikwidowana. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że przepis o przywróceniu pasa drogowego dotyczy dróg publicznych, a sporna działka stanowiła drogę wewnętrzną. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarżąca utraciła interes prawny do jej wniesienia po sprzedaży nieruchomości, która wcześniej wymagała dostępu przez ten pas drogowy.

Sprawa dotyczyła skargi K.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia stanu poprzedniego pasa drogi gminnej (działka nr 91). Skarżąca twierdziła, że droga ta została bezprawnie zlikwidowana, uniemożliwiając dojazd do jej nieruchomości (działka nr 92). Organy administracji uznały, że art. 36 ustawy o drogach publicznych, dotyczący przywrócenia pasa drogowego, ma zastosowanie wyłącznie do dróg publicznych, a działka nr 91, będąca własnością gminy, nie spełniała kryteriów drogi publicznej, stanowiąc co najwyżej drogę wewnętrzną. Wójt Gminy odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na brak podstaw prawnych, a SKO podtrzymało tę decyzję. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz błędną wykładnię art. 36 ustawy o drogach publicznych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżąca utraciła legitymację procesową (interes prawny) do jej wniesienia, ponieważ przed złożeniem skargi sprzedała działkę nr 92, która wymagała dostępu przez sporny pas drogowy. W związku z tym, sąd nie badał merytorycznej zasadności skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do dróg publicznych. W przypadku dróg wewnętrznych, kwestie zarządu i utrzymania należą do zarządcy terenu lub właściciela, a działania te mają charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny.

Uzasadnienie

Ustawa o drogach publicznych, z wyjątkiem art. 8, reguluje drogi publiczne. Drogi wewnętrzne są zarządzane przez zarządcę terenu lub właściciela, a ich utrzymanie i regulacja ruchu odbywa się na zasadach cywilnoprawnych, bez możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 36 u.d.p.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.p. art. 36

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 50 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 61a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.p. art. 8 § 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 19 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 4 § 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 22 § 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 22 § 2a

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 22 § 2c

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.s.g. art. 7 § 1 pkt 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca utraciła interes prawny do wniesienia skargi po sprzedaży nieruchomości, która była przedmiotem postępowania. Przepis art. 36 ustawy o drogach publicznych dotyczy wyłącznie dróg publicznych, a nie dróg wewnętrznych.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 36 ustawy o drogach publicznych do dróg wewnętrznych. Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Błędna wykładnia art. 36 ustawy o drogach publicznych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie miał podstaw do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Interes prawny jest kategorią prawa materialnego i jeżeli poczynione ustalenia, jak w niniejszej sprawie, wskazują na jego brak, prowadzi to do oddalenia skargi. Działania organu jednostki samorządu terytorialnego będącej zarządcą albo właścicielem terenu, na którym znajduje się droga wewnętrzna, nie należą do sfery władczych działań podejmowanych przez administrację publiczną w drodze indywidualnych aktów administracyjnych.

Skład orzekający

Ewa Alberciak

przewodniczący

Teresa Rutkowska

sprawozdawca

Irena Krzemieniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Utrata interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym po zbyciu nieruchomości, a także rozróżnienie między drogami publicznymi a wewnętrznymi w kontekście stosowania art. 36 ustawy o drogach publicznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z drogami wewnętrznymi i utratą interesu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną utraty interesu prawnego przez stronę w toku postępowania, co jest istotne dla praktyków. Dodatkowo, rozróżnienie między drogami publicznymi a wewnętrznymi jest kluczowe w prawie administracyjnym.

Czy sprzedaż nieruchomości pozbawia Cię prawa do sądu? WSA wyjaśnia, kiedy tracisz interes prawny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 1050/18 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2019-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /przewodniczący/
Irena Krzemieniewska
Teresa Rutkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GSK 583/19 - Wyrok NSA z 2022-10-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 50 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 12 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2019 roku sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia stanu poprzedniego pasa drogowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpoznaniu zażalenia K. S. na postanowienie Wójta Gminy L. z dnia [...] znak:[...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia stanu poprzedniego pasa drogi, utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W podstawie prawnej orzeczenia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.),
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 27 lipca 2018 r. wpłynął do Wójta Gminy L. wniosek pełnomocnika K. S. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia stanu poprzedniego tj. pasa drogi gminnej oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka ewidencyjna nr 91 o powierzchni 0,15 ha położonej w obrębie geodezyjnym 0006 [...] w gminie L., która znajdując się we władaniu Gminy L. została bezprawnie zajęta i zlikwidowana, co uniemożliwia K. S. oraz innym właścicielom sąsiednich nieruchomości swobodny dojazd do swoich gruntów. Wniosek złożono na podstawie art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w zw. z art.7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2018 r., poz. 994). Wcześniej, od czerwca 2017 r., z pismami dotyczącymi przywrócenia drogi dojazdowej do działki ewidencyjnej nr 92 K. S. występowała osobiście wskazując, że od pokoleń dojazd do nieruchomości stanowiła droga zapisana w ewidencji gruntów i budynków na działce nr 91 – stanowiąca własność Gminy L. i dalej na działce nr 87- stanowiąca własność Skarbu Państwa /Starosty [...]/ , aż do drogi oznaczonej nr ewidencyjnym [...]. Z drogi korzystali nie tylko jej przodkowie, ale także inni mieszkańcy. Na istnienie drogi wskazuje zapis w księgach wieczystych. Do momentu zlikwidowania drogi przez R. U. nie było problemów z dojazdem do działki nr 92.
Wójt Gminy w piśmie z dnia 12 lipca 2017 r. przyznał, że faktycznie do działki nr 92 nie ma drogi dojazdowej, a jednocześnie stwierdził, że nie było żadnego przyzwolenia Urzędu na zlikwidowanie "domniemanego dojazdu" do nieruchomości . W dalszej części pisma organ wskazał, że w celu ustanowienia możliwości dojazdu do przedmiotowej nieruchomości strona winna zwrócić się do Sądu Rejonowego w W. z wnioskiem o ustanowienie służebności gruntowej ( prawa przejazdu i przechodu) na nieruchomościach sąsiednich.
K. S. wskazywała, że oczekuje od organu "innych działań" niż wymienione w piśmie z dnia 12 lipca 2017 r. , gdyż nie rozumie dlaczego ma ponosić konsekwencje bezprawnego działania R. U. i ciężar przywrócenia stanu poprzedniego i faktycznego wynikającego z dokumentów. Podkreślała, że to na właścicielu drogi spoczywa obowiązek utrzymania jej w należytym stanie Oczekiwała załatwienia sprawy przez Wójta Gminy L. i Starostę [...]. Podała, że na mapie sporządzonej wg stanu na dzień 10.08.2017 r. dla działki nr 92 widnieje droga prowadząca do jej działki, co nie jest zgodne ze stanem faktycznym.
W odpowiedzi na pismo skarżącej z dnia 20 lutego 2018r. Wójt Gminy L. w piśmie z 28 marca 2018 r. wskazał, że zapewnienie dojazdu do działki nr 92 od strony drogi powiatowej L.-H jest uwarunkowane zgodą właścicieli sąsiednich nieruchomości, jednak na spotkaniu w dniu 22 marca 2018r. takiej zgody nie wyrazili. Działka nr 87 stanowi ponadto rów i jest własnością Skarbu Państwa.
Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2018 r. Wójt Gminy L. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia stanu poprzedniego pasa drogi oznaczonej w ewidencji jako działka nr 91, z powodu braku podstawy prawnej do wszczęcia postępowania. W podstawie prawnej organ powołał art. 61a k.p.a. w związku z art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm.), Organ wskazał, że zapisy Studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego Gminy L. oraz ewidencji gruntów nie wskazują, aby działka nr 91 w połączeniu z działką nr 87 stanowiły drogę publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Działka nr 87 (sąsiadująca z działką nr 91) stanowi własność Skarbu Państwa i w ewidencji figuruje jako rów. Z uwagi na fakt, że działka nr 91 nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej nie jest celowym zaliczenie jej do kategorii ww. dróg. Gmina L. nie podjęła uchwały zaliczającej ww. drogę do kategorii dróg gminnych. Istniejący kiedyś trakt mógł stanowić co najwyżej drogę wewnętrzną. Z powyższego względu brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w oparciu o art. 36 ustawy o drogach publicznych dotyczący przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego. Korzystanie z dróg wewnętrznych podlega regulacjom wynikającym z prawa cywilnego.
W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 36 w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych poprzez jego niezastosowanie. Skarżąca wskazała, że przedmiotowa ustawa znajduje zastosowanie nie tylko do dróg publicznych, ale również wewnętrznych, co wynika z jej art. 8 ust. 2 wskazującego, że budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku - do właściciela tego terenu. Działka nr 91 jest natomiast własnością Gminy L. Z art. 36 ww. ustawy nie wynika natomiast jednoznacznie, że przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego nie odnosi się do dróg wewnętrznych.
W dniu 5 października 2018 r. do Urzędu Gminy w L. wpłynął akt notarialny z dnia 2 października 2018 r. – umowa przeniesienia własności nieruchomości oraz umowa sprzedaży zawarta między K. S. a P. i E. małż. P., której przedmiotem była m.in. działka nr 92.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w dniu 4 października 2018 r. utrzymało w mocy postanowienie organu Wójta Gminy L. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2222 ze zm.) - zwanej dalej "u.d.p.", w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, lub bez zawarcia odpłatnej umowy cywilnoprawnej, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, lub niezgodnie z warunkami tej umowy, właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego. Przepisu tego nie stosuje się w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, wymagającego podjęcia przez właściwy organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego.
Pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i
urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt 1 u.d.p.), natomiast droga jest to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczona do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowana w pasie drogowym (art. 4 pkt 2 u.d.p.). SKO wskazało, że unormowaniami u.d.p. - z wyjątkiem jej art. 8 odnoszącego się do dróg wewnętrznych - zostały objęte drogi publiczne, przez które należy rozumieć drogi zaliczone na podstawie u.d.p. do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Drogi publiczne dzielą się na krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne (art. 2 ust. 1 u.d.p.). Drogi, drogi rowerowe, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg są drogami wewnętrznymi (art. 8 ust. 1 u.d.p.).
Jak wskazuje art. 19 ust. 1 u.d.p. organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, jest zarządcą drogi. Zarządcami dróg, z zastrzeżeniem ust. 3, 5, 5a i 8, są dla dróg: 1) krajowych -Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad; 2) wojewódzkich - zarząd województwa; 3) powiatowych - zarząd powiatu; 4) gminnych - wójt (burmistrz, prezydent miasta). Z dyspozycji art. 8 ust. 2 u.d.p. wynika natomiast, że budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku - do właściciela tego terenu.
Organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że działka nr 91 stanowi własność Gminy L. i w ewidencji gruntów posiada oznaczenie dr - droga. Skarżąca podała, że dotychczas istniejąca na ww. działce droga została zlikwidowana, wobec czego domaga się jej przywrócenia do stanu pierwotnego. Swoje żądanie opiera na art. 36 u.d.p. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji trafnie wskazał, że ww. przepis nie może stanowić podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie, ponieważ znajduje on zastosowanie wyłącznie do dróg publicznych. Z akt sprawy wynika natomiast, że przedmiotowa droga nie ma ww. statusu. W przepisie jest mowa o zarządcy drogi, natomiast w przypadku dróg wewnętrznych ustawodawca nie przewidział organów administracji publicznej właściwych do zarządzania nimi. Skoro ustawodawca w aspekcie drogi wewnętrznej posługuje się pojęciem podmiotu zarządzającego drogą, zarządcy terenu, właściciela terenu, to daje w ten sposób do zrozumienia, iż podmioty te nie mogą być traktowane jak zarządca drogi publicznej. Działania organu jednostki samorządu terytorialnego będącej zarządcą albo właścicielem terenu, na którym zlokalizowana jest droga wewnętrzna, nie należą do sfery władczych działań podejmowanych przez administrację publiczną w drodze indywidualnych aktów administracyjnych (decyzji, postanowień). Jeżeli wolą właściciela bądź zarządcy terenu, na którym znajduje się droga wewnętrzna, jest w szczególności uregulowanie odbywającego się na niej ruchu, to aktywność ta ma charakter właścicielski, cywilnoprawny.
Kolegium wyjaśniło, że skoro Gmina L. jest właścicielem działki nr 91, stanowiącej użytek oznaczony w ewidencji gruntów symbolem - dr (droga), to ona ma wyłączne prawo dysponowania ww. nieruchomością i decydowania o jej wykorzystywaniu. Nie jest zatem tak, że K. S. powinna podjąć starania o ustanowienie służebności przejazdu na działkach przylegających m.in. do drogi na działce nr 91, ponieważ jest to jedyny sposób uzyskania dojazdu. Jak zostało wskazane powyżej, to od woli właściciela działki nr 91 zależy, czy spełni oczekiwanie skarżącej dotyczące dojazdu do jej nieruchomości w części obejmującej przedmiotową nieruchomość.
Organ zauważył, że działanie właścicieli gruntów sąsiadujących z działką nr 91 polegające na wykorzystywaniu ww. działki w sposób rolniczy jest niezgodne z jej przeznaczeniem wynikającym z ewidencji gruntów. Działka nr 91 nie może być użytkowana rolniczo, skoro stanowi użytek o symbolu ewidencyjnym dr (droga), zaliczony do kategorii gruntów zabudowanych i zurbanizowanych. Jedynie grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne mogą być wykorzystywane w działalności rolniczej. Wymaga podkreślenia, że z akt sprawy nie wynika, aby Wójt Gminy L., reprezentujący prawa właścicielskie Gminy L., wyraził zgodę na takie korzystanie z przedmiotowej nieruchomości.
W skardze skierowanej do sądu w dniu 9 listopada 2018 r. K. S. reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
1. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy
2. art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w/w przepis nie jest podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie, co w konsekwencji skutkowało utrzymaniem przez organ II instancji skarżonego postanowienia w mocy.
Wniosła o dopuszczenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów (map) na okoliczność istnienia na działce ewidencyjnej nr 91 drogi oraz oświadczenia A. W. na okoliczność zainteresowania przywróceniem stanu poprzedniego pasa drogi.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Nie zgodziła się z ustaleniem organu o rzekomym braku zainteresowania przez miejscowych rolników przywróceniem pasa drogi na działce nr 91, gdyż są mieszkańcy mający w tej materii odmienny pogląd co potwierdza oświadczenie jednej ze współwłaścicielek nieruchomości sąsiedniej oznaczonej nr 93/2, która również jest zainteresowana przywróceniem pasa drogi na działce ewidencyjnej nr 91, która do czasu jej zlikwidowania stanowiła drogę dojazdową do jej nieruchomości.
Skarżąca nie zgodziła się z wyrażanymi wątpliwościami co do istnienia drogi i na tę okoliczność załączyła szereg wyrysów i wypisów z map ewidencyjnych z różnych okresów stanowiących przeciwdowód dla twierdzeń o rzekomym nieistnieniu tej drogi.
W odniesieniu do rozważań prawnych skarżąca wskazała, że zostały one dokonane wyłącznie w oparciu o reguły wykładni językowej . Tymczasem racjonalny ustawodawca nie bez przyczyny umieścił w systematyce ustawy o drogach publicznych przepisy regulujące m.in. zarząd drogami wewnętrznymi . Skarżąca nie kwestionuje ustaleń Kolegium co do trybu i właściwości postępowania przed sądem powszechnym, jest jednak zdania, że administracyjny tok postępowania w przedmiotowej sprawie ze względu na regulację ustawy o drogach publicznych oraz to, że właścicielem gruntu jest jednostka samorządu terytorialnego również nie może zostać wykluczony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 .) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.) stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, choć wniosek ten nie wynika z oceny zarzutów podniesionych przez skarżącą.
Zgodnie z art. 50 §1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2), ale jak podkreśla się w orzecznictwie, musi to wynikać expressis verbis z takiej regulacji.
W doktrynie oraz judykaturze przyjmuje się, że droga postępowania sądowoadministracyjnego jest dopuszczalna tylko, gdy skargę wnosi podmiot mający legitymację do zaskarżenia działania lub bezczynności, przewlekłości organu będącego przedmiotem zaskarżenia ( patrz: wyrok NSA z 9.10. 2018 r. II OSK 2441/16 i II OSK 2440/16 – LEX 2576891 i 2576890).
Istotą legitymacji skargowej jest uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Brak legitymacji skargowej powoduje, że sąd administracyjny nie może przejść do rozstrzygnięcia sporu o zgodność z prawem działania lub zaniechania organu administracji publicznej.
Legitymacja procesowa podmiotów, o których mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., ma charakter materialny, z wyjątkiem prokuratora, RPO,RPD i organizacji społecznych, których legitymacja procesowa jest oparta na przesłankach formalnych.
Podmiot wnoszący skargę musi więc wykazać istnienie po jego stronie interesu prawnego, czyli osobistego, konkretnego i aktualnego prawnie chronionego interesu, który może być realizowany na gruncie określonego przepisu prawa, najczęściej materialnego, bezpośrednio wiążącego zaskarżony akt z indywidualną i prawnie chronioną sytuacją strony ( R. Hauser, M Wierzbowski – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" – Wydanie 5 str. 319-320).
Konsekwencją posiadania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym jest posiadanie tego przymiotu w postępowaniu sądowoadministracyjnym i prawo wniesienia skargi do sądu, o ile w międzyczasie nie zaszły zmiany powodujące utratę interesu prawnego.
W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, K. S nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi na postanowienie SKO w S. z dnia [...] Interes prawny utraciła z dniem przeniesienia własności m.in. działki nr 92 na małżonków P. , tj. od dnia 2 października 2018 r., co wynika z aktu notarialnego załączonego do akt administracyjnych organu I instancji. Wnosząc w dniu 9 listopada 2018 r. skargę do sądu, skarżąca nie posiadała już zatem aktualnego prawnie chronionego interesu.
Uznać należy, że składając do Wójta Gminy L. wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie przywrócenia na podstawie art. 36 ustawy o drogach publicznych stanu poprzedniego pasa drogi, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr 91, niezależnie od oceny trafności sposobu dochodzenia prawa dojazdu do działki, K. S. posiadała interes prawny do wystąpienia z takim żądaniem, w takim zakresie, w jakim wynikał on z przysługującego jej prawa własności działki nr 92, do której dojazd wcześniej odbywał się poprzez drogę gminną stanowiącą działkę nr 91.
Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Pojęcie interesu prawnego jest kluczowe także dla oceny istnienia legitymacji procesowej danego podmiotu w postępowaniu administracyjnym.
Odmawiając wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku skarżącej o przywrócenie stanu poprzedniego pasa drogi, oznaczonej jako działka nr 91, organy wskazywały na brak w przepisach ustawy o drogach publicznych podstawy prawnej do wszczęcia postępowania z uwagi na to, że wnioskodawczyni jako właścicielka działki nr 92 swoje żądanie opierała na art. 36 ustawy o drogach publicznych odnoszącym się do dróg publicznych, gdy działka nr 91, której właścicielem jest gmina, jest drogą wewnętrzną. Uznały, że jej żądanie wszczęcia postępowania nie znajduje oparcia w normie prawa materialnego administracyjnego, gdyż nie dotyczy drogi publicznej.
Zbycie przez skarżącą prawa własności działki nr 92 spowodowało, że nie ma już ona w żadnym zakresie interesu prawnego do wystąpienia ze skargą na postanowienie SKO w S. (utraciła przymiot strony w postępowaniach dotyczących działki nr 92.), czyli nie jest uprawniona do wniesienia skargi w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. Interes prawny jest kategorią prawa materialnego i jeżeli poczynione ustalenia, jak w niniejszej sprawie, wskazują na jego brak, prowadzi to do oddalenia skargi ( wyrok NSA z 21.10. 2015 r. sygn. I OSK 368/14 dostępne : www.nsa.gov.pl) .
Z powyższych względów, jak już wskazano powyżej, Sąd nie miał podstaw do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
d.j.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI