III SA/Łd 104/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B. Ś. na postanowienie SKO, utrzymujące w mocy decyzję o nałożeniu opłaty dodatkowej za parkowanie, uznając, że właściciel pojazdu jest odpowiedzialny za opłaty, jeśli nie wykaże wiarygodnie innego użytkownika.
Skarga dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej opłaty dodatkowej za parkowanie. Skarżąca B. Ś. twierdziła, że nie jest właścicielem pojazdu w dacie zdarzenia i nie korzystała z dróg publicznych. Sąd uznał, że właściciel pojazdu wpisanego do CEPiK jest domniemany jako korzystający z drogi i zobowiązany do opłaty, chyba że wiarygodnie wskaże faktycznego użytkownika, czego skarżąca nie uczyniła. Oddalono skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę B. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi oddalające zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Sprawa dotyczyła opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania. Skarżąca podniosła zarzut nieistnienia obowiązku oraz błędu co do zobowiązanego, twierdząc, że sprzedała pojazd w 2014 roku i nigdy nie posiadała prawa jazdy, a tym samym nie korzystała z dróg publicznych. Organy administracji uznały zarzut za niezasadny, wskazując, że obowiązek opłaty wynika z mocy prawa, a właściciel pojazdu jest domniemany jako korzystający z drogi. Ciężar udowodnienia, że pojazdem korzystał inny podmiot, spoczywa na właścicielu, a skarżąca nie przedstawiła wiarygodnych dowodów na zbycie pojazdu ani wskazania faktycznego użytkownika. Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia, podzielił stanowisko organów. Stwierdził, że zgodnie z ustawą o drogach publicznych, właściciel pojazdu jest zobowiązany do ponoszenia opłat za parkowanie, chyba że udowodni, iż pojazdem korzystał inny podmiot. Brak posiadania prawa jazdy przez właściciela nie zwalnia go z odpowiedzialności za opłaty parkingowe. Ponieważ skarżąca nie wykazała wiarygodnie faktu sprzedaży pojazdu ani nie wskazała innego użytkownika, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel pojazdu jest domniemany jako korzystający z drogi publicznej i zobowiązany do opłaty, chyba że wiarygodnie wykaże, iż pojazdem korzystał inny podmiot.
Uzasadnienie
Ustawa o drogach publicznych wiąże obowiązek opłaty z korzystaniem z drogi, a właściciel pojazdu jest domniemany jako korzystający. Ciężar udowodnienia sprzedaży pojazdu lub wskazania faktycznego użytkownika spoczywa na właścicielu. Brak takich dowodów skutkuje utrzymaniem odpowiedzialności właściciela.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa zarzutu błędu co do zobowiązanego.
u.d.p. art. 13 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o drogach publicznych
Obowiązek ponoszenia opłat za postój w strefie płatnego parkowania przez korzystającego z dróg.
u.d.p. art. 13f § ust. 1 i 2
Ustawa o drogach publicznych
Pobieranie opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty parkingowej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 34 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Procedura przekazania zarzutu wierzycielowi.
u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postanowienie wierzyciela o oddaleniu zarzutu.
u.p.e.a. art. 33 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymogi dotyczące treści zarzutu i dowodów.
u.d.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Definicja korzystającego z dróg.
u.d.p. art. 13b § ust. 1 i 4
Ustawa o drogach publicznych
Ustalanie wysokości stawek opłaty parkingowej i sposobu jej pobierania.
p.p.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi.
prd art. 78 § ust. 2 pkt 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Obowiązek zgłoszenia zbycia pojazdu.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia postanowienia.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Definicja prawa własności.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut nieistnienia obowiązku i błędu co do zobowiązanego z uwagi na sprzedaż pojazdu przed datą zdarzenia. Argument braku posiadania prawa jazdy jako podstawy do nieuiszczania opłat za korzystanie z dróg publicznych.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa za zobowiązanego uważa się właściciela lub współwłaściciela pojazdu do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku wskazując faktycznego użytkownika samochodu to na właścicielu pojazdu spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne właściciel przekazując pojazd innej osobie bierze na siebie ryzyko, że osoba ta nie wywiąże się z obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej i tym samym musi ponieść skutki zaniechania obowiązku przez tę osobę
Skład orzekający
Monika Krzyżaniak
przewodniczący
Teresa Rutkowska
sprawozdawca
Agnieszka Krawczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady odpowiedzialności właściciela pojazdu za opłaty parkingowe w przypadku braku wiarygodnego wskazania faktycznego użytkownika."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy właściciel nie przedstawia dowodów zbycia pojazdu lub wskazania innego użytkownika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat parkingowych i odpowiedzialności właścicieli pojazdów, prezentując jasne stanowisko sądu w kwestii ciężaru dowodu.
“Czy sprzedałeś auto? Nadal możesz płacić za jego parkowanie!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Łd 104/24 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2024-12-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Krawczyk Monika Krzyżaniak /przewodniczący/ Teresa Rutkowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 479 art. 33 par. 2 pkt 3 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 2023 poz 645 art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 13b ust. 1 i 4, art. 13f ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Dnia 18 grudnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 31 października 2023 roku nr SKO.418.48.2023 w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z 31 października 2023 r. nr SKO.418.48.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej: "k.p.a."; art. 18, art. 33 § 2 pkt 3 oraz art. 34 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia B. Ś. na postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z 17 sierpnia 2023 r. nr CUW-WW.3162.1.520.2023 oddalające zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. W związku z parkowaniem pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w Strefie Płatnego Parkowania w Ł. bez wymaganych opłat za postoje, Prezydent Miasta Łodzi upomnieniem z 17 września 2021 r. nr CUW-WW.3162.2.3.18513.2021 wezwał B. Ś. do uregulowania należności z powyższego tytułu. Wezwanie zostało doręczone stronie 7 października 2021 r. Wobec nieuregulowania należności wskazanych w ww. upomnieniu, 5 czerwca 2023 r. Prezydent Miasta Łodzi wystawił wobec B. Ś. tytuł wykonawczy nr [...]. Na podstawie powyższego tytułu wykonawczego w następstwie zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego w ZUS 10 lipca 2023 r. wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne. Pismem z 1 sierpnia 2023 r. B. Ś. zgłosiła zarzut nieistnienia obowiązku i wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości. Zobowiązana wyjaśniła, że właścicielem pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] była do 2014 roku, kiedy to pojazd został sprzedany U. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł.. Nabywca pojazdu nie wydał sprzedającej odpisu umowy sprzedaży pojazdu. Wezwania skierowane do nabywcy w tym zakresie pozostają bezskuteczne. Ponadto zobowiązana podniosła, że nigdy nie posiadała prawa jazdy, a tym samym nie jest osobą korzystającą z dróg publicznych i nie może być zobowiązana do uiszczania opłat z tego tytułu. Postanowieniem z 17 sierpnia 2023 r. Prezydent Miasta oddalił zgłoszony zarzut, wskazując, że opłaty dodatkowe objęte tytułem wykonawczym nr [...] są zasadne i wymagalne od B. Ś. będącej jedynym właścicielem pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] widniejącym w bazie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców w dacie zdarzeń, tj. od 26 września 2018 r. do 28 lutego 2020 r. B. Ś. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wskazując na brak podstaw prawnych do obciążania jej opłatami za korzystanie z dróg publicznych. Postanowieniem z 31 października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wyjaśnił, że obowiązek opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z art. 13, art. 13 b i art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 645), dalej: "u.d.p.", i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej akt prawa miejscowego. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego, czyli zaparkowania w strefie płatnego parkowania. Kolegium wskazało następnie, że w przedmiotowej sprawie uznać należało, że zobowiązana na podstawie art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. podniosła zarzut błędu co do zobowiązanego. Zarzut ten jest niezasadny. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.p. (art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. przed 5 września 2019 r.) do wniesienia opłat za postój pojazdu bądź opłat dodatkowych w związku z parkowaniem pojazdu zobowiązany jest podmiot korzystający z dróg - kierowca korzystający ze strefy płatnego parkowania. Może nim być zarówno właściciel, współwłaściciel, jak też osoba, która faktycznie włada samochodem, jednak w takich przypadkach stosuje się domniemanie faktyczne, zgodnie z którym za zobowiązanego uważa się właściciela lub współwłaściciela pojazdu do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku wskazując faktycznego użytkownika samochodu. Ustawa o drogach publicznych nie wymaga od wierzyciela, aby to on wykazał, że obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej ciąży na konkretnej osobie – osobie innej od właściciela pojazdu. Zatem to na właścicielu pojazdu spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne. W przypadku twierdzenia właściciela, że nie był on faktycznym użytkownikiem pojazdu w dacie wystawienia zawiadomienia, odpowiedzialnym za postój pojazdu w strefie, bez uiszczonej, wymaganej ustawowo opłaty, konieczne jest wiarygodne wskazanie użytkownika pojazdu. Wiarygodne wskazanie użytkownika rozumiane jest jako udokumentowanie faktu użytkowania pojazdu przez inną niż właściciel osobę, na podstawie zawartej między stronami umowy użyczenia, pisemnego oświadczenia rzeczywistego użytkownika lub innego dokumentu potwierdzającego powyższy fakt. Zobowiązana mogła się uwolnić się od egzekucji wskazując osobę, która korzystała z przedmiotowego pojazdu, czego nie uczyniła. Brak spełnienia obowiązku zawartego w art. 78 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, tj. niezawiadomienie starosty w terminie nieprzekraczającym 30 dni o zbyciu pojazdu, skutkował wszczęciem postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej, jako formalnego właściciela pojazdu. Skoro zobowiązana nie przedstawiła dowodów uzasadniających zgłoszony zarzut, to organy prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą ocenić tylko w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty. To na zobowiązanej ciąży bowiem obowiązek udowodnienia okoliczności z których wywodzi skutki prawne (art. 33 § 4 u.p.e.a.). W ocenie organu II instancji nie ma przy tym znaczenia, że zobowiązana nigdy nie posiadała prawa jazdy, gdyż nie przeszkadza to jej być właścicielem samochodu. Ponadto organ II instancji nadmienił, że celem uzyskania umowy sprzedaży pojazdu zobowiązana powinna zwrócić się do prezesa zarządu U. Sp. z o.o. R. Ś., który jest jej synem. Kierowanie korespondencji do spółki jest bezcelowe ze względu na wykreślenie w 2018 r. z Krajowego Rejestru Sądowego adresu jej siedziby. Ewentualnie zobowiązana może skorzystać z trybu określonego w art. 189 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, czyli powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. B. Ś. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na rozstrzygnięcie organu II instancji, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 u.d.p. W ocenie skarżącej Kolegium, wydając zaskarżone postanowienie, nie odniosło się do zarzutu braku podstaw prawnych w obciążaniu skarżącej opłatami za korzystanie z dróg publicznych. Ponadto nie wzięło pod uwagę, że skarżąca nie jest właścicielem pojazdu i nie posiada oraz nigdy nie posiadała prawa jazdy i tym samym nie jest osobą korzystającą z dróg publicznych w rozumieniu art. 13 ust. 1 u.d.p. Powyższe oznacza, iż skarżąca nie może być zobowiązania do uiszczania opłat za korzystanie z dróg publicznych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przyjęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji lub postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, by zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa, uzasadniającym jego uchylenie. Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowiło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 31 października 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi oddalające zarzut skarżącej w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Katalog zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, które może podnieść zobowiązany, zawiera art. 33 § 2 u.p.e.a. Powołany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Następnie wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 2 u.p.e.a). Podkreślić jednocześnie należy, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej stanowią sformalizowany środek prawny. W myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Wniesienie zarzutów wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia o dopuszczalności egzekucji administracyjnej, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Podniesione w zarzutach okoliczności, które zdaniem zobowiązanego wykluczają możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez wierzyciela. Jeżeli konkretny zarzut nie zostanie podniesiony przez zobowiązanego, to nie może być rozpoznany przez wierzyciela. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania, lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. W rozpoznawanej sprawie skarżąca w treści pisma z 1 sierpnia 2023 r. zgłosiła zarzut nieistnienia obowiązku, kwestionując zasadność obciążenia jej opłatami dodatkowymi za nieopłacony postój pojazdu w strefie płatnego parkowania, w sytuacji gdy pojazd został sprzedany innemu podmiotowi. Wskazany zarzut słusznie został zakwalifikowany przez organ II instancji jako zarzut błędu co do zobowiązanego oparty na podstawie art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. Podstawę wystawienia tytułu wykonawczego w sprawie i prowadzenia egzekucji stanowił art. 13f u.d.p., który w ust. 1 przewiduje, że za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową. Zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a, pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz sposób ich pobierania (art. 13b ust. 1 i 4 u.d.p.). Za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość i sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2 u.d.p.). Wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że obowiązek uiszczenia należnej opłaty przez korzystającego z parkowania w strefie płatnego parkowania drogi publicznej wynika z mocy samego prawa. Obowiązek taki powinien zostać wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego, z zaistnieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek, tj. zaparkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania. W tym zakresie nie jest wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego. Z treści art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 u.d.p. wynika, że obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej i ewentualnie opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, obciąża korzystającego z dróg publicznych. Użyte przez ustawodawcę pojęcie "korzystający" obejmuje właściciela pojazdu, jak również inne osoby, tj. osoby korzystające z pojazdu na podstawie tytułu prawnego, za zgodą właściciela, jak i osoby działające bez takiego tytułu czy zgody. Wierzyciel ma prawo domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu i w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej zapłaty co do zasady obciąża właściciela pojazdu. Kierowanie egzekucji do właściciela pojazdu opiera się na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu jest korzystającym z dróg publicznych. Jeśli dany podmiot jest właścicielem samochodu, to przede wszystkim on z niego korzysta. Drugim elementem jest zaś założenie, że jeśli właściciel samochodu z niego w danym dniu nie korzystał, to wie, kto to czynił i może udowodnić, że swój pojazd użyczył innej osobie. Do przyjęcia domniemania faktycznego uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, a także wynikające z prawa własności prawo do posiadania (ius possidendi), korzystania i rozporządzania (ius disponendi) rzeczą. Tego rodzaju domniemanie ma zatem swoje źródło w definicji prawa własności zawartej w treści art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (por. wyroki NSA: z 22 lutego 2022 r. sygn. akt III FSK 292/21 i z 18 lipca 2024 r. sygn. akt III FSK 1425/23, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: "CBOSA"). Jednocześnie zaakcentować należy, że organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu precyzyjnego ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej przez zaparkowanie samochodu, ponieważ na prowadzenie tego postępowania nie pozwala mu art. 29 § 1 u.p.e.a., zakazujący organowi badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z tego powodu organ egzekucyjny ma prawo domniemywać co do zasady, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel pojazdu, a ten może dochodzić swych racji (w przypadku, gdy wskazuje na istnienie innego podmiotu korzystającego z samochodu) przez podniesienie w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. Organ jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania faktycznego, zgodnie z którym za zobowiązanego do zapłaty uważa się właściciela pojazdu aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku, wskazując faktycznego użytkownika samochodu. To na właścicielu pojazdu spoczywa zatem ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne. Właściciel pojazdu nie będzie zobowiązanym do uiszczania opłat dodatkowych, gdy w sposób wiarygodny wykaże, że z należącego do niego pojazdu korzystał inny wskazany przez niego podmiot, który parkował pojazd w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia należnej z tego tytułu opłaty. Wiarygodne wskazanie użytkownika rozumiane jest jako udokumentowanie faktu użytkowania pojazdu przez inną niż właściciel osobę, na podstawie zawartej między stronami umowy użyczenia, pisemnego oświadczenia rzeczywistego użytkownika lub innego dokumentu (np. umowy sprzedaży zawartej z nowym właścicielem, faktury lub umowy najmu samochodu), potwierdzającego powyższy fakt, ponieważ jedynie na tej podstawie właściciel pojazdu może zostać zwolniony z obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej, którą zostanie obciążony rzeczywisty użytkownik pojazdu. Jeśli zobowiązany nie przedstawi dowodów uzasadniających zgłoszony zarzut, to organ może ocenić prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego tylko w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty (por. wyroki NSA: z 9 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 869/09; z 7 lipca 2010 r. sygn. akt II GSK 688/09; wyroki WSA: w Szczecinie z 24 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 335/17, w Bydgoszczy z 27 września 2022 r. sygn. akt I SA/Bd 423/22, opublikowane w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie organy administracji słusznie nie uznały zasadności powołanego przez skarżącą zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. W okolicznościach sprawy bezspornym jest, że 26 września 2018 r., 12 lutego 2020 r. oraz 28 lutego 2020 r. pojazd o numerze rejestracyjnym [...] zaparkowany był w Strefie Płatnego Parkowania w Ł. bez uiszczenia wymaganych opłat za postoje. W dacie zdarzeń skarżąca była wpisana jako właściciel ww. pojazdu w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK). Jednocześnie skarżąca nie wykazała, by korzystającym z drogi publicznej bez wymaganych opłat parkingowych był inny podmiot. Wprawdzie podała, że w 2014 r. sprzedała przedmiotowy pojazd U. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., jednak zaznaczyła, że nie dysponuje odpisem umowy sprzedaży tego pojazdu. Powyższe oznacza, że strona nie wskazała w sposób wiarygodny faktycznego użytkownika pojazdu odpowiedzialnego za nieopłacony postój w obszarze płatnego parkowania w dniach 26 września 2018 r., 12 lutego 2020 r. oraz 28 lutego 2020 r. Nie przedstawiła bowiem żadnych dokumentów, które wskazywałyby na fakt korzystania z pojazdu w ww. dniach przez inną osobę niż właściciel wpisany w CEPiK. W związku z tym gołosłowne powołanie się na fakt sprzedaży pojazdu spółce U. należy uznać za niewystarczające do zwolnienia się skarżącej z ciążącego na niej zobowiązania do uiszczenia opłaty dodatkowej. Celem zwolnienia się z odpowiedzialności skarżąca winna była przedłożyć odpowiednie dokumenty, które potwierdzałby w sposób bezsporny fakt zbycia pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Z akt sprawy wynika jednocześnie, że strona nie dopełniła również obowiązku zgłoszenia staroście faktu sprzedaży ww. pojazdu zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.), bowiem dane z CEPiK zaczytane na dni zdarzeń wskazują, że jedynym właścicielem pojazdu w tym okresie była skarżąca. W ocenie sądu powyższe zasadnie skutkowało zobowiązaniem skarżącej jako właściciela pojazdu wpisanego do CEPiK do uiszczenia opłaty dodatkowej. Jak już wyżej wspomniano na organie egzekucyjnym nie ciąży obowiązek ustalenia osób korzystających z drogi, które faktycznie użytkowały pojazd zobowiązanego. Obowiązek ten spoczywa na zobowiązanym, gdyż to on podnosząc tę okoliczność zamierza wywołać określony skutek prawny w postaci uchylenia się od odpowiedzialności. Właściciel przekazując pojazd innej osobie bierze na siebie ryzyko, że osoba ta nie wywiąże się z obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej i tym samym musi ponieść skutki zaniechania obowiązku przez tę osobę. Prawidłowo zatem organy przyjęły, że udowodnienie okoliczności użytkowania pojazdu przez inną osobę niż właściciel, obciąża właściciela samochodu. Skoro skarżąca w żaden sposób nie udowodniła faktu sprzedaży pojazdu innemu podmiotowi, to brak było podstaw do uwzględnienia podniesionego przez nią zarzutu błędu co do zobowiązanego, co trafnie stwierdziły organy rozpoznające sprawę. Niezasadny jest podniesiony w skardze argument, że organ II instancji nie odniósł się do zarzutu braku podstaw prawnych do obciążenia skarżącej opłatami za korzystanie z dróg publicznych. W ocenie sądu Kolegium dokonało wszechstronnej oceny, czy wniesiony przez skarżącą zarzut błędu co do zobowiązanego zasługuje na uwzględnienie. Stanowisko organu II instancji oparte zostało na obowiązujących przepisach prawa, przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów administracyjnych. Ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym w świetle obowiązujących w sprawie przepisów, znalazły odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, które spełnia wszystkie wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Kolegium prawidłowo uznało, że skarżąca nie wykazała, iż w dacie powstania egzekwowanego obowiązku nie użytkowała przedmiotowego pojazdu, wobec czego należy ją uznać za zobowiązanego w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym w sprawie nałożenia opłaty dodatkowej za korzystanie z dróg publicznych. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut skargi, że skarżąca nie posiadała nigdy prawa jazdy, w związku z czym nie może zostać uznana za korzystającego z dróg publicznych. Okoliczność ta nie ma bowiem znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie istotnym jest jedynie ustalenie, czy egzekwowany obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej został skierowany do właściwej osoby. Jak już wyżej wskazano, w świetle art. 13 ust.1 u.d.p. korzystającym z drogi publicznej, zobowiązanym do ponoszenia opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jest przede wszystkim właściciel pojazdu. To, czy właściciel pojazdu posiada uprawnienia do kierowania pojazdami pozostaje bez znaczenia dla możliwości przypisania mu odpowiedzialności za niewywiązanie się z obowiązku zapłaty ww. opłat. Dopiero, gdy właściciel pojazdu w sposób wiarygodny wykaże, że z należącego do niego pojazdu korzystał inny wskazany przez niego podmiot, obowiązek uiszczenia opłaty może obciążyć tego użytkownika drogi. W niniejszej sprawie w sposób bezsporny ustalono, że skarżąca w dacie powstania egzekwowanego obowiązku była właścicielem pojazdu, a jednocześnie nie wykazała, by w dacie zdarzeń z pojazdu korzystał inny podmiot. Wobec tego jako właściciel pojazdu skarżąca prawidłowo została uznana za korzystającego z dróg publicznych, a w konsekwencji osobę zobowiązaną do uiszczenia opłaty dodatkowej w związku z niedokonaniem opłat za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania. Mając powyższe na uwadze, skargę jako bezzasadną należało oddalić, o czym sąd orzekł na podstawie art. 151 p.s.a. ds ----------------------- 5/6
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI