III SA/Łd 1034/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-01-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
Służba Więziennarównoważnik pieniężnybrak lokaluodsetkiterminowa wypłatabezprzedmiotowość postępowaniaKpaprawo administracyjneorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę funkcjonariusza Służby Więziennej na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie wypłaty odsetek za nieterminową wypłatę równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, stwierdzając brak podstaw prawnych do żądania odsetek w ustawie o Służbie Więziennej.

Skarga dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie wypłaty odsetek za nieterminową wypłatę równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organ I instancji umorzył postępowanie, wskazując na brak przepisu w ustawie o Służbie Więziennej regulującego prawo do odsetek. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, potwierdzając, że brak podstawy prawnej w ustawie o Służbie Więziennej czyni postępowanie bezprzedmiotowym.

Sprawa dotyczyła skargi K. Ś., funkcjonariusza Służby Więziennej, na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie wypłaty odsetek za nieterminową wypłatę równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organ I instancji (Dyrektor Aresztu Śledczego) umorzył postępowanie na podstawie art. 105 Kpa, argumentując, że ustawa o Służbie Więziennej nie zawiera przepisów regulujących prawo do odsetek za opóźnienie w wypłacie tego świadczenia, ani nie odsyła do przepisów Kodeksu cywilnego w tym zakresie. W związku z brakiem podstawy prawnej, postępowanie uznano za bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy (Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej) podtrzymał to stanowisko. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się wypłaty odsetek i zwrotu kosztów. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do kontroli legalności działań administracji. Zgodnie z art. 105 § 1 Kpa, postępowanie powinno zostać umorzone, gdy stanie się bezprzedmiotowe, co ma miejsce, gdy brak jest elementów materialnego stosunku prawnego lub podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia. Ponieważ ustawa o Służbie Więziennej nie przewiduje prawa do odsetek w takiej sytuacji, postępowanie było bezprzedmiotowe, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, funkcjonariusz nie ma prawa do odsetek, ponieważ ustawa o Służbie Więziennej nie zawiera przepisu przyznającego takie prawo ani nie odsyła do przepisów Kodeksu cywilnego w tym zakresie.

Uzasadnienie

Brak przepisu prawa materialnego w ustawie o Służbie Więziennej dotyczącego prawa do odsetek za nieterminową wypłatę równoważnika pieniężnego czyni postępowanie w tej sprawie bezprzedmiotowym, co obliguje organ administracji do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 Kpa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

Kpa art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie administracyjne podlega obligatoryjnemu umorzeniu, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, co ma miejsce m.in. gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

u.SW

Ustawa o Służbie Więziennej

Brak przepisu regulującego prawo funkcjonariusza do odsetek za nieterminowe wypłacenie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania.

Pomocnicze

Kpa art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji.

Pusa art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Ppsa art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przepisu w ustawie o Służbie Więziennej przyznającego prawo do odsetek za nieterminową wypłatę równoważnika pieniężnego. Postępowanie w sprawie odsetek jest bezprzedmiotowe z powodu braku podstawy prawnej. Organ administracji jest władny orzekać tylko w sprawach prawnie uregulowanych.

Odrzucone argumenty

Żądanie wypłaty odsetek zgodnie z obowiązującymi przepisami i aktualnym terminem wypłacenia należności (argumentacja skarżącego).

Godne uwagi sformułowania

brak jest jakiegokolwiek przepisu regulującego prawo funkcjonariusza do odsetek za nieterminowe wypłacenie równoważnika pieniężnego brak jest również przepisu odsyłającego do stosowania przepisów kodeksu cywilnego w odniesieniu do odsetek Skutkiem powyższego uregulowania jest brak podstawy prawnej do władczego działania organu SW w formie decyzji administracyjnej. bezprzedmiotowość postępowania brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygniecie jej co do istoty

Skład orzekający

Teresa Rutkowska

przewodniczący

Krzysztof Szczygielski

członek

Małgorzata Łuczyńska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie umorzenia postępowania administracyjnego z powodu braku podstawy prawnej w przepisach szczególnych, nawet jeśli istnieją ogólne zasady dotyczące świadczeń pieniężnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Więziennej i braku regulacji w ustawie o tej służbie. Może być analogicznie stosowane do innych służb mundurowych lub grup zawodowych, jeśli brakuje podobnych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów Kpa w kontekście braku regulacji materialnoprawnej, co jest częstym problemem w postępowaniach administracyjnych, ale nie zawiera elementów zaskoczenia czy szerokiego zainteresowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 1034/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Krzysztof Szczygielski
Małgorzata Łuczyńska /sprawozdawca/
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 20 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2005 roku sprawy ze skargi K. Ś. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wypłaty odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia [...] (postanowieniem z dnia [...] sprostowano oczywistą pomyłkę pisarską w zakresie numeru tej decyzji, która przed sprostowaniem nosiła numer [...] ) Dyrektor Aresztu Śledczego w P. działając na podstawie art. 105 Kpa po rozpoznaniu wniosku K. Ś. w przedmiocie wypłaty odsetek za nieterminowa wypłatę równoważnika pieniężnego z tytuły braku mieszkania za okres od 1 lipca 1997 roku do 31 października 2000 roku postanowił umorzyć postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że należy przyjąć, że w ustawie z dnia 26 czerwca 1996r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 r. Nr 207 poz. 1761 ze zm.) brak jest jakiegokolwiek przepisu regulującego prawo funkcjonariusza do odsetek za nieterminowe wypłacenie równoważnika pieniężnego z tytlu braku mieszkania. Brak jest również przepisu odsyłającego do stosowania przepisów kodeksu cywilnego w odniesieniu do odsetek. Skutkiem powyższego uregulowania jest brak podstawy prawnej do władczego działania organu SW w formie decyzji administracyjnej.
W tym stanie prawnym należało w trybie art. 105 § 1 kpa wydać decyzję o umorzeniu postępowania.
Po otrzymaniu powyższej decyzji K. Ś. zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji wystąpił do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z prośbą o wydanie decyzji zgodnie z art. 107 § 1 kpa lub wypłacenie odsetek od należnego świadczenia równoważnika za brak lokalu mieszkalnego zgodnie z obowiązującymi przepisami i aktualnym terminem wypłacania należności . Wniósł o zwrot poniesionych kosztów w kwocie 2000 zł.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania skarżącego decyzją Nr [...] z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w całości podtrzymał stanowisko i argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji. Z uwagi na fakt, iż w ustawie o Służbie Więziennej brak jest przepisów, które dawałyby podstawę do żądania odsetek w razie opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego, przedmiot żądania strony w sferze prawa administracyjnego nie istnieje, dlatego rozstrzygnięcie sprawy nie mogło polegać na jej merytorycznym rozpoznaniu polegającym na przyznaniu bądź odmowie przyznania prawa do odsetek, ale postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu i utrzymał ją w mocy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. Ś. oświadczył, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją. Ze swej strony spełnił bowiem wszystkie wymagane przepisami warunki. Skarżący wniósł o wypłacenie odsetek zgodnie z obowiązującymi przepisami i aktualnym terminem wypłacenia należności, a także o zwrot poniesionych kosztów w wysokości 2000 zł.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
Przedmiotem żądania skarżącego jest kwestia wypłaty odsetek za nieterminowe wypłacenie świadczenia pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego.
Przystępując w tym stanie rzeczy do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji na wstępie należy przywołać stanowiący podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 105 § 1 kpa, który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Tak więc przepis ten odnosi się do sytuacji, gdy postępowanie administracyjne podlega obligatoryjnemu umorzeniu. Jedyną przesłanką takiego rozstrzygnięcia jest zaś bezprzedmiotowość tego postępowania.
W doktrynie przyjmuje się w związku z tym, że zachodzi ona wtedy gdy "brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygniecie jej co do istoty"(por. B.Adamiak, J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 5 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2003 str. 470).
Stanowisko zbieżne z przedstawionym wyżej prezentowane jest także w orzecznictwie sądowym. Przykładowo w wyroku NSA z dnia 24 kwietnia 2003r. sygn. III SA 2225/01 (Biul. Skarb. 2003/6/25) Sąd wyraził pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego.
Bezprzedmiotowość postępowania oznacza więc brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W ustawie dnia 26 czerwca 1996r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 r. Nr 207 poz. 1761 ze zm.) brak jest jakiegokolwiek przepisu regulującego prawo funkcjonariusza do odsetek za nieterminowe wypłacenie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania.
Skoro brak jest przepisu prawa materialnego w omawianym zakresie, to tym samym brak jest przesłanek do orzekania co do meritum sprawy, a w konsekwencji wniosek o wypłatę odsetek nie może być w ogóle rozważany, samo zaś postępowanie administracyjne w takiej sprawie jest bezprzedmiotowe. Organy administracyjne władne są bowiem orzekać tylko w sprawie prawnie uregulowanej, a gdy podstawa do żądania wypłaty odsetek istnieje tylko w przekonaniu skarżącego, to postępowanie jest dotknięte bezprzedmiotowością. Bezprzedmiotowość postępowania, stwierdzona przez organ administracji, nie tylko upoważnia, lecz wręcz obliguje ten organ do umorzenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 1998r. sygn. IV SA 1644/96 LEX nr 45907).
Mając powyższe na uwadze skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI