III SA/Łd 1031/14

III SA/Łd 1031/14 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2015-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-12-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Janusz Nowacki
Krzysztof Szczygielski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 138 par. 1 w zw. z art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 30 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Sekretarz sądowy Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2015 roku sprawy ze skarg F. B., Z. B., J. B. i T. B. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] oraz nr [...] w przedmiocie zwrotu podania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienia; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi solidarnie na rzecz Z. B. i F. B. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. przyznaje adwokat M. O. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu F. B. z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat M. O. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi; 4. przyznaje adwokat D. S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu F. B. z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat D. S. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...], nr [...] zwrócił wnioskodawcom: Z. B., F. B., T. B. i J. B. podanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], działka ewid. o nr 87/1 w obrębie [...].
Uzasadniając wydane orzeczenie organ administracji publicznej I instancji wskazał, że w związku z podaniem, które wpłynęło w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, uzupełnionym następnie szeregiem pism wywołujących wątpliwości co do żądań stron, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. ( postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2012 r.) zobowiązało Prezydenta Miasta [...] do dokładnego wyjaśnienia treści żądań stron. Wobec powyższego organ I instancji przeprowadził w dniu 4 października 2013 r. rozprawę administracyjną ustalając, że strony żądają wznowienia postępowania rozgraniczeniowego zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydział Cywilny z dnia 8 lutego 2008 r., sygn. akt [...] .Stwierdził, że zgodnie z Konstytucją RP władza ustawodawcza i wykonawcza nie mogą ingerować w rozstrzygnięcia władzy sądowniczej. Dlatego w sprawie ewentualnych zastrzeżeń dotyczących rozstrzygnięć sądu rejonowego sprawę należy skierować do właściwego miejscowo i rzeczowo sądu.
Prezydent Miasta [...] wskazał, że stosownie do art. 66 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu.
Zażalenia na postanowienie organu administracji pierwszej instancji wnieśli J. B. oraz Z. i F. B.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w dniu 15 października 2014 r., po rozpatrzeniu obu zażaleń, wydało dwa odrębne postanowienia oznaczone numerami [...] oraz [...] orzekając o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...].
W uzasadnieniach obu postanowień organ odwoławczy wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 26 marca 2001 r. Prezydent Miasta [...] wszczął postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości położonej w Ł., przy ul. [...], dz. nr 87/1. Decyzją z dnia 13 lutego 2002 r. organ ten z uwagi na brak zgodnego oświadczenia stron o przebiegu ww. granicy, uznał granicę za sporną i stosownie do treści art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, umorzył postępowanie i przekazał sprawę z urzędu do rozpoznania sądowi. Sąd Rejonowy dla [...] w Ł. postanowieniem z dnia 8 lutego 2008 r., sygn. akt [...] orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości. Orzeczenie to uprawomocniło się. Pismem z dnia 6 września 2013 r. organ I instancji, w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym w sprawie odmowy wznowienia postępowania, zawiadomił zainteresowane w sprawie osoby o przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej. Przedmiotem tej rozprawy uczyniono wyjaśnienie intencji stron domagających się wznowienia postępowania. Rozprawa odbyła się w dniu 4 października 2013 r. Z protokołu rozprawy wynika, że państwo B. i państwo B. wyjaśnili, iż domagali się wznowienia postępowania rozgraniczeniowego zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 8 lutego 2008 r., sygn. akt [...] o rozgraniczeniu nieruchomości. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2014 r, nr [...] organ I instancji zwrócił wnioskodawcom podanie w sprawie postępowania rozgraniczeniowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, że w zakresie rozpatrzenia niniejszej sprawy mieści się wyłącznie kwestia istnienia podstaw do zwrotu podania skonkretyzowanego w dniu 4 października 2013 r. na rozprawie administracyjnej i utrwalonego w protokole rozprawy. Zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a. jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zdaniem organu odwoławczego sprawa wynikająca z przytoczonego powyżej żądania, to jest wznowienia postępowania rozgraniczeniowego zakończonego postanowieniem sądu powszechnego o rozgraniczeniu nieruchomości nie podlega załatwieniu w postępowaniu administracyjnym przez organy administracji publicznej. Jest natomiast sprawą cywilną należącą do właściwości sądów powszechnych, w których stosuje się odpowiednie regulacje prawne zawarte w kodeksach cywilnym i postępowania cywilnego.
F. i Z. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...], żądając jego uchylenia, a także uchylenia postanowienia organu administracji I instancji. Skarżący podnieśli naruszenie przez organ odwoławczy art. 66 § 3, k.p.a poprzez zwrot podania i tym sam odmowę rozpatrzenia ich sprawy w sytuacji, gdy Prezydent Miasta Ł. jest organem właściwym do jej rozpoznania, a ponadto naruszenie art. 6 k.p.a., poprzez odmowę przeprowadzenia czynności geodezyjnych w celu prawidłowego ustalenia przebiegu spornych granic działek 88/1 i 87/2.
W uzasadnieniu skargi wyjaśnili, że nigdy nie składali wniosku o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego zakończonego postanowieniem sądu rejonowego z dnia 8 lutego 2008 r. Stwierdzili ponadto, iż powyższym orzeczeniem sądu nie uregulowano przebiegu granicy działki 88/1 od wspólnej granicy z działką nr 87/2. Sąd Rejonowy nie rozpoznał odcinka granicy od punktu 3330 do 3170 o długości 54,80 cm., który jest nakreślony na mapie prawnej nr [...] wykonanej przez geodetę sądowego K. K. Na podstawie tej mapy Sąd Rejonowy wydał postanowienie w dniu 8.02 2008 r. Geodeta zmienił granicę. Pracownicy organu geodezyjnego przyjęli wspomnianą mapę do zasobu naruszając spokojny stan posiadania działek 88/1 i 87/1, dla których były założone KW, powiększając działkę 88/1 o 12 m. kw., a działkę nr 87/2 pomniejszając.
Sprawa wszczęta skargą F. i Z. B. wpisana została do repertorium pod sygnaturą III SA/Łd 1031/14.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi została także wniesiona przez J. i T. B. skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...]. Skarżący zażądali uchylenia tego postanowienia ze względu na naruszenie przez organ odwoławczy art. 66 § 3, k.p.a., poprzez zwrot podania i tym sam odmowę rozpatrzenia ich sprawy w sytuacji, gdy Prezydent Miasta Ł. jest organem właściwym do jej rozpoznania, a ponadto naruszenie art. 6 k.p.a., poprzez odmowę przeprowadzenia czynności geodezyjnych w celu prawidłowego ustalenia przebiegu spornych granic działek 88/1 i 87/2.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację zbieżną z zamieszczoną w skardze wniesionej przez F. i Z. B.
Sprawa wszczęta skargą J. i T. B. wpisana została do repertorium pod sygnaturą III SA/Łd 1053/14.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na obie ww. skargi, pismami z dnia 28 listopada i 9 grudnia 2014 r., wniosło o ich oddalenie.
W kolejnym piśmie z dnia 16 marca 2015 r. organ odwoławczy wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień. Wyjaśniając swoje stanowisko stwierdził, że od postanowienia organu I instancji zostały złożone zażalenia pochodzące od Z. B. i F. B. oraz J. B. SKO merytorycznie rozpoznało oba zażalenia, wydając w tym zakresie dwa odrębne postanowienia. Naruszyło tym samym dyspozycje art. 138 k.p.a. Obowiązkiem Kolegium było łączne rozpoznanie zażaleń w jednym terminie i wydanie w ich przedmiocie jednego rozstrzygnięcia.
Sąd na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. połączył sprawy oznaczone sygnaturami III SA/Łd 1053/14 i III SA/Łd 1031/14 w celu ich wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, stosownie do regulacji art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej jako p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi podlegają uwzględnieniu, niezależnie od zarzutów w nich podniesionych.
Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Z urzędu jest zobowiązany brać pod uwagę wszelkie naruszenia prawa i stosować środki, przewidziane w ustawie w celu ich usunięcia.
Uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienia organu odwoławczego naruszają w sposób istotny przepisy postępowania, co powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 24 czerwca 2014 r. nr [...] zażalenia wnieśli J. B. oraz Z. i F. B. Organ odwoławczy rozpoznał oba zażalenia, wydając w tym zakresie dwa odrębne postanowienia. Naruszył tym samym dyspozycję art. 138 § 1 k.p.a, stanowiącego podstawę wydania obu rozstrzygnięć.
Stosownie do treści art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 działu II k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Odpowiednie zastosowanie ma m. in. art. 138 k.p.a. regulujący rodzaje decyzji odwoławczych.
Zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
Kategoryczne sformułowanie przepisu art. 138 § 1 k.p.a., nie pozwala organowi odwoławczemu wydać kilku decyzji, po rozpoznaniu kilku odwołań, lecz wskazuje wyraźnie, że organ "wydaje decyzję". Oznacza to, że w sytuacji wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji przez kilka podmiotów, obowiązkiem organu jest ich łączne rozpoznanie i wydanie w ich przedmiocie jednego rozstrzygnięcia.
Także w przypadku wniesienia kilku zażaleń na jedno postanowienie organu I instancji organ odwoławczy zobowiązany jest łącznie je rozpoznać i wydać w ich przedmiocie jedno rozstrzygnięcie (art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w obecnym składzie w pełni podziela wypracowane przez orzecznictwo sądów administracyjnych stanowisko, że w przypadku, gdy od decyzji organu I instancji złożonych zostaje wiele odwołań, organ odwoławczy, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 138 § 1 k.p.a., wydaje jedną decyzję, w której powinien rozstrzygnąć o wszystkich tych odwołaniach. Organ odwoławczy może więc zawrzeć w jednej decyzji różne rozstrzygnięcia w stosunku do wielu odwołujących się podmiotów. Warunkiem zgodności z prawem takiej decyzji jest to, aby rozstrzygnięcia te nie pozostawały ze sobą w sprzeczności. Dopuszczalna jest zatem sytuacja, w której organ II instancji jedną decyzją umorzy postępowanie odwoławcze w stosunku do tych odwołujących się, którzy nie posiadają interesu prawnego, dającego im legitymację do udziału w postępowaniu w charakterze strony oraz w stosunku do pozostałych osób utrzyma decyzję organu I instancji w mocy, uznając, że jest ona zgodna z prawem (por. pkt 1 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2008 r., II OSK 1109/07, LEX nr 513841).
Wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji lub zażalenia na postanowienie organu I instancji przez wiele osób nakłada na organ odwoławczy obowiązek łącznego ich rozpatrzenia w jednym terminie. Bowiem, jeżeli organ odwoławczy rozpozna odwołanie lub zażalenie jednej lub kilku osób, to podjęte w takiej sytuacji orzeczenie definitywnie kończy postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji wyłączona jest w ogóle możliwość rozpoznania odwołań lub zażaleń wniesionych przez inne osoby. Dlatego uznać należy, że niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich, złożonych w sprawie, zażaleń jest istotnym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, obligującym do uchylenia zaskarżonych postanowień organu odwoławczego.
Niedopełnienie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. obowiązku łącznego rozpatrzenia wszystkich zażaleń wniesionych od postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...] musi skutkować oceną naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji uchyleniem obu postanowień jako wadliwych.
Uchylenie zaskarżonych postanowień z przyczyn formalnych powoduje, że niemożliwa jest ich kontrola i odniesienie się do zarzutów skargi.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienia.
Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. solidarnie na rzecz Z. B. i F. B. kwotę 100 zł., tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania w postaci uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
O wynagrodzeniu pełnomocników wyznaczonych z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz.461).
ak