III SA/Łd 1026/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-02-08
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntównieruchomościwłasnośćdrogapostępowanie administracyjneprawo geodezyjnegranice działeknastępstwo prawneakt notarialny

WSA w Łodzi uchylił decyzję administracyjną w części dotyczącej wpisania nieżyjących osób jako współwłaścicieli działki drogowej, uznając brak podstaw prawnych do takiego wpisu i naruszenie zasad postępowania administracyjnego.

Skarżący R. C. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów. Zmiany te polegały na ujawnieniu 24 nieżyjących osób jako współwłaścicieli działki nr 66 (drogi) na podstawie dokumentów z 1922 r. Sąd administracyjny uchylił tę część decyzji, wskazując na brak podstaw prawnych do wpisywania nieżyjących osób i naruszenie zasad czynnego udziału stron w postępowaniu. Sąd utrzymał w mocy decyzję w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie ustalenia granic, uznając ją za bezprzedmiotową z uwagi na toczące się postępowanie sądowe.

Sprawa dotyczyła skargi R. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Powiatowego w Z. Starosta orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, polegającej na ujawnieniu 24 osób jako właścicieli działki nr 66 (drogi) na podstawie aktu notarialnego z 1922 r. Skarżący domagał się wykreślenia Skarbu Państwa i Gminy A. jako właściciela/władającego tą działką. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Starosty dotyczącą ujawnienia współwłaścicieli. Sąd uznał, że ewidencja gruntów powinna odzwierciedlać aktualny stan prawny, a wpisywanie nieżyjących osób jako właścicieli jest pozbawione podstaw prawnych. Ponadto, postępowanie powinno zapewnić czynny udział stron, a w przypadku śmierci strony, jej następców prawnych. Sąd podkreślił, że wpisanie nieżyjących osób narusza art. 20 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz zasady k.p.a. dotyczące udziału stron. Sąd nie uwzględnił skargi w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie ustalenia przebiegu granic między działkami nr 66 i 58, uznając, że postępowanie to zostało prawidłowo umorzone przez organ administracji z uwagi na toczące się postępowanie przed sądem powszechnym w tej samej sprawie. Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części, utrzymaniu jej w mocy w pozostałej części, orzekł, że uchylona część nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ewidencja gruntów powinna odzwierciedlać aktualny stan prawny, a wpisywanie nieżyjących osób jest pozbawione podstaw prawnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ewidencja gruntów ma rejestrować aktualny stan prawny, a wpisywanie nieżyjących osób, które nie mogą być właścicielami, narusza art. 20 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

p.g.k. art. 20 § ust. 2 pkt 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Brak podstaw do wpisywania nieżyjących osób.

p.g.k. art. 34 § ust. 2

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, gdy nie dojdzie do ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, upoważniony geodeta tymczasowo ustala punkty graniczne, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje wójtowi, który umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę do rozpatrzenia sądowi.

k.p.a. art. 30 § § 4 i 5

Kodeks postępowania administracyjnego

W sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.g.k. art. 2 § pkt 8

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 22

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 29 § ust. 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 30 § ust. 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

rozp. MRRiB art. 10 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. MRRiB art. 12 § ust. 1 pkt 1 i 3

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ewidencja gruntów powinna odzwierciedlać aktualny stan prawny, a nie historyczny. Wpisanie nieżyjących osób jako właścicieli jest sprzeczne z prawem. Postępowanie administracyjne musi zapewniać czynny udział stron, w tym następców prawnych zmarłych. Postępowanie rozgraniczeniowe jest bezprzedmiotowe, gdy toczy się postępowanie sądowe w tej samej sprawie.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji oparte na dokumentach z 1922 r. jako podstawie wpisu nieżyjących osób. Utrzymanie w mocy decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego jako bezprzedmiotowego.

Godne uwagi sformułowania

Ewidencja gruntów i budynków powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego ale i stanu prawnego. Brak jest zatem, zdaniem Sądu, podstaw do wykazania w tej ewidencji byłych właścicieli, o których wiadomo, że już nie żyją. Nie mogło wobec tego toczyć się postępowanie w przedmiocie wpisu do ewidencji gruntów i budynków osób zmarłych, bez udziału ich następców prawnych.

Skład orzekający

Janusz Furmanek

przewodniczący

Irena Krzemieniewska

członek

Monika Krzyżaniak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących aktualności ewidencji gruntów, wpisywania właścicieli, zasad postępowania administracyjnego w przypadku śmierci strony oraz bezprzedmiotowości postępowania rozgraniczeniowego w obliczu postępowania sądowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu nieżyjących osób do ewidencji na podstawie starych dokumentów oraz kwestii rozgraniczenia nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad prowadzenia ewidencji gruntów i ochrony praw stron w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.

Czy nieżyjący mogą być właścicielami działki? Sąd administracyjny wyjaśnia zasady ewidencji gruntów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 1026/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Irena Krzemieniewska
Janusz Furmanek /przewodniczący/
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Asesor Monika Krzyżaniak /spr./, Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi R. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów 1/ uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Starosty Powiatowego w Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu S. gmina A., polegającej na ujawnieniu osób wymienionych w punkcie 1 tej decyzji 2/ utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części 3/ orzeka że zaskarżona decyzja w części uchylonej nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku 4/ zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. na rzecz skarżącego R. C. kwotę 200 /dwieście/ złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.
Uzasadnienie
III SA/Łd 1026/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) oraz § 10 i § 47 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) oraz art. 105 § 1 k.p.a., orzekł o 1/ wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu S. gm. A., polegającą na ujawnieniu 24 osób, wskazanych z imienia i nazwiska pod lp. od 1 do 24 tej decyzji oraz 2/ umorzeniu, jako bezprzedmiotowe postępowania w zakresie ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami oznaczonymi numerami 66 i 58, położonymi w obrębie S. Gm. A. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż pismem z dnia 15 kwietnia 2003r. R. C. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Z. z wnioskiem o wykreślenie z ewidencji gruntów obrębu S. w gminie A. Skarbu Państwa oraz Urzędu Gminy w A. ujawnionych, odpowiednio, jako właściciel i władający w stosunku do działki nr 66 o pow. 0,1553 ha. Jako podstawę żądanych zmian wnioskodawca wskazał wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] o sygn. akt [...] w sprawie z powództwa R. C. przeciwko Gminie A. o wydanie nieruchomości i przywrócenie posiadania oraz wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...] oddalający apelację powoda od wyroku sądu pierwszej instancji. Organ podał, iż zapis w ewidencji gruntów w dacie złożenia wniosku wskazywał, iż działka oznaczona nr 66 w obrębie S. stanowi drogę o znaczeniu lokalnym będącą własnością Skarbu Państwa i znajdującą się we władaniu Gminy A. Z uwagi na fakt, iż w zbiorze dowodów zmian ewidencji gruntów obrębu S. brak jest dokumentów potwierdzających prawo własności Skarbu Państwa do przedmiotowej działki, Starosta [...], pismem z dnia 28.04.2003r. powiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków.
W dniu 7 maja 2003 r. R. C. złożył kolejne pismo, w którym zakwestionował poprawność przebiegu granic i powierzchni działek ujawnionych w ewidencji gruntów, twierdząc, iż część działki nr 66 znajduje się w jego posiadaniu, stanowi jego własność uregulowaną w księdze wieczystej KW [...] jako działki 45 i 49 o łącznej powierzchni 3,07ha.
Organ podał, iż z uwagi na okoliczność, że działka 66 stanowi drogę dojazdową do nieruchomości przyległych i nie posiada uregulowanego stanu prawnego, a z danych zawartych w archiwalnej księdze wieczystej Rep. hip. Nr [...] "[...]", prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych wynika, iż droga ta została utworzona w wyniku parcelacji majątku ziemskiego dokonanej w 1921r., w wyniku której aktem notarialnym Nr Rep. [...] z dnia [...] 1922r. grunty znajdujące się pod wytyczonymi drogami kupili do wspólnego, niepodzielnego korzystania nabywcy placów powstałych z parcelacji, postanowieniem z dnia [...] 2003r. Starosta [...] zwrócił się do uprawnionego geodety o wydanie opinii, w której ustalony zostanie stan prawny nieruchomości określonej w ewidencji gruntów jako działka nr 66 i gruntów do niej przylegających oraz aktualny stan władania gruntami w tym rejonie. Na powyższe orzeczenie wpływ miał również fakt, iż decyzją z dnia [...] 2003r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę prawa własności przedmiotowej nieruchomości, z uwagi na to, że na dzień 31 grudnia 1998r. w/w droga nie była droga publiczną, lecz traktowana była jako droga wewnętrzna.
Uwzględniając zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy, a zwłaszcza opinię uprawnionego geodety P. W., organ uznał za zasadne ujawnić jako właścicieli działki nr 66 osoby wykazane w dziale I i II Rep. hip. Nr [...] "[...]" jako właściciele gruntów pod wytyczonymi drogami, gdyż szczegółowe badanie stanu prawnego nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie spornej działki nr 66 nie doprowadziło do innych ustaleń. Jednocześnie Starosta [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie o ustalenie granicy między działką nr 66 oraz należącą do wnioskodawcy działką nr 58, gdyż przebieg tej granicy został już ustalony w 1996r. podczas modernizacji ewidencji gruntów obrębu S., w oparciu o dane z mapy parcelacyjnej wykonanej w 1921r. Przebieg granicy przyjęty w tym opracowaniu został oprotestowany przez R. C., co w efekcie doprowadziło do sporu granicznego, który zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, decyzją z dnia [...] 2000r., został przekazany do Sądu Rejonowego w Z. i nadal się toczy.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. C. wniósł o jej uchylenie lub zmianę i wskazał, iż wpisanie 24 osób jako współwłaścicieli działki nr 66 w częściach równych jest stworzeniem fikcji i kolejnego błędnego zapisu, bo żadna z tych osób już nie żyje. Dodatkowo, jak wynika z opinii biegłego geodety, brak jest dokumentacji geodezyjnej jednoznacznie dokumentującej przebieg granicy pomiędzy jego nieruchomością a działką nr 66, czyli tak naprawdę nie można ustalić powierzchni działki 66 i zakres władania tą działką może być różny. Nie zgodził się również z umorzeniem postępowania w przedmiocie rozgraniczenia działki nr 66 i działką nr 58, gdyż skoro w uzasadnieniu podano, że wyniki pomiarów przeprowadzonych w 1997r. dla potrzeb modernizacji gruntów zostały wykonane bez protokolarnego ustalenia przebiegu granic, czyli bezprawnie, to Starostwo nie powinno akceptować tego stanu i umarzać postępowania jako bezprzedmiotowe.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, iż ewidencja gruntów i budynków nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów i budynków ani nie nadaje tych praw, lecz jedynie rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Stwierdził, iż z uwagi na powyższe organ I instancji postąpił prawidłowo wprowadzając zmianę w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu S. gm. A., polegającą na ujawnieniu jako współwłaścicieli w równych częściach do działki nr 66, dwudziestu czterech osób, zgodnie z wykazem znajdującym się w akcie notarialnym z dnia [...] 1922r. Osoby te stały się bowiem współwłaścicielami działki nr 24, która stanowiła drogi w byłym majątku "[...]". Organ podał, iż Księga hipoteczna Rep. hip. Nr [...] "[...]" wraz ze znajdującą się w tej księdze mapą podziału części dóbr "[...]" oraz aktem notarialnym z 1922r., są jedynymi dokumentami regulującymi stan prawny działki nr 66. Powołano się na § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w myśl którego ewidencja obejmuje dane dotyczące w właścicieli nieruchomości oraz § 12 ust. 1 pkt 1 i 3 tego rozporządzenia, który stanowi, że prawa osób i jednostek organizacyjnych uwidacznia się w ewidencji na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych oraz umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali. W ocenie organu odwoławczego dokonane porównanie mapy parcelacyjnej wykonanej w 1921r. z aktualną mapą ewidencji gruntów oraz szczegółowe badanie stanu prawnego nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie działki nr 66, jednoznacznie pozwalają stwierdzić, iż działka nr 66 odpowiada działce nr 24b, posiadającej stan prawny uregulowany w Rep. hip. Nr [...] "[...]". Organ podniósł także, iż do czasu rozstrzygnięcia sporu granicznego przebieg spornej granicy wykazuje się w ewidencji na podstawie materiałów istniejących w zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Również z uwagi na toczące się postępowanie rozgraniczeniowe przed sądem, postępowanie w części dotyczącej ustalenia granicy między działką nr 66 oraz należącą do wnioskodawcy działką nr 58, należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie wniósł R. C. i zażądał jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Staroście [...], bądź zmianę decyzji zarówno co do punktu 1 jak i 2. Podniósł, iż jego zdaniem wpis w ewidencji gruntów i budynków powinien wskazywać stan bieżący, natomiast zmiana, jaką chce dokonać Starostwo i aprobuje to Inspektor Wojewódzki, wprowadza fikcję. Wskazał, iż błędne jest również umorzenie jako bezprzedmiotowe postępowania w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami 66 i jego działką, gdyż Sąd Rejonowy w Z. nie jest w stanie ustalić granic, gdyż trzeba by wskazać następców prawnych tych 24 osób, które Starostwo chce wpisać jako współwłaścicieli działki nr 66.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie Sąd, oceniając legalność zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu S. gmina A., polegającej na ujawnieniu osób wymienionych w punkcie 1 tej decyzji, stwierdził, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w tym zakresie decyzję uchylił.
Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach. Powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego ale i stanu prawnego. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm) ilekroć w ustawie jest mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) – rozumie się przez to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. W myśl natomiast art. 20 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, w ewidencji gruntów i budynków, oprócz informacji wymienionych w ust. 1 tego przepisu, wykazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Z treści powołanych wyżej przepisów wynika jasno, iż wprowadzają one zasadę wpisywania do rejestru ewidencji i gruntów jedynie właścicieli nieruchomości, na podstawie dokumentów dotyczących własności gruntu (aktów notarialnych, orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych). Brak jest zatem, zdaniem Sądu, podstaw do wykazania w tej ewidencji byłych właścicieli, o których wiadomo, że już nie żyją. Rejestr ewidencji gruntów powinien być wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i dlatego nie znajduje oparcia w przepisie prawa decyzja organu, orzekająca o wpisaniu do ewidencji gruntów i budynków, jako właścicieli działki gruntu, dwudziestu czterech nieżyjących osób, w oparciu o dokumenty pochodzące z roku 1922. Skoro osoby te już nie żyją, to nie są właścicielami działki, której dotyczył wpis.
Należy również zwrócić uwagę, iż postępowanie w sprawie dokonania wpisu w ewidencji gruntów i budynków, jak każde postępowanie administracyjne, powinno toczyć się z uwzględnieniem zasad wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stosownie natomiast do art. 30 § 4 i 5 w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni, a w sprawach dotyczących spadków nie objętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku – kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej. Nie mogło wobec tego toczyć się postępowanie w przedmiocie wpisu do ewidencji gruntów i budynków osób zmarłych, bez udziału ich następców prawnych.
Trzeba także zauważyć, iż wniosek R. C. z dnia 15 kwietnia 2003r., będący podstawą wszczęcia niniejszego postępowania, obejmował swym zakresem wykreślenie z ewidencji gruntów Skarbu Państwa jako właściciela działki nr 66 oraz Gminy A. jako władającego tą działką, natomiast sentencja decyzji organu pierwszej instancji, w punkcie pierwszym, w ogóle nie odnosi się do treści tego wniosku, a rozstrzyga kwestię nie objętą przedmiotem wniosku.
Z tych wszystkich względów, uznając, iż zaskarżona decyzja w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu S. gmina A., polegającej na ujawnieniu osób wymienionych w punkcie 1 tej decyzji, narusza przepisy prawa materialnego, zwłaszcza art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) oraz przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10, art. 30 § 4, a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji.
Uwzględniając treść art. 152 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, iż do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja w części uchylonej nie podlega wykonaniu.
Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy, Sąd zasądził od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego kwotę 200 złotych, tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.
Sąd nie uwzględnił skargi w zakresie uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. nr [...] z dnia [...] w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami oznaczonymi numerami 66 i 58, położonymi w obrębie S. gmina A., uznając, iż w tej części zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm), rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów, a przeprowadzają to postępowanie wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) z urzędu lub na wniosek strony. W myśl natomiast art. 34 ust. 1 i 2 tej ustawy, jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta tymczasowo ustala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), który umarza postępowanie administracyjne i przekazuje z urzędu sprawę do rozpatrzenia sądowi.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, iż postanowieniem z dnia [...] 1996 roku nr [...], na wniosek właścicieli działek usytuowanych po południowej stronie drogi, wszczęto postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działką nr 66, stanowiącą drogę dojazdową, z gruntami przyległymi tj. działkami nr: 58, 60, 71, 72, 70, 69/5, 69/6, 69/1, 68, 67. W trakcie postępowania rozgraniczeniowego nie doszło do zawarcia ugody, a wszyscy właściciele działek, sąsiadujących z drogą, kwestionowali przebieg granic, wskazanych przez geodetę, upoważnionego do przeprowadzenia rozgraniczenia. Wobec powyższego, w oparciu o art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, decyzją z dnia [...] 2000r. nr [...] postępowanie administracyjne zostało umorzone, a w dniu 6 grudnia 2000r. sprawę przekazano do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w Z. Na rozprawie w dniu [...] 2005r. również R. C. oświadczył, iż wniosek o rozgraniczenie skierowany do organu administracji dotyczył rozgraniczenia jego nieruchomości z działką nr 66, oraz że toczy się już postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia w sądzie powszechnym, a sprawa jest zawieszona.
Należy zauważyć, iż postępowanie w trybie ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne pełni tylko rolę pomocniczą, a ustawodawca nadał temu postępowaniu w zasadzie charakter mediacyjny. Wszczęcie postępowania przed sądem uniemożliwia dalsze prowadzenie mediacyjnego postępowania administracyjnego o rozgraniczenie, a w konsekwencji uregulowanie spornej granicy orzeczeniem sądu powszechnego, wyłącza możliwość innego ustalenia tej granicy przez organ administracji (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001r. w sprawie o sygn. akt: II SA 574/00, System informacji prawnej Lex nr 54190). Przepis art. 34 ust. 2 powołanej wyżej ustawy, nie przewiduje dalszego postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczeniowej, w której wydano ostateczną decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazano sprawę do rozpatrzenia sądowi powszechnemu. Ponadto, strona niezadowolona z rozstrzygnięcia organu administracji w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego i przekazania sprawy o rozgraniczenie z urzędu sądowi, wydanego na postawie art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, mogła wnieść odwołanie od takiej decyzji do właściwego organu drugiej instancji.
Z uwagi na powyższe należy uznać, iż brak jest podstaw do prowadzenia przez organ administracji postępowania rozgraniczeniowego, w sytuacji, gdy postępowanie rozgraniczeniowe w odniesieniu do przebiegu granicy pomiędzy oznaczonymi działkami zostało umorzone, a sprawa, obejmująca ustalenie granic pomiędzy tymi działkami, jest prowadzona przed sądem powszechnym. Skoro postępowanie rozgraniczeniowe, obejmujące swoim przedmiotem również rozgraniczenie działki nr 58, stanowiącej własność skarżącego, z działką nr 66, toczyło się już przed organem administracji, a postępowanie w tym zakresie zostało umorzone i sprawa przekazana do rozpoznania sądowi powszechnemu, który nadal tę sprawę rozpatruje, to prawidłowo organ uznał, iż prowadzenie przed tym organem kolejnego postępowania w przedmiocie rozgraniczenia tych samych nieruchomości należy uznać za bezprzedmiotowe.
Trzeba zaznaczyć, iż przedmiotem skargi, a tym samym również kontroli sądowej, nie była decyzja z dnia [...] 2000r. nr [...], dotycząca umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości pomiędzy działką nr 66, stanowiącą drogę dojazdową, z gruntami przyległymi tj. działkami nr: 58, 60, 71, 72, 70, 69/5, 69/6, 69/1, 68, 67, a w związku z tak ograniczonym przedmiotem rozpoznania, za pozbawione znaczenia należy uznać argumenty strony skarżącej, dotyczące istoty sprawy administracyjnej załatwionej powyższym rozstrzygnięciem.
Z tych wszystkich względów uznając, iż zaskarżona decyzja organu administracji publicznej, w części utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowania w zakresie przebiegu granic pomiędzy działkami oznaczonymi numerami 66 i 58, położonymi w obrębie S. gmina A., nie narusza prawa materialnego ani też przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dn. 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) oddalił w tej części skargę.