III SA/Łd 1025/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-02-08
NSApodatkoweŚredniawsa
wartość celnaKodeks celnyremont maszyndarowiznametoda ostatniej szansyorgan celnyskarżącyWSApostępowanie celnekoszty remontu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą wartości celnej używanych maszyn pralniczych, uznając sposób jej ustalenia za nieprawidłowy.

Sprawa dotyczyła ustalenia wartości celnej używanych maszyn pralniczych sprowadzonych w drodze darowizny. Organy celne doliczyły koszty remontu wykonanego przed importem do wartości celnej, opierając się na metodzie ostatniej szansy. WSA w Łodzi uchylił decyzję, uznając, że sposób ustalenia wartości celnej poprzez mechaniczne zsumowanie wartości z faktury pro forma i kosztów naprawy był nieprawidłowy i nie uwzględniał indywidualnych cech maszyn.

Sprawa rozpatrywana przez WSA w Łodzi dotyczyła kwestionowania przez A Spółkę z o.o. decyzji Dyrektora Izby Celnej, która uznała zgłoszenie celne dotyczące używanych maszyn pralniczych za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej. Maszyny te zostały sprowadzone jako darowizna, a do zgłoszenia celnego dołączono fakturę pro forma. Organy celne, powołując się na ujawnioną fakturę z kosztami remontu wykonanego w Niemczech przed przywozem, uznały, że koszty te powinny być doliczone do wartości celnej. Po uchyleniu przez NSA pierwszej decyzji organu celnego, Dyrektor Izby Celnej wydał kolejną decyzję, utrzymującą w mocy decyzję pierwszej instancji, ale korygując podstawę prawną. WSA w Łodzi, związany oceną prawną NSA, uznał, że ustalenie wartości celnej poprzez mechaniczne zsumowanie wartości z faktury pro forma i kosztów naprawy jest nieprawidłowe. Sąd podkreślił, że choć ustalenie wartości celnej na podstawie art. 29 Kodeksu celnego (metoda ostatniej szansy) było uzasadnione z uwagi na brak możliwości zastosowania innych metod, to sposób jego zastosowania przez organ celny był błędny. Sąd wskazał na konieczność indywidualnego ustalenia wartości maszyn, uwzględniając stopień zużycia i naprawy, a także możliwość powołania biegłego. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sposób ustalenia wartości celnej poprzez mechaniczne zsumowanie wartości z faktury pro forma i kosztów naprawy, bez indywidualnej analizy i uwzględnienia specyfiki towaru, jest nieprawidłowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć ustalenie wartości celnej metodą ostatniej szansy było uzasadnione, to organ celny nieprawidłowo zsumował wartość maszyn z faktury pro forma z kosztami remontu, nie uwzględniając indywidualnych cech maszyn i stopnia ich zużycia/naprawy. Podkreślono, że naprawa nie powoduje automatycznego wzrostu wartości o kwotę kosztów naprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

k.c. art. 24 § 1

Kodeks celny

Jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 23, ustala się ją stosując w kolejności art. 25-29.

k.c. art. 29 § 1

Kodeks celny

Metoda ostatniej szansy, pozwalająca na ustalenie wartości celnej na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z uwzględnieniem pewnej tolerancji co do kryteriów, była uzasadniona.

Pomocnicze

k.c. art. 23 § 1

Kodeks celny

Wartość transakcyjna, jako cena faktycznie zapłacona lub należna, nie może być ustalona w przypadku dostawy bezpłatnej.

k.c. art. 23 § 7

Kodeks celny

Przepis ten odnosi się wyłącznie do ceny transakcyjnej, której brak czyni jego zastosowanie bezprzedmiotowym.

k.c. art. 25

Kodeks celny

Metoda porównania z cenami towarów identycznych nie była możliwa do zastosowania z uwagi na specyfikę używanych i wyremontowanych maszyn.

k.c. art. 26

Kodeks celny

Metoda porównania z cenami towarów podobnych nie była możliwa do zastosowania z uwagi na specyfikę używanych i wyremontowanych maszyn.

k.c. art. 27

Kodeks celny

Metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych nie mogła znaleźć zastosowania, gdyż dotyczy importu towarów masowych.

k.c. art. 28

Kodeks celny

Metoda wartości kalkulacyjnej nie mogła mieć zastosowania, gdyż używane maszyny nie są produkowane jako takie.

u.o.r. art. 31 § 1

Ustawa o rachunkowości

Wartość początkowa środków trwałych obejmuje cenę nabycia lub koszt wytworzenia powiększone o koszty ulepszenia.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organ.

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy fakt został udowodniony.

o.p. art. 197 § 1

Ordynacja podatkowa

Organ może powołać biegłego w celu wydania opinii, gdy wymagane są wiadomości specjalne.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sposób ustalenia wartości celnej poprzez mechaniczne zsumowanie wartości z faktury pro forma i kosztów naprawy jest nieprawidłowy. Organ celny nieprawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy Kodeksu celnego, w szczególności art. 29 § 1. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego.

Odrzucone argumenty

Organ celny prawidłowo ustalił wartość celną maszyn, doliczając koszty remontu.

Godne uwagi sformułowania

za sposób rozsądny nie można było uznać ustalenia wartości celnej polegającego na mechanicznym zsumowaniu wartości maszyn pralniczych w chwili odebrania od eksportera, [...] z kosztami napraw tych maszyn, które to naprawy doprowadziły maszyny do stanu używalności naprawa danej rzeczy nie powoduje automatycznego wzrostu jej wartości o kwotę równą kosztom jej naprawy, ale nie oznacza to oczywiście, że wzrost takiej wartości w ogóle nie następuje.

Skład orzekający

Ewa Alberciak

sprawozdawca

Janusz Nowacki

przewodniczący

Teresa Rutkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej towarów używanych, zwłaszcza po remontach, gdy nie można zastosować standardowych metod wyceny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji importu towarów w drodze darowizny i konieczności uwzględnienia kosztów remontu w wartości celnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia ustalania wartości celnej towarów używanych, co może być interesujące dla specjalistów z branży celnej i logistycznej.

Jak wycenić używane maszyny? Sąd wyjaśnia pułapki w ustalaniu wartości celnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 1025/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /sprawozdawca/
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie NSA Teresa Rutkowska, Asesor Ewa Alberciak (spr.), Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczona odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę 175 (sto siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
III SA/Łd 1025/04
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2002 r. (data sprostowana postanowieniem z dnia [...] 2002 r.; w decyzji omyłkowo podano "2001 r.") nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. uznał zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...] 1999 r. za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru i kwoty wynikającej z długu celnego oraz określił kwotę wynikająca z długu celnego. Wymienione zgłoszenie celne dotyczyło m.in. używanych maszyn pralniczych (spór nie dotyczy pozostałych towarów objętych tym zgłoszeniem) sprowadzonych przez Spółkę z o.o. B. Do zgłoszenia celnego dołączono fakturę pro forma wystawioną przez C GmbH & Co. w H., w której podano wartość tych maszyn w kwocie 8400 DEM. Jednakże w trakcie czynności kontrolnych w siedzibie Spółki B ujawniono fakturę nr [...] z [...] 1999 r. wystawioną przez D GmbH w N. (na kwotę 4335,40 DEM). W ocenie organu celnego faktura ta świadczy o tym, że importer poniósł dodatkowe koszty związane ze zgłoszonymi maszynami wynikające z dokonania ich remontu kapitalnego w Niemczech jeszcze przed przywozem. Ponadto w uzasadnieniu decyzji podano, że z wyjaśnień strony wynika, iż sprowadzone maszyny stanowiły dostawę bezpłatną jako darowizna, a w fakturze pro forma ich wartość była podana jedynie dla potrzeb Urzędu Celnego. Strona także oświadczyła, że z uwagi na niemożność eksploatacji maszyn (zostały bowiem wyprodukowane w latach 1986-89) zleciła wyspecjalizowanej firmie niemieckiej dokonanie ich remontu kapitalnego; za wykonaną naprawę importer zapłacił firmie niemieckiej. Wobec tego, zdaniem organu celnego, wskazane w ujawnionej, fakturze koszty związane z naprawą w całości winny być doliczone do wartości celnej zgłoszonego towaru.
Decyzją z dnia [...] 2002 r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. - po rozpatrzeniu odwołania Spółki - utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I z dnia [...] 2002 r. w Ł., korygując częściowo jedynie jej podstawę prawną (zamiast powołanych w decyzji pierwszej instancji przepisów art. 23 § l i art. 30 § l pkt 5 Kodeksu celnego powołał art. 23 § 7 i art. 29 § l tego Kodeksu).
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka B.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Po wniesieniu skargi skarżąca Spółka została połączona przez przejęcie przez E Spółkę z o.o. (obecnie A Spółka z o.o.) w Ł.
Wyrokiem z dnia 14 października 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał m. in., że skoro maszyny pralnicze zostały sprowadzone bezpłatnie, nie było sprzedaży, to i nie mogło być wartości transakcyjnej, przez którą - stosownie do art. 23 § l Kodeksu celnego - należy rozumieć cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Tym samym wartość celna sprowadzonych maszyn nie mogła zostać ustalona na podstawie art. 23 Kodeksu celnego, stanowiącego w § l, że wartością celną towarów jest wartość transakcyjna. Ponadto wskazał, iż błędne jest powoływanie się przez celny organ odwoławczy na art. 23 § 7 Kodeksu celnego, normujący sytuacje, w których wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną. W rozpatrywanych sprawach - z uwagi na dostawę bezpłatną w ogóle nie została określona wartość transakcyjna sprowadzonych maszyn. Za wartość transakcyjną nie można uznać kwot podanych w dołączonych do zgłoszeń celnych fakturach pro forma (kwoty te zostały określone przez wystawcę faktury jako wartość celna, ponieważ - wobec braku transakcji sprzedaży między eksporterem (niemiecką spółką C GmbH & Co.) a odbiorcą (skarżącą Spółką) - nie odpowiadają one definicji wartości transakcyjnej z § l powołanego artykułu (nie są ceną faktycznie zapłaconą lub należną). Niewystępowanie ceny transakcyjnej czyni bezprzedmiotowym zastosowanie art. 23 § 7 Kodeksu celnego, który odnosi się wyłącznie do ceny transakcyjnej. Sąd zwrócił uwagę, iż stosownie do wymienionego przepisu art. 24 § l Kodeksu celnego, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 23 (czyli przy zastosowaniu wartości transakcyjnej), ustala się ją stosując w kolejności art. 25 - 28. Jednakże w rozpatrywanych sprawach organy celne wykazały, że nie jest możliwe zastosowanie również metod ustalania wartości celnej określonych w art. 25 - 28. Dlatego zasadne było ustalenie wartości celnej sprowadzonych maszyn pralniczych na podstawie art. 29 Kodeksu celnego przy pomocy metody tzw. ostatniej szansy. Sąd podkreślił, iż w rozpatrywanych sprawach organy celne nie podały wyraźnie, jaką to konkretnie metodę w sposób elastyczny wykorzystały, ustalając wartość celną przy pomocy metody ostatniej szansy. Nie wiadomo czy organy celne podjęły próby uzyskania materiału porównawczego w postaci zgłoszeń celnych dotyczących np. maszyn pralniczych nie odpowiadających wymogom potrzebnym do zastosowania wprost metody wartości celnej towarów podobnych, ale mającym jedynie niektóre cechy zbliżone do importowanych przez Spółkę.
Organy celne wartość celną maszyn ustaliły w ten sposób, że do kwot podanych w dołączonych do zgłoszeń celnych fakturach pro forma wystawionych przez eksportera (kwoty te niewątpliwie nie są wartością transakcyjną w rozumieniu art. 23 § l Kodeksu celnego) dodały koszty naprawy maszyn pralniczych wykonanej za granicą przed przywozem do Polski. Tego rodzaju metoda zdaniem Sądu nie była oparta na żadnej z metod wymienionych w art. 23 i 25 - 28 Kodeksu celnego. Za sposób rozsądny, zdaniem Sądu, nie można było uznać ustalenia wartości celnej polegającego na mechanicznym zsumowaniu wartości maszyn pralniczych w chwili odebrania od importera, czyli - jak twierdziła skarżąca Spółka i jak przyjęły organy celne - w stanie niezdatnym do użytku (wartość podana w fakturach (pro forma) z kosztami napraw tych maszyn, które to naprawy doprowadziły maszyny do stanu używalności, bowiem naprawa danej rzeczy nie powoduje automatycznego wzrostu jej wartości o kwotę równą kosztom jej naprawy, ale nie oznacza to oczywiście, że wzrost takiej wartości w ogóle nie następuje.
Decyzją z dnia [...] 2004 r. Dyrektor Izby Celnej w Ł., na podstawie art.233 § 1 pkt 2 lit.a, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz.926 z 1997r. z późn. zm.), art.24 §1, art.29 § 1, art. 85 §1 i art.262 Kodeksu celnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 75, poz. 802 z 2001 r. z późn. zm ), § 1 ust.3, § 2 ust.3 i ust.5 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20.11.1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz.U. nr.143.poz.958 z 1997 r. ze zmianą wynikającą z Dz. U. N r. 86, poz. 544 z 1998r) , Wyjaśnień dotyczących wartości celnej stanowiących załącznik nr 1 i nr 2 do Zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23.09.1997r. ( M.P.nr.67, poz.657 ), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r.-Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne ( Dz. U. Nr 68, poz. 623 z 2004r. ), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 01.07.2002 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego l w Ł. nr [...] z dnia [...] 2002 r. uznającej zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...] 1999r. za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego, uchylił zaskarżoną decyzją w części dotyczącej podstawy prawnej, zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ celny w uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę -prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr.153, poz. 1271 ), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Organ wskazał, że zgodnie z art.85 §1 ustawy Kodeks celny należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.
Organ celny wyjaśnił, iż Spółka sprowadziła używane maszyny pralnicze bezpłatnie, które przed wprowadzeniem na polski obszar celny zostały na terenie Niemiec na koszt importera poddane naprawie. W związku z powyższym stan przedmiotowego towaru z dnia zgłoszenia wskazywał, iż maszyny te były naprawione i dostosowane do używalności. Natomiast, wartość celną którą zadeklarowała Strona na podstawie faktury pro forma w dniu zgłoszenia celnego odnosiła się jedynie do bezpłatnie przekazanych i nienadających się do użytku maszyn pralniczych.
Organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie wobec niemożności ustalenia wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej, w tym także w sytuacji braku sprzedaży ( na skutek dostawy bezpłatnej ) zastosowanie ma art. 24 §1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 23, ustala się ją stosując w kolejności art. 25-28.
Jednocześnie organ celny podkreślił, że stosowanie metod z art. 25 i 26 Kodeksu celnego w przypadku używanych i wyremontowanych maszyn pralniczych jest nieuzasadnione.
Organ celny stwierdził, na podstawie podjętych działań zmierzających do uzyskania informacji na temat zgłoszeń celnych maszyn pralniczych odpowiadających wymogom potrzebnym do zastosowania wprost ww. metod, bądź mającym jedynie niektóre cechy zbliżone do importowanych przez Spółkę maszyn, iż inne urzędy nie posiadają takich danych.
Organ celny wskazał, iż nie jest możliwe znalezienie materiału porównawczego dot. maszyn pralniczych o identycznym lub podobnym stopniu zużycia. Nawet maszyny podobnie użytkowane mają różny stopień zużycia. Wpływ na stopień zużycia mają również warunki eksploatacji maszyny, poddawanie okresowym zabiegom konserwatorskim, przeglądom technicznym oraz naprawom bieżącym. W związku z poddaniem przedmiotowych maszyn naprawie przy porównaniu należałoby znaleźć maszyny nie tylko w sposób identyczny lub podobny zużyte, ale również w sposób identyczny lub podobny wyremontowane. Wpływ tych czynników powoduje, iż porównywane maszyny nie można byłoby uznać za identyczne a nawet podobne, ponieważ nie można tych towarów uznać za towary handlowo zamienne.
Organ stwierdził, iż stosowanie metody z art.27 Kodeksu celnego w przedmiotowej sprawie jest również wyłączone, bowiem metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych określona w ww. artykule może znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych. Dotyczy to bowiem sprzedaży towarów masowych, sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach i stanie, w jakim są towary dla których ustalana jest wartość celna. Ponadto organ celny stwierdził, iż brak jest także podstaw do zastosowania w stosunku do używanych maszyn pralniczych przepisu art.28 Kodeksu celnego, gdyż nie można w tym przypadku przyjąć za wartość celną wartości kalkulowanej.
Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie uzasadnione jest zastosowanie metody określenia wartości celnej w oparciu o art.29 §1 Kodeksu celnego. Metoda ta pozwala na ustalenie wartości celnej towaru przy uwzględnieniu jednej z poprzednich metod (tj. art.25-28), z zastosowaniem pewnej tolerancji co do kryteriów w nich zawartych, a w szczególności z uwzględnieniem specyfiki towaru. Przepis art.29 §1 Kodeksu celnego zezwala na ustalenie wartości celnej przywożonych towarów, na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym.
Organ celny wskazał, iż zgodnie z art. 3 ust.1 pkt 15 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości ( Dz.U. Nr 76, poz. 694 z 2002 r. z późn. zm. ) przez środki trwałe rozumie się, z zastrzeżeniem pkt 17, rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki. Zalicza się do nich w szczególności: a) nieruchomości (...), b) maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy, c) ulepszenia w obcych środkach trwałych, d) inwentarz żywy.
Wartość początkową środków trwałych zgodnie z art. 31 ust. 1 ww. ustawy stanowiącą cenę nabycia lub koszt wytworzenia środka trwałego powiększają koszty jego ulepszenia, polegającego na przebudowie, rozbudowie, modernizacji lub rekonstrukcji (...). Z kolei ust. 2 ww. artykułu wskazuje na okoliczności, które zmniejszają wartość początkową środków trwałych.
Organ celny ustalił na podstawie złożonych przez firmę dokumentów, iż wartość początkowa przedmiotowych maszyn została zaksięgowana zgodnie z wymogami art. 31 ust 1 ustawy o rachunkowości i obejmuje cenę nabycia, koszty montażu i dostosowania maszyn do użytkowania oraz koszty pośrednio z tym związane do dnia przekazania środka trwałego do używania, a także obciążenia publicznoprawne z tytułu importu, powiększone o koszty przystosowania środka trwałego do stanu używania, koszty transportu, załadunku i wyładunku. Organ celny wskazał, iż wartość celna maszyn pralniczych stanowi tylko część składową zaksięgowanej wartości początkowej.
Organ celny wskazał, iż wartość maszyn nadających się do normalnej eksploatacji wzrosła, co oznacza, że wartość celna jednej wyremontowanej maszyny winna uwzględniać koszty naprawy maszyny wynikające z faktury i wynosić 4807,15 DEM (14421,46:3), czyli stanowić równowartość kwoty w PLN –10151 (30.454PLN:3).
Organ celny stwierdził, na podstawie dokumentów księgowych firmy, że wartość początkowa przedmiotowych maszyn obejmuje m.in. kwotę 23181,88 PLN jako wartość trzech maszyn (3 x 7727,29 PLN) i wartość 8813,43 PLN (3 x2937,81) dotycząca naprawy maszyn dokonanej przed dopuszczeniem towaru do obrotu, których zsumowanie stanowi kwotę 31995,31 PLN, czyli na jedną maszynę przypada wartość 10665,10 PLN. tj. 5050,40 DEM.
Organ uznał, iż wartość celna przedmiotowych maszyn obejmuje kwotę wynikającą z faktury proforma (8400,00 DEM) i wartość kosztów naprawy maszyn wynikającą z faktury ujawnionej w trakcie kontroli postimportowej (4335,40 DEM). Dodatkowo organ celny wskazał, iż uwzględnienie danych wynikających z księgowości firmy spowodowałoby konieczność określenia kwoty wynikającej z długi celnego w wysokości wyższej niż w decyzji organu I instancji, co stanowiłoby z kolei naruszenie zakazu orzekania na niekorzyść strony wynikającego z art. 234 Ordynacji podatkowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik strony skarżącej zarzucił organowi celnemu zignorowanie jednoznacznego stanowiska i oceny NSA OZ w Łodzi wyrażonej w uzasadnieniu wyroku z dnia 14.10.2003r. (sygn. akt. I SA./Łd 2077-2078/02) w zakresie niemożliwości ustalania wartości celnej towaru poprzez zsumowanie wartości podanej w fakturach pro forma z kosztami naprawy towaru oraz naruszenie przepisów Kodeksu celnego m. in. art. 29 § l i ich dowolną interpretację, naruszenie przepisów Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20.11.1997r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania.
W uzasadnieniu m.in. wskazał, że przyjęcie wartości maszyn z ich zaksięgowania wg przepisów ustawy o rachunkowości dla celów amortyzacji, jest brakiem zrozumienia odmienności zasad tego księgowania i jego braku tożsamości z rzeczywistą wartością rzeczy. Ustalenie wartości celnej poprzez proste dodanie kosztów naprawy pozostaje sprzeczne ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem pełnomocnika Spółki, jeżeli rzecz zepsuta zostaje darowana, to nie nadaje się do sprzedaży, czyli jej wartość jest 0 lub bliska 0, a koszt naprawy jest dla wyzbywającego się nieopłacalny.
Ponadto podniósł, iż Dyrektor Izby Celnej odwołując się do art. 29 § l Kodeksu celnego i wskazanej tam metody, jednocześnie, przy próbie elastycznego zastosowania innych metod (art. 25 - 28), działał z góry z nastawieniem ich niezastosowania, bowiem działania (jak zapytanie do innych urzędów celnych) podejmował w przeświadczeniu, że metody te nie mogły znaleźć zastosowania i nie jest możliwe znalezienie materiału porównawczego, co oznacza, że tylko pozornie zastosował się do sugestii NSA zawartej w wyroku z dnia 14 października 2003 r.
Z ostrożności procesowej pełnomocnik Spółki podniósł, że nieuzasadnione jest też naliczenie w sprawie odsetek wyrównawczych.
Zdaniem pełnomocnika nietypowa i pozbawiona analogii sprawa ustalenia wartości celnej sprowadzonych maszyn dowodzi braku jednoznaczności uregulowań prawnych i wskazuje na trudności interpretacyjne.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie, ustosunkowując się do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi :
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, stwierdzić należy, że zasługuje ona na uwzględnienie, chociaż nie można zgodzić się ze wszystkimi jej zarzutami.
Zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Trzeba podzielić pogląd organu odwoławczego, iż w niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na stwierdzenie, iż stan sprowadzonych maszyn pralniczych z dnia zgłoszenia celnego wskazywał, iż maszyny te były naprawione i dostosowane do używalności na terenie Niemiec, natomiast wartość celna zadeklarowana przez stronę skarżącą na podstawie faktury pro forma odnosiła się jedynie do bezpłatnie przekazanych i używanych maszyn pralniczych.
Zgodzić się należy również z organem odwoławczym, iż z uwagi na dostawę bezpłatną używanych maszyn pralniczych zachodziła niemożność ustalenia ich wartości celnej na podstawie art. 23 Kodeksu celnego czyli na podstawie wartości transakcyjnej ( na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 2003 r.). W takiej sytuacji wartość ta mogła zostać ustalona stosownie do art. 24 § 1 Kodeksu celnego stosując w kolejności art. 25-29.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie wyłączono możliwość ustalenia wartości celnej przez porównanie z cenami towarów identycznych lub podobnych (art. 25-26 Kodeksu celnego), akcentując, że sprowadzone maszyny były używane i naprawione, a nie można znaleźć identycznych lub podobnych towarów używanych i wyremontowanych, gdyż stopień zużycia i naprawienia może być różny. Zauważyć należy, iż organ celny podjął próby znalezienia materiałów porównawczych, zgodnie z zaleceniami NSA, co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Także ustalenie wartości celnej towaru za pomocą metody ceny jednostkowej towarów identycznych i podobnych (art. 27 Kodeksu celnego) nie było możliwe, gdyż tę metodę stosuje się w stosunku do importu towarów masowych, sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach. W sprawie nie mogła mieć także zastosowania metoda wartości kalkulacyjnej (art. 28 Kodeksu celnego), gdyż maszyny pralnicze używane nie są produkowane jako takie i nie można opierać się na wyliczonym koszcie ich produkcji.
Z tego powodu należy zgodzić się z twierdzeniem, że zastosowanie metody ostatniej szansy na podstawie art. 29 Kodeksu celnego było uzasadnione. W takim przypadku należy jednak uwzględnić stan maszyny i wszystkie elementy wpływające na jej wartość, a zatem również koszty naprawy. Nie jest jednak trafna argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż skoro wartość celna maszyn pralniczych oraz koszt ich napraw stanowią część składową, zaksięgowanej zgodnie z cyt. ustawą o rachunkowości, wartości początkowej tych maszyn, to należy zsumować te kwoty i podzielić przez ilość maszyn, uzyskując w ten sposób wartość jednej maszyny. Takie rozumowanie przede wszystkim nie jest zgodne z zaleceniami zawartymi w wyroku NSA z dnia 14 października 2003 r., którymi Sąd w tym składzie jest związany, a w którym stwierdzono, iż " za sposób rozsądny nie można uznać ustalenia wartości celnej polegającej na mechanicznym zsumowaniu wartości maszyn pralniczych w chwili odebrania od eksportera, [...] z kosztami napraw tych maszyn, które to naprawy doprowadziły maszyny do stanu używalności".
Ponadto faktura remontu obejmuje łączną kwotę 4335,40 DEM, co nie daje podstawy do przyjęcia, iż wartość każdej maszyny w wyniku naprawy wzrosła o kwotę wyliczoną poprzez podzielenie jej przez ilość maszyn, czyli poprzez uśrednienie kosztów naprawy jednej maszyny, natomiast jaki był rzeczywisty koszt naprawy jednej maszyny nie wiadomo.
W ocenie Sądu takie rozumowanie organu odwoławczego nie nosi znamion ustalenia wartości celnej w sposób rozsądny, natomiast daje podstawę do stwierdzenia, iż wartość maszyn został ustalona nieprawidłowo.
W tym miejscu zauważyć należy, iż zgodnie z art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego w przypadku, gdy wymagane są wiadomości specjalne organ celny może powołać biegłego, czyli osobę dysponującą takimi wiadomościami w celu wydania opinii. Opinia biegłego powinna wskazywać wartość sprowadzonych maszyn pralniczych z uwzględnieniem ich cech indywidualnych w zakresie stopnia zużycia i uszkodzeń objętych naprawą.
W zaskarżonej decyzji nie przedstawiono stanowiska uzasadniającego niewykorzystanie opinii biegłego do indywidualizacji cech sprowadzonych używanych maszyn pralniczych.
W ocenie Sądu przesłanki faktyczne na podstawie, których organy celne ustaliły wartość celną w rozstrzyganej sprawie zostały przyjęte z naruszeniem art. 122, 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt 1c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Sąd na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. w związku z § 14 ust.2 pkt 1a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. nr 163 poz.1349 z późn. zm./ zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz skarżącej spółki kwotę 175 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na sumę tę złożyła się: kwota 100 zł tytułem zwrotu wpisu, kwota 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz kwota 15 zł - opłata skarbowa od udzielonego radcy prawnemu pełnomocnictwa.