III SA/Łd 100/24

III SA/Łd 100/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-06-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /sprawozdawca/
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 58, art. 59
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 27 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2024 roku sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 grudnia 2023 roku nr KO.484.213.2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu w sprawie zarejestrowania pojazdu 1) oddala skargę; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi J. B. prowadzącemu Kancelarią Adwokacką w Ł. przy ul. [...] wynagrodzenie w kwocie 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 28 grudnia 2023 r. nr KO.484.213.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpoznaniu zażalenia M. K. na postanowienie Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 2 listopada 2023 r. o odmowie przywrócenia M. K. uchybionego terminu w sprawie rejestracji pojazdu marki Audi A6, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 58 i art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Zaskarżonym postanowieniem organ I instancji odmówił skarżącemu przywrócenia uchybionego terminu w sprawie rejestracji pojazdu marki Audi A6, VIN [...] (aktualny nr rej. [...]). W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w okresie obowiązywania stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, na podstawie art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1327 ze zm.), dalej jako ustawa COVID-19, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Pismem z dnia 2 października 2023 r. organ zawiadomił stronę o uchybieniu terminu oraz wyznaczył stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, które strona odebrała w dniu 4 października 2023 r.,
11 października 2023 r. skarżący z żoną A. K. złożyli w Biurze Obsługi Interesanta Starostwa "Odwołanie od decyzji WK.5410.15.635.2023.AA, WK.5410.15.634.2023.AA" wraz z załącznikami i wyjaśnieniami. Do pisma załączono: 3 sztuki kserokopii decyzji Państwowego Inspektora Sanitarnego z 21 października 2023r., kserokopię decyzji Państwowego Inspektora Sanitarnego z 18 kwietnia 2020 r., 3 sztuki kserokopii decyzji Państwowego Inspektora Sanitarnego z 4 kwietnia 2020 r., kserokopię tłumaczenia dowodu rejestracyjnego nr ref. dokumentu 90425090212, kserokopię zaświadczenia z 21 grudnia 2020 r. w sprawie zwolnienia od akcyzy samochodu osobowego przywiezionego z terytorium innego państwa członkowskiego, kserokopię historii choroby z 26 czerwca 2020 r., kserokopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego z 24 kwietnia 2020 r., kserokopię sprawozdania z badania, wystawionego przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w Łodzi z 14 stycznia 2020 r., kserokopię sprawozdania z wykonania badań laboratoryjnych z 22 kwietnia 2020 r., wystawionego przez Centralny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w Ł., kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nr PZ.901.931.2020 z 22 lipca 2020 r.
W odpowiedzi na wezwanie organu skarżący wyjaśnił, że pismo z 11 października 2023 r. dotyczy wniosku o przywrócenie terminu. Wniosek wpłynął w wyznaczonym terminie.
A. K. w imieniu swoim oraz skarżącego dokonała rejestracji ww. pojazdu 28 stycznia 2021 r., co zostało potwierdzone przez Starostę Powiatu Piotrkowskiego w decyzji z 28 stycznia 2021 r.
Organ wyjaśnił, że termin na dokonanie rejestracji przedmiotowego pojazdu upłynął w dniu 28 grudnia 2020 r. (termin 180 dni wydłużony na podstawie art. 31i ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID-19, natomiast strona nie wykonała obowiązku "zgłoszenia nabycia" aż do dnia 27 stycznia 2021 r.
Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu organ wskazał, że przestawiona przez stronę dokumentacja nie potwierdza, że uchybienie terminu na dokonanie rejestracji przedmiotowego pojazdu nie nastąpiło bez winy wnioskodawcy, gdyż termin na dokonanie rejestracji pojazdu upłynął w dniu 28 grudnia 2020 r. Przesłanką do ewentualnego przywrócenia terminu mogłaby być kwarantanna, czy też izolacja ze względu na zakażenie wirusem SARS-CoV-2, przypadająca na końcowy okres do dokonania rejestracji wymienionego pojazdu. M. K. przebywał na kwarantannie w okresie od dnia 20 października 2020 r. do dnia 26 października 2020 r. oraz w izolacji domowej od dnia 4 kwietnia 2020 r. do czasu uzyskania ujemnego wyniku testu COVID, natomiast w dniu 26 czerwca 2020 r. odbywał poradę kardiologiczną oraz w dniach od 5 kwietnia 2020 r. do 24 kwietnia 2020 r. przebywał na hospitalizacji leczenia szpitalnego. Termin na dokonanie rejestracji ww. pojazdu upłynął w dniu 28 grudnia 2020 r.
Organ uznał, że okres objęty kwarantanną, izolacją domową oraz hospitalizacją, na które powołuje się strona, nie miał wpływu na dokonanie rejestracji przedmiotowego pojazdu. Z uwagi na pandemię termin wskazany w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym został wydłużony z 30 do 180 dni. Miało to na celu umożliwienie wywiązania się z obowiązku w okresie pandemii. Strona nie dołożyła należytej staranności w wykazaniu niezawinionego uchybienia terminu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wskazała, że pojazd zakupiła w 2011 roku i jest jego posiadaczem do dziś dnia. W związku z wyjątkową skomplikowaną sytuacją faktycznie zaistniałą w sprawie, samo zgromadzenie dokumentacji niezbędnej do przerejestrowania pojazdu wymagało czasu. Nawet 180-dniowy termin zgłoszenia przerejestrowania auta nie był wystarczający. Byłby on wystarczający w zwykłych okolicznościach sprawy.
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zażalenie A. K. dotyczące postanowienia Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 31 października 2023 r. zostanie rozpatrzone w odrębnym postępowaniu.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 71 ust. 7 u.p.r.d., właściciel pojazdu, niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obowiązany zarejestrować pojazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia.
W myśl art. 31i ust. 1 ustawy COVID-19, w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia 31 grudnia 2020 r.:
1) wydłuża się do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;
2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.
Z kolei z brzmienia art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 wynika, że szczególny tryb przywrócenia terminu uregulowany w ustawie COVID-19 jest dodatkową ochroną prawną dla stron w postępowaniu administracyjnym w przypadku niedochowania przez nie terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii. Nie przewiduje on innych przesłanek przywrócenia terminu niż przewidziane w przepisach k.p.a. Wprowadza jedynie dodatkowy tryb zawiadomienia strony o uchybieniu i wydłuża - z siedmiu do trzydziestu dni - termin na złożenie wniosku o przywrócenie. Pomimo, że z przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 nie wynika, według jakich zasad organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminów prawa administracyjnego, to jednak skoro ustawodawca nawiązał w ust. 3 tego przepisu wprost do art. 58 k.p.a., to należy przyjąć, że jego intencją było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie na podstawie przepisów k.p.a.
Organ odwołał się do treści art. 58 § 1 i 2 k.p.a. i wskazał, że we wniosku o przywrócenie terminu, strona podała
Organ przyjął, że okoliczności i argumentacja przedstawiona przez stronę nie stanowią uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu na rejestrację
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. K. podniósł, że decyzja jest dla niego krzywdząca, a przedstawione okoliczności uprawdopodabniają brak winy w uchybieniu terminu. Strona powołała się na stany depresyjne, brak chęci do życia po przebytych chorobach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Postanowieniem z 16 kwietnia 2024 r. sygn. III SPP/Łd 36/24 starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł uiszczonego wpisu od skargi oraz ustanowienie adwokata.
W piśmie procesowym z dnia 5 czerwca 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie M. K. terminu w sprawie rejestracji pojazdu marki Audi A6, VIN [...] o nr rej. [...], ewentualne uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wskazał, że uchybienie terminu do dokonania rejestracji pojazdu nastąpiło z powodu wystąpienia u M. K. problemów zdrowotnych, które uniemożliwiły mu prowadzenie jakichkolwiek spraw urzędowych, w tym również rejestracji pojazdu, co potwierdza przedłożona dokumentacja medyczna, a także fakt, że skarżący dokonał rejestracji pojazdu w dniu 28 stycznia 2021 r., tj. po ustaniu przeszkód zdrowotnych do dokonania tej czynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu (decyzji), czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 grudnia 2023 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia Starosty Powiatu Piotrkowskiego z dnia 2 listopada 2023 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu w sprawie zarejestrowania pojazdu marki Audi A6, VIN [...] o nr rej. [...] - wydane na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 k.p.a. w związku z art. 15zzzzzn² ust. 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), dalej ustawa COVID-19.
Z brzmienia art. 15zzzzzn² ust. 1 i 2 ustawy COVID-19 wynika szczególny tryb przywracania terminów uregulowanych w tej ustawie. Jest on dodatkową ochroną prawną w przypadku ich niedochowania zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii (por. wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 659/21; publ. CBOSA). Stan epidemii został ogłoszony na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 20 marca 2020 r. (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia ona obszarze RP stanu epidemii – Dz. U. z 2020 r. poz. 340) natomiast został odwołany w dniu 16 maja 2022 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027).
Z art. 15 ust. 1 i 2 zzzzzn² ustawy COVID-19 nie wynika, według jakich zasad i przesłanek organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminów prawa administracyjnego, jednak skoro ustawodawca nawiązał w ust. 3 tego artykułu wprost do art. 58 k.p.a., to należy przyjąć, że jego intencją było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie w oparciu o tryb z kodeksu postępowania administracyjnego. Do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu znajdą więc zastosowanie postanowienia art. 58 k.p.a., ale z modyfikacjami przepisu art. 15 ust. 1 i 2 zzzzzn² ustawy zmieniającej jako lex specialis. Rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu materialnego odbywa się z zastosowaniem przesłanki określonej w art. 58 § 1 k.p.a., której art. 15 ust. 1 i 2 zzzzzn² ustawy COVID-19 nie modyfikuje.
Stosownie do treści art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uchybienie przez stronę ustawowemu terminowi oraz brak zawinienia strony w uchybieniu terminu. Instytucja przywrócenia terminu stwarza bowiem możliwość skutecznego dokonania przez stronę czynności procesowej w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Założeniem konstrukcyjnym tejże instytucji procesowej jest zatem przyjęcie, że ma ona zastosowanie jedynie w takim przypadku, w którym nastąpiło uchybienie terminu do dokonania danej czynności procesowej, tj. w sytuacji, gdy termin procesowy rozpoczął swój bieg i uwzględniając jego długość w określonym dniu swój bieg również zakończył.
Zdaniem sądu, nie powinno ulegać w związku z tym wątpliwości, że badanie złożonego przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do zarejestrowania pojazdu, o którym mowa w art. 71 ust. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.), dalej p.r.d., organ powinien rozpocząć od ustalenia, czy faktycznie doszło w sprawie do uchybienia terminu, który mógłby podlegać przywróceniu. Jeżeli bowiem nie doszło do uchybienia terminu, to nie sposób czynić jakichkolwiek rozważań w aspekcie istnienia bądź braku wystąpienia pozostałych przesłanek określonych w art. 58 k.p.a., koniecznych do zastosowania instytucji przywrócenia terminu.
Art. 71 ust. 7 p.r.d. nakładający na właściciela pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej obowiązek zarejestrowania pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia został dodany do ustawy Prawo o ruchu drogowym przez art. 1 pkt 8 lit. b) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. (Dz.U. z 2004 Nr 92, poz. 884) zmieniającej tą ustawę z dniem 1 maja 2004 r.
Do dnia 1 stycznia 2020 r. naruszenie tego obowiązku stanowiło jedynie wykroczenie z art. 97 Kodeksu wykroczeń zagrożone karą grzywny do 3000 zł albo karą nagany. Natomiast od 1 stycznia 2020 r. na podstawie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579) dodany został do p.r.d. art. 140mb i 140n. W myśl art. 140mb pkt 1 tej ustawy kto będąc właścicielem pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej wbrew przepisowi art. 71 ust. 7 nie rejestruje pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.
Natomiast stosownie do art. 140n ust. 7 p.r.d., jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w art. 140mb, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, w stosunku do osoby będącej osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej.
W uzasadnieniu do ww. zmiany przepisów (druk sejmowy 3495 str. 16 - 17) wskazano, że wprowadzone zmiany mają służyć poprawie przestrzegania przez właścicieli pojazdów obowiązku złożenia wniosku o rejestrację, wyrejestrowanie pojazdu w określonym terminie czy też ustawowego terminu zawiadomienia o nabyciu, zbyciu pojazdu, czy zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym. W konsekwencji powinno to wpłynąć również na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjność danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów prowadzonej przez ministra do spraw informatyzacji.
Dalej podkreślono, że zmiany ustawy - Prawo o ruchu drogowym są wynikiem zarzutów formalnych Komisji Europejskiej dotyczących uchybienia zobowiązaniom transpozycji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U.UE.L.2000.269.34), dotyczących m.in. braku sankcji za niezarejestrowanie importowanego pojazdu oraz niewyrejestrowanie pojazdu wycofanego z eksploatacji. Komisja uznała, że Rzeczpospolita Polska nie zapewniła skutecznego stosowania art. 5 ust. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE, a tym samym uchybiła obowiązkom wynikającym z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej przez brak kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia obowiązków zarejestrowania pojazdu sprowadzanego do Polski oraz niepoinformowania właściwego organu o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie 30 dni. Zauważono, że zaproponowana sankcja administracyjna jest niższa od obecnie obowiązującej sankcji, którą przewiduje art. 97 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 2018 r. poz. 618, ze zm.) i która w formie kary grzywny może zostać wymierzona do wysokości 3000 złotych. Zaproponowane przepisy obniżą więc sankcję z 3000 zł do 1000 zł.
Jak wskazano na wstępie objęty art. 71 ust. 7 p.r.d. obowiązek zarejestrowania sprowadzonego z kraju UE pojazdu spoczywa na właścicielu pojazdu. W przypadku jednak, gdy pojazd, będący przedmiotem współwłasności, zostałby zarejestrowany przez jeden z podmiotów zobowiązanych (współwłaściciela), to zasadniczo cel przepisu zostałby osiągnięty.
W ocenie Sądu, w przypadku, gdy sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej pojazd objęty jest współwłasnością, to obowiązek jego zarejestrowania może być dokonany przez jednego ze współwłaścicieli.
W rozpoznawanej sprawie samochód został zarejestrowany przez żonę skarżącego A. K. w dniu 28 stycznia 2021 r., tymczasem termin na dokonanie rejestracji przedmiotowego pojazdu upływał w dniu 28 grudnia 2020 r.
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie ma także treść art. 31i ust. 1 ustawy COVID-19. Powyższy przepis przewiduje, że w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia 31 grudnia 2020 r.:
1) wydłuża się do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;
2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.
Art. 31i został dodany przez art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 568) zmieniającej nin. ustawę z dniem 31 marca 2020 r.
Wprowadzone w omawianej regulacji zmiany w zakresie wydłużenia terminów na zarejestrowanie pojazdu, o których mowa w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. (z 30 do 180 dni), były związane z przedłużającą się nadzwyczajną sytuacją i trwającym stanem epidemii oraz koniecznością podjęcia w związku z tym działań mających na celu zapobieganie, przeciwdziałanie i zwalczanie COVID-19. Ustawodawca dostrzegł bowiem takie zagrożenia stanu epidemii, jak to, że może on wpływać na wydłużenie czasu obsługi interesantów w organach rejestrujących pojazdy, jak również utrudniać właścicielom pojazdów terminowe dopełnienie ustawowych obowiązków. Ustawodawca zapewne uznał, że wydłużenie ustawowych terminów z 30 do 180 dni wpłynie na rozłożenie w czasie realizacji obowiązków ustawowych przez właścicieli pojazdów.
W niniejszej sprawie pojazd marki A6 został sprowadzony przez skarżącego w dniu 1 lipca 2020 r. Wobec tego z uwagi na wejście w życie z dniem 31 marca 2020 r. art. 31i do ustawy COVID-19, pierwotny 30-dniowy termin, o którym mowa w art. 71 ust. 7 p.r.d., uległ przedłużeniu do 180 dni. Skoro zaś małżonka skarżącego dokonała rejestracji przedmiotowego pojazdu w dniu 28 stycznia 2021 r., to niewątpliwie uczyniła to z uchybieniem wydłużonego terminu, który upływał z dniem 28 grudnia 2020 r. Uchybienie terminu nie budzi zatem watpliwości.
Organy uznały, że skarżący nie uprawdopodobnił istnienia braku winy w niedochowaniu terminu na zarejestrowanie pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, a stanowisko to zasługuje na pełną akceptację.
W ocenie Sądy, w zgodzie z regulacją wynikającą z art. 15 zzzzzn² ustawy COVID-19 organ I instancji, po stwierdzeniu uchybienia terminu na zarejestrowanie przedmiotowego pojazdu, prawidłowo zawiadomił skarżącego o uchybieniu terminu oraz wyznaczył mu 30-dniowy termin na złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu z uprawdopodobnieniem, że jego uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Następnie rozpoznając merytorycznie wniosek strony, organ poczynił prawidłowe rozważania wynikające z treści art. 58 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w razie uchybienia terminowi, należy przywrócić go na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przytoczony przepis określa zasadę, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić tylko na wniosek zainteresowanego oraz przesłankę przywrócenia terminu, tj. uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w niedopełnieniu określonej czynności procesowej w wyznaczonym terminie. Organ, oceniając czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy, powinien odwołać się do obiektywnych mierników staranności. O braku winy strony można mówić tylko wtedy, gdy zaistniała rzeczywista przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi i przyczyna ta była niezależna od strony, przy czym strona nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie była w stanie owej przeszkody przezwyciężyć. Ciężar wykazania, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej, spoczywa na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Jest ono środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale jego zadaniem jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości graniczącej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.
Powyższe oznacza, że przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, nieznajomość prawa, "przeoczenie". Istniejący stan epidemii i związane z nim obostrzenia nie mogą bezwzględnie usprawiedliwiać i tłumaczyć w każdym przypadku naruszenia obowiązujących przepisów. Dla uprawdopodobnienia braku winy, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a., wymagane jest, aby zaistniała przeszkoda nie była możliwa do przezwyciężenia. Tylko w sytuacji, gdy strona dołożyła wszelkiej staranności i dbałości o swoje interesy, a niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, w danych warunkach nie do przezwyciężenia, można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Dopuszczenie się przez stronę chociażby lekkiego niedbalstwa, wyklucza możliwość przywrócenia terminu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2369/16, z 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 2539/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu, ocena organu, zgodnie z którą skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu było od niego niezależne, jest prawidłowa. Skarżący wskazał, że sytuacja zaistniała z przyczyn niezależnych od niego, tj. z powodu izolacji związanej z COVID-19, brak dokumentacji z Anglii, choroby M. K. i pobytu w szpitalu, ograniczonego dostępu do urzędów. Skarżący załączył dokumenty na potwierdzenie powyżej argumentacji.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo stwierdził, że podnoszona przez stronę argumentacja nie znajduje uznania. Załączone do wniosku o przywrócenie terminu dokumenty, co prawda potwierdzają zarówno przebywanie strony na izolacji, na kwarantannie, pobyt w szpitalu w związku zachorowaniem na chorobę COVID-19, jednakże okres zachorowania nie obejmował całego terminu, w którym wnioskodawca był zobowiązany do zarejestrowania pojazdu. Z przedłożonych dokumentów wynika, że po dniu 26 października 2020 r., tj. końcowego dnia okresu kwarantanny, na którym przebywał skarżący, nic już nie przeszkadzało na podjęcie przez niego czynności zmierzających do dokonania rejestracji pojazdu. W tym zakresie nie jest również przeszkodą posiadanie przez skarżącego orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności.
Ponadto Sąd zauważa, że w dniu 28 stycznia 2021 r. rejestracji przedmiotowego pojazdu dokonała żona A. K., która jako współwłaściciel pojazdu mogła to zrobić samodzielnie we wcześniejszym okresie, również w czasie choroby męża.
Z treści przepisu art. 58 § 1 k.p.a. wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Mając powyższe na uwadze, poprawnie organ uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminowi. Nie przedstawił argumentacji uwiarygodniającej staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niego niezależna i nieprzezwyciężalna. W związku z tym należało podzielić stanowisko orzekającego organu, że niedochowanie przez skarżącego terminu do zarejestrowania pojazdu było wynikiem niedołożenia przez niego należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej, co w okolicznościach niniejszej sprawy, jak przyjął organ w zaskarżonym postanowieniu, nie miało miejsca.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę (pkt 1 sentencji wyroku).
W punkcie 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2024 r. poz. 763).
eg