III SA 831/03

III SA 831/03 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-08-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Błesiński /przewodniczący/
Tadeusz Piskozub /sprawozdawca/
Włodzimierz Kędzierski
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Błesiński Sędzia NSA - Włodzimierz Kędzierski Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub (spr.) Protokolant - Katarzyna Lenartowicz po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2004r. sprawy ze skargi M. i K. K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 11 marca 2003r. Nr "[...]" Izba Skarbowa w O. uchyliła w całości decyzję Urzędu Skarbowego w O. z dnia 10 października 2002r. i określiła M. i K. K. zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. w kwocie 28.249,90 zł oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości wraz z odsetkami od nie wpłacanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy w kwocie ogólnej 26.452,60 zł. Postanowieniem z dnia 21 marca 2003r. Izba Skarbowa w O, na podstawie art. 215 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa sprostowała oczywistą omyłkę poprzez określenie prawidłowej kwoty odsetek na kwotę 25.946,20 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że małżonkowie M. i K. K. prowadząc działalność gospodarcza w ramach spółki cywilnej A s.c. niezasadnie obniżyli podstawę opodatkowania za rok 1999 poprzez zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów m.in. wydatków:
- z tytułu zakupu 140,39 ton węgla na ogólną kwotę 25.237,23 zł,
- mebli kuchennych na kwotę 10.736,88 zł,
- paliwa na kwotę 3.111,51 zł,
- materiałów budowlanych na kwotę 35.212,42 zł,
Zgodnie bowiem z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U z 1993r., Nr 90, poz. 416 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów określonych w art. 23 tej ustawy. Z uwagi na powyższe Izba Skarbowa uznała, że kosztami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej nie są wydatki poniesione na zakup mebli kuchennych i łazienkowych. Z zeznań 10 pracowników firmy wynikało bowiem jednoznacznie, że w żadnym ze wskazanych w toku postępowania obiektów tj. w siedzibie firmy przy ul. "[...]" w O. jak i we wsi W. nie było pomieszczeń socjalnych typu stołówka, przebieralnia bądź łazienka wyposażonych w zakupione meble. W związku z powyższym organ podatkowy stwierdził, że wyjaśnienia pełnomocnika odwołujących jakoby sporne meble służyły pracownikom firmy A w pomieszczeniach socjalnych są niezgodne ze stanem faktycznym.
Podstawą do zakwestionowania przez organy podatkowe zasadności włączenia do kosztów działalności gospodarczej wydatków na zakup materiałów budowlanych była okoliczność nie możliwości powiązania w toku prowadzonego postępowania ww. wydatku z konkretnymi przychodami. Jak wynikało bowiem z ustaleń organów podatkowych podatnicy w roku 1999 zaniedbali prawidłowe ewidencjonowanie kosztów dotyczących inwestycji we wsi W. Zapisy na koncie 080- inwestycje obejmują wydatki poniesione na ten cel w okresie od stycznia do marca i z dnia 30.12.1999r. w ogólnej wysokości 15.579,77 zł. Natomiast jak wynikało to ze zgromadzonych materiałów dowodowych roboty budowlane w powyższym obiekcie trwały przynajmniej do sierpnia 1999r..
Analiza wydatków zaliczonych do kosztów wykazała, że strony w księgach rachunkowych firmy ewidencjonowały wydatki ponoszone na paliwo przez synów J. i M. K., prowadzących swoje przedsiębiorstwa opodatkowane ryczałtem ewidencjonowanym, czy też wydatki na podstawowe artykuły spożywcze, bądź różnego rodzaju ubrania, w żaden sposób nie wiązane z reprezentacją i reklamą prowadzonej Spółki. Organ podatkowy pierwszej instancji zażądał wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poszczególnymi wydatkami, a uzyskanym przychodem. Strony na żądanie organów podatkowych nie wykazały związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy enumeratywnie wyliczonymi wydatkami w decyzji organu drugiej instancji na str. 6 , natomiast w odniesieniu do wydatków w wysokości 16.881,18 zł organy podatkowe uwzględniły wyjaśnienia podatników w kwestii związku tych wydatków z uzyskanym przychodem przez firmę.
Dokonana w postępowaniu odwoławczym analiza materiału dowodowego w zakresie wydatków poniesionych na zakup paliwa w wysokości 3.111,51 zł pozwoliła na stwierdzenie, że zakwalifikowanie ich do kosztów uzyskania przychodów 1999r. było prawidłowe i uzasadnione.
Odnosząc się do spornej kwestii obejmującej zakup 140,39 ton węgla na sumę 25.237,23 zł, Izba Skarbowa nie dała wiary wyjaśnieniom stron w kwestii wykorzystania zakupionego węgla w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Ustalono, iż wbrew wyjaśnieniom pełnomocnika podatników węgiel nie został wykorzystany do ogrzewania pomieszczeń warsztatowych przy ul. "[...]" w O. oraz we wsi W., a także do rozgrzewania konstrukcji stalowych . Z treści wyjaśnień składanych przez pracowników firmy wynikało bowiem, że Spółka nie wykonywała konstrukcji stalowych "na gorąco" zużywając do tego celu węgiel. Nadto tylko jeden z przesłuchiwanych pracowników oświadczył, że pracował w warsztacie przy ul. "[...]" w O. przez około dwa miesiące przygotowując konstrukcje ogrodzenia dla firmy B w pomieszczeniach nie ogrzewanych. Na okoliczność ogrzewania w spornym roku obiektu w W. stanowiącego magazyn na sprzęt i materiały budowlane nie przedłożono żadnego materiału dowodowego.
Odnosząc się do stwierdzeń stron, iż węgiel nie został zużyty w spornym roku, a stanowił również opał w latach następnych organy podatkowe ustaliły, że sporządzony przez Spółkę zerowy remanent na koniec roku zaprzecza ww. twierdzeniom. Wbrew bowiem stanowisku pełnomocnika , strony miały obowiązek ujęcia węgla w remanencie na koniec roku obrotowego, jeżeli takowy znajdował się w firmie w tej dacie.
Ponadto Izba Skarbowa wyjaśniła, że całokształt materiału dowodowego, nie umożliwia ustalenia celowości zakupu tak znacznej ilości węgla oraz jakiegokolwiek wpływu tego wydatku na przychód z działalności gospodarczej. Podkreślono, że zarówno obiekt położony przy ul. "[...]" w O. jak i we wsi W. jednocześnie służył trzem firmom , a nadto oba obiekty wykorzystywane były do celów nie związanych z działalnością tj. m.in. do celów mieszkalnych. Stwierdzając powyższe Izba Skarbowa ustaliła, ze przychód Spółki w spornym roku wyniósł 1.720.940,20 zł i jest zgodny z przychodem wykazanym w księgach podatkowych. Natomiast koszty uzyskania przychodu wynikające z dokumentacji podatkowej i zeznania rocznego w wysokości 1.663.708,34 zł zostały obniżone o kwotę 81.924,44 zł.
W skardze pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy uwzględnienia przez organy podatkowe wydatku w kwocie 25.237, 23 zł z tytułu zakupu węgla.
W uzasadnieniu skargi podnosi, że sporny wydatek ma pośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą , ponieważ służył ogrzaniu obiektów w O. i we wsi W. wykorzystywanych przez Spółkę do celów prowadzonej działalności oraz rozgrzewaniu stalowych elementów konstrukcyjnych stosowanych w toku świadczonych usług, a nadto został bezspornie poniesiony. Stwierdza, iż sporny węgiel zakupiony i nie zużyty w 1999r. służył powyższym celom również w latach następnych. Zdaniem skarżących zeznania pracowników nie mających nic wspólnego z pracami ślusarskimi nie mogą stanowić miarodajnego dowodu w przedmiotowej sprawie.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w tej kwestii zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Istotą sporu w rozstrzyganej sprawie jest zakwestionowanie części kosztów zaliczonych przez skarżącą Spółkę do kosztów uzyskania przychodów w roku 1999.
Stosownie do generalnej klauzuli wyrażonej w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.), kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 cyt. ustawy. Zwrot "w celu" użyty w tych przepisach oznacza, że nie wszystkie wydatki ponoszone przez podatnika w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą podlegają odliczeniu od podstawy opodatkowania. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, między tym wydatkiem a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu (wyrok NSA z dnia 8 października 1998 r., I SA/Ka 104/97). Większość wydatków ponoszonych przez podatników stanowi bezspornie koszt uzyskania przychodu. Są jednak sytuacje, w których ów związek przyczynowy nie jest tak wyraźny. Wszystkie te sytuacje należy rozwiązywać według zasad racjonalnego rozumowania. Nie ma tu żelaznych reguł; każda sytuacja wymaga odrębnego potraktowania (por, uzasadnienie wyroku NSA z dnia 29 listopada 1994 r., SA/Wr 1242/94 - ONSA 1996 Nr 1 poz. 11). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodu każdy wydatek - poza wyraźnie wskazanymi w ustawie - wymaga indywidualnej oceny pod kątem bezpośredniego związku z tym przychodem i racjonalności działania dla osiągnięcia tego przychodu (wyrok NSA z dnia 9 września 1994 r., III SA 30/94 - Monitor Podatkowy 1995 nr 1 str. 18).
Zdaniem Sądu organy podatkowe trafnie ustaliły, iż wyjaśnienia Spółki w kwestii związku przyczynowo skutkowego pomiędzy poniesionym wydatkiem na zakup 140,39 ton węgla a uzyskanym przychodem w roku 1999 nie są poparte żadnym materiałem dowodowym, wskazującym związek tego wydatku z przychodem. Natomiast wbrew tym wyjaśnieniom organy podatkowe ustaliły w toku prowadzonego postępowania, iż pomieszczenia warsztatowe wykorzystywane przez Spółkę do prowadzenia działalności gospodarczej nie były ogrzewane węglem w spornym roku. Nadto przesłuchani w charakterze świadków pracownicy nie potwierdzili również faktu aby wykonywali jakiekolwiek konstrukcje stalowe " na gorąco" przy wykorzystaniu do tego celu węgla. Ponadto stwierdzono, że roboty budowlane związane z budową hali we wsi W. zostały wstrzymane w grudniu 1998r. , natomiast ich legalizacja i pozwolenie na kontynuację zostało wydane dopiero w maju 2001r., zatem obiekt ten w świetle prawa w 1999r. nie mógł służyć prowadzonej działalności. Skarżący pomimo wezwania organów podatkowych nie przedłożył również dokumentów potwierdzających, że ww. obiekt był wyposażony w działający system grzewczy w roku 1999. Mając na uwadze powyższe ustalenia w ocenie Sądu zebrany materiał zaprzeczał składanym w toku prowadzonego postępowania wyjaśnieniom skarżących. Zaznaczyć należy, że organy podatkowe nie kwestionują faktu poniesienia przez skarżącą spółkę spornych wydatków, a jedynie ich związek z przychodem.
Organy podatkowe prowadzące postępowanie w przedmiotowej sprawie kierowały się, zasadą obowiązującą w postępowaniu podatkowym, iż ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne, dlatego do podatnika należało wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym nakładem (kosztem) a uzyskanym przychodem. Operacje gospodarcze, zarówno po stronie przychodów jak i kosztów, musiały zatem być przez podatnika udokumentowane. Działanie takie zdaniem Sądu jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa jak i z orzecznictwem sądowym. Skarżąca wbrew twierdzeniom nie wypełniła tego obowiązku. W ocenie Sądu działanie skarżącej ograniczyło się wyłącznie do składania wyjaśnień, które jednakże zarówno w ocenie organów jaki i Sądu nie uwiarygodniały słuszności zaliczenia zakwestionowanych wydatków do kosztów uzyskania przychodu.
Uznanie danego wydatku za koszty uzyskania przychodów powinno być uzależnione przede wszystkim od jego przeznaczenia. Nie należy do organów podatkowych, ani do Sądu badanie celowości i efektywności nakładów gospodarczych podatnika, lecz jedynie czy dany rodzaj wydatku pozostaje w związku z działalnością przedsiębiorstwa i nie stanowi wydatków przeznaczonych na inne cele.
Odnośnie zarzutów dotyczących naruszenia art. 120 Ordynacji podatkowej należy stwierdzić, że nie znajdują one uzasadnienia.
Rozstrzygnięcie w sprawie, stosownie do art. 120, 187 Ordynacji podatkowej podjęto po przeanalizowaniu i ocenie całości akt zebranych w sprawie, tj. materiału dowodowego zebranego przez organy podatkowe oraz pism wyjaśniających złożonych przez skarżących w trakcie całego postępowania podatkowego oraz protokołów z przesłuchań.
Skarżący byli wzywani do wskazania okoliczności faktycznych i prawnych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a wszystkie przedstawione przez stronę wyjaśnienia zostały wnikliwie rozpatrzone i uwzględnione w zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę ustalenia, w których zapadła zaskarżona decyzja są logiczne, spójne i dostatecznie udokumentowane. Wyprowadzono z nich prawidłowe wnioski prawne , co oznacza , że nie naruszono obowiązującego prawa , a zarzuty skargi jako nietrafne nie zasługują na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).