III SA 730/85

III SA/Łd 639/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk
Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/
Paweł Dańczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 33 par. 2 pkt 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 8, art. 107 par. 1 pkt 6 i par. 3, art. 138 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 3 w zw.  art. 120, art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 9 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, , po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 czerwca 2024 roku nr 70/2024/II w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej K. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 20 czerwca 2024 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: ŁPWIS) po rozpatrzeniu zażalenia K. G. utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bełchatowie (dalej: PPIS w Bełchatowie) z 7 maja 2024 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem przez stronę obowiązku szczepień ochronnych.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Upomnieniem z 14 lutego 2023 r. PPIS w Bełchatowie wezwał K. G. do wykonania obowiązku zgłoszenia się z dzieckiem J. G., urodzoną
[...]., do podmiotu leczniczego na zaległe szczepienia zgodnie
z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych.
W związku z dalszym brakiem szczepień dziecka, PPIS w Bełchatowie
13 lutego 2024 r. wystawił tytuł wykonawczy, zobowiązując stronę do poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw: błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis) oraz odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce oraz wystosował do Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w stosunku do strony.
Postanowieniem z 12 marca 2024 r. ŁPWIS nałożył na stronę grzywnę
w wysokości 2.100 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepień ochronnych, wynikającego z tytułu wykonawczego z 13 lutego 2024 r. wystawionego przez PPIS w Bełchatowie.
26 marca 2024 r. zobowiązana wniosła zarzuty podnosząc:
1. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu
i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm.) – dalej: "u.z.z.ch.z.", poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwskazań do szczepienia;
2. na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a.", brak uprzedniego doręczania zobowiązanej upomnienia, o którym mowa
w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu;
3. brak wymagalności obowiązku z uwagi na odroczenie małoletniej od wykonania obowiązku z 5 kwietnia 2024 r.;
4. naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy, tj.: a) niewłaściwie podana przez wierzyciela podstawa prawa obowiązku
o charakterze niepieniężnym skutkujące pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.ch.z., b) brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.
Postanowieniem z 8 kwietnia 2024 r. ŁPWIS zawiesił postępowanie egzekucyjne wobec strony w całości od 3 kwietnia 2024 r.
Postanowieniem z 7 maja 2024 r. PPIS w Bełchatowie uznał zarzut K. G. w zakresie braku wymagalności obowiązku wobec odroczenia terminu jego wykonania, w pozostałym zakresie zarzuty strony oddalił. W uzasadnieniu organ I instancji przytoczył treść art. 33 § 2 u.p.e.a. i wyjaśnił, że w świetle tego przepisu nie stanowią zarzutu podniesione przez stronę zastrzeżenia dotyczące nieprawidłowości tytułu wykonawczego będącego postawę prowadzonej egzekucji.
W ocenie organu zasadnym okazał się natomiast zgłoszony przez stronę zarzut braku wymagalności obowiązku. Z uwagi na fakt, potwierdzony w zaświadczeniu lekarskim z 30 kwietnia 2024 r. dotyczącym córki strony J. G. organ I instancji przyjął, iż w chwili obecnej nastąpiło odroczenie wykonania szczepień do 12 maja 2024 r. i dlatego zarzut, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 6 lit. a u.p.e.a. w zakresie braku wymagalności obowiązku wobec odroczenia jego wykonania jest zasadny i podlega uwzględnieniu.
Za niezasadnie organ uznał natomiast pozostałe podniesione przez stronę zarzuty. W ocenie PPIS w Bełchatowie w tytule wykonawczym przywołano właściwą podstawę prawną z właściwym określeniem obowiązku w zakresie szczepień ochronnych. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisu prawa, co oznacza że nie ma podstawy do jego konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej. Organ I instancji podkreślił także, że o każdorazowej kwalifikacji do szczepienia dziecka decyduje lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania obecnego stanu zdrowia dziecka oraz zebranych, potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicami. Z analizy akt sprawy wynika, że brak badania kwalifikacyjnego u dziecka oraz samego szczepienia jest wynikiem nie zgłaszania się do punktu szczepień przez rodziców z dzieckiem, pomimo wezwań, a nie zaniedbania ze strony lekarza. Z kolei brak nr PESEL w upomnieniu nie powoduje przyjęcia, że upomnienie nie zostało doręczone. Upomnienie zawiera wezwanie do wykonania obowiązku
z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego i zostało skutecznie doręczone stronie.
Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie podnosząc:
- naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niezapoznanie się przez organ z treścią zarzutów zobowiązanej i brak merytorycznego ustosunkowania się do podnoszonych zarzutów w szczególności co do wadliwego określenia obowiązku,
- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania zarzutów do wybiórczego wskazania poszczególnych przepisów dotyczących małoletniej - nie został ustalony indywidualny kalendarz szczepień i lekarz nie orzekł o kwalifikacji dziecka do szczepień, lecz o skierowaniu małoletniej do poradni specjalistycznej co oznacza odroczenie obowiązku.
Przywołanym na wstępnie postanowieniem z 20 czerwca 2024 r. ŁPWIS utrzymał w mocy postanowienie PPIS w Bełchatowie z 7 maja 2024 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że w jego ocenie postanowienie PPIS w Bełchatowie oddalające zarzuty strony nie narusza art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ I instancji w wydanym postanowieniu odniósł się do wszystkich zarzutów i kwestii podnoszonych przez zobowiązaną. Wierzyciel w sposób wyczerpujący i zarazem poprawny wyjaśnił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawił w uzasadnieniu wydanego w sprawie postanowienia. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera jasne i precyzyjne wyjaśnienia faktyczne i prawne. Ponadto organ II instancji wskazał, że wierzyciel opierał się na dokumentacji przekazanej z Poradni Podstawowej Opieki Zdrowotnej, o realizacji obowiązku szczepienia decyduje bowiem lekarz.
Dalej ŁPWIS wskazał, że art. 5 ust. 1 pkt 1 litera b u.z.z.ch.z. stanowi,
że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane
na zasadach określonych w ww. ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 ww. ustawy, osoby określone
na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 2 tej ustawy są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 1 ww. ustawy. W oparciu o art. 17 ust. 10 pkt 1 i pkt 2 u.z.z.ch.z., Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077), w którym ustalił wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych,
ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym - jeśli chodzi o dzieci - w jakim okresie ich życia. Wbrew twierdzeniom strony, z przepisów tych można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Dalej organ odwoławczy podniósł, że w § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia
z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych podane zostały zakresy wieku dzieci, w których istnieje obowiązek wykonywania szczepień ochronnych przeciwko poszczególnym chorobom zakaźnym. Od wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego przeciwko danej chorobie zakaźnej zwolnić mogą jedynie przeciwwskazania zdrowotne do szczepienia, które mogą być stałe lub tymczasowe. Zakresy wieku dzieci, w których wykonywane są dane obowiązkowe szczepienia ochronne podane w ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia, określają do kiedy u dzieci istnieje obowiązek szczepień w przypadku występowania czasowych przeciwwskazań zdrowotnych. Rozporządzenie wskazuje 19 rok życia jako granice poddania dziecka szczepieniom ochronnym co nie oznacza, że wszystkie szczepienia mogą być wykonane tuż przed tą datą. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że o wykonalności obowiązku szczepień decyduje każdorazowo lekarz, po uprzedniej kwalifikacji dotyczącej stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem lub prawnym opiekunem. Zatem oczywista jest konieczność dokonania kwalifikacji lekarskiej, jednakże możliwa jest ona tylko wówczas, gdy dziecko stawi się na szczepienie, bowiem kwalifikacja lekarska odbywa się tuż przed szczepieniem zgodnie z art. 17 ust. 3 u.z.z.ch.z. w ciągu maksymalnie 24 godzin. Skoro rodzice z dzieckiem na szczepienie się nie stawili, nie była możliwa też kwalifikacja lekarska. W tym jednak przypadku powoływanie się na niewykonalność szczepień jest nadużyciem prawa i jako taka nie korzysta z ochrony i nie może stanowić argumentu przeciw szczepieniom.
Organ II instancji wskazał, że wymagalność obowiązku nie oznacza nic innego jak istnienie stanu, w którym zobowiązana powinna już wykonać ciążącą na niej skonkretyzowaną powinność, a mimo to trwa w opozycji do tej powinności (uchyla się od niej), a właściwe organy mają wobec takiej postawy zobowiązanej możność żądania spełnienia ciążącej na niej powinności. Strona po pismach wzywających do podjęcia zaległych obowiązkowych szczepień u małoletniej powinna udać się wraz z dzieckiem do podmiotu leczniczego udzielającego świadczenia z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. To lekarz pracujący w ww. podmiocie udziela informacji o obowiązkowych szczepieniach ochronnych, którym podlega dziecko oraz wyznacza termin szczepienia. Wierzyciel w tytule wykonawczym w części B poz. 1 wskazał akty normatywne na podstawie których zobowiązana ma obowiązek poddać dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym tj. art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. B i ust. 2 oraz art. 17 i § 2 u.z.z.ch.z., § 3, § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.
Odnosząc się do zarzutu braku doręczenia upomnienia ŁPWIS poinformował, że potwierdzeniem prawidłowego doręczenia stronie upomnienia jest zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynika, że 22 lutego 2023 r., doręczono przesyłkę adresatowi. ŁPWIS wyjaśnił, że upomnienie jest urzędowym dokumentem wystawianym przez wierzyciela. Jego celem jest przypomnienie zobowiązanej o konieczności wykonania obowiązku, więc ważne jest wskazanie w nim treści obowiązku. Oprócz wezwania do wykonania obowiązku, zawiera ono pouczenie o skutkach zaniechania w tym zakresie. Bezskuteczny upływ terminu wskazanego w upomnieniu, skutkuje skierowaniem sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.
Na powyższe postanowienie K. G. złożyła skargę do tutejszego sądu administracyjnego, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu:
1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku, podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na odroczenie obowiązku oraz brak określenia wymagalności obowiązku przez lekarza, brak wykluczenia przeciwwskazań i brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym;
2. na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy I Polityki Regionalnej z dnia
4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu;
3. naruszenie art. 144 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania sprawy do treści postanowienia wierzyciela i brak odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów skarżącej;
4. naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku i brak jego tożsamości
z obowiązkiem określonym w upomnieniu;
5. naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez brak rozpoznania przez organ II instancji zarzutów skarżącej, ograniczenie się do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela stanowisko wierzyciela;
6. naruszenie art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 u.z.z.ch.z. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego;
7. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga jest zasadna, jednak z innych powodów niż w niej wskazane.
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: "p.p.s.a.".
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym wypadku sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie kontroli sądu poddane zostało postanowienie ŁPWIS z 20 czerwca 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bełchatowie z 7 maja 2024 r. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia sąd uznał, iż zostało ono wydane z naruszeniem przepisów procesowych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika ze sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia organu II instancji, a jego uzasadnieniem zawartym w kontrolowanym postanowieniu. Organ II instancji utrzymał bowiem w mocy postanowienie PPIS w Bełchatowie uznające za zasadny zarzut strony dotyczący braku wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym z 13 lutego 2024 r wobec odroczenia córki skarżącej od obowiązku szczepień orzeczeniem lekarskim i oddalające pozostałe zarzuty strony jednak z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienie wynika, że w ocenie organu II instancji PPIS w Bełchatowie oddalił zarzuty strony w całości, a rozstrzygnięcie to organ II instancji uznał za prawidłowe.
Przystępując do kontroli zaskarżonego postanowienie należy wskazać, że zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji, stanowiące jeden z rodzajów rozstrzygnięć, które może podjąć organ odwoławczy
w następstwie rozpatrzenia zażalenia, wydawane jest przez ten organ w przypadku stwierdzenia, że postanowienie organu I instancji jest prawidłowe. Zwrot "utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie" oznacza, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne (pokrywa się) z rozstrzygnięciem zawartym w postanowieniu organu I instancji. Ten skrót myślowy oznacza zatem, że organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę w sposób identyczny jak organ I instancji. Jak podkreśla się w piśmiennictwie utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia to utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia (osnowy) zawartego w tym postanowieniu. Podkreślił to trafnie NSA w Warszawie w wyroku z 15 sierpnia 1985 r., sygn. akt III SA 730/85, GAP 1987/5, s. 43, stwierdzając, że: "Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza w szczególności utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. W rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji zostaje bowiem wyrażona wola organu administracji załatwiającego sprawę w tej formie. O ile może być wydana decyzja bez uzasadnienia (np. decyzja uwzględniająca żądanie strony), to nie można wydać decyzji bez rozstrzygnięcia. Z tego też względu, w razie sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji, a jej uzasadnieniem, za miarodajną należy przyjąć treść rozstrzygnięcia. W razie więc gdy organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji należy przyjąć, że w szczególności utrzymał w mocy jej rozstrzygnięcie, sformułowane przez organ I instancji" (por. Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2020). Zwrot art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" ma charakter skrótu wyrażającego zasadę, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne (pokrywa się) z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji. Ten skrót myślowy (techniczny) oznacza zatem, iż organ II instancji doszedł w wyniku swojego postępowania w sprawie do takiej samej konkluzji, jak organ I instancji (J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r., IV SA 846/95, OSP 1997, z. 4, poz. 83).
W rozpoznawanej sprawie organ II instancji w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji, co oznacza, że przyjął za prawidłowe rozstrzygnięcie PPIS w Bełchatowie uznające za zasadny zarzut K. G. braku wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym wobec odroczenia terminu jego wykonania. Jednak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z 20 czerwca 2024 r. organ II instancji przedstawiając stan faktyczny sprawy, sprzecznie z nim. wskazał, że organ I instancji oddalił wszystkie zarzuty skarżącej i poczynił rozważania odnośnie oddalenia wszystkich zgłoszonych przez skarżącą zarzutów, w tym zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a., tj. braku wymagalności obowiązku z uwagi na odroczenie terminu jego wykonania. W tej sytuacji należy stwierdzić, że pomiędzy rozstrzygnięciem zawartym w sentencji zaskarżonego postanowienia, a jego uzasadnieniem istnieje sprzeczność, poddająca w wątpliwość jakiej sprawy w istocie dotyczyło zaskarżone postanowienie ŁPWIS.
Nie ulega wątpliwości, iż to osnowa postanowienia jest jego kwintesencją, wyraża bowiem rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Ma zatem charakter rozstrzygnięcia przesądzającego o istocie sprawy, o udzielonym uprawnieniu lub nałożonym obowiązku. Stanowisko takie przyjął np. WSA w Warszawie w wyroku z 2 grudnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 264/05, (LEX nr 189831), wskazując, że w przypadku zaistnienia sprzeczności pomiędzy osnową decyzji a uzasadnieniem, pierwszeństwo należy dać osnowie. Jednocześnie to właśnie uzasadnienie postanowienia będące jego niezbędnym elementem, stosownie do art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. pozwala na adekwatne skontrolowanie poprawności wydanego rozstrzygnięcia. Funkcją uzasadnienia jest bowiem wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część postanowienia (wyrok NSA z 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Pozwala na prześledzenie toku oraz prawidłowości rozumowania organu wydającego postanowienie oraz motywów rozstrzygnięcia. Uzasadnienie postanowienia ma zatem kluczowe znaczenie dla skuteczności procesu weryfikacji rozstrzygnięcia w trybie odwoławczym oraz w trybach nadzwyczajnych, a w szczególności dla prawidłowej realizacji kontrolnej funkcji sądu administracyjnego w stosunku do działalności administracji publicznej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pomiędzy rozstrzygnięciem postanowienia, a jego uzasadnieniem nie może być niedających się usunąć sprzeczności, gdyż mimo pierwszeństwa, jakie ma wówczas treść rozstrzygnięcia postanowienia, taka sytuacja uniemożliwia ocenę racjonalności przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Kielcach z 5 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Ke 520/09, LEX nr 589134). Powołane stanowisko w pełni podziela sąd orzekający w niniejszej sprawie. Ponadto rozbieżność pomiędzy rozstrzygnięciem postanowienia, a jego uzasadnieniem należy zakwalifikować do omyłki istotnej, niepodlegającej naprawieniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Podobnie wypowiedział się NSA w wyroku z 4 kwietnia 2007 r. sygn. akt
II OSK 581/06, LEX nr 325253 "Instytucja sprostowania oczywistej omyłki nie może służyć konwalidacji popełnionego przez organ błędu proceduralnego".
Zakres ujawnionej sprzeczności między sentencją, a uzasadnieniem postanowienia organu II instancji jest o tyle kluczowy, że w istocie nie wiadomo czy
w ocenie tego organu, zarzut braku wymagalności obowiązku, z uwagi na odroczenie szczepienia, jest zasadny czy niezasadny, szczególnie w kontekście zmiany w stanie faktycznym sprawy, która nastąpiła pomiędzy rozstrzygnięciem organu I i II instancji, a polegała na wygaśnięciu terminu odroczenia obowiązku szczepień córki skarżącej. Organ odwoławczy nie odniósł się do tej okoliczności w sposób wyraźny. Trzeba jednak zauważyć, że jeżeli organ II instancji uznał, że w dacie jego orzekania, skarżąca nie miała już ważnego odroczenia szczepienia, a zatem zarzut braku wymagalności obowiązku jest niezasadny, to powinien uchylić rozstrzygnięcie organu I instancji i orzec reformatoryjnie, a nie utrzymać w mocy rozstrzygnięcia PPIS w Bełchatowie z uzasadnieniem wskazującym na niezasadność zgłoszonego przez stronę zarzutu.
Mając powyższe na uwadze, wobec ujawnienia naruszenia przepisów postępowania (art. 107 § 1 pkt 6, art. 107 § 3 k.p.a.), które w ocenie sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci sprzeczności między sentencją
a uzasadnieniem postanowienia o randze mającej kluczowe znaczenie dla oceny prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia, niezbędne było jego wyeliminowanie
z obrotu prawnego. Charakter nieścisłości zawartej w zaskarżonym postanowieniu nie pozwala na jego merytoryczną ocenę, bowiem nie sposób jednoznacznie stwierdzić, czy organ odwoławczy poddał kontroli instancyjnej faktycznie zaskarżone postanowienie organu I instancji, w okolicznościach faktycznych zaistniałych w kontrolowanej sprawie. Powyższe wskazuje na brak wymaganej rzetelności w działaniu organu II instancji, a zarazem godzi w wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Z tych wszystkich względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w punkcie
2, w oparciu u art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone na rzecz strony koszty składa się kwota uiszczonego przez nią wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł.
W prowadzonym ponownie postępowaniu organ II instancji obowiązany będzie wziąć pod uwagę rozważania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku i dokonać ponownej oceny zgłoszonych przez stronę zarzutów w okolicznościach faktycznych występujących w rozstrzyganej sprawie z poszanowaniem reguł procesowych wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. Swoje ustalenia i ich ocenę organ powinien zaprezentować w uzasadnieniu postanowienia spełniającym wszystkie wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.
EC