III SA 675/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2004-10-28
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnyfakturyfikcyjne podmiotyTrybunał Konstytucyjnyprawo do odliczeniarozliczenie podatkowedecyzja podatkowapostępowanie sądowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za drugie półrocze 2000 roku, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niekonstytucyjność przepisu pozbawiającego prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora UKS, określającą zobowiązanie w podatku VAT za drugie półrocze 2000 roku. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez fikcyjne podmioty oraz kwestionowały możliwość przeniesienia nadwyżki podatku naliczonego z poprzedniego okresu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał za niekonstytucyjny przepis pozbawiający prawa do odliczenia podatku naliczonego w określonych sytuacjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę H. P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 20 lutego 2003r., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 15 listopada 2002r. Decyzje te określały zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług oraz zaległości podatkowe za okres od lipca do grudnia 2000r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur wystawionych przez fikcyjne podmioty, a także kwestionowały wykazaną nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc. Skarżący zarzucał błędną wykładnię art. 169 Kodeksu cywilnego oraz naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej. Kluczowym elementem sprawy stał się wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004r., który stwierdził niekonstytucyjność przepisu § 50 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w zakresie, w jakim pozbawiał prawa do obniżenia podatku należnego podatnika VAT nabywającego towar czy usługę od podmiotu, który wystawił fakturę wraz z kwotą podatku, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym, a kwota wykazana w fakturze została zapłacona. Sąd, związany tym wyrokiem, uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że narusza ona prawo, choć nie z przyczyn wskazanych w skardze. Sąd zwrócił uwagę, że organ podatkowy wydał jedną decyzję obejmującą okres od lipca do grudnia 2000r., co w ocenie Sądu uniemożliwiało orzekanie za poszczególne miesiące w przedmiocie podatku VAT. Sąd nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania, gdyż sam rozstrzygnął sprawę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis § 50 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w tym zakresie jest niekonstytucyjny, co potwierdził wyrok Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd był związany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niekonstytucyjność przepisu pozbawiającego prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy nabywca zapłacił kwotę podatku, a sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 190 § ust.1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

rozp. MF art. 50 § ust.4 pkt 3 lit.a

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepis uznany za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim pozbawiał prawa do obniżenia podatku należnego podatnika VAT nabywającego towar czy usługę od podmiotu, który wystawił fakturę wraz z kwotą podatku, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym, a kwota wykazana w fakturze została zapłacona.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.VAT art. 10 § ust.2

Ustawa z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług

u.VAT art. 26

Ustawa z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług

u.VAT art. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług

k.c. art. 169

Kodeks cywilny

Ord.pod. art. 81 § § 4 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

Przepisy wprowadzające art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niekonstytucyjność przepisu § 50 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w zakresie pozbawienia prawa do odliczenia podatku naliczonego w określonych sytuacjach, potwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi dotyczące błędnej wykładni art. 169 Kc i naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej. Żądanie uwzględnienia w rozliczeniu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2000r., podczas gdy istniała ostateczna decyzja określająca zobowiązanie podatkowe za ten okres. Zarzut korekty sprzedaży ciągnika siodłowego, który wykraczał poza zakres przedmiotowy zaskarżonej decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd był związany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Organ podatkowy wydał jedną decyzję obejmującą okres od miesiąca lipca do grudnia 2000 roku spowodował, że w ocenie Sądu nie można było orzekać za okresy miesięczne w przedmiocie podatku VAT.

Skład orzekający

Zofia Skrzynecka

przewodniczący

Tadeusz Piskozub

sprawozdawca

Renata Kantecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do odliczenia podatku VAT w kontekście niekonstytucyjności przepisów wykonawczych oraz znaczenia orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego dla postępowań sądowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego przepisu rozporządzenia, który został uznany za niekonstytucyjny. Jego zastosowanie jest ograniczone do sytuacji analogicznych do opisanych w wyroku TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wyroki Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na rozstrzygnięcia sądów administracyjnych i jak ważne jest prawo do odliczenia VAT. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Wyrok TK uchyla decyzję VAT: Jak niekonstytucyjny przepis wpłynął na prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA 675/03 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Renata Kantecka
Tadeusz Piskozub /sprawozdawca/
Zofia Skrzynecka /przewodniczący/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Zofia Skrzynecka Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub (spr.) Asesor WSA - Renata Kantecka Protokolant - Katarzyna Lenartowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2000r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 4640,20 zł (cztery tysiące sześćset czterdzieści i 20/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 20 lutego 2003r.Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia 15 listopada 2002r. określającą
1) zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za:
listopad 2000r. w wysokości 29.379 zł
grudzień 2000r. w wysokości 21.880 zł
2) zaległość podatkową w podatku od towarów i usług:
listopad 2000r. w kwocie 29.379 zł
grudzień 2000r. w kwocie 21.880 zł
3) nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc:
lipiec 2000r. w wysokości 7.513 zł
sierpień 2000r. w wysokości 9.624 zł
wrzesień 2000r. w wysokości 27.316 zł
październik 2000r. w wysokości 18.761 zł
4) odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych naliczone na dzień wydania decyzji tj. 15.11.2002r.
listopad 2000r. w wysokości 18.062,90 zł
grudzień 2000r. w wysokości 12.652,60 zł
Zaskarżoną decyzję podjęto w oparciu o ustalenia kontroli źródłowej w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2000r.
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż Strona zawyżyła podatek naliczony poprzez:
przyjęcie w miesiącu listopadzie 2000r., do obniżenia podatku należnego podatku naliczonego w kwocie 29.920 zł z faktury Nr "[...]" z dnia 4.11.2000r. wystawionej przez fikcyjny podmiot B, dokumentującej zakup ciągnika siodłowego "[...]", pochodzącego z przestępstwa,
przyjęcie w miesiącu listopadzie 2000r., do obniżenia podatku należnego podatku naliczonego w kwocie l.848 zł z faktury Nr "[...]" z dnia 20.11.2000r., dokumentującej zakup usługi transportowej od C, brak kopii u wystawcy i rozliczenia podatku VAT,
przyjęcie w miesiącu grudniu 2000r. do obniżenia podatku należnego, podatku naliczonego w kwocie 13.200 zł z faktury Nr "[...]" z dnia 11.12.2000r., wystawionej przez fikcyjny podmiot Firmę B, dotyczącą zakupu usługi wynajmu ciągnika siodłowego "[...]" sztuki i naczepy "[...]" - 2 szt.
Ponadto w zaskarżonej decyzji, do rozliczenia za miesiąc lipiec 2000r. przyjęto za podstawę ustalenia zawarte w decyzji Nr "[...]" z dnia 30.01.2002r. wydanej przez Inspektora A. B. z UKS w O., w sprawie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2000r., utrzymanej w mocy decyzją Izby Skarbowej z dnia 7.05.2002r. znak: "[...]", w której określono za miesiąc czerwiec 2000r. zobowiązanie podatkowe kwestionując jednocześnie wykazaną przez Stronę nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc.
W złożonej skardze Pełnomocnik Skarżącego wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Ponadto wnosi o włączenie do akt sprawy decyzji dotyczącej prawidłowości rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000r. znak: "[...]", w której wyłączono z podstawy opodatkowania przychody ze sprzedaży prawnie nieskutecznych.
Zaskarżonej decyzji zarzuca przyjęcie błędnej wykładni art.169 Kc poprzez uznanie, iż Skarżący skutecznie nabył własność rzeczy pochodzących z czynu zabronionego mimo, iż od chwili kradzieży nie upłynął okres 3 lat.
Zarzuca także naruszenie przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 187 § 1, art. 122 i art.121 § 1 Ordynacji podatkowej.
W skardze przedstawia szeroką argumentację odnośnie zasadności zmiany decyzji Izby Skarbowej dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2000r. (decyzja z dnia 7.05.2002r. znak: "[...]" i przyjęcie w rozliczeniu za miesiąc czerwiec 2000r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym a nie zobowiązania podatkowego. Zdaniem Pełnomocnika z uwagi na nieskuteczność nabycia własności rzeczy, organy podatkowe powinny wyłączyć z podstawy opodatkowania podatkiem należnym sprzedaż dokonaną w dniu 21.06.2000r., co spowodowałoby zmianę rozliczenia za miesiąc czerwiec 2000r. Twierdzi, iż Skarżący z uwagi na regulację art.81 § 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa nie miał możliwości złożenia deklaracji korygującej.
Izba Skarbowa odpowiadając na zarzuty skargi podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i przedstawia co następuje.
Zaskarżoną decyzją organy podatkowe pozbawiły Stronę, wyłącznie, prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur o numerach: "[...]" z dnia 4.11.2000r., "[...]" z dnia 20.11.2000r., "[...]" z dnia 11.12.2000r., na podstawie § 50 ust.4 pkt 1 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz.1245 z późn. zm.) stwierdzając, iż były one wystawione przez podmioty nieistniejące.
Odnośnie powyższego rozstrzygnięcia Pełnomocnik Strony nie wnosi zastrzeżeń merytorycznych.
Istota żądania Strony sprowadza się do uwzględnienia w rozliczeniu podatku VAT za okres objęty zaskarżoną decyzją, tj. od lipca do grudnia 2000r., nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc czerwiec 2000r.
Powyższe żądanie nie może zostać uwzględnione.
W obrocie prawnym bowiem pozostaje ostateczna decyzja Izby Skarbowej z dnia 7.05.2002r., znak: "[...]", w której za miesiąc czerwiec 2000r. określono zobowiązanie podatkowe.
Wnioskiem Strony z dnia 27.11.2002r. został uruchomiony tryb nadzwyczajny w zakresie wznowienia postępowania za I półrocze 2000r., zakończony odmową uchylenia przedmiotowej decyzji (decyzja Izby Skarbowej z 19.02.2003r. znak: "[...]", utrzymana w mocy decyzją z dnia 9.05.2003r. znak: "[...]".
Skoro decyzja ostateczna znak: "[...]" określająca za miesiąc czerwiec 2000r. kwotę zobowiązania podatkowego nie została uchylona, to rozliczenie za miesiąc lipiec 2000r. zawarte w zaskarżonej decyzji nie ulegnie zmianie.
Jednocześnie Izba Skarbowa wskazała, iż decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. znak: "[...]" z dnia 17.12.2002r. w sprawie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2000, na którą powołuje się Strona Skarżąca zarówno na wniosku z dnia 27.11.2002r. o wznowienie postępowania za I półrocze 2000r., a także w niniejszej skardze, została uchylona decyzją Izby Skarbowej z dnia 13.05.2003r. znak: "[...]".
Ponadto zarzut skargi, odnośnie korekty sprzedaży ciągnika siodłowego "[...]" dokonanej w dniu 17.01.2001r. firmie B (zakup w dniu 4.11.2000r. faktura "[...]" od firmy B), nie podnoszony na etapie postępowania odwoławczego, nie podlega rozpatrzeniu, gdyż żądanie powyższe wykracza poza zakres przedmiotowy zaskarżonej decyzji - obejmującej okres od lipca do grudnia 2000r.
Mając na względzie wszystkie okoliczności sprawy, Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Pismem procesowym z dnia 21.07.2004r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art.125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż rozstrzygnięcie w tej sprawie zależy:
1. od wyniku postępowania przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie w sprawie skargi dotyczącej wymiaru VAT za okres od 01-06/2000r.,
2. od wyniku postępowania toczącego się przed Dyrektorem Urzędu Skarbowego w O. w przedmiocie prawidłowości rozliczeń p.d.o.f. za 2000r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę, zważył co następuje:
Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zgodnie z właściwością miejscową.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art.3, art.145 i art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn, niż w niej wymienione.
Zgodnie z art.190 ust.1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mając moc powszechnie obowiązującą i wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.
Przedstawienie na rozprawie w dniu 27.10.2004r. przez pełnomocnika skarżącego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004r., ogłoszonego w Dzienniku Ustaw z 2004r. Nr 152, poz.1610, dotyczącego stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu § 50 ust.4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz.1245) w zakresie jakim pozbawia prawa do obniżenia podatku należnego podatnika VAT nabywającego towar czy usługę od podmiotu, który wystawił fakturę wraz z kwotą podatku, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym, a kwota wykazana w fakturze została zapłacona.
Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny będąc związany tym wyrokiem uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 13 kwietnia 2004r. albowiem sentencja wyroku T.K. odnosiła się do faktury dotyczącej pozbawienia prawa do odliczenia podatku naliczonego od cesji praw do zaopatrzenia, jako czynności nie wymienionej w art.2 ustawy VAT w związku z § 50 ust.4 pkt 3 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w rozliczeniu VAT za miesiąc luty 2000 roku.
Uchylając zaskarżoną decyzję z dnia 13.04.2004r. Dyrektora Izby Skarbowej w O. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, przyjął, iż decyzja ta narusza prawo lecz nie z przyczyn wskazanych w skardze na tę decyzję. W rozpatrywanej sprawie przyjmując, że art.10 ust.2 i art.26 ustawy VAT nakazując rozliczanie podatku od towarów i usług, za okresy miesięczne. Organ podatkowy wydał jedną decyzję obejmującą okres od miesiąca lipca do grudnia 2000 roku spowodował, że w ocenie Sądu nie można było orzekać za okresy miesięczne w przedmiocie podatku VAT, a wyrok Sądu z dnia 28.10.2004r. uchylający decyzję za pierwsze półrocze 2000r. mógł mieć wpływ na podatek na okres od lipca do grudnia 2000r.
Skarga strony nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zawarte w niej zarzuty są błędne i nie poparte żadnymi dowodami.
Sąd nie uwzględnił wniosku strony o zawieszenie postępowania sądowego, albowiem rozstrzygnął sprawę podatku VAT za pierwsze półrocze 2000r.
Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.
Jednocześnie Sąd orzekł o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji na podstawie art.152 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI