III SA 631/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, uznając, że ustanowiona na rzecz bratanicy renta, nie spełniająca kryteriów niedostatku, stanowiła darowiznę niepodlegającą odliczeniu od dochodu.
Podatnik H. W. odwołał się od decyzji Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą podatek dochodowy za 1998 rok. Spór dotyczył odliczenia od dochodu kwoty 2400 zł tytułem renty ustanowionej na rzecz bratanicy. Organy podatkowe uznały, że świadczenie to, mimo nazwy, miało charakter darowizny, a nie renty alimentacyjnej, ponieważ rentobiorczyni nie znajdowała się w stanie niedostatku. Sąd administracyjny zgodził się z tą interpretacją, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi H. W. na decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego dotyczącą określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok. Kluczowym elementem sporu było odliczenie od dochodu kwoty 2400 zł, którą podatnik wykazał jako rentę ustanowioną aktem notarialnym na rzecz swojej bratanicy, E. W. Renta ta miała być przeznaczona na pokrycie kosztów utrzymania i nauki. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość odliczenia tej kwoty, argumentując, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odliczeniu podlegają renty i alimenty, które stanowią trwały ciężar. Izba Skarbowa uznała, że dobrowolne zobowiązanie podatnika do ponoszenia świadczeń na rzecz bratanicy, która nie znajdowała się w stanie niedostatku, miało charakter darowizny, a nie renty alimentacyjnej. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, zgodził się z organami podatkowymi. Podkreślono, że przy ocenie renty jako świadczenia podlegającego odliczeniu, należy brać pod uwagę sytuację rentobiorcy, a kluczowym kryterium jest niedostatek, podobnie jak w przypadku świadczeń alimentacyjnych. Ponieważ bratanica nie znajdowała się w stanie niedostatku, a jej rodzice posiadali dochody, sąd uznał, że świadczenie to było darowizną, a nie rentą w rozumieniu przepisów podatkowych. W związku z tym skarga została oddalona na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, takie świadczenie, jeśli nie wynika z obowiązku alimentacyjnego i świadczeniobiorca nie znajduje się w stanie niedostatku, stanowi darowiznę i nie podlega odliczeniu od dochodu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowym kryterium dla odliczenia renty od dochodu jest sytuacja świadczeniobiorcy, a w szczególności jego stan niedostatku. Ponieważ bratanica nie była w niedostatku, a jej rodzice posiadali dochody, świadczenie to zostało zakwalifikowane jako darowizna, a nie renta alimentacyjna, która mogłaby być odliczona.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dopuszcza odliczenie rent i alimentów, które stanowią trwały ciężar. Sąd interpretuje, że kluczowe jest kryterium niedostatku u świadczeniobiorcy.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy nie narusza ona prawa.
Pomocnicze
k.c. art. 903
Kodeks cywilny
Dotyczy zobowiązania do świadczenia renty. Sąd odnosi się do niego w kontekście oceny charakteru świadczenia.
k.r.o. art. 133 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Określa kryterium niedostatku dla świadczeń alimentacyjnych, które sąd zastosował analogicznie do oceny renty.
Ordynacja podatkowa art. 122
Obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy przez organy podatkowe.
Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1
Obowiązek zebrania i wyczerpującego zebrania dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenie ustanowione na rzecz bratanicy, która nie znajdowała się w stanie niedostatku, stanowi darowiznę, a nie rentę podlegającą odliczeniu od dochodu. Kryterium niedostatku, stosowane przy świadczeniach alimentacyjnych, jest właściwe do oceny, czy renta stanowi trwały ciężar w rozumieniu przepisów podatkowych.
Odrzucone argumenty
Renta ustanowiona na rzecz bratanicy w celu wsparcia jej nauki stanowi trwały ciężar i powinna być odliczona od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f.
Godne uwagi sformułowania
dobrowolne zobowiązanie się podatnika w drodze umowy do ponoszenia określonych świadczeń nie można dopatrzyć się niedostatku po stronie rentobiorczyni takie dobrowolne świadczenie Skarżącej na rzecz rentobiorczyni jest darowizną nazwaną rentą dla potrzeb skorzystania z odliczenia od dochodu
Skład orzekający
Grzegorz Borkowski
przewodniczący
Andrzej Błesiński
członek
Tadeusz Piskozub
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odliczania od dochodu świadczeń nazwanych rentą, które w rzeczywistości mają charakter darowizny, zwłaszcza w kontekście braku niedostatku u świadczeniobiorcy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika i jego relacji z bratanicą. Kluczowe jest ustalenie stanu niedostatku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje subtelne różnice między rentą a darowizną w kontekście podatkowym, co jest istotne dla wielu podatników planujących podobne świadczenia.
“Czy renta dla bratanicy to darowizna? Sąd wyjaśnia, co można odliczyć od podatku.”
Dane finansowe
WPS: 3126,5 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA 631/02 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2004-01-21 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-03-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Andrzej Błesiński Grzegorz Borkowski /przewodniczący/ Tadeusz Piskozub /sprawozdawca/ Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Sygn. powiązane FSK 1262/04 - Wyrok NSA z 2004-11-23 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Grzegorz Borkowski Sędziowie WSA - Andrzej Błesiński - Tadeusz Piskozub (spr.) Protokolant - Robert Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1998 skargę oddala. Uzasadnienie Izba Skarbowa decyzją z dnia 31 stycznia 2002 roku, utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 5 listopada 2001 roku w sprawie określenia H. W, podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok w wysokości 3.126,50 zł, zaległości w tym podatku w kwocie 456,0 zł i należnych odsetek za zwłokę w wysokości 92,20 zł. Zaległość w podatku wystąpiła wskutek zakwestionowania przez Urząd Skarbowy wykazanego w zeznaniu za 1998 roku, na formularzu PIT-30, odliczenia od dochodu na podstawie art.26 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych / Dz. U. nr 90 z 1993r., poz.416 i zm./- renty w wysokości 2400 zł, ustanowionej aktem notarialnym na rzecz bratanicy, płatnej jednorazowo. Jak wynikało z aktu notarialnego renta miała być przeznaczona na pokrycie części kosztów utrzymania i kosztów nauki E. W. Izba Skarbowa przyjęła, że taka renta nie może być trwałym ciężarem w rozumieniu powołanego art. 26 ust.1 pkt 1 ustawy, gdyż jej źródłem jest dobrowolne zobowiązanie się podatnika w drodze umowy do ponoszenia określonych świadczeń. Pismem z dnia 04.03.2002 r. H. W. zaskarżyła decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie art.26 ust.1 pkt 1 cyt. ustawy z dnia 26.07.1991r., w związku art.903 KC. W ocenie Skarżącej ustalenia Izby Skarbowej w sposób istotny naruszają postanowienia art.903 KC, a przyczyną ustanowienia renty była chęć umożliwienia rentobiorczyni dokończenie nauki. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podnosząc że decyzja Izby Skarbowej została podjęta zgodnie z art.26 ust.1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podkreślając w uzasadnieniu, iż w świetle zebranego materiału dowodowego zasadne jest twierdzenie organów podatkowych, że dobrowolne świadczenie na rzecz rentobiorczyni jest darowizną, nazywaną tylko rentą dla potrzeb skorzystania z odliczenia od dochodu, stąd kwota ta nie podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania za 1998 rok. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznając sprawę, zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu ustalenia faktyczne w sprawie nie są kwestionowane przez Strony, a przedmiotem sporu jest ocena tych zdarzeń. Organy skarbowe obu instancji w sposób wszechstronny i wyczerpujący zbadały sprawę, zgodnie z art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, kierując się przy tym oceną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2001 roku, sygn. akt III SA 216/00, który uchylił decyzje obu instancji w tym przedmiocie za l997 i 1998 rok albowiem organy skarbowe nie ustaliły jaka była przyczyna ustanowienia renty i czy czynność ta nie miała pozornego charakteru. W przedmiotowej sprawie Skarżąca umową zawartą w dniu 20 grudnia 1997 roku, formie aktu notarialnego "[...]", ustanowiła rentę bratanicy E. W. płatną w trzech ratach rocznych, uiszczanych do końca każdego roku poczynając od 1997 roku, odpowiednio w kwotach 1.800 zł, 2.400 zł, 3.000 zł. Z § 2 umowy wynikało, że pierwsza rata w wysokości 1.800 zł została wypłacona rentobiorczyni w 10.12.1997 roku. Aneksem z dnia 14.08.1999 r. w zwykłej formie trzecią ratę renty podwyższono do kwoty 3.600 zł. W toku postępowania podatkowego Skarżąca oświadczyła, że powodem ustanowienia renty była chęć pomocy w ukończeniu studiów przez rentobiorczynię studiującą, nie posiadającą własnych dochodów i będącą na utrzymaniu rodziców, których dochody w 1998 roku kształtowały się w granicach 22.000 zł. Natomiast z oświadczenia rentobiorczyni wynika, że rentę w wysokości 2400 zł, otrzymała dnia 20 grudnia 1998 roku. Organy skarbowe na podstawie art.26 ust.1 pkt 1 ustawy, który dopuszcza możliwość odliczenia rent i alimentów, przy ocenie przyczyn ustanowienia renty biorą pod uwagę sytuację rentobiorcy. Zdaniem Sądu, takie postępowanie organów skarbowych zmierzało do pełnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. W ocenie Sądu, słusznie organy skarbowe przy ocenie przyczyny ustanowienia renty posłużyły się kryterium właściwym dla świadczeń alimentacyjnych, zgodnie z art.133 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zacytowany przepisów wskazuje, że takim kryterium jest niedostatek. Z kolei, zasadnie organy skarbowe oceniły to kryterium, przyjmując, że przez niedostatek rozumie się sytuację, w której osoba na rzecz której ustanowiona jest renta umowna mogłaby się ubiegać o świadczenie z pomocy społecznej. Zatem wsparcie rentą, która następnie byłaby odliczona od dochodu przed opodatkowaniem, może mieć miejsce tylko w przypadkach wyjątkowych, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd organów skarbowych w niniejszej sprawie, że nie można dopatrzyć się niedostatku po stronie rentobiorczyni oraz że nie wystąpiła jakaś nadzwyczajna okoliczność, która uzasadniałaby konieczność jej wsparcia, dlatego też słusznie określono, iż to dobrowolne świadczenie Skarżącej na rzecz rentobiorczyni jest darowizną nazwaną rentą dla potrzeb skorzystania z odliczenia od dochodu. Zatem w świetle przepisu art.903 Kodeksu cywilnego, organy podatkowe prawidłowo oceniły stan faktyczny i wyciągnęły prawidłowe kryteria oceny tzw. renty, jako darowizny, o charakterze alimentacyjnym, nie podlegającej regulacji z art.26 ust.1 pkt1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dlatego Sąd mając powyższe na uwadze, nie stwierdził by zaskarżona decyzja naruszała prawo, dlatego skargę jako nie zasadną postanowił oddalić, na podstawie art.151 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI