III SA 367/00

I SA/Łd 1270/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-06-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Cudak /sprawozdawca/
Jacek Brolik /przewodniczący/
Paweł Janicki
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Brolik, Sędziowie A. Cudak (spr.), P. Janicki, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A. i M.K. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 14 kwietnia 2001 r. podatnicy M. i A. małżonkowie K. złożyli w Urzędzie Skarbowym w K. korektę zeznania podatkowego PIT-36 za rok 2000 oraz wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za ten rok w kwocie 2.262,50zł. W ocenie podatników, akcje pracownicze Banku A S.A. zostały nabyte na podstawie ofert publicznej, a tym samym dochody z tytułu sprzedaży tych akcji winny zostać zwolnione z podatku dochodowego.
Urząd Skarbowy w K. decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty.
Izba Skarbowa w ł., po rozpoznaniu odwołania podatników, decyzją z dnia [...], utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Ustalono, że w roku 2000 A.K. dokonała sprzedaży akcji pracowniczych Banku A S.A. Ze sprzedaży tych akcji uzyskała podatniczka dochód w wysokości 11.909,34 zł., od którego odprowadziła zaliczkę na podatek dochodowy w wysokości 2.262,70 zł. Przepis art. 52 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalnia od podatku dochodowego w okresie od 1 stycznia 1993 roku do 31 grudnia 2000 roku dochody ze sprzedaży obligacji Skarbu Państwa wyemitowanych po dniu 1 stycznia 1997 roku przez jednostki samorządu terytorialnego, a także akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych albo w regulowanym wtórnym obrocie publicznym, przy czym zwolnienie nie ma zastosowania, jeżeli sprzedaż tych obligacji lub akcji jest przedmiotem działalności gospodarczej. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy
z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 754 z późn. zm.) publicznym obrotem papierami wartościowymi jest proponowanie nabycia lub nabywanie emitowanych w serii papierów wartościowych, przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata, z wyjątkiem m. in. udostępniania w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa akcji spółki pracownikom oraz producentom rolnym lub rybakom na trwale związanym z jej przedsiębiorstwem.
Z materiałów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że oferta zakupu akcji banku została złożona inwestorom oraz uprawnionym pracownikom Banku przez Ministra Skarbu w prospekcie emisyjnym. Izba Skarbowa wskazała, iż pomimo zawarcia w prospekcie emisyjnym informacjo o akcjach przeznaczonych dla pracowników Banku, nabycie przez nich tych akcji nie jest nabyciem w ramach obrotu publicznego.
Z uwagi na powyższe stwierdzono, iż zwolnienie wynikające z przepisu art. 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania.
Powyższą decyzję zaskarżyli skargą do Sądu podatnicy M. i A. małżonkowie K.
Zdaniem skarżących akcje zostały nabyte na podstawie oferty publicznej, a tym samym winne zostać zwolnione z podatku dochodowego zgodnie z art. 52 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przepisach podatkowych brak jest definicji "publiczna oferta", a z powszechnego znaczenia tego terminu przyjętego w języku prawniczym, stosowanym w praktyce obrotu gospodarczego wynika, że o publicznym charakterze oferty decyduje podanie jej do powszechnej wiadomości. Potencjalna możliwość zapoznania się z nią nieograniczonej liczby zainteresowanych decyduje o jej charakterze. Biorąc powyższe pod uwagę każdy zakup akcji dopuszczonych do publicznego obrotu i oferowanych na podstawie prospektu emisyjnego spełnia wymóg nabycia na podstawie "publicznej oferty", jeżeli do nabycia dochodzi w ramach opisanej w prospekcie.
W przedmiotowym przypadku oferta nabycia akcji została złożona inwestorom oraz między innymi uprawnionym pracownikom banku przez Ministra Skarbu w prospekcie emisyjnym. Akcje te zostały dopuszczone do publicznego obrotu. Z prospektu wynika także, że doszło do zaoferowania tych akcji do sprzedaży w obrocie publicznym, a opublikowanie prospektu przesądza o publicznym charakterze oferty ministra Skarbu Państwa. Była to pierwsza oferta publiczna w rozumieniu przepisów, tj. proponowanie po raz pierwszy przez wprowadzającego lub subeminenta usługowego, nabycia w emitowanych w serii papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu.
Prowadzi to do wniosku, że dochody ze sprzedaży powyższych akcji banku, jako akcji dopuszczonych przez prawomocną decyzję i uchwałę organu administracji państwowej do publicznego obrotu papierami wartościowymi i nabytych na podstawie publicznej oferty pozostają do dnia 31 grudnia 2003 r. zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych, z uwagi na pełnienie wszystkich przesłanek tego zwolnienia.
Skarżący dodali, że Urząd Skarbowy w K. wydając decyzję nie odniósł się do tych argumentów. W związku z powyższym podatnicy uważają, że decyzja Izby Skarbowej została wydana z naruszeniem przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja bowiem nie narusza prawa.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Przedmiotem rozbieżności pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi jest wykładnia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 52 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powyższa norma stanowi, w brzmieniu obowiązującym w przedmiotowym roku podatkowym, że zwalnia się od podatku dochodowego w okresie od dnia 1 stycznia 1993 r. do dnia 31 grudnia 2000 r. dochody ze sprzedaży obligacji Skarbu Państwa wyemitowanych po dniu 1 stycznia 1997 r. przez jednostki samorządu terytorialnego, a także akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym; zwolnienie nie ma zastosowania, jeżeli sprzedaż tych obligacji lub akcji jest przedmiotem działalności gospodarczej.
Okolicznością bezsporną jest to, że podatniczka nabyła przedmiotowe akcje w trybie ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Odnośnie skutków podatkowych nabycia akcji pracowniczych w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, judykatura stoi jednoznacznie na stanowisku, że nabyte przez pracowników banku w procesie jego prywatyzacji akcje nie spełniają przesłanek określonych w art. 52 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do zwolnienia sprzedaży tych akcji od podatku dochodowego ( zob. wyroki NSA: z dnia 29 września 2000 r., III SA 367/00, ONSA 2001, nr 4, poz. 184; z dnia 18 września 2001 r., III SA 871/00; z dnia 12 października 2001 r., III SA 970/00, M.Podat. 2001, nr 11, s. 2; z dnia 10 grudnia 2001 r., I SA/Wr 596/99, Biul. Skarb. 2002, nr 5, s. 25; z dnia 13 grudnia 2001 r., III SA 2037/00; z dnia 17 grudnia 2001 r., III SA 1022/00; z dnia 1 lutego 2002 r., III SA 2485/00). Powyższe orzecznictwo zachowuje również pełną aktualność w zakresie nabytych akcji w trybie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.
Wskazany wcześniej przepis art. 52 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określa jako przesłankę zwolnienia od podatku z tytułu dochodów kapitałowych dwa warunki. Po pierwsze, sprzedawane akcje muszą być dopuszczone do obrotu publicznego. Po drugie, akcje te muszą pochodzić z jednego z trzech źródeł, a mianowicie powinny być nabyte na podstawie publicznej oferty; na giełdzie papierów wartościowych albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym. Bezspornie podatnicy spełnili pierwszy warunek, gdyż sprzedane akcje były dopuszczone do obrotu publicznego. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 3 ustawy prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, przez dopuszczenie papierów wartościowych do publicznego obrotu. Jak wynika z pisma, załączonego do wniosku o stwierdzenie nadpłaty, uchwała o wprowadzeniu tych akcji do obrotu giełdowego została wydana w dniu [...].
Jeśli zaś chodzi o drugi warunek, to przedmiotem sporu jest kwestia nabycia akcji na podstawie publicznej oferty. Zdaniem podatników fakt oferowania akcji na podstawie prospektu emisyjnego, powszechnie dostępnego, spełnia wymóg "publicznej oferty". Odmienne stanowisko zajmuje organ podatkowy. W tym sporze racje należy przyznać Ibie Skarbowej.
Warto podkreślić, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia "publiczna oferta". Definicji takiej nie zawiera również ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 754 z późn. zm.). Powyższa ustawa w art. 2 ust. 1 definiuje pojęcie publicznego obrotu, które może mieć posiłkowe znaczenie przy wykładni sformułowania "publiczna oferta". Zgodnie z tym unormowaniem, publicznym obrotem papierami wartościowymi jest proponowanie nabycia lub nabywanie emitowanych w serii papierów wartościowych, przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata. Przepis ten zawiera również szereg wyłączeń miedzy innymi w pkt 2 wskazując, że nie jest publicznym obrotem udostępniania w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa akcji spółki pracownikom oraz producentom rolnym lub rybakom na trwale związanym z jej przedsiębiorstwem, czy też w pkt 5, dotyczącym proponowania nabycia akcji spółki powstałej z przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, jeżeli stronami umów będą pracownicy tej spółki. Zatem należy uznać, że określenie "publiczna oferta", użyte w art. 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie odnosi się do nabycia akcji pracowniczych w trybie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. W istocie bowiem krąg adresatów takiej oferty jest ściśle zawężony. Zgodnie z art. 36 ust. 4 powyższej ustawy, akcje zbywa się nieodpłatnie w grupach wyodrębnionych ze względu na okresy zatrudnienia uprawnionych pracowników w komercjalizowanym przedsiębiorstwie państwowym i w spółce powstałej w wyniku komercjalizacji tego przedsiębiorstwa państwowego. Zatem z góry jest określony, który pracownik ma prawo do nabycia określonej liczby akcji. Natomiast oferta publiczna jest wtedy, gdy może z niej skorzystać każdy podmiot, niezależnie od posiadania statusu pracownika.
Powołany przez stronę skarżącą fakt zamieszczenia w publicznym prospekcie sprzedaży akcji nie może mieć istotnego znaczenia dla kwestii oceny trybu nabywania akcji przez pracowników, skoro tryb ten jest odrębnie określony w ustawie o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, niezależnie od tego, czy oferta skierowana do pracowników została zamieszczona w prospekcie emisyjnym.
Uwzględniając powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)w związku z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271)oddalił skargę.