III SA 3565/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-04-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
pozwolenie na brońbroń palnabroń sportowaprzepisy karnepostępowanie administracyjnekontrola sądowazasady słusznościprawo administracyjnepolicja

WSA w Warszawie uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji odmawiającą wydania pozwolenia na broń sportową, wskazując na nieprawidłowości w przeprowadzeniu egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posługiwania się bronią.

Skarżący Z. B. ubiegał się o pozwolenie na broń palną sportową od 1994 roku, motywując potrzebę posiadania broni prowadzeniem zajęć z przysposobienia obronnego w szkole. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, które obejmowało kilka decyzji odmawiających wydania pozwolenia i uchylających je wyrokami NSA, sprawa trafiła do WSA. Sąd uchylił ostatnią decyzję Komendanta Głównego Policji, uznając, że egzamin ze znajomości przepisów dotyczących posługiwania się bronią został przeprowadzony wadliwie, a pytania budziły wątpliwości co do zgodności z prawem.

Sprawa dotyczy wieloletnich starań Z. B. o uzyskanie pozwolenia na broń palną sportową, które rozpoczęły się w 1994 roku. Skarżący, emerytowany oficer WP i instruktor strzelectwa sportowego, potrzebował broni do prowadzenia zajęć z przysposobienia obronnego w szkole. Organy Policji wielokrotnie odmawiały wydania pozwolenia, powołując się na brak przynależności do klubu sportowego, a następnie na negatywny wynik egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posługiwania się bronią. Naczelny Sąd Administracyjny kilkukrotnie uchylał decyzje Komendanta Głównego Policji, wskazując na nieprawidłowości w postępowaniu, w tym na stosowanie nie wynikających z prawa kryteriów oraz brak sprecyzowania zarzutów wobec skarżącego. Ostatecznie, po kolejnym postępowaniu, Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję odmawiającą wydania pozwolenia ze względu na dwukrotne niezaliczenie przez skarżącego egzaminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę decyzję, stwierdzając, że egzamin został przeprowadzony wadliwie. Sąd wskazał, że część pytań budziła wątpliwości co do zgodności z art. 5 ust. 2 ustawy o broni, amunicji, a także na niejasności dotyczące oznaczenia testów i zgłaszanych przez skarżącego uwag. Sąd podkreślił, że decyzja o wydaniu pozwolenia na broń ma charakter związany, a organ nie może dowolnie odmawiać jego wydania, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący posiadał już broń i uprawnienia instruktora strzelectwa sportowego. WSA zwrócił uwagę na długotrwałość postępowania (około 10 lat) i konieczność wykonania przez organy Policji wiążącej oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniach sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, negatywny wynik egzaminu przeprowadzonego z naruszeniem prawa nie może stanowić wystarczającej podstawy do odmowy wydania pozwolenia na broń.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że egzamin został przeprowadzony wadliwie, a część pytań budziła wątpliwości co do zgodności z przepisami. Negatywny wynik takiego egzaminu nie może być miarodajny dla oceny znajomości przepisów i stanowić podstawy do odmowy wydania pozwolenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.b.a.m.w. art. 5 § ust. 1

Ustawa o broni, amunicji i materiałach wybuchowych

Określa, że organy Policji wydają pozwolenia na broń, jeżeli okoliczności faktyczne uzasadniają wydanie takiego pozwolenia.

u.b.a.m.w. art. 5 § ust. 2

Ustawa o broni, amunicji i materiałach wybuchowych

Stanowi, że organ wydający pozwolenie na broń może sprawdzić, czy osoba ubiegająca się o pozwolenie jest obznajmiona z przepisami dotyczącymi obchodzenia się z daną bronią. Potrzeba dokonania takiego sprawdzenia zależy od uznania organu, jednak musi być przeprowadzone prawidłowo.

p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania w celu ścisłego przestrzegania prawa.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

u.b.a. art. 53

Ustawa o broni i amunicji

Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów dotychczasowych do niezakończonych postępowań.

u.NSA art. 30

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ.

Dz. U. nr 76, poz. 451 art. 1 § § 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 października 1990 r.

Rozciągnięcie niektórych przepisów ustawy o broni, amunicji i materiałach wybuchowych na poszczególne rodzaje broni białej oraz przedmioty, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu publicznemu.

k.k. art. 25

Kodeks karny

Obrona konieczna.

k.k. art. 26

Kodeks karny

Stan wyższej konieczności.

k.k. art. 263

Kodeks karny

Nielegalne posiadanie broni.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Egzamin ze znajomości przepisów dotyczących posługiwania się bronią został przeprowadzony wadliwie, a część pytań budziła wątpliwości co do zgodności z prawem. Organ administracji publicznej jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniach sądu. Decyzja o wydaniu pozwolenia na broń jest decyzją związaną, a nie uznaniową.

Odrzucone argumenty

Organy Policji wielokrotnie odmawiały wydania pozwolenia, powołując się na brak przynależności do klubu sportowego. Organy Policji odmawiały wydania pozwolenia, powołując się na negatywny wynik egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posługiwania się bronią.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §l p.s.a.). Decyzja w przedmiocie wydania pozwolenia na broń nie jest decyzją uznaniową, lecz tzw. decyzją związaną. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Skład orzekający

Halina Emilia Święcicka

sędzia

Magdalena Bosakirska

sędzia

Zdzisław Romanowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania pozwoleń na broń, wymogów formalnych postępowania administracyjnego, związania organów oceną prawną sądu oraz charakteru decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawodawstwem dotyczącym broni obowiązującym w okresie wydania orzeczenia oraz specyfiki postępowania przed sądami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje długotrwałe zmagania obywatela z aparatem państwowym w uzyskaniu pozwolenia, podkreślając znaczenie prawidłowego prowadzenia postępowań administracyjnych i kontroli sądowej nad działaniami urzędów.

Dziesięć lat walki o pozwolenie na broń: sąd uchyla decyzję policji z powodu wadliwego egzaminu.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA 3565/01 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Halina Emilia Święcicka
Magdalena Bosakirska
Zdzisław Romanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska WSA Halina Święcicka Protokolant Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną sportową 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego Z. B. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.
Uzasadnienie
Z. B. (zwany dalej także skarżącym) ubiega się o wydanie pozwolenia na broń palną sportową. Starania rozpoczął pismem z [...] lipca 1994r., motywując je prowadzeniem w szkole zajęć z przysposobienia obronnego. Broń jest mu niezbędna do realizacji programu zajęć, a także na potrzeby wykonywania treningów strzeleckich. Jest emerytowanym oficerem WP.
Decyzją z [...] kwietnia 1996r. Komendant Główny Policji (zwany dalej KGP) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Policji(zwanego dalej KP), który na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 31 stycznia 1961r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych (Dz. U. nr 6, poz. 43 ze zm.) decyzją z [...] lutego 1996r. odmówił wydania wnioskowanego pozwolenia, gdyż okolicznością uzasadniającą wydanie pozwolenia jest przynależność do klubu sportowego. Nadto szkoła winna zagwarantować nauczycielowi wyposażenie w odpowiedni sprzęt do nauki.
Wyrokiem z 17 września 1997r. Naczelny Sąd Administracyjny (zwany dalej NSA) uchylił w/w decyzję KGP z [...] kwietnia 1996r. Przyznał, że obowiązkiem szkoły jest zapewnienie możliwości realizowania programu szkoły, jednak przyjęte przez Policję wewnętrzne kryterium, że broń palną sportową mogą otrzymać wyłącznie osoby należące do klubów sportowych (sekcji strzeleckich), jest kryterium, które nie wynika z przepisów prawa. Nadto odmiennie od osób, które po raz pierwszy ubiegają się o pozwolenie, należy traktować długoletnich posiadaczy broni. Skarżący posiadał już broń sportową do treningów strzeleckich, jest też myśliwym i posiadaczem od 1975r. broni myśliwskiej.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w drugiej instancji, KGP decyzją z [...] listopada 1997r. ponownie utrzymał w mocy w/w decyzję KP z [...] lutego 1996r. Według wymienionych organów, wykorzystywanie broni prywatnej do celów nauki w szkole nie może być sankcjonowane. Wskazano też na zastrzeżenia do osoby wnioskodawcy dotyczące posiadania przezeń broni sportowej.
NSA wyrokiem z 1 grudnia 1998r. uchylił zaskarżoną przez Z. B. decyzję KGP z [...] listopada 1997r., wskazując m.in., iż nie sprecyzowano w decyzji na czym miały polegać zarzucone skarżącemu działania związane ze sprzecznym z przeznaczeniem korzystaniem z broni i naruszeniem obowiązujących norm prawnych w tym zakresie.
KP decyzją z [...] sierpnia 1999r., odmówił skarżącemu wydania pozwolenia na broń sportową, a KGP decyzją z [...] listopada 1999r. utrzymał w mocy decyzję KP. KGP podzielił ustalenia faktyczne i argumentację prawną organu pierwszej instancji, co do tego, że skarżący może wykorzystywać broń sportową Ligi Obrony Kraju podczas szkolenia młodzieży z przysposobienia obronnego, a to oznacza, że posiadanie prywatnej broni sportowej nie jest dla niego niezbędne. KGP nie uznał za istotną argumentacji skarżącego, że w przeszłości posiadał on pozwolenie na broń sportową wydane przez władze wojskowe.
Z. B. zaskarżył w/w decyzję do NSA, który kolejnym wyrokiem z 26 lutego 2001r. uchylił tę decyzję. Sąd stwierdził w szczególności zawężenie przez organ granic żądania strony, co skutkowało skupieniem się na kwestii rodzaju wykonywanego zajęcia służbowego, a nie na problematyce wydania pozwolenia na broń dla celów prywatnych. Pominięta też została milczeniem okoliczność, że skarżący uzyskał uprawnienia instruktora strzelectwa sportowego. Tymczasem w orzecznictwie NSA utrwalone zostało stanowisko, że instruktor sportu strzeleckiego w klubie sportowym lub w stowarzyszeniu strzeleckim, nabywa prawo do uzyskania pozwolenia na broń sportową. Jeśli zatem okaże się, że skarżący uzyskał uprawnienia instruktora sportu strzeleckiego, to organ policyjny będzie obowiązany udzielić mu pozwolenia na broń sportową niezależnie od tego, czy nadal zajmuje się nauką z przedmiotów związanych z przysposobieniem obronnym. NSA przypomniał również, że decyzja w przedmiocie wydania pozwolenia na broń nie jest decyzją uznaniową, lecz tzw. decyzją związaną.
W następstwie w/w wyroku KGP uchylił w/w decyzję KP z [...] sierpnia 1999r., przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W toku sprawy KP pismem z [...] sierpnia 2001r. zawiadomił skarżącego, że korzystając z uprawnienia określonego w art. 5 ust. 2 w/w ustawy z 31 stycznia 1961r. o broni, amunicji (...) postanowił sprawdzić w drodze egzaminacyjnej, czy jest on "obznajmiony z przepisami dot. posługiwania w/wym. rodzajem broni". Organ poinformował też skarżącego (por. pismo z [...] września 2001r.), że zakres egzaminu obejmuje znajomość przepisów obowiązujących na dzień wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego wydania skarżącemu pozwolenia na broń sportową, tj. przepisów w/w ustawy z 31 stycznia 1961r. o broni, amunicji (...), przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie oraz art. art. 25, 26 i 263 kodeksu karnego.
Skarżący przystąpił do w/w egzaminu [...] września 2001r., lecz go nie zaliczył, uzyskując 5 odpowiedzi prawidłowych na 10 wymaganych. Nie zaliczył też egzaminu poprawkowego [...] października 2001r., na którym nie uzyskał żadnych punktów. Z tego powodu KP decyzją z [...] października 2001r. na podstawie w/w art.5 ust. 2 ustawy z 31 stycznia 1961r. o broni, amunicji (...), §1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 29 października 1990r. w sprawie rozciągnięcia niektórych przepisów ustawy o broni, amunicji i materiałach wybuchowych na poszczególne rodzaje broni białej oraz przedmioty, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu publicznemu (Dz. U. nr 76, poz. 451) oraz art. 104 k.p.a. "po rozpatrzeniu wniosku z dnia 16.08.1994r. o wydanie pozwolenia na posiadanie broni sportowej palnej (...)", odmówił skarżącemu wydania tego pozwolenia.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 w/w ustawy organy Milicji Obywatelskiej (obecnie Policji) wydają pozwolenia na broń, jeżeli okoliczności faktyczne, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń, uzasadniają wydanie takiego pozwolenia. Wymieniony przepis art. 5 w ust. 2 stanowi natomiast, że organ wydający pozwolenie na broń może sprawdzić, czy osoba ubiegająca się o pozwolenie jest obznajmiona z przepisami dotyczącymi obchodzenia się z daną bronią.
KGP, który rozpatrzył odwołanie Z. B. od powyższej decyzji, decyzją z [...] listopada 2001r. decyzję tę utrzymał w mocy. Wskazał, że z protokołów z czynności w postępowaniu administracyjnym z [...] września i z [...] października 2001r. wynika, że skarżący nie wykazał się znajomością przepisów dotyczących obchodzenia się z bronią sportową. Podpisując protokoły nie zgłaszał zastrzeżeń. Niedostateczna znajomość przepisów dotyczących obchodzenia się z bronią, uzasadnia odmowę wydania pozwolenia, także w sytuacji, gdy występują okoliczności faktyczne uzasadniające wydanie pozwolenia. Pytania egzaminacyjne dotyczyły znajomości przepisów o obchodzeniu się z bronią, pojęć związanych z obroną konieczną i stanem wyższej konieczności.
Z. B. zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej bezzasadność i bezprawność. Wg skarżącego została wydana z naruszeniem art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 1 w/w ustawy o broni, amunicji (...), jak również nie uwzględnia w/w trzech wyroków NSA. Skarżący zakwestionował przede wszystkim postępowanie egzaminacyjne. Jego zdaniem pytania egzaminacyjne nie dotyczyły przepisów "z zasad obchodzenia się z bronią palną sportową". Skierowanie go na ten egzamin uważa za "złośliwą zemstę Policji". W/w art. 5 ust. 2 ustawy może być stosowany w stosunku do osób, które po raz pierwszy ubiegają się o zakup i posiadanie broni. Tymczasem skarżący egzamin z zasad obchodzenia się z bronią zdawał już wielokrotnie – w czasie studiów w [...] ([...]), na egzaminie łowieckim, przy ubieganiu się o zakup broni sportowej w jednostce wojskowej, na egzaminie na instruktora strzelectwa sportowego. Poza tym pozwolenie na broń sportową otrzymał zgodnie z prawem w wojsku. Uważa, że skutkiem przejścia do rezerwy, wojskowe pozwolenie powinno być przez organy Policji "obligatoryjnie przepisane bez żadnych utrudnień". Skarżący zakwestionował też sposób przeprowadzenia egzaminu oraz zarzucił członkom komisji niekompetencję. W szczególności test egzaminacyjny nie zawierał numeru, a odpowiedzi należało wpisywać na innej kartce niezawierającej pytań. Wpisowi podlegały tam tylko numery pytań i odpowiedzi. Stwarzało to możliwość podstawienia do wpisanych odpowiedzi, każdego innego testu, sprzecznego z zakreślonymi odpowiedziami, co uczyniono w jego przypadku. Skarżący uważa, że 5 pytań w pierwszym teście i 8 pytań w drugim, było niezgodnych z wymogami ustawy o broni, amunicji (...). Nie dotyczyły one przepisów w sprawie obchodzenia się z bronią palną sportową. Nie przedstawiono mu też wykazu literatury, ustaw i rozporządzeń związanych z w/w problematyką egzaminacyjną, co uniemożliwiło przygotowanie się do egzaminu.
KGP w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że w/w pozwolenie nie zostało wydane, ponieważ skarżący dwukrotnie nie zaliczył w/w "sprawdzianu realizowanego na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy". KGP przyznał, że niektóre z zadanych w teście pytań budzą wątpliwości co do zgodności z treścią art. 5 ust. 2 ustawy.
Organ I instancji nie udzielił też skarżącemu wyczerpującej informacji co do zakresu planowanego sprawdzianu.
KGP nie zgodził się natomiast z pozostałymi zarzutami skargi, podkreślając w konkluzji, że aczkolwiek analiza sprawy "potwierdziła zaistnienie pewnych uchybień wskazanych w skardze, to jednak pozostałe zarzuty skargi nie mogą być akceptowane".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z dniem l stycznia 2004r. weszły w życie:
• ustawa z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a.,
• ustawa z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a.,
• ustawa z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę — Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr l53, poz. 1271), zwana p.w.u.p.
Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne.
W świetle art. 97 §l p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na podstawie p.s.a.
Zgodnie z art. l §l u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §l p.s.a.).
Skarga analizowana stosownie do wymienionych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na broń palną sportową zostało wszczęte w/w pismem skarżącego Z. B. z [...] lipca 1994r. i dotąd nie zostało zakończone prawomocną decyzją uprawnionego rzeczowo organu Policji. Wcześniejsze trzy decyzje ostateczne KGP odpowiednio z dnia: [...] kwietnia 1996r., [...] listopada 1997r. i [...] listopada 1999r., były uchylane kolejnymi wyrokami NSA: z 17 września 1997r., z 1 grudnia 1998r. oraz z 26 lutego 2001r. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) rozpatrując niniejszą skargę na czwartą z kolei ostateczną decyzję KGP z [...] listopada 2001r., po raz czwarty też orzeka w tej samej sprawie.
W międzyczasie zmienił się stan uregulowań prawnych problematyki, która jest przedmiotem rozstrzygnięcia w tej sprawie, a mianowicie kwestii wydania pozwolenia na broń palną sportową. Z dniem 20 marca 2000r. weszła bowiem w życie ustawa z 21 maja 1999r. o broni i amunicji (Dz. U. nr 53, poz. 549 ze zm.). Zmiana ta nie ma jednak istotnego znaczenia dla sposobu oceny prawnej tej problematyki, a w konsekwencji dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż stosownie do art. 53 tej ustawy, do niezakończonych decyzją ostateczną postępowań w sprawach pozwoleń na broń stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisy dotychczasowe to przepisy w/w ustawy z 31 stycznia 1961r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych (Dz. U. nr 6, poz. 43 ze zm.). Za granicę czasową, do której stosuje się przepisy poprzednio obowiązujące, w świetle w/w przepisu przejściowego art. 53 ustawy nowej, należy przyjąć zakończenie sprawy decyzją ostateczną. Chodzi tu nie tylko o sytuacje, gdy decyzja ostateczna w ogóle jeszcze nie była w sprawie wydana, ale i gdy wydana w sprawie decyzja bądź decyzje ostateczne, zostały wzruszone przez Sąd lub przez organ nadzorczy i postępowanie administracyjne toczy się w dalszym ciągu.
Na obecnym etapie postępowania w tej sprawie prawnym spektrum oceny zaskarżonej decyzji są cytowane wyżej przepisy art. 5 ust. 1 i 2 w/w ustawy z 31 stycznia 1961r. o broni, amunicji (...). Przepisy te stanowią bowiem materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji KGP z [...] listopada 2001r. utrzymującej w mocy pierwszoinstancyjną decyzję KP z [...] października 2001r. o odmowie wydania skarżącemu pozwolenia na broń sportową, chociaż w obu decyzjach literalnie wymieniony został jedynie art. 5 ust. 2 ustawy. Według tego przepisu, organ Policji wydający pozwolenie na broń (a podstawę prawną wydania i odmowy wydania pozwolenia stanowi art. 5 ust. 1 ustawy) może sprawdzić, czy ubiegający się o to pozwolenie "jest obznajmiony" z przepisami dotyczącymi obchodzenia się z daną bronią; w tym konkretnym przypadku – z bronią palną sportową. Potrzeba dokonania takiego sprawdzenia w każdym indywidualnym przypadku zależy od uznania organu Policji. Przepis art. 5 ust. 1 nie zawiera bowiem wymagania aby każdy ubiegający się o pozwolenie był poddany sprawdzianowi, o którym mowa w ust. 2 przepisu. Negatywny wynik sprawdzianu jest wystarczającą przesłanką uzasadniającą odmowę wydania pozwolenia. Jednak przesłanka taka może zaistnieć wyłącznie w warunkach prawidłowego przygotowania i przeprowadzenia sprawdzianu – to jest w sposób gwarantujący z jednej strony rzetelność czynności sprawdzających – odpowiednich do treści art. 5 ust. 2 ustawy, a więc w zakresie przepisów dotyczących obchodzenia się z bronią (tak jak stanowi to przepis), a z drugiej możliwość zweryfikowania sprawdzianu i jego wyników w toku czynności kontrolnych.
Nie sposób uznać, że sprawdzian, któremu został poddany skarżący w tej sprawie odpowiadał temu kryterium, skoro sam organ odwoławczy (KGP) wskazał w odpowiedzi na skargę na jego mankamenty, przyznając, że niektóre z zadanych pytań budzą wątpliwości co do zgodności z treścią art. 5 ust. 2 ustawy. Kwestia zgodności pytań sprawdzających (egzaminacyjnych) z dyspozycją art. 5 ust. 2 ustawy, który to przepis ogranicza przedmiotowe sprawdzenie do znajomości przepisów dotyczących obchodzenia się z daną bronią, jest okolicznością podstawową (z kategorii istotnych) przy ocenie prawidłowości sprawdzianu. Uzasadnione wątpliwości na tym tle (a tak jest w tej sprawie), nie pozwalają uznać wyników sprawdzianu za miarodajne dla oceny stanu znajomości przez skarżącego przepisów dotyczących obchodzenia się z bronią, gdyż tylko pytania w pełni związane z tą problematyką mogą potwierdzić bądź podważyć tę znajomość i stać się w konsekwencji przesłanką udzielenia bądź odmowy udzielenia pozwolenia na broń, w sytuacji gdy uprawniony organ zdecyduje się poddać ubiegającego się o broń sprawdzianowi. Zdaniem Sądu nawet częściowa niezgodność pytań z dyspozycją art. 5 ust. 2 ustawy, nie pozwala uznać sprawdzianu za prawidłowo przeprowadzony. Aczkolwiek KGP (nadmieniając również o nieudzieleniu skarżącemu wyczerpującej informacji co do zakresu planowanego sprawdzianu i rozbieżności między udzieloną informacją w tym względzie, a stanem faktycznym) nie sprecyzował wyczerpująco na czym niezgodność ta polegała, jednak stanowisko to koresponduje z twierdzeniami skarżącego, który z owej niezgodności uczynił koronny zarzut w sprawie podjętego rozstrzygnięcia. Nadto zarzucił organowi Policji manipulowanie materiałami egzaminacyjnymi, podnosząc m.in. nieoznaczenie zestawów pytań (testów) numerami, co umożliwiało ich podmianę. Nie przesądzając bynajmniej kwestii, czy zarzut manipulacji jest prawdziwy, Sąd zwraca jednak uwagę, że według znajdujących się w aktach sprawy kart egzaminacyjnych numer testu należy "wpisać po egzaminie", natomiast na karcie egzaminacyjnej egzaminu poprawkowego z [...] października 2001r. znajdują się adnotacje (uwagi) o niezgodności zadanych pytań z warunkami egzaminu. Na rozprawie przed Sądem w dniu 23 kwietnia 2004r. skarżący oświadczył, że naniósł uwagi na karcie egzaminacyjnej w czasie egzaminu. Uwagi te przeczą stwierdzeniu KGP zawartemu w zaskarżonej decyzji, że podpisując protokoły egzaminacyjne skarżący "nie zgłaszał do nich żadnych uwag ani zastrzeżeń", albowiem karta egzaminacyjna znajduje się na odwrocie pierwszej strony protokołu, stanowiąc tym samym jego istotny składnik. Sam protokół – według tego oświadczenia – skarżący podpisał zaś przed przystąpieniem do egzaminu. W każdym bądź razie kwestie oznaczenia testów, kart egzaminacyjnych oraz poczynionych na w/w karcie z [...] października 2001r. uwag, wymagają precyzyjnego wyjaśnienia w toku ponownego rozpatrywania tej sprawy. Materiały przedstawione Sądowi w obecnym ich stanie, uniemożliwiają jednoznaczną i pozbawioną wszelkich wątpliwości ocenę ich przez Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Sprawdzenie znajomości przepisów dotyczących obchodzenia się z bronią, w świetle w/w art. 5 ust. 2 ustawy mieści się w kategoriach uznania administracyjnego. Przyznanie tego uprawnienia organowi Policji ("organ ... może sprawdzić...") nie oznacza jednak całkowitej dowolności postępowania organu w tym zakresie. Oprócz obowiązku prawidłowego przeprowadzenia czynności sprawdzających, co jest warunkiem skuteczności sprawdzenia, w sensie prawnych konsekwencji jego wyników, organ winien podać motywy swego działania, zwłaszcza gdy sprawdzenie dotyczy osoby, która jak wskazał NSA w w/w wyroku z 17 września 1997r. była wcześniej wieloletnim posiadaczem broni sportowej. Nadto legitymuje się kwalifikacjami instruktora strzelectwa sportowego. Umotywowanie tego sprawdzenia jest też o tyle istotne, że w w/w wyroku NSA z 26 lutego 2001r. Sąd ten wyraźnie stwierdził, że jeżeli okaże się, że skarżący uzyskał uprawnienia instruktora sportu strzeleckiego, organ policyjny będzie obowiązany udzielić mu pozwolenia na broń sportową, niezależnie od tego, czy nadal zajmuje się nauczaniem z przedmiotów związanych z przysposobieniem obronnym. Instruktor sportu strzeleckiego w klubie sportowym lub stowarzyszeniu strzeleckim nabywa prawo do uzyskania pozwolenia na broń sportową (por. wyrok NSA z 26 października 2000r. – sygn. akt III SA 2854/99). Nadto Sąd przypomniał, że decyzja w przedmiocie wydania pozwolenia na broń nie jest decyzją uznaniową, tylko ma charakter tzw. decyzji związanej, co oznacza że organ obowiązany jest wydać pozwolenie w razie zaistnienia faktycznoprawnych podstaw w tym względzie.
Rację ma KGP, stwierdzając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że niedostateczna znajomość przepisów dotyczących obchodzenia się z bronią uzasadnia odmowę wydania pozwolenia, także w sytuacji gdy występują okoliczności faktyczne uzasadniające jego wydanie. Jednak przy niezmienionych okolicznościach faktycznych sprawy, brak motywów w/w sprawdzenia, dodatkowo niejasności na tle jego przeprowadzenia, a tym samym skuteczności, mogą uzasadniać zarzut nieuwzględniania przez organy Policji (czy wręcz ignorowania) orzeczeń sądowych, zwłaszcza że chodzi tu o trzy wcześniejsze kolejne wyroki NSA (por. część historyczną uzasadnienia i akta administracyjne sprawy), w których Sąd szczegółowo określił uchybienia w postępowaniu na poszczególnych etapach sprawy, dając za każdym razem jasny wyraz swego stanowiska.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że stosownie do art. 30 ustawy z 11 maja 1995r. o NSA (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.), obowiązującej w datach w/w wyroków, późniejszych decyzji oraz w dacie wydania zaskarżonej decyzji KGP z [...] listopada 2001r. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Obecnie obowiązująca w/w ustawa z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.s.a.) stanowi w art. 153, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W swojej istocie powtarza więc wcześniejszą zasadę w tym względzie.
Komendant Główny Policji (KGP) rozpoznając na skutek niniejszego wyroku ponownie sprawę w drugiej instancji, przede wszystkim ma obowiązek wykonania swoich powinności w charakterze organu odwoławczego. Obowiązany jest przy tym wziąć pod uwagę powyższe zastrzeżenia Sądu do dotychczasowego procedowania w sprawie i wyciągnąć z nich należyte wnioski. W tym kontekście Sąd szczególnie mocno podkreśla, że w okolicznościach faktycznych tej sprawy oraz w stopniu jej prawnego skomplikowania, nie ma usprawiedliwienia tego, że od około 10-ciu lat wniosek skarżącego o wydanie pozwolenia na broń sportową nie jest załatwiony decyzja ostateczną, która mogłaby być zaakceptowana w administracyjnym toku instancji i przez Sąd.
Z tych wszystkich względów, uznając, że w sprawie doszło do naruszenia w szczególności przepisów art. 7, 8, 77 §1 i 107 §1 i 3 k.p.a., na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.