III SA 3477/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-06-02
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyodszkodowaniezakaz konkurencjizwolnienie podatkowenadpłataprawo pracykodeks cywilnyNSAWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji, uznając je za zwolnione z opodatkowania na podstawie uchwały NSA.

Skarżący G. P. domagał się stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji, które otrzymał po rozwiązaniu umowy o pracę. Izba Skarbowa odmówiła, uznając kwotę za podlegającą opodatkowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby, opierając się na uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego, która stwierdziła, że odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji były w 2000 roku wolne od podatku dochodowego.

Sprawa dotyczyła skargi G. P. na decyzję Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego odmawiającą stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2000. Skarżący wniósł o stwierdzenie nadpłaty w związku z otrzymaniem odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji po rozwiązaniu umowy o pracę. Izba Skarbowa uznała, że odszkodowanie to, będące w istocie odprawą umowną, podlegało opodatkowaniu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2003 roku (sygn. akt FPS 9/03), uznał skargę za zasadną. Uchwała ta rozstrzygnęła, że odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji, o którym mowa w Kodeksie pracy, było w 2000 roku wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd podkreślił, że przepis ten nie wyłączał odszkodowań z tytułu zakazu konkurencji z opodatkowania, a za odszkodowania wypłacane na podstawie przepisów prawa należało uznać te, których źródłem jest przepis prawa, niezależnie od bezpośredniego tytułu wypłaty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji było wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na uchwale NSA FPS 9/03, która stwierdziła, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 updof nie wyłączał odszkodowań z tytułu zakazu konkurencji z opodatkowania, a za odszkodowania wypłacane na podstawie przepisów prawa należało uznać te, których źródłem jest przepis prawa, niezależnie od bezpośredniego tytułu wypłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw są wolne od podatku dochodowego, z wyjątkiem odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę oraz odpraw wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji nie było objęte tymi wyjątkami.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 9

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 12 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 32

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p. art. 1011 § 1

Kodeks pracy

k.p. art. 1013

Kodeks pracy

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym art. 49 § 2

k.p. art. 1012

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji jest wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., zgodnie z uchwałą NSA FPS 9/03.

Odrzucone argumenty

Izba Skarbowa argumentowała, że odszkodowanie było odprawą umowną podlegającą opodatkowaniu, ponieważ jego podstawą była umowa, a nie przepis prawa.

Godne uwagi sformułowania

za odszkodowania wypłacane na podstawie przepisów prawa w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należało uznać takie odszkodowania, których źródłem jest przepis prawa, niezależnie od tego, że bezpośrednim tytułem wypłaty odszkodowania była umowa, wyrok sądu lub decyzja innego organu państwa.

Skład orzekający

Bogdan Lubiński

przewodniczący

Bogusław Dauter

sprawozdawca

Jolanta Sokołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. w zakresie zwolnienia od podatku odszkodowań z tytułu zakazu konkurencji, zwłaszcza w kontekście uchwały NSA FPS 9/03."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2000 roku i interpretacji przepisów sprzed późniejszych zmian legislacyjnych. Wartość precedensowa wynika z powołania się na uchwałę NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego z odszkodowaniami i zakazem konkurencji, a jej rozstrzygnięcie opiera się na ważnej uchwale NSA, co czyni ją interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i pracy.

Czy odszkodowanie za zakaz konkurencji jest wolne od podatku? WSA opiera się na uchwale NSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA 3477/01 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-06-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogdan Lubiński /przewodniczący/
Bogusław Dauter /sprawozdawca/
Jolanta Sokołowska
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Dnia 2 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia NSA Bogusław Dauter (spr.), Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Michał Gwardyś, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2004 roku sprawy ze skargi G. P. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia listopada 2001 Nr IS w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych 1. Uchyla zaskarżoną decyzję; 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
Uzasadnienie
Powołując się na art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku
o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 roku Nr 14, poz. 176,
z późn. zm.), Izba Skarbowa w W. wydaną dnia [...] listopada 2001 roku decyzją nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty przez skarżącego G. P. w podatku dochodowym za rok 2000. O jej stwierdzenie skarżący wniósł pismem z dnia 14 grudnia 2000 roku, w związku z zaliczkowym pobraniem przez NFI P. S.A. kwoty od wypłaconego odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji po rozwiązaniu, w dniu 29 lutego 2000 roku, umowy o pracę z tą spółką.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Izba Skarbowa stwierdziła, że w świetle przytaczanego powyżej przepisu wyłączone z opodatkowania są jedynie odszkodowania otrzymane na mocy obowiązujących przepisów prawa i to rzędu ustawowego. Natomiast podstawą wypłaty odszkodowania skarżącemu było postanowienie umowne, ustanowione treścią zawartej w dniu 30 listopada 1998 roku umowy o pracę w ramach swobodnego kształtowania stosunku zobowiązaniowego
i miała ona formę odprawy, nie zaś pokrycia (wynagrodzenia) realnej szkody.
W związku z powyższym Izba Skarbowa uznała, że wypłacona przez pracodawcę kwota podlegała opodatkowaniu na podstawie art. 9 w związku z art. 10 ust. 1
i art. 12 ust. 1 cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
a działania płatnika w stosunku do wypłaconego dodatkowo wynagrodzenia były zgodne z art. 32 tej ustawy.
Na decyzję Izby Skarbowej G. P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i art. 361 Kodeksu cywilnego poprzez ich błędną interpretację oraz art. 7, art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nienależne i nierzetelne przedstawianie okoliczności faktycznych i prawnych. Dodatkowo skarżący podkreślił, że paragraf 9 ust. 3 umowy o pracę z dnia
30 listopada 1998 roku, przewidujący "odprawę pieniężną", był w istocie umową
o zakazie konkurencji, w rozumieniu art. 1011 § 1 i spełnia wymóg art. 1013 Kodeksu pracy.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi.
Działając w niniejszej sprawie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i zasługuje w pełni na uwzględnienie.
Orzekając w niniejszej sprawie Sąd miał na uwadze treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2003 roku, sygnatura akt FPS 9/03,
w której Sąd rozstrzygnął następującą wątpliwość prawną, przekazaną przez skład orzekający NSA w trybie art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.): "Czy w 2000 r. odszkodowanie, o którym mowa w przepisach rozdziału IIa Działu IV Kodeksu Pracy było wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie
art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) w związku ze zmianą tego przepisu dokonanego art. 1 ust. 1 pkt 17 u.t.a. i art. 8 ustawy z dnia 9 listopada
2000 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 204, poz. 2104)?" Dokonując oceny powyższej kwestii skład siedmiu sędziów NSA stwierdził, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 1012 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku – Kodeks pracy (Dz. U. z 1988 r.
Nr 21, poz. 94 ze zm.), było w 2000 r. wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako wolne od podatku dochodowego określał odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw, z wyjątkiem:
a) przewidzianych w prawie pracy odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, b) odpraw wypłacanych na podstawie przepisów
o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy
z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Podkreślono przy tym, że cytowany przepis ani nie wskazywał odszkodowań z tytułu zakazu konkurencji w katalogu wyjątków objętych obowiązkiem podatkowym, ani nie precyzował jakie "inne ustawy" stanowią źródło odszkodowań zwolnionych od podatku, zaś szczegółowo przedstawiona w uzasadnieniu uchwały wykładnia przepisu, przeprowadzona
w odniesieniu do przepisów powiązanych, doprowadziła do konstatacji, że za odszkodowania wypłacane na podstawie przepisów prawa w rozumieniu
art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należało uznać takie odszkodowania, których źródłem jest przepis prawa, niezależnie od tego, że bezpośrednim tytułem wypłaty odszkodowania była umowa, wyrok sądu lub decyzja innego organu państwa.
Rozpatrując sprawę niniejszą Sąd w pełni podzielił stanowisko przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny w zacytowanej uchwale, odnosząc je bezpośrednio do analizowanego stanu faktycznego. W związku z powyższym,
w oparciu o treść art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw.
z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI