III SA 3405/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-06-03
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od spadkównieruchomośćmasa spadkowabezprzedmiotowość postępowaniadekret warszawskiwłasność gruntupostanowienie o stwierdzeniu nabycia spadkuOrdynacja podatkowa

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Izby Skarbowej o umorzeniu postępowania podatkowego w sprawie podatku od spadków i darowizn, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na brak nabycia nieruchomości w spadku.

Skarżący T. S. zaskarżył decyzję Izby Skarbowej o umorzeniu postępowania podatkowego w sprawie podatku od spadków i darowizn po rodzicach, dotyczącego nieruchomości. Organ podatkowy uznał postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ nieruchomość, mimo że wskazana w zeznaniu spadkowym, nie wchodziła w skład masy spadkowej z uwagi na jej przejęcie na własność Skarbu Państwa na mocy dekretu z 1945 r. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych.

Sprawa dotyczyła skargi T. S. na decyzję Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzje Urzędu Skarbowego umarzające postępowanie w przedmiocie podatku od spadków i darowizn po zmarłych rodzicach. Przedmiotem sporu była nieruchomość w Warszawie, która według zeznania podatkowego miała stanowić jedyny składnik masy spadkowej. Organy podatkowe uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ nieruchomość ta, na mocy dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, przeszła na własność gminy, a następnie Skarbu Państwa, co oznaczało, że spadkobiercy nie nabyli jej w drodze spadku. Skarżący argumentował, że postanowienie sądu stwierdzające nabycie spadku obejmuje również tę nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że postępowanie podatkowe było bezprzedmiotowe, ponieważ brak było podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Sąd podkreślił, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku nie przesądza o składnikach masy spadkowej, a kluczowe znaczenie miały zebrane przez organy podatkowe materiały dowodowe wskazujące na zmianę własności nieruchomości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie jest bezprzedmiotowe, ponieważ brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro nieruchomość przeszła na własność Skarbu Państwa na mocy dekretu z 1945 r. i nie została nabyta przez spadkobierców, to brak jest przedmiotu opodatkowania, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.s.d. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn

Ordynacja podatkowa art. 208 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dz. U. Nr 50, poz. 279 art. 1

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

k.c. art. 922 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 1025 § § 1

Kodeks cywilny

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 50, poz. 279 art. 8

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 art. 214 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość nie stanowiła własności spadkodawców w chwili ich śmierci z uwagi na jej przejęcie na własność Skarbu Państwa na mocy dekretu z 1945 r., co czyni postępowanie podatkowe bezprzedmiotowym.

Odrzucone argumenty

Postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku obejmuje wskazaną nieruchomość. Organ podatkowy I instancji nie ustosunkował się do zarzutów odwołania. Decyzja Izby Skarbowej nie spełnia wymogów uzasadnienia.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy postępowanie podatkowe należy uznać za bezprzedmiotowe brak przedmiotu stosunku prawnego sprowadzającego się do ustalenia zobowiązania podatkowego postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku nie mogło stanowić podstawy do zaliczenia wskazanych w zeznaniach praw majątkowych do masy spadkowej

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Niezgódka-Medek

członek

Sylwester Golec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezprzedmiotowości postępowania podatkowego w kontekście braku nabycia przedmiotu opodatkowania w spadku, zwłaszcza w przypadku nieruchomości objętych dekretami nacjonalizacyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami z okresu powojennego i ich wpływem na własność nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii podatku od spadków i darowizn w kontekście historycznych przepisów dotyczących własności gruntów w Warszawie, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i nieruchomościach.

Nieruchomość przejęta przez państwo – czy można od niej zapłacić podatek od spadku?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA 3405/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Niezgódka-Medek
Sylwester Golec
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Rudowski (spr.), Asesor WSA Sylwester Golec,, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Protokolant Maciej Kurasz, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2004 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2002 Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie o podatek od spadków i darowizn oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2002r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 11997r. Nr 16, poz. 89 ze zm.) Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy dwie decyzje Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2002r. Nr [...] umarzające postępowanie w przedmiocie ustalenia podatku od spadków i darowizn po zmarłym w dniu [...] maja 1966r. J. S. i po zmarłej w dniu [...] kwietnia 1992r. A. S.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że na mocy prawomocnego postanowienia Sądu [...] Wydział Cywilny z dn. [...]-07-2000 r. Sygn. akt [...] spadek po zmarłym w dniu [...]-05-1966 r. J. S. nabyli, na podstawie ustawy – żona A. S. oraz dzieci T. S. i N. B. – w 1/3 części każde z nich; oraz że spadek po zmarłej w dn. [...]-04-1992 r. A. S. nabyły na podstawie ustawy dzieci – T. S. i N. B.- w 1/2 części każde z nich.
W dn. 09-08-2001 r. spadkobiercy złożyli w Urzędzie Skarbowym W. wspólne zeznanie podatkowe zgłaszając do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, jako jedyny składnik masy spadkowej, zabudowaną dwoma parterowymi budynkami nieruchomość o pow. 680 m2, poł. w W. przy ul. [...]. Do zeznania zostały dołączone dokumenty, w świetle których prawo własności tej nieruchomości przysługiwało kolejno: małżonkom A. i J. S, na podstawie umowy sprzedaży z dn. 20-05-1926 r. /zaświadczenie z Sądu [...] dla W. o nieczytelnym numerze i dacie/, następnie - Skarbowi Państwa na mocy art. 1 dekretu z dn. 26-10 -1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów położonych w granicach administracyjnych m. st. Warszawy /zaświadczenie z Państwowego Biura Notarialnego z dn. [...]-04-1984 r. Nr [...]. Zaś obecnie, jak wynika z treści zaświadczenia wydanego w dn. [...]-10-2001 r. przez Wydział Geodezji Urzędu Gminy W. /nr [...]/ nieruchomość ta znajduje się w zarządzie Gminy W.
Jednocześnie, z akt tych spraw wynika, że T. S. przynajmniej od 1999 r. uiszcza podatek od nieruchomości, wymierzany przez Gminę W. dla zabudowanej nieruchomości poł. przy ul. [...] oraz, że w dn. [...]-10-2001 r. Wojewoda [...] wydał decyzję Nr [...] utrzymująca w mocy zaskarżoną przez T. S. decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...]-08-2001 r. Nr [...], na mocy której odmówiono T. S. zwrotu budynku mieszkalnego poł. przy ul [...] oraz ustanowienia prawa użytkowania wieczystego działki gruntu w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości.
Organ podatkowy I instancji decyzjami z dnia [...] czerwca umorzył postępowania podatkowe w sprawach podatków od spadków po zmarłych – J. S. i A. S. z uwagi na ich bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu rozstrzygnięć stwierdzono m.in., że "...nie nastąpił zwrot majątku przejętego na rzecz Skarbu Państwa dekretem z dnia 26-10-1945 r."
T. S. złożył, w terminie odwołanie od tej decyzji. Argumentując, że "akta sprawy nieruchomości [...] w dniu 30-11-2001 r. zostały przekazane do Sądu Administracyjnego celem ustalenia stanu prawnego nieruchomości.../sprawa o sygn. akt I SA 3245/01/ i, co za tym idzie "wystawienie przez Urząd Skarbowy decyzji, którymi umarza postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wymiaru podatku od spadku jest bezpodstawne" – domagał się uchylenia obu rozstrzygnięć organu podatkowego I instancji.
Nie podzielając tej argumentacji Izba Skarbowa w W. wyjaśniła, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn opodatkowaniu tym podatkiem podlegało nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy i praw w drodze spadku lub darowizny.
Okoliczność w postaci uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego prawa spadkobierców do spadku rodziło skutek w postaci powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn /zgodnie z art. 6 ust. 4/ oraz stanowił konieczną ale nie jedyną przesłankę do ustalenia zobowiązania podatkowego w tym podatku. Prawomocne postanowienie Sądu [...] dla W. [...] Wydział Cywilny z dn. [...]-07-2000 r. Sygn. akt [...] określa jedynie krąg osób uprawnionych do spadku po zmarłych J. i A. S. Dopiero określenie składników masy spadkowej oraz ich wartości, dokonywane w toku postępowania podatkowego przed urzędem skarbowym stanowi podstawę do ustalenia zobowiązania podatkowego spadkobiercy w podatku od spadków i darowizn.
Biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w aktach spraw stwierdzono że spadkodawcom w chwili ich śmierci nie przysługiwało prawo własności nieruchomości poł. w W., przy ul. [...]. Jak wynika bowiem z treści uzasadnienia decyzji nr [...] wydanej przez Wojewodę [...] w dniu [...]-10-2001r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...]-08-2001 r. Nr [...] oraz z pisma Starostwa Powiatu [...] z dnia [...]-06-2002 r. Nr [...] nieruchomość poł. przy ul. [...] została objęta zakresem działania dekretu z dnia 26-10-1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) co spowodowało przejście tej nieruchomości na własność gminy m. [...] W. Obecnie zaś, przedmiotowa nieruchomość na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2000r. Nr [...] pozostaje własnością Skarbu Państwa.
W tej sytuacji w sprawie istniały przesłanki do umorzenia postępowania określone w art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. O bezprzedmiotowości postępowania świadczyło to, że spadkobiercy nie nabyli w spadku po zmarłych rodzicach własności nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. Brak zatem było podstaw do ustalenia podatku od spadków i darowizn.
Za nie zasługujące na uwzględnienie uznano również zarzuty odwołania dotyczące konieczności zawieszenia postępowania z uwagi na zaskarżenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2001r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rozstrzygnięcie w tej sprawie mogło będzie uzasadniać wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez T. S. domagając się uchylenia tej decyzji ponowiono zarzut, iż w sprawie brak było przesłanek do umorzenia postępowania na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Powołując się na treść postanowienia Sądu [...] dla W. [...] Wydz. Cywilny z dnia [...] lipca 2000r. Sygn. akt [...] wyjaśniono, że przyznając w tym orzeczeniu prawo do spadku po zmarłych rodzicach, Sąd przyznał tym samym prawo spadkobiercom do nieruchomości przy ul. [...]. Zarzucono ponadto, iż przekazując odwołanie organu I instancji nie zastosował się do dyspozycji art. 227 Ordynacji podatkowej i nie ustosunkował się do treści podniesionych zarzutów. Z kolei decyzja Izby Skarbowej nie odnosząc się do tych zarzutów nie spełnia wymogów określonych w art. 210 § 6 Ordynacji podatkowej.
Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje:
Na etapie postępowania przed sądem administracyjnymi przedmiotem sporu pomiędzy skarżącym, a Izbą Skarbową w W. w rozpoznawanej sprawie pozostała kwestia dopuszczalności umorzenia postępowania wszczętego wobec złożenia zeznania podatkowego zawierającego zgłoszenie do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn nabytej w drodze spadku nieruchomości o powierzchni 680m2 położonej w W. przy ul. [...] zabudowanej dwoma parterowymi budynkami.
Dlatego też w pierwszej kolejności Sąd ocenił, czy w świetle przepisu art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) istniały podstawy do umorzenia postępowania podatkowego.
Zgodnie z powołanym przepisem gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe organ podatkowy wydaje decyzję o umorzenie postępowania". W świetle tego przepisu jedyną przesłanką obligatoryjnego umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość. Postępowanie podatkowe należy uznać za bezprzedmiotowe, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy ( por. : wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r. Sygn. akt SA/Łd 2424/94 publ. ONSA 1996 r. nr 2, poz. 80). Przyczyny tak rozumianej bezprzedmiotowości postępowania mogą być różne. Wchodzą tutaj w grę zarówno zdarzenia faktyczne jak i prawne. Charakter jednak przyczyn powodujących bezprzedmiotowość postępowania nie ma znaczenia, bowiem powołany przepis nakazuję umorzenie postępowania gdy stało się ono " z jakichkolwiek przyczyn " bezprzedmiotowe ( por. : B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska "Ordynacja podatkowa – Komentarz" Wyd. TNOiK Toruń 2002, str. 688-961).
Na gruncie omawianego przepisu postępowanie uznaje się za bezprzedmiotowe gdy brak jest podstaw faktycznych lub prawnych do prowadzenia postępowania podatkowego, czyli że od początku nie istnieje przedmiot tego postępowania (por. również komentarz do przepisu art. 105 § 1 k.p.a. w brzmieniu tak jak przepis art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej – Z. Janowicz – Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz Wyd. Naukowe PWN – Warszawa Poznań 1995r. str. 255 oraz B. Adamiak, J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Wyd. C.H. Beck 2004r. str. 476-481). Bezprzedmiotowość postępowania, o której stanowi przepis art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty.
Przyczyny tak rozumianej bezprzedmiotowości postępowania mogą dotyczyć zarówno podmiotu, jak i przedmiotu stosunku prawnego. W rozpoznawanej sprawie przyczyny bezprzedmiotowości postępowania należało upatrywać w przedmiocie stosunku prawnego sprowadzającego się do ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. W takiej sytuacji brak przedmiotu stosunku prawnego sprowadzał się do wykazania, że nie istniała sprawa podatkowa, która mogłaby stanowić przedmiot rozstrzygnięcia.
Najczęstszą przyczyną tak rozumianej bezprzedmiotowości postępowania podatkowego jest brak przedmiotu regulacji w drodze decyzji podatkowej (por. B. Brzeziński (...) op. cit. str. 689).
W sprawach dotyczących wymiaru podatku w ten sposób rozumiana bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wtedy, gdy brak jest zobowiązania podatkowego, które miałoby zostać skonkretyzowane w decyzji podatkowej. Dotyczy to m. in. takich sytuacji gdy zobowiązanie podatkowe powstaje na skutek doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej) i przepisy prawa podatkowego nakładając na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a organ podatkowy stwierdzi, że zobowiązanie podatkowe w ogóle nie zaistniało. O takiej sytuacji można mówić wówczas gdy pomimo tego, iż nie istniał obowiązek podatkowy złożona została deklaracja podatkowa stanowiąca podstawę wszczęcia postępowania, w wyniku którego nie mogło jednak dojść do ustalenia zobowiązania podatkowego.
Wbrew zarzutom podniesionym w złożonej skardze taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.
Powołując się bowiem na treść przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 1997r. Nr 16, poz. 89 ze zm.) skarżący wspólnie z N. B. złożył w dniu 9 sierpnia 2001r. w Urzędzie Skarbowym W. dwa zeznania podatkowe o nabyciu majątku w drodze spadku po A. S. zmarłej w dniu [...] kwietnia 1992r. oraz J. S. zmarłym w dniu [...] maja 1966r. W zeznaniu wskazano nabycie w drodze spadku nieruchomości zabudowanej dwoma budynkami parterowymi o powierzchni 680m2 położonej przy ul. [...] w W.
Ustawa o podatku od spadków i darowizn w rozdziale pierwszym poświęconym przedmiotowi opodatkowania, określając co podlega podatkowi od spadków i darowizn powołuje między innymi nabycie przez osoby fizyczne własność rzeczy znajdujących się na terytorium kraju lub praw majątkowych wykonywanych w kraju w drodze spadku (art. 1 ust. 1). Podatek od spadków i darowizn jest typowym podatkiem majątkowym obciążającym przyrost majątku osiągnięty w sposób nieodpłatny. Przedmiotem opodatkowania jest nieodpłatne nabycie rzeczy lub praw majątkowych między innymi "w drodze spadku". Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (tzw. czysta wartość), przy czym uzyskany "w drodze spadku" przyrost majątku (własność rzeczy i praw majątkowych) stanowi dla tego podatku wyodrębnioną (jedyną) podstawę (por. uchwała składu Izby Administracyjnej i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 4 stycznia 2001r. Sygn. akt III ZP 26/00 publ. OSNP z 2001r. Nr 14, poz. 455).
Pomimo tego, iż ustawa o podatku od spadków i darowizn posługuje się terminologią źródeł nabycia własności rzeczy i praw majątkowych bez zachowania dosłowności odpowiednich instytucji prawa cywilnego, to należy przyjąć, iż określenie w art. 1 ust. 1 pkt 1 "tytułem spadku" oznacza spadek jako zbiór praw i obowiązków zmarłego (art. 922 k.c.). Aby zatem po stronie spadkobierców powołanych do spadku powstał obowiązek w podatku od spadków i darowizn (art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn) muszą istnieć rzeczy lub prawa majątkowe stanowiące spadek w rozumieniu art. 922 k.c. Należy mieć bowiem na uwadze to, że przepisy księgi IV – "Spadki" Kodeksu cywilnego wyraźnie stanowią, że prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób spadkobierców (art. 922 § 1 w związku z art. 926 oraz art. 931 i nast., względnie art. 941 i nast. k.c.).
Przeprowadzone przez organ podatkowy I instancji postępowanie podatkowe nie potwierdziło, iż wskazane w złożonych zeznaniach prawa majątkowe mogły być przedmiotem nabycia w drodze spadku po zmarłych A. S. i J. S. Nieruchomość gruntowa zabudowana położona w W. przy ul. [...] opisana wg wykazu hipotecznego księgi wieczystej nieruchomości "K." hp. [...] jako reszta działki oznaczonej nr [...] o powierzchni 149 sążni kw (ok. 678 m2) stanowiąca własność J. i A. S., została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na podstawie art. 1 powołanego dekretu grunt tej nieruchomości przeszedł z dniem 21 listopada 1945r. na własność gminy m. [...] W.
Właściciele nieruchomości nie złożyli w trybie art. 7 ust. 1 dekretu wniosku o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy, prawa zabudowy lub prawa własności czasowej do gruntu. Wobec nie złożenia wniosku budynki położone na tym gruncie przeszły na podstawie art. 8 dekretu na własność gminy m. [...] W.
Również poprzedni właściciele (J. i A. S.) ani ich następcy prawni – spadkobiercy nie zgłosili wniosków o zwrot budynków i ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu w trybie i terminach określonych w przepisach uchwały Nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m. st. Warszawy w wieczyste użytkowanie (M.P. Nr 6, poz. 18) oraz przepisach art. 82 ust. 2-5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991r., Nr 30, poz. 127 ze zm.). Termin ten upływał w dniu 31 grudnia 1988r. Z tego względu Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2001r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 214 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543) odmówił skarżącemu zwrotu budynków i ustanowienia prawa wieczystego użytkowania gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] października 2001r. Nr [...]. W dacie otwarcia spadku nieruchomość ta stanowiła własność Skarbu Państwa i z tego względu nie mogła stanowić spadku po zmarłych A i J. S.
Ustalenia poczynione w tym zakresie przez organy podatkowe opierały się na wyjaśnieniach przedstawionych w piśmie Starostwa Powiatu [...] dnia [...] czerwca 2002r. Nr [...] – organu właściwego w sprawach dotyczących gospodarki nieruchomościami Skarbu Państwa. W tej sytuacji organ podatkowy nie był uprawniony do poczynienia w tym zakresie samodzielnych ustaleń, które mogły podważyć treść przekazanej informacji. Skoro zatem nie istniał przedmiot opodatkowania wskazany w złożonych zeznaniach, a w toku prowadzonego postępowania nie ustalono innych rzeczy i praw majątkowych, które objęte były spadkiem po zmarłych A. i J. S., to wszczęte postępowanie jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu stosownie do omówionych zasad wynikających z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.
Powoływane przez skarżącego postanowienie Sądu [...] dla W. z dnia [...] lipca 2000r. Sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po A. i J. S. nie mogło stanowić podstawy do zaliczenia wskazanych w złożonych zeznaniach praw majątkowych do masy spadkowej. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 1025 § 1 k.c. Zgodnie z tym przepisem Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Postępowanie sądowe wszczęte na wniosek osoby zainteresowanej ogranicza się do zbadania przez Sąd, kto jest spadkobiercą i toczy się stosownie do przepisów art. 669-679 k.p.c. W postanowieniu wydanym na tej podstawie sąd ogranicza się do wskazania spadkodawcy i wszystkich spadkobierców, którym w danym wypadku spadek przypada, jak również wysokość ich udziałów. W postanowieniu tym sąd nie wymienia składników majątkowych spadku (poza gospodarstwem rolnym). Z tego względu postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłych A. i J. S. nie mogło zostać uznane za rozstrzygające o tym, iż do tego spadku należało zaliczyć wskazaną w zeznaniach nieruchomość zabudowaną dwoma budynkami. W tym bowiem zakresie rozstrzygające znaczenie miały zebrane przez organy podatkowe materiały dowodowe przedstawione przez właściwe organy administracji publicznej.
Z tego względu za pozbawiony uzasadnienia należało uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisu art. 122 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe podjęły bowiem niezbędne działania w celu wyjaśnienia sprawy, a podjęte rozstrzygnięcie oparły na całości zebranego materiału dowodowego.
Wpływu na wynik sprawy nie mogło też mieć zarzucone w skardze nie wypełnienie obowiązków organu podatkowego I instancji określonych w art. 227 § 2 Ordynacji podatkowej. Powołany przepis nakłada na organ pierwszej instancji obowiązek ustosunkowania się do przedstawionych przez stronę zarzutów i przekazania swojego stanowiska organowi wyższej instancji wraz z odwołaniem i aktami sprawy. Uregulowanie to z jednej strony zapewnia organowi I instancji obronę swojego stanowiska jak również odniesienie się do zarzutów odwołania. Organ odwoławczy nie jest związany tym stanowiskiem, które w takiej sytuacji może zostać uznane za część składową materiału dowodowego. Z akt sprawy wynika, iż przekazując odwołanie w piśmie z dnia [...] października 2002r. Nr [...] organ pierwszej instancji przedstawił swoje stanowisko w sprawie złożonego odwołania, które uzasadnił podtrzymując swoją dotychczasową ocenę. Wypełnił tym samym obowiązek wynikający z treści powołanego przepisu art. 227 § 2 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji zastrzeżenia co do treści przedstawionego wniosku przez ten organ mogły być wyłącznie przedmiotem oceny przez organ odwoławczy, który jak wcześniej wyjaśniono nie był nim związany. Podnoszone w skardze braki w uzasadnieniu tego stanowiska polegające na nie ustosunkowaniu się do wszystkich zarzutów odwołania w tej sytuacji nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Wobec braku zatem przesłanek do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), ją oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI