III SA 3390/00

I SA/Łd 57/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Cezary Koziński /sprawozdawca/
Paweł Janicki /przewodniczący/
Piotr Kiss
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA P. Janicki, Sędzia NSA P. Kiss, Asesor WSA C. Koziński (spr.), Protokolant J. Wegner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia istnienia nadpłaty w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 710 zł (siedemset dziesięć zł) tytułem zwrotu kosztów sądowych; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
W dniu 1 lutego 1997 r. na przejściu granicznym w S. Pan M. P. zgłosił do odprawy celnej samochód osobowy marki BMW wyprodukowany w 1996 r. Jako dowód zakupu pojazdu przedstawił rachunek z dnia [...] 1997 r., wystawiony przez firmę A z ceną 8.900,- DM. W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez funkcjonariuszy celnych ujawniono niemiecki dowód odprawy celnej wywozowej w/w pojazdu, z określeniem wartości tego pojazdu na kwotę 17.600,- DM.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Urząd Celny w L. objął samochód marki BMW, zakupiony w Niemczech przez Pana M. P., procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym i wyliczył cło przywozowe w kwocie 11.223,50 zł, podatek akcyzowy w kwocie 6.493,70 zł oraz podatek od towarów i usług w kwocie 10.952,50 zł.
W dniu 13 kwietnia 1999 r. Pan M. P., na poczet należności publicznoprawnych określonych w decyzji Urzędu Celnego w L., dokonał wpłaty kwoty 18.677,10 zł, natomiast pozostałą kwotę (10.000,- zł) tych należności pokryto z zabezpieczenia dokonanego przez organ celny.
Po rozpoznaniu odwołania od decyzji Urzędu Celnego w L., decyzją z dnia [...] nr [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił w całości decyzję organu celnego pierwszej instancji z dnia [...] nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie.
Dyrektor Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia [...] nr [...] orzekł o dokonaniu zwrotu cła w kwocie 11.223,50 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, liczonymi od dnia 13 kwietnia 1999 r.
W dniu 20 września 2000 r. skarżący złożył wniosek do Urzędu Celnego w L. o zwrot podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług zapłaconego w związku z wprowadzeniem na polski obszar celny samochodu marki BMW. W dniu 3 października 2000 r. organ celny przekazał podanie Pana M. P. do Urzędu Skarbowego w B., celem załatwienia wg właściwości.
Urząd Skarbowy w B. decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił zwrotu przedmiotowych podatków na podstawie art. 11b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50 z póź. zm.), stwierdzając iż wniosek został złożony po upływie miesięcznego terminu od dnia pobrania tych podatków. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Izbę Skarbową w Ł. – Ośrodek Zamiejscowy w P. (decyzja z dnia [...] nr [...]).
Powyższą decyzję organu podatkowego II instancji, Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi uchylił wyrokiem z dnia 27 marca 2003 r. sygn. akt I SA/Łd 806/01. W następstwie tego orzeczenia sądowego Izba Skarbowa uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego w B. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Urząd Skarbowy w B. stwierdził istnienie nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie 6.493,70 zł i w podatku od towarów i usług w kwocie 10.952,50 zł wskazując, iż nadpłata podlega oprocentowaniu liczonemu od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, tj. od dnia 28 września 2000 r. do dnia jej zwrotu. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. – Ośrodek Zamiejscowy w P. decyzją z dnia [...] nr [...], uchylił decyzję organu podatkowego pierwszej instancji "w części dotyczącej zastosowania w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 72 § 1 pkt 2 oraz art. 77 § 2 pkt 2 lit. ‘b’ ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r. i orzekł zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r.", w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Ostatnie rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zostało zaskarżone przez pełnomocnika Pana M. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W złożonej skardze zarzucono naruszenie przepisów art. 121 § 1, 122 oraz art. 12 § 6 pkt 2 w związku z art. 168 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, iż posiadanie przez stronę potwierdzenia nadania w dniu 12 maja 1999 r. w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego listu poleconego nr [...] zawierającego wniosek M. P. z dnia 10 maja 1999 r. o stwierdzenie nadpłaty i zaliczenie pobranej kaucji na istniejące wtedy zobowiązania celne nie stanowi potwierdzenia, iż w przesyłce tej znajdowało się pismo skarżącego. Ponadto zarzucono naruszenie art. 187, 191 i 229 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego i nieuzupełenienia go w zakresie uzasadnionych wątpliwości w zakresie wniesienia przez stronę podania o stwierdzenie nadpłaty i zaliczenie pobranej kaucji na istniejące zobowiązania celne.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, iż dniem złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług winien być dzień 12 maja 1999 r., bowiem w tym dniu skarżący za pośrednictwem urzędu pocztowego wysłał pismo zawierające powyższy wniosek do Urzędu Celnego w L. wraz z innym pismem kwestionującym decyzję Urzędu Celnego w L.
Powołując się na wyrok NSA z dnia 26.03.2002 r., sygn. akt III SA 3390/00, skarżący stwierdził, iż wbrew zasadzie ogólnej postępowania podatkowego pogłębiania zaufania obywateli do organów podatkowych, organ odwoławczy posłużył się niedopuszczalną w procesie wykładni przepisów prawa podatkowego regułą interpretacyjną "in dubio pro fisco".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie i stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., tj. art. 72 § 1pkt 2, art. 77 § 1 pkt 2 oraz art. 78 § 3 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, zgodnie z którą oprocentowanie przysługuje, w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 2 od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jeżeli decyzja stwierdzająca nadpłatę nie została wydana w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, chyba że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczynił się podatnik, płatnik lub inkasent. Wynika to z postanowień art. 22 § 1 przepisów ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 169, poz. 1387), zgodnie z którym do spraw wszczętych, a nie zakończonych przez organy podatkowe pierwszej instancji przed dniem wejścia w życie noweli stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu nadanym nowelą.
Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wyjaśnił, iż twierdzenia pełnomocnika strony skarżącej o wystąpieniu przez jego mocodawcę do Urzędu Celnego w L. z wnioskiem z dnia 10.05.1999 r. o zwrot wszystkich niesłusznie pobranych kwot nie jest poparte wiarygodnymi dowodami. Dołączona do odwołania kserokopia potwierdzenia nadania w dniu 12.05.1999 r. przesyłki poleconej nr [...] do Urzędu Celnego w L. nie dowodzi, że w przesyłce tej znajdowało się wskazane przez skarżącego pismo z dnia 10.05.1999 r. i że wpłynęło ono do tegoż Urzędu. Tym twierdzeniom pełnomocnika strony skarżącej zaprzeczają informacje organu celnego z dnia 16.11.2000 r. i 29.03.2001 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych powodów i w innym zakresie niż w niej wskazano.
Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U Nr 11, poz. 50 z póź. zm), w brzmieniu obowiązującym w 1997 r., urząd celny w decyzji o dopuszczeniu towarów importowanych do obrotu na polskim obszarze celnym obowiązany był określić kwotę podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego należnego od tych towarów. Urząd celny obowiązany był również do poboru tych podatków oraz do ich wpłaty na rachunek urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę urzędu celnego za okresy pięciodniowe, w terminie 3 dni po upływie każdego okresu.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest to, że skarżący w dniu 13 kwietnia 1999 r. na poczet należności publicznoprawnych określonych w decyzji Urzędu Celnego w L., dokonał wpłaty kwoty 18.677,10 zł, natomiast pozostałą kwotę (10.000,- zł) tych należności pokryto z zabezpieczenia dokonanego przez organ celny. Następnie Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylając, na podstawie art. 83 ust. 1 Prawa celnego, decyzję organu celnego pierwszej instancji w całości i umarzając postępowanie w sprawie zamknął postępowanie administracyjne w sprawie bez określenia należności celnych, jak i zobowiązań podatkowych.
Podaniem z dnia 20 września 2000 r. skarżący zwrócił się do Urzędu Celnego w L. z prośbą "o wydanie decyzji w przedmiocie zwrócenia zapłaconego podatku akcyzowego w kwocie 6.493,70 zł oraz podatku od towarów i usług w kwocie 10.952,50 zł".
Sąd stwierdził, iż sytuację, w której nastąpiło obniżenie wymiaru podatku w wyniku zmiany decyzji określającej zaległość podatkową reguluje art. 76 § 1 pkt 1 lit. a), w brzmieniu obowiązującym w 2000 r., ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z póź. zm.). W takim przypadku nie stwierdza się nadpłaty, lecz zwraca nadpłatę. Jest to czynność, którą organ podatkowy dokonuje z urzędu, po uprzednim wydaniu postanowienia w sprawie nadpłaty (art. 273 § 1 pkt 2 lit. b) cytowanej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. akt III S.A. 104/01, Mon. Podat. 2002/12/45).
Art. 74 § 1 Ordynacji podatkowej określał kiedy powstaje nadpłata, a mianowicie z dniem: zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej; pobrania przez płatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej; zapłaty przez płatnika lub inkasenta należności wynikającej z decyzji o odpowiedzialności płatnika (inkasenta), jeżeli świadczenie to było nienależne lub zostało określone w wysokości większej od należnej.
Skoro organy podatkowe były zobowiązane z urzędu zwrócić nadpłatę podatkową powinny również zastosować się do dyspozycji art. 77 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a mianowicie dokonać zwrotu nadpłaty podatkowej wraz z oprocentowaniem przysługującym od dnia powstania nadpłaty, a nie złożenia wniosku w sprawie stwierdzenia nadpłaty.
Organy podatkowe błędnie więc zakwalifikowały wniosek skarżącego z dnia 20 września 2000 r., jako żądanie stwierdzenia nadpłaty w aspekcie normującym tą kwestię w art. 79 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. W sprawie nie wystąpiła żadna z przewidzianych w tym przepisie sytuacji, będących podstawą wydania decyzji o stwierdzeniu nadpłaty w przedmiotowych podatkach.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), należało uchylić zaskarżoną decyzję, a na podstawie art. 200 i art. 152 tej ustawy zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania i określić, iż decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.