III SA 3331/02

III SA 3331/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Magdalena Bosakirska /przewodniczący/
Piotr Borowiecki /sprawozdawca/
Zbigniew Rudnicki
Sygn. powiązane
OSK 1273/04 - Wyrok NSA z 2005-03-17
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Magdalena Bosakirska, Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki, Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.), Protokolant Aleksandra Borowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi Z.L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską - oddala skargę -
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], Komendant Główny Policji - działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 1999 r. Nr 53, poz. 549 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Z.L. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] września 2002 r. i w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, utrzymał w mocy w/w decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] kwietnia 2002 r. do Komendy Wojewódzkiej w L. wpłynął anonim, z którego wynikało, iż skarżący Z.L., członek Koła Łowieckiego nr [...] S. w M., posiadający pozwolenie na broń myśliwską leczy się w przychodni [...] w M. w związku z [...]. Z informacji tej wynikało ponadto, iż na każdym polowaniu skarżący jest [...], co stanowić ma ryzyko dla pozostałych jego uczestników.
W związku z powyższym Wydział Postępowań Administracyjnych KWP w L. wystąpił do Komendanta Komisariatu Policji w M. z wnioskiem o dokonanie stosownych czynności sprawdzających, które będą istotne dla przeprowadzenia postępowania administracyjnego w kierunku cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską.
W odpowiedzi na w/w wezwanie KWP w L. Komendant Komisariatu Policji w M. udzielił w dniu [...] czerwca 2002 r. (nr pisma: [...]) informacji, z której wynikało m.in., iż w wyniku czynności sprawdzających ustalono, że sąsiedzi nie widzieli skarżącego w posiadaniu broni po [...]. Jednocześnie Komendant KP w M. poinformował, iż ustalono, że skarżący Z.L. miał problemy z [...] około dwa lata wcześniej, czego potwierdzeniem jest zaświadczenie z Poradni Zdrowia [...] w M. z dnia [...].06.2002 r., które w/w Komisariat Policji przesłał w załączeniu swego pisma. Z zaświadczenia tego wynikało ponadto, iż skarżący był zarejestrowany w w/w Poradni od 1999 r., oraz że w grudniu 2000 r. wydano mu skierowanie na leczenie [...]. Ponadto zaświadczenie zawierało stwierdzenie, iż z wywiadu wynika, że skarżący w okresie późniejszym utrzymywał się w [...].
W dniu [...] czerwca 2002 r. Wydział Postępowań Administracyjnych KWP w L. - działając na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, wezwał skarżącego do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedstawienia stosownych orzeczeń w KWP w L. we wskazanym terminie.
W związku z tym pisemnym zobowiązaniem skarżący poddał się stosownym badaniom i w dniu [...] czerwca 2002 r. przedłożył organowi Policji orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. Z orzeczenia lekarskiego wynikało, iż skarżący nie
należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią. Również z w/w orzeczenia psychologicznego wynikało, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy i może dysponować bronią.
Po otrzymaniu w/w orzeczeń Komendant Wojewódzki Policji w L., w związku z przysługującym mu uprawnieniem wynikającym z przepisu § 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się łub posiadających pozwolenie na broń (Dz.U. z 2000 r. Nr 79, poz. 898 ze zm.), odwołał się od orzeczenia lekarskiego oraz od orzeczenia psychologicznego odpowiednio do - Instytutu [...] oraz do Pracowni Psychologicznej w S. W uzasadnieniu swych odwołań Komendant Wojewódzki Policji w L. podniósł, iż w związku z informacją Komisariatu Policji w M. oraz zaświadczeniem wydanym w dniu [...].06.2002 r. przez lekarza [...], z których wynika, iż skarżący Z.L. miał problemy z [...] i był poddany leczeniu [...], zachodzi sprzeczność dotycząca stanu zdrowia skarżącego i z tej przyczyny organ Policji wnosi o przeprowadzenie ponownych badań i wydanie stosownych orzeczeń.
W wyniku badań przeprowadzonych w związku z w/w odwołaniem KWP w L. wydane zostały dwa orzeczenia - orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r., oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia[...] sierpnia 2002 r. Z orzeczenia psychologicznego wydanego przez psychologa z Pracowni Psychologicznej w S. wynikało, iż skarżący Z.L. wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. Również na podstawie wydanego w wyniku odwołania orzeczenia lekarskiego sporządzonego przez Komisję Odwoławczą do badań osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń działającą w ramach Instytutu [...] stwierdzono, iż skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 cyt. ustawy.
W związku z wydanymi orzeczeniami w dniu [...] sierpnia 2002 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, o czym skarżący zostało poinformowany przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. Organ pouczył jednocześnie skarżącego, iż zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. przysługuje mu prawo udziału w postępowaniu, w tym prawo do przedstawienia wniosków i dowodów mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2002 r. skarżący poinformował Komendanta Wojewódzkiego Policji w L., iż z uwagi na zainteresowanie jego osobą przez organy Policji w związku z pozwoleniem na broń myśliwską oraz twierdzeniami dotyczącymi jego [...], podejrzewa, że jest to wynikiem chęci odegrania się na nim przez [...] R.D. i W.S., byłych członków Koła Łowieckiego Nr [...] w M., którzy zostali wykluczeni z przyczyn dyscyplinarnych. W ocenie skarżącego w/w byli członkowie Koła Łowieckiego wykorzystując powiązania rodzinno-towarzyskie z miejscowymi funkcjonariuszami Policji chcą odegrać się na jego osobie.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2002 r. skarżący przesłał do KWP w L. m.in. zaświadczenie z Poradni Zdrowia Psychicznego w M. z dnia [...] sierpnia 2002 r., z którego wynikało, iż skarżący był zarejestrowany w w/w Poradni od 1999 r. z uwagi na okresowe [...], oraz że od około 2 lat utrzymuje się w całkowitej [...], jak również, że nie stwierdza się obecnie objawów [...]. Jednocześnie skarżący przesłał opinię z ostatniego miejsca pracy, z której wynikało, iż był pracownikiem zdyscyplinowanym i odpowiedzialnym. W w/w piśmie skarżący zwrócił się ponadto z wnioskiem o udostępnienie mu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. wyników badań lekarskich, psychiatrycznych oraz opinie innych lekarzy specjalistów, jak również wyniki badań psychologicznych, albowiem - jak stwierdził, chce wiedzieć, jakie jego schorzenia powodują brak zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią oraz jakie zaburzenia funkcjonowania psychologicznego wykazuje.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Komendant Wojewódzki Policji w L. wydał w dniu [...] września 2002 r. decyzję nr [...], na mocy której cofnął skarżącemu Z.L. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej, działając w tej materii na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 i art. 20 ustawy o broni i amunicji. W uzasadnieniu organ I instancji - powołując się na treść w/w przepisów ustawy o broni i amunicji, jak również na wyniki badań psychologicznych i lekarskich przeprowadzonych w wyniku odwołania się KWP w L. - stwierdził, że orzeczenia wydane w ramach tych badań są ostateczne i nie podlegają zaskarżeniu. Organ stwierdził ponadto, że dyspozycja przepisu art. 18 ust.l pkt 2-4 cyt. ustawy ma charakter obligatoryjny, co znaczy, iż organy Policji zostały ustawowo zobligowane do cofnięcia pozwolenia na broń, jeżeli osoba, która posiada pozwolenie nie ma zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią oraz wykazuje zaburzenia funkcjonowania psychologicznego.
Skarżący w związku z prowadzonym postępowaniem wystąpił zarówno do Pracowni Psychologicznej w S. jak i do Instytutu [...] z pisemnym wnioskiem o udzielenie informacji dotyczącej wydanych przez te ośrodki orzeczeń, podnosząc w uzasadnieniu, iż chce wiedzieć, jakie stany chorobowe (wykluczają możliwość posiadania przez niego pozwolenia na broń palną. Z uwagi na fakt, iż w aktach sprawy administracyjnej nie ma innych dokumentów poza tekstami orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, skarżący zwrócił się do w/w ośrodków zdrowia z wnioskiem o udostępnienie materiałów źródłowych, podnosząc, iż są one niezbędne do wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów.
W odpowiedzi z dnia [...] września 2002 r. Dyrektor Instytutu [...] poinformował skarżącego, iż zgodnie z ustawą o broni i amunicji jednostka odwoławcza nie ma obowiązku uzasadniania wydanych orzeczeń, ani też udostępniania dokumentacji medycznej dla osób, których orzeczenie dotyczy.
W dniu [...] września 2002 r. pełnomocnik skarżącego odwołał się od w/w decyzji organu I instancji do Komendanta Głównego Policji. Wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji, pełnomocnik skarżącego zarzucił jej naruszenie przepisów art. 77 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności pominięcie faktu istnienia w sprawie dwóch rozbieżnych stanowisk lekarzy upoważnionych do badań lekarskich osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, przyczyn dla których wszczęto postępowanie w sprawie oraz podstaw faktycznych decyzji. Ponadto
skarżący zarzucił, iż decyzja organu I instancji narusza przepis art. 80 k.p.a. przez dokonanie dowolnej jednostronnej oceny materiału dowodowego i oparcie się przy rozstrzygnięciu sprawy wyłącznie na orzeczeniach niekorzystnych dla skarżącego. Odwołanie zawierało również zarzut naruszenia przez KWP w L. przepisów art. 15 ust. 1 pkt 2-4 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji przez bezpodstawne przyjęcie, że Z.L. jest osobą [...], wskazuje istotne zaburzenia psychiczne lub ma znacznie ograniczoną sprawność psychofizyczną i wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i w związku z tym nie może dysponować bronią. Pełnomocnik skarżącego zarzucił wydanej przez organ I instancji decyzji także naruszenie przepisu art. 84 k.p.a. przez brak dopuszczenia dowodu z opinii niezależnego biegłego celem usunięcia istniejących rozbieżności pomiędzy wydanymi jeszcze przed wszczęciem postępowania orzeczeniami lekarskimi. Pełnomocnik skarżącego złożył jednocześnie wniosek o zażądanie od lekarzy i jednostek przeprowadzających badania lekarskie i psychologiczne dokumentacji przeprowadzonych badań. Wniósł on również o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych lekarzy uprawnionych do przeprowadzenia badań osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, lub posiadających takie uprawnienia niezależnego instytutu lub jednostki ochrony zdrowia na okoliczność, czy skarżący Z.L. spełnia kryteria pozwalające na dalsze posiadanie broni, tj. czy posiada zdolność psychologiczną i fizyczną do dysponowania bronią i czy wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Główny Policji wydał decyzję z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], na podstawie której utrzymał w mocy w/w decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] września 2002 r. w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, iż ustawodawca w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazał cofnięcie pozwolenia na broń, jeżeli osoba której pozwolenie takie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy, a więc jest to przepis obligatoryjny. Zdaniem Komendanta Głównego Policji organ I instancji wypełnił wszystkie obowiązki nałożone przez ustawodawcę na podstawie powołanych przepisów ustawy o broni i amunicji, a także umożliwił skarżącemu przeglądanie akt, składanie wniosków w każdym stadium postępowania, jak również zapoznał stronę skarżącą ze zgromadzonym w toku postępowania materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przepisu art. 77 k.p.a. i art.. 80 k.p.a. organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji postąpił zgodnie z przepisami ustawy o broni i amunicji, korzystając z przysługującego mu prawa odwołania się od orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Organ podniósł, iż zgodnie z dyspozycją § 8 ust. 9 cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r., orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w trybie odwoławczym są ostateczne, a więc nie podlegają dalszemu wzruszeniu i wiążą, co do istoty, organ Policji. Komendant Główny policji stwierdził, iż nie jest wolą ani prawem organu Policji badanie, czy przepis prawa powszechnie obowiązującego, a takimi są normy w/w rozporządzenia, jest zgodny z ustawą oraz, czy dany akt wykonawczy do ustawy został wydany w granicach ustawowego upoważnienia, czy też z jego przekroczeniem. Zdaniem organu II instancji akt wykonawczy lub jego przepis nawet, jeśli jest niezgodny z zakresem ustawowego upoważnienia, ma moc obowiązującą i winien być stosowany do czasu wyeliminowania go z obrotu prawnego przez uprawniony organ, tj. Trybunał Konstytucyjny. Z tych też względów organ nie uznał za słuszne zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przez KWP w L. dyspozycji przepisów art. 77, 80 i 84 k.p.a. Komendant Główny Policji zauważył jednocześnie, iż przedmiotem postępowania administracyjnego nie jest objęty zakres i sposób przeprowadzanych badań zarówno lekarskich jak i psychologicznych. Organ odwoławczy uznał zatem, iż nie ma żadnych kompetencji do umożliwienia stronie wglądu do dokumentacji badań przeprowadzanych przez Instytut [...] oraz Pracownię Psychologiczną w S. Komendant Główny Policji stwierdził, iż organami uprawnionymi do kontroli prawidłowości wykonywania i dokumentowania badań lekarskich i wydawanych orzeczeń są - w świetle przepisu § 9 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia - wojewoda i okręgowa izba lekarska, a w stosunku do badań i orzeczeń psychologicznych - minister właściwy do spraw zdrowia (§10 ust. 1 rozporządzenia). Do tych zatem organów winna zwrócić się strona ze swoimi zastrzeżeniami co do prawidłowości badań oraz orzeczeń (lekarskiego i psychologicznego). Komendant Główny Policji uznał, iż dopóki niekorzystne dla skarżącego orzeczenia lekarskie i psychologiczne nie zostaną wzruszone w trybie kontroli uprawnionych organów, dopóty wiążą one organ Policji, a granice tego związania wyznaczają mu w/w normy prawa materialnego.
W dniu 17 grudnia 2002 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2002 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji, pełnomocnik skarżącego zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności:
- przepisu art. 75 k.p.a., art. 84 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. - przez brak dopuszczenia dowodu z opinii niezależnego biegłego celem usunięcia rozbieżności pomiędzy wydanymi jeszcze przed wszczęciem postępowania orzeczeniami lekarskimi i psychologicznymi;
- przepisu art. 10 k.p.a. - przez pozbawienie skarżącego możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w postaci negatywnych dla skarżącego orzeczeń lekarskich;
- przepisu art. 77 § 1 k.p.a. - przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności: pominięcie faktu istnienia w sprawie dwóch rozbieżnych stanowisk lekarzy i psychologów uprawnionych do badań osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, rzeczywistych przyczyn dla których wszczęto postępowanie w sprawie oraz podstaw faktycznych decyzji, oraz brak rzetelnego wyjaśnienia, czy skarżący jest obecnie osobą [...];
- przepisu art. 80 k.p.a. - przez dokonanie dowolnej, jednostronnej oceny materiału dowodowego i oparcie się przy rozstrzygnięciu sprawy wyłącznie na orzeczeniu lekarskim i psychologicznym niekorzystnym dla skarżącego, oraz przez pominięcie faktu, iż podniesione w tych orzeczeniach okoliczności rzekomego braku po stronie skarżącego zdolności fizycznej i psychicznej oraz występowanie istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego pozostają w oczywistej sprzeczności z wynikami postępowania dowodowego.
Pełnomocnik skarżącego zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 15 ust. 1 pkt 2-4
w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji przez błędne i bezkrytyczne podzielenie stanowiska organu I instancji, iż skarżący Z.L. jest osobą [...], wykazuje istotne zaburzenia psychiczne lub ma znacznie ograniczoną sprawność psychofizyczną i wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i w związku z tym nie może dysponować bronią. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego stwierdził, iż Komendant Główny Policji nie podjął żadnych czynności celem wyjaśnienia, czy w sprawie zachodziły wystarczające przesłanki do zaliczenia skarżącego do grupy osób wymienionych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 2-4 w/w ustawy. Zdaniem skarżącego organ II instancji nie wyjaśnił również z jaką rzekomą przypadłością w rozumieniu w/w przepisów mamy do czynienia w przypadku skarżącego. W ocenie strony skarżącej fakt istnienia - ułomnego zdaniem skarżącego -przepisu § 8 ust. 9 w/w rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r., nie zwalnia Komendanta Głównego Policji, jako organu administracji, od stosowania przy podejmowaniu decyzji nadrzędnych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w przepisach art. 75 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. oraz w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., czy też art. 80 k.p.a. Zdaniem skarżącego w/w przepis rozporządzenia Ministra Zdrowia, mówiący o ostateczności orzeczeń wydanych w wyniku przeprowadzenia badań odwoławczych, wydany został w istocie bez podstawy prawnej, albowiem delegacja ustawowa zawarta w art. 15 ust. 7 ustawy o broni i amunicji nie upoważniła Ministra do określenia mocy dowodowej orzeczenia wydanego w trybie odwoławczym. Przepis ten łamie ponadto fundamentalną, konstytucyjną zasadę prawa strony do sądu i stąd nie może pozbawiać osoby dotkniętej sankcją administracyjną, prawa domagania się wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. W ocenie strony skarżącej w sytuacji, gdy rozstrzygając sprawę organ odwoławczy dysponował dwoma orzeczeniami lekarskimi i psychologicznymi zawierającymi sprzeczne stanowiska, obowiązkiem organu było wyjaśnienie przyczyn tych rozbieżności. Komendant Główny Policji wyjaśnień takich zaniechał poprzez niedopuszczenie dowodu z opinii niezależnego biegłego, naruszając tym samym przepisy art. 75k.p.a., art. 84 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. Zdaniem skarżącego brak jest aktu prawnego enumeratywnie i precyzyjnie określającego, jakie konkretnie przypadłości fizyczne, czy psychiczne winny skutkować decyzją o cofnięciu pozwolenia na broń. W konsekwencji mamy do czynienia z nieograniczonym niemalże uznaniem w omawianej materii po stronie wydającego orzeczenie. Wydane w sprawie orzeczenia niekorzystne dla skarżącego pozbawione są wskazania konkretnych przypadłości, czy chorób na które cierpieć ma rzekomo skarżący oraz nie zawierają jakiegokolwiek uzasadnienia, którego istnienie warunkuje możliwość rzeczowej polemiki. Z tej przyczyny - zdaniem skarżącego - tym bardziej zasadne było powołanie biegłego. Zdaniem pełnomocnika skarżącego przez faktyczne pozbawienie możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do treści dokumentacji badań lekarskich i psychologicznych organy naruszyły przepis art. 10 k.p.a. Skarżący zarzucił również organom obu instancji, iż w uzasadnieniu swych decyzji nie ustosunkowały się do okoliczności wskazanych przez skarżącego, a dotyczących podejrzeń w zakresie roli w całej sprawie dwóch zwolnionych byłych członków Koła Łowieckiego, którego prezes był skarżący, oraz powiązanych z nimi funkcjonariuszy miejscowej Komendy Policji. Tym samym organy dopuściły się obrazy przepisu art. 77 § 1 k.p.a.
W piśmie procesowym z dnia 31 stycznia 2003 r. pełnomocnik skarżącego, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko zawarte w skardze, podniósł dodatkowy zarzut naruszenia przepisów art. 81 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. przez uznanie za udowodnioną okoliczności faktycznej, iż skarżący jest osobą niezdolną do posiadania broni, pomimo tego, że skarżący nie miał możności wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów w postaci negatywnych dla skarżącego orzeczeń -lekarskiego i psychologicznego, wobec nieuwzględnienia żądania skarżącego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych lekarzy i psychologów.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ ten stwierdził, że biorąc pod uwagę przepisy ustawy o broni i amunicji oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy należy uznać, iż organy Policji nie mają żadnej kompetencji do orzekania o zdrowotnej zdolności osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. Jeśli chodzi o kwestię kontrolowania dokumentacji sporządzonej przez upoważnionych lekarzy i psychologów orzekających co do zdrowotnej zdolności w/w osób do dysponowania bronią, to - zdaniem organu odwoławczego - tu również organy Policji nie mają żadnej kompetencji w tym zakresie. W związku z tym organy obu instancji nie miały - w świetle art. 10 k.p.a. - obowiązku zapoznania skarżącego z dokumentacją sporządzoną przez tych lekarzy i psychologów, albowiem dokumentacja ta nie wchodzi w skład materiałów postępowania administracyjnego. Komendant Główny Policji zauważył, iż wszystko co się tyczy w/w kwestii jest uregulowane w cyt. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r., a więc wszystko co dotyczy przedmiotowych badań pozostaje w wyłącznej gestii upoważnionych lekarzy, psychologów oraz organów sprawujących nad nimi kontrolę, do których to podmiotów organy Policji nie należą. W opinii Komendanta Głównego Policji omawiane swoiste badania realizowane na podstawie ustawy o broni i amunicji oraz przepisów wykonawczych, jak również wydawanie orzeczeń, są czynnościami specjalistycznymi objętymi specjalną, wynikającą ze szczegółowych przepisów prawa materialnego - procedurą odrębną od procedury administracyjnej określonej w k.p.a. Zdaniem organu II instancji ostateczne orzeczenia nie podlegają w świetle prawa materialnego dalszej weryfikacji, a z kolei w kontekście przepisów k.p.a. eliminuje to udział biegłych w ustalaniu merytorycznej poprawności takich orzeczeń. Komendant Główny Policji podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko, iż ostateczne orzeczenie lekarskie i psychologiczne ma dla organów Policji znaczenie wiążące w sprawie cofnięcia lub odmowy wydania pozwolenia na broń, co wynika z brzmienia dyspozycji przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. W ocenie organu odwoławczego Komendant Wojewódzki Policji w L., a następnie Komendant Główny Policji nie mieli obowiązku wnikać, jakiego rodzaju ujawnione u skarżącego przypadłości zdrowotne i psychologiczne stały się powodem wspomnianych ostatecznych negatywnych dla niego orzeczeń. Organ dodał ponadto, iż w niniejszej sprawie nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przedstawione w toku postępowania pozytywne opinie o osobie skarżącego, albowiem jedyną przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską były wiążące organy Policji w/w orzeczenia wydane przez upoważnionych specjalistów z zakresu medycyny i psychologii. Organ wskazał również, iż skoro skarżący ma zasadnicze zarzuty co do merytorycznej prawidłowości zrealizowanych badań odwoławczych, wydanych w tym trybie orzeczeń, jak również sporządzonej w
tym zakresie dokumentacji specjalistycznej, to swe zastrzeżenia powinien kierować do właściwych podmiotów wskazanych w przepisie § 9 i § 10 w/w rozporządzenia Ministra Zdrowia, albowiem tylko te podmioty posiadają w omawianym zakresie stosowne uprawnienia kontrolne.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 30 kwietnia 2004 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, iż nie jest zasadne twierdzenie, iż drugie orzeczenie lekarskie i psychologiczne jest ostateczne oraz, że orzeczenia te powinny zostać poddane przez organy Policji krytycznej ocenie, w ramach której organy te winny zająć samodzielne stanowisko co do ich treści, a w razie potrzeby przeprowadzić samodzielne postępowanie dowodowe. Pełnomocnik podniósł ponadto, że w dacie wydania decyzji nie ukazało się rozporządzenie Ministra
Zdrowia, o którym mowa w przepisie art. 15 ust. 9 cyt, ustawy, które określać miało wykaz stanów chorobowych i jednostek zaburzeń funkcjonowania psychologicznego wykluczających możliwość wydania pozwolenia na broń. Z tej przyczyny - zdaniem pełnomocnika skarżącego - nie jest wiadomym, czym kierował się Instytut [...] i Pracownia Psychologiczna w S. wydając swoje orzeczenie w tej sprawie. W ocenie strony skarżącej wyniki badań medycznych i psychologicznych winny być przekazane organom Policji, które mogłyby wówczas zlecić wydanie opinii innym biegłym. Z uwagi na fakt, iż Instytut [...] odmówił skarżącemu udostępnienia dokumentacji dotyczącej wydanego orzeczenia, skarżący uznał, że taka dokumentacja powinna być przedstawiona na żądanie Policji, jednakże - pomimo wniosku strony w tej sprawie, organ II instancji nie skierował takiego wniosku do w/w Instytutu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 17 grudnia 2002 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga p. Z.L. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2002 r. nie narusza prawa.
Przedmiotowa decyzja organu II instancji, jak również poprzedzająca ją decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w L., nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 75, art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 84 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Decyzje te zgodne są ponadto z normami prawa wskazanymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń skorzystał z przysługującego mu prawa do odwołania od orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego
Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji były przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 w/w ustawy z dnia 21 maja 1999 r.
Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy.
Przepis art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej (pkt 2), osobom wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego (pkt 3), oraz osobom uzależnionym od alkoholu lub substancji psychoaktywnych (pkt 4).
W ocenie Sądu Komendant Główny Policji wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosował powołane przepisy ustawy o broni i amunicji.
Dokonując analizy całego postępowania należy - zdaniem Sądu - podkreślić, iż jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską organ I instancji, po otrzymaniu informacji dotyczącej osoby skarżącego Z.L. prawidłowo zastosował przepis art. 15ust. 5 cyt. ustawy zobowiązując skarżącego do poddania się stosownym badaniom lekarskfm i psychologicznym i przedstawienia tych orzeczeń organom Policji. Działanie to było uzasadnione, albowiem z posiadanych informacji organ Policji miał prawo uznać, iż zachodzą okoliczności dostatecznie uzasadniające podejrzenie, iż skarżący należy do osób wymienionych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 2- 4 cyt. ustawy.
Następnie po otrzymaniu od skarżącego pierwszych, korzystnych dla niego orzeczeń - lekarskiego i psychologicznego, Komendant Wojewódzki Policji w L. również zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, skorzystał z przysługującego mu prawa do
odwołania od orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego (vide: § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia). W wyniku powtórnego badania przeprowadzonego w trybie odwoławczym przez upoważnione do tego zakłady opieki zdrowotnej wydane zostały orzeczenia, które w świetle przepisu § 8 ust. 9 w/w rozporządzenia Ministra Zdrowia były ostateczne.
Sąd w pełni podziela stanowisko Komendanta Głównego Policji, iż ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne miały dla organów Policji obu instancji znaczenie wiążące w sprawie cofnięcia wydania pozwolenia na broń, albowiem wynika to z literalnego brzmienia dyspozycji przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji (vide: "organ Policji cofa pozwolenie"). Jest to niewątpliwie przepis mający charakter obligatoryjny, stanowiący podstawę do wydania tzw. decyzji związanej, a więc pozbawionej cechy uznaniowości.
W ocenie Sądu Komendant Wojewódzki Policji w L., a następnie Komendant Główny Policji w świetle obowiązujących przepisów nie mieli również obowiązku badać, jakiego rodzaju ujawnione u skarżącego przypadłości zdrowotne i psychologiczne stały się powodem wspomnianych ostatecznych, negatywnych dla niego orzeczeń.
W tym miejscu należy stanowczo podnieść, iż -w ocenie Sądu - skarżący mając jakiekolwiek wątpliwości co do merytorycznej prawidłowości zrealizowanych badań odwoławczych, oraz wydanych w tym trybie orzeczeń, czy też sporządzonej w tym zakresie dokumentacji specjalistycznej, miał możliwość skorzystania z przysługujących mu w tym względzie uprawnień i zażądać od ośrodków, które przeprowadziły przedmiotowe badania, całości dokumentacji medycznej na podstawie przepisu art. 18 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. z 1991 r. Nr 91, poz. 408 ze zm.), zgodnie z którym zakład opieki zdrowotnej zobowiązany jest udostępnić dokumentację medyczną pacjentowi korzystającemu ze świadczeń zdrowotnych tego zakładu. W świetle tej ustawy każdy pacjent ma fundamentalne prawo do informacji o swoim stanie zdrowia (vide: art. 19 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r.). Skarżący mógł ponadto skierować swe zastrzeżenia do właściwego podmiotu wskazanego w przepisie § 9 w/w rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r., albowiem podmioty te, w przeciwieństwie do organów Policji obu instancji, posiadały w omawianym zakresie stosowne uprawnienia kontrolne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pragnie stanowczo podkreślić, iż prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP.
Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne, oraz cofanie pozwoleń w sytuacjach, w których powyższy interes jest zagrożony.
Zasadne w ocenie Sądu są poglądy, według których w warunkach ustawowej reglamentacji wydawania pozwolenia na broń palną podyktowanej względami
bezpieczeństwa i porządku publicznego organy Policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów aktów normatywnych regulujących omawianą materię.
Organy Policji obu instancji w sytuacji, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, były niewątpliwie związane orzeczeniami lekarskimi i psychologicznymi wydanymi przez uprawnione do tego podmioty.
Należy uznać, iż omawiane badania lekarsko-psychologiczne realizowane na podstawie ustawy o broni i amunicji oraz w oparciu o normy cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia, jak również wydane na ich podstawie orzeczenia, są czynnościami specjalistycznymi objętymi specjalną, wynikającą ze szczegółowych przepisów prawa materialnego - procedurą, która wprowadza pewne odrębne od ogólnej procedury administracyjnej (k.p.a.) - normy postępowania dla organów administracji. Sąd pragnie podkreślić, iż w pełni zgadza się z oceną organu II instancji, iż ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne nie podlegają w świetle prawa materialnego dalszej weryfikacji, choć nie sposób uznać za uzasadniony pogląd organu, iż w kontekście przepisów k.p.a.. eliminuje to w sposób bezwzględny udział biegłych w ustalaniu merytorycznej poprawności takich orzeczeń. Nie zmienia to jednak faktu, że zarówno Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzki Policji będąc związani przedmiotowymi orzeczeniami nie byli zobowiązani dopuścić dowodu z opinii biegłego, albowiem zgodnie z przepisem art. 84 k.p.a. organ administracji publicznej nie jest zobligowany do zwrócenia się do biegłego o wydanie opinii, jeżeli na podstawie zebranych w toku postępowania pozostałych materiałów dowodowych nie uznał on takiej czynności za uzasadnioną i niezbędną. Z tej przyczyny zarzut naruszenia przepisu art. 75 k.p.a. oraz art. 84 k.p.a. wydaje się być w ocenie Sądu całkowicie nieuzasadniony.
Odnośnie zarzutu naruszenia przez organ przepisu art. 10 k.p.a. należy stwierdzić, iż strona miała możliwość udziału w postępowaniu od samego początku jego trwania, a także nie była pozbawiona przez organ zarówno I, jak II instancji możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w toku postępowania materiału dowodowego przed wydaniem obu decyzji. Sąd dostrzegł wprawdzie pewne nieprawidłowości w postępowaniu np. dyrektora Instytutu [...], który bezpodstawnie - w ocenie Sądu - odmówił skarżącemu dostępu do dokumentacji medycznej będącej w posiadaniu tego ośrodka. Niemniej sam fakt takiego nieuprawnionego działania ze strony kierownictwa wspomnianego zakładu opieki zdrowotnej nie może obciążać organu administracji publicznej, który działał w ramach przysługujących mu uprawnień.
Zgodzić się należy również ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż w niniejszej sprawie nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przedstawione w toku postępowania pozytywne opinie o osobie skarżącego, jak również jego podejrzenia dotyczące źródeł inspiracji wszczętego przez organy Policji postępowania, albowiem jedyną przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską były wiążące organy Policji w/w orzeczenia wydane przez upoważnionych specjalistów z zakresu medycyny i psychologii.
Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut skarżącego, iż przepis § 8 ust. 9, mówiący o ostateczności orzeczeń sporządzonych w wyniku badań odwoławczych, wydany został z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w
przepisie art. 15 ust. 7 ustawy o broni i amunicji, albowiem w kwestii niezgodności rozporządzenia z ustawą i Konstytucją RP orzeka Trybunał Konstytucyjny.
W opinii Sądu, poczynione przez organy obu instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy i rozporządzenia Ministra Zdrowia nie budzi zastrzeżeń.
Zdaniem Sądu organy Policji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzki Policji w L., nie dopuścił się - w ocenie Sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparł się na materiale otrzymanym w wyniku przeprowadzonego przez uprawnione podmioty badania lekarskiego i psychologicznego, dokonując jego prawidłowej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, oraz dokonując oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Zdaniem Sądu Komendant Główny Policji wydając w dniu [...] listopada 2002 r. decyzję w sprawie utrzymania w mocy decyzji KWP w L. cofającej skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską, prawidłowo zastosował przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji oraz przepisy powołanego w toku postępowania rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. i z tej przyczyny należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.