III SA 3270/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-11-19
NSApodatkoweŚredniawsa
nadpłatapodatek dochodowyPITwydatki mieszkanioweodliczeniaOrdynacja podatkowaustawa o zmianie ustawy o PITTrybunał KonstytucyjnyK 26/97zasady prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r., uznając, że nie spełnił on warunków do odliczenia wydatków mieszkaniowych od dochodu.

Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. dla podatnika R. W. Organy podatkowe uznały, że podatnik nie realizował w 1997 r. żadnych inwestycji mieszkaniowych uprawniających do odliczenia wydatków od dochodu na zasadach obowiązujących przed 1 stycznia 1997 r. Podatnik argumentował, że decyzja jest niezgodna z Konstytucją i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego K 26/97. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że podatnik nie spełnił warunków do odliczenia od dochodu, a poniesione wydatki mogły być odliczone od podatku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1997. Organy podatkowe uznały, że podatnik nie realizował w 1997 r. żadnych z inwestycji mieszkaniowych wymienionych w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. b, e, f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co uniemożliwiało mu skorzystanie z odliczenia od dochodu na zasadach obowiązujących przed 1 stycznia 1997 r., zgodnie z ustawą z dnia 8 maja 1998 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnik podniósł zarzuty naruszenia Konstytucji RP i wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 26/97. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, stwierdził, że podatnik zawarł wstępną umowę kupna lokalu mieszkalnego we wrześniu 1996 r. i dokonywał wpłat częściowych, jednak umowa ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży została zawarta dopiero w lutym 2000 r. W ocenie sądu, było to zdarzenie jednorazowe, a poniesione w 1997 r. wydatki nie uprawniały do odliczenia od dochodu na zasadach sprzed 1 stycznia 1997 r. Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty za bezzasadne i potwierdzając prawidłowość oceny organów podatkowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie może skorzystać z odliczenia od dochodu na zasadach obowiązujących przed 1 stycznia 1997 r., ponieważ umowa ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu została zawarta dopiero w 2000 r., co stanowiło jednorazowe zdarzenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć podatnik dokonywał wpłat w 1997 r. na zakup lokalu, to kluczowe zdarzenie prawne (umowa sprzedaży) nastąpiło po 1 stycznia 1997 r. i nie spełniało ono warunków ustawy z 1998 r. do odliczenia od dochodu według zasad sprzed 1997 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

Ustawa z dnia 8 maja 1998 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie ustawy zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych art. 2 § ust. 4a

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 207

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 21 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 72 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 74a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 75 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27a

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 6

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 26

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych art. 1 § pkt 12 i 15 w związku z art. 9

Argumenty

Odrzucone argumenty

Podatnik argumentował, że decyzja organów podatkowych jest niezgodna z Konstytucją RP i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego K 26/97, co zostało odrzucone przez sąd w kontekście stanu faktycznego sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Poniesione przez skarżącego wydatki w 1997 r. z tytułu wpłaty na zakup lokalu mieszkalnego od developera Towarzystwa Budowlano Mieszkaniowego,, B." Sp. z o. o. nie upoważniają go do skorzystania – zgodnie z art. 2 ust. 4 a ustawy z 8 maja 1998 r. – z odliczenia poniesionych w 1998 r. wydatków mieszkaniowych od podstawy opodatkowania – według zasad obowiązujących przed 1 stycznia 1997r. Powyższą umowę nabycia lokalu mieszkaniowego należy ocenić jako zdarzenie jednorazowe, pomimo iż zapłata należności następowała w ratach.

Skład orzekający

Grażyna Nasierowska

przewodniczący

Hanna Kamińska

sprawozdawca

Małgorzata Jarecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących odliczeń wydatków mieszkaniowych w podatku dochodowym od osób fizycznych, zwłaszcza w kontekście daty poniesienia wydatku i zawarcia umowy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w latach 90. XX wieku. Wyrok TK K 26/97 miał znaczenie dla oceny konstytucyjności przepisów, ale jego zastosowanie w konkretnych sprawach zależy od dat i charakteru działań podatnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność przepisów podatkowych i ich zmian, a także znaczenie precyzyjnego ustalenia daty zdarzenia prawnego dla skorzystania z ulg. Odwołanie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego dodaje jej wagi.

Kiedy zakup mieszkania od developera pozwala na ulgę podatkową? Sąd wyjaśnia kluczową datę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA 3270/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-11-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Nasierowska /przewodniczący/
Hanna Kamińska /sprawozdawca/
Małgorzata Jarecka
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędzia WSA Hanna Kamińska (spr.), Protokolant Anna Zientara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1997. oddala skargę
Uzasadnienie
III SA 3270/03
USASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] Urząd Skarbowy W. na podstawie art. 207, art. 21 § 3, art. 72 § 1, art. 74a, art. 75 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 27 ust. 1, art. 27 a i art. 45 ust. 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r., Nr 90, poz. 416 ze zm.) odmówił R. W. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r.i określił zobowiązanie w tym podatku za 1997 r.
Zdaniem organu podatkowego, strona nie realizowała w 1997 r. inwestycji (budowa budynku mieszkalnego, nadbudowa lub rozbudowa budynku na cele mieszkalne, przebudowa strychu, suszarni albo przystosowanie innego pomieszczenia na te cele oraz wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym do dnia zasiedlenia tego lokalu), a zatem nie mogła skorzystać z możliwości przewidzianej w art. 2 pkt 3 ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie ustawy zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 74, poz. 471) i skorzystać z odliczenia z art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 1997r. tj. od dochodu.
W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia podatnik stwierdził, że kwestionowana przez niego decyzja jest niezgodna z Konstytucją RP i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 25 listopada 1997 r. sygn. akt K 26/97. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2003r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt1 oraz art. 220 § 2 Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Urzędu Skarbowego.
Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę przede wszystkim na fakt, że strona nie realizowała – przed 1 stycznia 1997 r. – żadnego z celów wskazanych w treści art. 26 ust. 1 pkt. 5 lit. b, e, f ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) tj. nie ponosiła wydatków na:
- budowę budynku mieszkalnego,
- nadbudowę lub rozbudowę budynku na cele mieszkalne,
- przebudowę strychu, suszarni, albo przystosowanie innego pomieszczenia na
cele mieszkalne,
- wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym do dnia ich zasiedlenia.
Strona nie mogła, zatem, na podstawie art. 2 ust. 4 a ustawy z 8 maja
1998 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie ustawy zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. Nr 74, poz. 471), skorzystać z prawa do odliczania od dochodu na zasadach wskazanych w przywołanym art. 26 ustawy.
Poniesione przez skarżącego wydatki w 1997 r. z tytułu wpłaty na zakup lokalu mieszkalnego od developera Towarzystwa Budowlano Mieszkaniowego,, B." Sp. z o. o. nie upoważniają go do skorzystania – zgodnie z art. 2 ust. 4 a powołanej ustawy z 8 maja 1998 r. z odliczenia poniesionych w 1998 r. wydatków mieszkaniowych od podstawy opodatkowania – według zasad obowiązujących przed 1 stycznia 1997r. Wydatki te mogą być – w ocenie organu podatkowego – odliczone od podatku zgodnie z art. 27 a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. W. wniósł o zmianę decyzji Dyrektora Izby Skarbowej W W. z dnia [...] października 2003 r.
Zarzucił jej naruszenie przepisów Konstytucji RP poprzez łamanie następujących zasad konstytucyjnych: demokratycznego państwa prawa, równości wobec prawa podmiotów indywidualnych i prawnych, nie działania prawa wstecz, stabilności prawa, zaufania do państwa, ochrony rodziny.
Podniósł również zarzut niezgodności rozstrzygnięcia z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 listopada 1997 r. sygn. akt K 26/97.
Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Dodatkowo wyjaśnił, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 listopada 1997r. dotyczył stwierdzenia niezgodności z Konstytucją art. 1 pkt 12 i 15 w związku z art. 9 ustawy z dnia 21 listopada 1996r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie, w jakim wprowadzając nowe unormowania prawne uchylono dopuszczalność odliczenia od dochodu podatnika kwot wydatkowanych po 1 stycznia 1997r. na wydatki poniesione na cele mieszkaniowe wymienione w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. b, e, f ustawy z 26 lipca o podatku dochodowym od osób fizycznych ( w stanie prawnym przed
1 stycznia 1997 r.) w sytuacji, w której pewnego rodzaju aktywność dała już podstawę do dokonania takich odliczeń w 1996 r. lub w latach poprzednich.
Rozpoznając spór Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Organy podatkowe obu instancji dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy oraz zastosowały właściwie przepisy prawa materialnego.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia z dnia 25 listopada 1997r. sygn.
K 26/97 orzekł:, że,, art.1 pkt 12 i pkt 15 w związku z art. 9 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 137, poz. 638) w zakresie, w jakim wprowadzając nowe unormowania prawne uchyla dopuszczalność odliczenia od dochodu podatnika kwot wydatkowanych po dniu 1 stycznia 1997 r. na wydatki podatnika poniesione na cele mieszkaniowe wymienione w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. b, e i f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity z 1993 r. Dz. U. Nr 90, poz. 416; zm.: Nr 114, poz. 507, Nr 134, poz. 646; z 1994 r.: Nr 43, poz. 163, Nr 90, poz. 419, Nr 113, poz. 547, Nr 123, poz. 602, Nr 126, poz. 624 i 626; z 1995 r. Nr 5, poz. 25, Nr 133, poz. 654; z 1996 r. Nr 25, poz. 113, Nr 87, poz. 395, Nr 137, poz. 638, Nr 147, poz. 686, Nr 156, poz. 776; z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 30, poz. 164) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 1997 r., w odniesieniu do sytuacji, w których budowa danego budynku mieszkalnego, nadbudowa lub rozbudowa danego budynku na cele mieszkalne lub przebudowa danego strychu, suszarni albo przystosowania innego pomieszczenia na cele mieszkalne oraz wykończenie danego lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym, dały już podstawę do dokonania takich odliczeń w 1996 roku lub w latach poprzednich jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) przez to, że narusza zasady pewności prawa i zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa".
Przepis art. 217 Konstytucji RP stanowi, iż,,nakładanie podatków, innych danin publicznych, określenie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy".
Zatem do sfery wyłączności ustawowej, zgodnie z powołanym przepisem, zastrzeżone są zasady przyznawania ulg w podatkach i zasady te muszą być interpretowane w sposób ścisły.
Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 maja 1998r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie ustawy zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. Nr 74, poz. 471) do powołanej ustawy z dnia 21 listopada 1996r. wprowadzono zmianę poprzez dodanie przepisu art. 2 ust. 4 a w następującym brzmieniu:,, Podatnikom, którzy w latach nabyli prawo do odliczenia od dochodu wydatków poniesionych na cele określone w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit b), e) i f) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed
1 stycznia 1997r. i po tym dniu dokonali dalszych wydatków na budowę budynku mieszkalnego, nadbudowę lub rozbudowę tego budynku na cele mieszkalne lub przebudowę strychu, suszarni albo przystosowanie innego pomieszczenia na cele mieszkalne oraz wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym, do dnia zasiedlenia tego lokalu, przysługuje prawo do odliczenia tych wydatków na zasadach określonych w art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 1997r.".
Skarżący przed dniem 1 stycznia 1997r. nie podjął się realizacji żadnego z ww. przedsięwzięć mieszkaniowych. Z niekwestionowanego przez skarżącego stanu faktycznego wynika, iż w dniu [...] września 1996r. zawarł on z Towarzystwem Budowlano Mieszkaniowym,, B." Sp. z o. o. wstępną umowę kupna- sprzedaży lokalu mieszkalnego i zobowiązał się wnosić wpłaty częściowe na zakup tego lokalu w terminach oraz wysokości określonych w harmonogramie.
Dopiero w dniu [...] lutego 2000r. została zawarta umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży w formie aktu notarialnego. Powyższą umowę nabycia lokalu mieszkaniowego należy ocenić jako zdarzenie jednorazowe, pomimo iż zapłata należności następowała w ratach.
W tej sytuacji poniesione przez podatnika wydatki w 1997r. nie uprawniają go w świetle art. 2 ust. 4a cyt. ustawy z dnia 8 maja 1998r. do odliczenia ich od podstawy opodatkowania według zasad obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1997r. tj. od dochodu i mogą być odliczone od podatku stosownie do postanowień art. 27a powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Reasumując powyższe, należy uznać zarzuty skargi za pozbawione podstaw prawnych i wobec tego wniosek strony o stwierdzenie nadpłaty nie mógł być przez organy podatkowe uwzględniony.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo
o posterowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI