III SA 3107/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-04-22
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyodszkodowaniezakaz konkurencjiumowa cywilnoprawnazwolnienie podatkoweprzychódrok podatkowyprawo wsteczneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki, uznając, że odszkodowanie z umowy o zakazie konkurencji wypłacone w 2001 r. podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym roku.

Skarżąca domagała się stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r., twierdząc, że odszkodowanie z umowy o zakazie konkurencji powinno być zwolnione z podatku. Organy podatkowe i WSA uznały, że świadczenie to stanowiło przychód podlegający opodatkowaniu zgodnie z przepisami obowiązującymi w 2001 r., w tym z uwagi na dodanie lit. d) do art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PDOF, wyłączającej z wolnych od podatku odszkodowań te przyznane na podstawie przepisów o zakazie konkurencji.

Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok. Skarżąca otrzymała od byłego pracodawcy odszkodowanie z tytułu umowy o zakazie konkurencji, wypłacane w ratach do lipca 2001 roku. Urząd Skarbowy odmówił stwierdzenia nadpłaty, powołując się na przepis ustawy o PDOF wyłączający z wolnych od podatku odszkodowań te przyznane na podstawie przepisów o zakazie konkurencji. Izba Skarbowa podtrzymała to stanowisko, wskazując, że świadczenie nie wynikało bezpośrednio z przepisów ustawowych i podlegało opodatkowaniu. Skarżąca argumentowała, że powinny mieć zastosowanie przepisy obowiązujące w 2000 roku, kiedy zawarto umowę, a dodanie litery 'd' do art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy w 2001 roku nie powinno jej dotyczyć, gdyż prawo nie powinno działać wstecz. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że otrzymana kwota stanowiła przychód roku 2001 i podlegała opodatkowaniu według przepisów obowiązujących w tym roku. Sąd podkreślił, że stan prawny w 2001 roku, po zmianie w art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. d) ustawy, nie budził wątpliwości co do opodatkowania odszkodowań z tytułu zakazu konkurencji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, podlegało opodatkowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że otrzymana kwota stanowiła przychód roku 2001 i powinna być opodatkowana zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym roku, w tym z uwagi na zmianę art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. d) ustawy o PDOF, która wyłączyła z wolnych od podatku odszkodowania przyznane na podstawie przepisów o zakazie konkurencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 3 lit. d

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wyłącza z wolnych od podatku odszkodowań te przyznane na podstawie przepisów o zakazie konkurencji.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 233 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 220 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 12 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definiuje przychody ze stosunku pracy, w tym wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne.

u.p.d.o.f. art. 11 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definiuje przychody jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne.

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy kosztów uzyskania przychodu.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Otrzymane świadczenie z umowy o zakazie konkurencji stanowi przychód roku 2001 podlegający opodatkowaniu. Przepisy obowiązujące w roku wypłaty należności (2001 r.) mają zastosowanie do opodatkowania. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. d) u.p.d.o.f., odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji nie są zwolnione z podatku.

Odrzucone argumenty

Odszkodowanie z umowy o zakazie konkurencji powinno być zwolnione z podatku dochodowego. Powinny mieć zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie zawarcia umowy (2000 r.). Prawo nie powinno działać wstecz.

Godne uwagi sformułowania

nie budził żadnych wątpliwości prawo zadziałałoby wstecz

Skład orzekający

Małgorzata Długosz-Szyjko

przewodniczący

Krystyna Chustecka

sprawozdawca

Hanna Kamińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania odszkodowań z umów o zakazie konkurencji oraz zasada stosowania przepisów obowiązujących w roku wypłaty świadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2001 r. i specyfiki odszkodowania z umowy o zakazie konkurencji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego z umowami o zakazie konkurencji i ich opodatkowaniem, co jest istotne dla wielu podatników i praktyków prawa.

Czy odszkodowanie za zakaz konkurencji jest opodatkowane? WSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA 3107/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Hanna Kamińska
Krystyna Chustecka /sprawozdawca/
Małgorzata Długosz-Szyjko /przewodniczący/
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie NSA Krystyna Chustecka (spr.), WSA Hanna Kamińska, Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt1lit.a) w związku z art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) Izba Skarbowa w W. uchyliła w części decyzję [...] Urzędu Skarbowego W.- [...] z dnia [...] czerwca 2002 roku Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. i określiła nadpłatę w podatku dochodowym za 2001 rok w kwocie [...] PLN
W uzasadnieniu wskazano, że dnia [...] kwietnia 2002 r. Skarżąca wystąpiła do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok w kwocie [...] PLN. podnosząc, że w związku z rozwiązaniem umowy o pracę pracodawca na podstawie zawartej w dniu [...] kwietnia 2000 roku umowy o zakazie konkurencji zobowiązał się do wypłacenia odszkodowania karencyjnego w wysokości [...]% rocznego wynagrodzenia.
Wypłata z tego tytułu została rozłożona na 12 miesięcznych rat, przy czym
pierwsza rata wynosiła [...]% całego odszkodowania i została wypłacona w sierpniu 2000 roku, natomiast pozostałą część podzielono na [...] miesięcznych rat wypłacanych do lipca 2001 roku.
Urząd Skarbowy decyzją z [...] czerwca 2002 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za 2001 rok, powołując się na art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw, z wyjątkiem odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji.
Stwierdził także, że wypłacone świadczenie pieniężne nie wyczerpuje cech odszkodowania, jest ono bowiem następstwem umowy stron, w której jedna strona zobowiązuje się do wykonania określonych działań, a druga zobowiązuje się w zamian za to do zapłaty ustalonej w umowie kwoty. Z tego względu nie wystąpiła jakakolwiek szkoda, zarówno w postaci straty, jak i utraconych korzyści.
Izba Skarbowa w W. w sprawie podzieliła to stanowisko. Stwierdziła, że otrzymane od pracodawcy na mocy umowy cywilnoprawnej o zakazie konkurencji świadczenie odszkodowawcze zgodnie z wykładnią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej nie podlegało zwolnieniu z opodatkowania tak przed nowelizacją czyli w 2000 roku i w latach wcześniejszych jak i po nowelizacji ustawy podatkowej w 2001 roku, z tego względu, że nie wynikało ono bezpośrednio z przepisów ustawowych.
Odnośnie zarzutu powołania się przez Urząd Skarbowy w uzasadnieniu do decyzji na ustawę podatkową obowiązującą od stycznia 2001 roku, wyjaśniła, że wniosek dotyczył zwrotu nienależnie pobranego podatku w roku 2001 i z tego względu Urząd Skarbowy w uzasadnieniu do decyzji przywołał przepisy obowiązujące w roku, którego wniosek o zwrot nadpłaty dotyczył.
Uzyskane w 2001 r. od byłego zakładu pracy świadczenie pieniężne stanowiło przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy podatkowej przysługiwały z tego tytułu koszty uzyskania przychodu. W związku z tym, że od wypłacanych świadczeń nie potrącano przysługujących kosztów uzyskania, dlatego powstała nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...] PLN.
W skardze na tą decyzję do Sądu, Skarżąca wniosła o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem i o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w pełnej wysokości.
Zdaniem Skarżącej w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązujące w 2000 r.(Dz. U. Nr 14,poz. 176 ),a nie art. 21 ust.1 pkt 3, do którego w 2001 r. dodano literę "d", która Jej nie dotyczy.
Uważa ,iż zgodnie z przytoczonymi przepisami wypłacone przez pracodawcę odszkodowanie było objęte zwolnieniem podatkowym i tego rodzaju praktykę stosowano w zakładzie pracy w stosunku do wszystkich osób zainteresowanych.
Niekorzystne rozstrzygnięcie podjęto na podstawie przepisów, które nie istniały w chwili podpisywania przez Skarżącą umowy o zakazie konkurencji, a zatem w przypadku uznania skargi za nieuzasadnioną prawo zadziałałoby wstecz.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiot sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestii czy do opodatkowania przychodu Skarżącej z tytułu wypłat w 2001 r. należności wynikających z zawartej w dniu [...] kwietnia 2000 r. umowy o zakazie konkurencji należy stosować przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia tej umowy tj. w 2000r., czy też obowiązujące w 2001r. tj. dokonania wypłaty należności.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000r.Dz.U. Nr 14,poz.176) przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 pkt 6, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Art.12 ust.1 stanowi, iż za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
W sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że Skarżąca otrzymała w 2001 r od byłego pracodawcy część należności wynikających z umowy zawartej w 2000r .
W świetle powołanych przepisów za uprawnione Sąd uznał stanowisko organów podatkowych ,które przyjęły ,że otrzymana przez Skarżącą kwota stanowi przychód roku 2001 i powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych za ten rok według przepisów w tym roku obowiązujących.
Wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie dotyczyły stosowania zwolnienia od podatku dochodowego do wypłat dokonywanych na podstawie umów o zakazie konkurencji w 2000r., czego wyrazem są również wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Natomiast w związku z wprowadzoną od dnia 01.01.2001r, zmianą w art. 21 ust.1 pkt 3 lit. d ustawy ( Dz. U. z 2000r.,Nr 104 poz. 1104 ) stan prawny w tym zakresie w roku 2001 nie budził żadnych wątpliwości. Zgodnie z tym przepisem wolne od podatku dochodowego są odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw, z wyjątkiem odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji.
Stwierdzając ,że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153,poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI