III SA 3001/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-06-08
NSApodatkoweWysokawsa
VATmiejsca postojowegarażlokal mieszkalnystawka podatkowaobowiązek podatkowyzaliczkaczęść budynkuustawa o własności lokaliprawo budowlane

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą opodatkowania miejsc postojowych w garażu stawką 22% VAT, uznając, że kluczowe jest ustalenie, czy zaliczki stanowiły co najmniej połowę ceny, a także interpretując pojęcie 'części budynku' w kontekście VAT.

Sprawa dotyczyła opodatkowania miejsc postojowych w garażu podatkiem VAT. Organy podatkowe zastosowały stawkę 22%, uznając miejsca postojowe za odrębny towar. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na potrzebę wnikliwego zbadania, czy zaliczki na miejsca postojowe stanowiły co najmniej połowę ich ceny, co jest kluczowe dla powstania obowiązku podatkowego. Sąd podkreślił również, że pojęcie 'części budynku' w rozumieniu ustawy o VAT może obejmować elementy niebędące odrębnymi nieruchomościami w prawie cywilnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług, która utrzymywała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w G. Organy podatkowe określiły wysokość zwrotu VAT oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe dla spółki B. S.A., twierdząc, że sprzedaż miejsc parkingowych powinna być opodatkowana stawką 22% VAT, podczas gdy sprzedaż lokali mieszkalnych korzystała ze stawki 0%. Sąd, opierając się na wcześniejszym wyroku NSA, uznał, że Minister Finansów przekroczył upoważnienie, definiując w rozporządzeniu pojęcie lokalu mieszkalnego. Sąd podkreślił, że definicja lokalu mieszkalnego znajduje się w ustawie o własności lokali, a garaż może być pomieszczeniem przynależnym. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy otrzymane zaliczki na miejsca postojowe stanowiły co najmniej połowę ich ceny, co jest warunkiem powstania obowiązku podatkowego zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy o VAT. Sąd wskazał, że późniejsze zmiany umów nie mają wpływu na obowiązek podatkowy powstały w momencie otrzymania zaliczki. Ponadto, sąd zinterpretował pojęcie 'części budynku' jako towaru w rozumieniu ustawy o VAT, nawet jeśli nie stanowi ono odrębnej nieruchomości w prawie cywilnym, co oznacza, że obrót takimi częściami podlega opodatkowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd uchylił decyzję organów podatkowych, wskazując na potrzebę wnikliwego zbadania, czy otrzymane zaliczki na miejsca postojowe stanowiły co najmniej połowę ich ceny, co jest kluczowe dla powstania obowiązku podatkowego. Sąd podkreślił, że pojęcie 'części budynku' w rozumieniu ustawy o VAT może obejmować elementy niebędące odrębnymi nieruchomościami w prawie cywilnym, a sprzedaż takich części podlega opodatkowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe dla powstania obowiązku podatkowego jest otrzymanie zaliczki w wysokości co najmniej połowy ceny. Zinterpretował również pojęcie 'części budynku' jako towaru w rozumieniu ustawy o VAT, podlegającego opodatkowaniu, niezależnie od jego statusu w prawie cywilnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.p.t.u. i p.a. art. 6 § ust. 8

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Pomocnicze

u.p.t.u. i p.a. art. 2 § ust. 1-3

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. i p.a. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. i p.a. art. 5 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.w.l. art. 2 § ust. 2

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 2 § ust. 4

Ustawa o własności lokali

rozp. MF art. 1 § pkt 12

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

rozp. MF art. 63 § ust. 1 pkt 5

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

p.u.s.a. art. 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c)

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 152

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 200

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 97 § §1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 122

Ustawa – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187

Ustawa – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa – Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Minister Finansów przekroczył upoważnienie ustawowe, definiując w rozporządzeniu pojęcie lokalu mieszkalnego. Kluczowe dla powstania obowiązku podatkowego jest otrzymanie zaliczki w wysokości co najmniej połowy ceny. Pojęcie 'części budynku' w rozumieniu ustawy o VAT obejmuje elementy niebędące odrębnymi nieruchomościami w prawie cywilnym i podlega opodatkowaniu.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe błędnie uznały miejsca parkingowe za odrębny towar podlegający opodatkowaniu stawką 22% VAT, ignorując kontekst sprzedaży lokali mieszkalnych. Treść późniejszych umów sprzedaży nie ma wpływu na zakres obowiązku podatkowego w momencie zapłaty zaliczek.

Godne uwagi sformułowania

Minister Finansów umieszczając w rozporządzeniu [...] przepis § l pkt 12 [...] przekroczył upoważnienie zawarte w art.50 ust.1 ustawy Samo miejsce postojowe w świetle ustawy o własności lokali nie może być odrębnym przedmiotem własności i mieści się w pojęciu prawa do części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Dla prawidłowego ustalenia obowiązku podatkowego niezbędne jest wnikliwe zbadanie czynności podlegającej opodatkowaniu tj. umowy przenoszącej własność oraz przedmiotu tejże umowy. Sąd wskazał, iż dla oceny obowiązków podatkowych Skarżącej w 2000r. nie może mieć znaczenia treść późniejszych zmodyfikowanych umów przyrzeczonych. Ustawodawca wyraźnie uznał 'część budowli' i 'część budynku' za towar, w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, chociaż np. sprzedaż części budowli w świetle przepisów prawa cywilnego jest zawsze związana ze sprzedażą prawa majątkowego - udziału we własności, bowiem część budowli nie może stać się odrębną nieruchomością.

Skład orzekający

Bogdan Lubiński

przewodniczący

Małgorzata Długosz-Szyjko

sprawozdawca

Ewa Radziszewska-Krupa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'części budynku' jako towaru w rozumieniu ustawy o VAT, powstanie obowiązku podatkowego z tytułu zaliczek, oraz zakres upoważnienia Ministra Finansów do definiowania pojęć w rozporządzeniach wykonawczych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2000 roku, choć zasady interpretacji przepisów VAT pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opodatkowania VAT miejsc parkingowych w kontekście sprzedaży lokali mieszkalnych, a także pokazuje, jak sądy interpretują granice upoważnień ustawowych dla organów wykonawczych.

Czy miejsce parkingowe to towar? Sąd rozstrzyga VAT-owskie dylematy deweloperów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA 3001/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-06-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogdan Lubiński /przewodniczący/
Ewa Radziszewska-Krupa
Małgorzata Długosz-Szyjko /sprawozdawca/
Sygn. powiązane
I FSK 946/05 - Wyrok NSA z 2006-06-02
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Lubiński, Sędziowie WSA Małgorzata Długosz-Szyjko ( spr. ), Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2004 sprawy ze skargi B. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1 ) uchyla zaskarżoną decyzję 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości ; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącego kwotę 5.092,30 zł ( pięć tysięcy dziewięćdziesiąt dwa złotych , trzydzieści groszy ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w G. Nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. określającą:
-wysokość zwrotu pośredniego do przeniesienia na następny miesiąc w kwotach:
• marzec 2000r. w kwocie 347.487zł
• kwiecień 2000r. w kwocie 257.G11zł
• maj 2000r. w kwocie 233.440zł
-wysokość zwrotu bezpośredniego na rachunek bankowy podatnika za miesiąc czerwiec 2000r. w kwocie 426.732zł,
i ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe za następujące miesiące w kwotach:
• marzec 2000r. w kwocie 3.839zł
• kwiecień 2000r. w kwocie 8.141 zł
• maj 2000r. w kwocie 4.819z1
• czerwiec 2000r. w kwocie 8.072zł
Jak wynika z akt sprawy w wyniku kontroli Urząd Skarbowy stwierdził m.in., że "B." S.A. zajmujący się budową domów mieszkalnych na własnych gruntach w celu dalszej ich odsprzedaży w/w okresach rozliczeniowych 2000 r. dokonywał sprzedaży lokali mieszkalnych wraz z miejscami garażowymi stosując stawkę "0" % podatku VAT. W ocenie organów podatkowych stawka "0"% mogła być zastosowana wyłącznie do sprzedaży lokali mieszkalnych natomiast sprzedaż miejsc parkingowych powinna następować z zastosowaniem stawki 22 % podatku VAT.
Decyzję Nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. Urząd Skarbowy w G. wydał po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 października 2002 r. sygn. akt IIISA 1338/01 – obu poprzednio wydanych w sprawie decyzji tj. decyzji Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2001r. Nr [...] oraz decyzji Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] grudnia 2000 r. Nr[...].
Sąd w uzasadnieniu wyroku uznał za zasadne zarzuty podnoszone przez Spółkę "B.", iż Minister Finansów umieszczając w rozporządzeniu z dnia [...]grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U Nr 109 poz. 1245) przepis § l pkt 12 (definiujący pojęcie lokalu mieszkalnego, na który powołały się organy podatkowe wydając sporne decyzje) przekroczył upoważnienie zawarte w art.50 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zm.). Przepis ten upoważniał, bowiem Ministra Finansów tylko do określenia listy towarów i usług, do których stosuje się inne niż podstawowa - stawki tego podatku. Nie dawał natomiast podstaw do definiowania warunków, których dopełnienie stanowi podstawę do zastosowania preferencyjnej stawki podatku VAT.
Sąd wskazał, iż definicja lokalu mieszkalnego zawarta jest w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali /Dz.U. nr 85 poz. 388 ze zm./ Z treści tej ustawy jednoznacznie wynika, iż z wyodrębnionym lokalem związane jest prawo do nieruchomości wspólnej oraz części budynków i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokalu, a nadto, iż garaż może być częścią przynależną do lokalu mieszkalnego. W tym ostatnim przypadku – zdaniem Sądu - niezbędnym jednak jest, by garaż był lokalem, a więc by był wyodrębniony trwałymi ścianami, co nie zachodzi w przypadku miejsca postojowego, które nie spełnia takich kryteriów. Samo miejsce postojowe w świetle ustawy o własności lokali nie może być odrębnym przedmiotem własności i mieści się w pojęciu prawa do części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Sąd wytknął też organom podatkowym braki w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Dla prawidłowego ustalenia obowiązku podatkowego niezbędne jest wnikliwe zbadanie czynności podlegającej opodatkowaniu tj. umowy przenoszącej własność oraz przedmiotu tejże umowy. Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym wyroku wskazał również na potrzebę wyjaśnienia przez organy podatkowe - na podstawie wszechstronnej analizy zawartych umów sprzedaży, czy przedmiotem tych umów były lokale mieszkalne wraz z ich częściami składowymi w postaci garaży, będących pomieszczeniami przynależnymi w rozumieniu art.2 ustawy o własności lokali, czy też prawo majątkowe w postaci prawa używania części pomieszczenia wspólnego. A następnie ustalenie czy w sprawie występuje przedmiot podlegający opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i ewentualnie rozstrzygnięcie kwestii zastosowania właściwej stawki podatkowej.
Urząd Skarbowy rozpatrując sprawę ponownie, dokonał w dniu 9.07.2002r. oględzin 2 zespołów budynków wielorodzinnych położonych w W. przy [...] i [...]. Stwierdzono, że każdy z zespołów składa się z [...] wolnostojących [...] budynków mieszkalnych połączonych pomiędzy sobą tarasami, zaś w kondygnacji podziemnej garażem, w którym znajdują się miejsca postojowe będące przedmiotem sprawy. Garaż przebiega w części podziemnej zarówno pod budynkami, jak i tarasami, i stanowi jedną niepodzielną powierzchnię, na której liniami zaznaczone są miejsca postojowe do parkowania samochodów oznaczone kolejnymi numerami. Garaż- jako całość - w obrębie budynku wydzielony jest trwałymi ścianami. Jest on zamykany jedną bramą sterowaną automatycznie. Z garażu prowadzą wejścia na klatkę schodową, do windy i do komórek lokatorskich. Właściciel mieszkania ma wyłączne prawo do swobodnego korzystania z miejsca postojowego jednego lub kilku sprzedawanych wraz z lokalem mieszkalnym i stanowiących przedmiot współwłasności właścicieli poszczególnych lokali.
Urząd uznał, że miejsca postojowe w garażu podlegają opodatkowaniu 22% stawką podatku od towarów i usług, bowiem nie służą one w jakimkolwiek stopniu zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych i nie są przeznaczone na stały pobyt ludzi, były przedmiotem osobnego obrotu i nie stanowią pomieszczeń pomocniczych lokali. Wydzielenie z ogólnej powierzchni garażu miejsc postojowych oznaczonych liniami i numerem -zdaniem urzędu- dowodzi, iż Skarżąca sprzedawała miejsca postojowe stanowiące, część wspólną budynku, będące w istocie odrębnym od lokalu towarem. Zdaniem Urzędu Skarbowego sprzedaż udziałów we współwłasności części wspólnych budynku (garażu) powinno traktować się jako sprzedaż części tej nieruchomości (zarówno wyodrębnionej jak i nie wyodrębnionej prawnie ), a nie jako sprzedaż prawa majątkowego nie podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Rozpatrując odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego w G. Izba Skarbowa w W. podtrzymała stanowisko i argumentację Urzędu Skarbowego co do zasadności opodatkowania miejsc postojowych w budynku mieszkalnym stawką 22%.
Spółka, nie zgadzając się z taką decyzją, wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] oraz decyzję Urzędu Skarbowego w G. Nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. zarzucając im:
a) naruszenie art. 2 i 4 oraz 13 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zm.)
b) naruszenie § 63 ust. l pkt. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U Nr 109 poz. 1245).
Skarżąca wniosła o :
uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
Skarżąca podnosi, iż przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy błędnie uznawano miejsca parkingowe za towar opierając się na następujących błędnych przesłankach, iż:
1. podlega opodatkowaniu czynność niewymieniona w art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym t.j. zawarcie umowy przedwstępnej sprzedaży lokalu mieszkalnego,
2. miejsce postojowe jest odrębnym przedmiotem sprzedaży od sprzedaży lokalu mieszkalnego i stanowi część budynku będącą towarem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług,
3. treść później zawartych umów sprzedaży, z których wynika, iż strony dokonują podziału do korzystania wspólnych miejsc parkingowych, a nie ich sprzedaży, nie ma wpływu na zakres obowiązku podatkowego w momencie zapłaty zaliczek.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu Izba Skarbowa wskazuje, że Skarżąca winna uiścić podatek z tyt. sprzedaży miejsc parkingowych w garażu podziemnym budynków wybudowanych przy [...] w W. Izba Skarbowa nie zgadza się z argumentacją skarżącej, co do błędnego ustalenia obowiązku podatkowego, przedmiotu opodatkowania oraz stawki podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który stał się właściwy do rozpatrzenia tej sprawy w związku z postanowieniami art.97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. . Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji bądź aktów sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, a Sąd - zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270)- rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stwierdzając niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, decyzję tę uchyla, bądź stwierdza jej nieważność lub wydanie jej z naruszeniem prawa. W kompetencji sądu nie leży natomiast umarzanie postępowania; stąd w tej części żądanie skargi rozpatrzone być nie może.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja winna być uchylona, ponieważ narusza prawo, jednakże nie są to naruszenia tożsame z przedstawionymi w zarzutach skargi.
Jak wynika z art. 6 ust 8 ustawy o podatku od towarów i usług obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia zapłaty, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi pobrano co najmniej połowę ceny (przedpłata, zaliczka, zadatek, rata). Z tego względu istotne jest dla oceny istnienia i terminu powstania zobowiązania podatkowego z tytułu otrzymanych zaliczek, zbadanie, czy dokonywane zbiorcze wpłaty zawierały w sobie kwoty zaliczek na miejsca parkingowe stanowiące co najmniej połowę ceny za to miejsce. Tylko wówczas bowiem mógł powstać obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług. Brak takich ustaleń stanowi o naruszeniu art. 122, art. 187 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. –Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).
Natomiast zarzuty skargi zdaniem Sądu nie są zasadne.
Okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy nie są sporne. Spór między stronami niniejszego postępowania dotyczy natomiast zakresu obowiązku podatkowego Skarżącej spółki po pobraniu w 2000 r. zaliczek wynikających z zawartych umów przedwstępnych na poczet przyszłej sprzedaży lokali mieszkalnych wraz z pomieszczeniami przynależnymi w tym "miejscami postojowymi w podziemnym garażu" oraz wpływu kształtu późniejszych umów przyrzeczonych na zakres tego obowiązku.
Sporne jest także, czy miejsca postojowe w podziemnym garażu stanowią odrębny od lokalu mieszkalnego towar (tj. "część budynku"), o którym mowa w art.4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz wysokość stawki podatku od towarów i usług.
Odnosząc się do pierwszego z tych problemów, Sąd stwierdza, iż dla oceny obowiązków podatkowych Skarżącej w 2000r. nie może mieć znaczenia treść późniejszych zmodyfikowanych umów przyrzeczonych. Gdyby przyjąć stanowisko prezentowane przez Skarżącą, każdy aneks do wcześniejszej umowy, np. dotyczący rabatu, zwrotu towarów, odstąpienia od umowy, czy niezawarcie umowy przyrzeczonej i zwrot zaliczek rodziłby powstawanie wadliwości poprzedniego rozliczenia podatkowego podatników podatku od towarów i usług. Ustawodawca przewidział inną możliwość dostosowywania rozliczeń podatkowych do zmieniających się okoliczności stosunków gospodarczych. Jest nią możliwość korygowania wcześniejszych faktur i uwzględniania tych korekt w bieżących deklaracjach VAT. Rozpatrując obowiązek podatkowy Skarżącej w podatku od towarów i usług należy więc, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, uwzględniać okoliczności i zobowiązania w kształcie istniejącym w momencie otrzymania zaliczki w wysokości przekraczającej połowę ceny miejsca postojowego.
Jest poza sporem w niniejszej sprawie, że Skarżąca otrzymywała w 2000r. wpłaty na poczet przyszłej sprzedaży lokali i że zawarła z wpłacającymi umowy przedwstępne. W umowach tych m.in. określono przedmiot przyszłej sprzedaży i cenę. Stosownie do art. 6 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi pobrano co najmniej połowę ceny (przedpłata, zaliczka, zadatek, rata), obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia zapłaty, a sprzedawca obowiązany jest wówczas wystawić fakturę. Ustawodawca nie uzależnił powstania obowiązku podatkowego od zachowania jakichkolwiek warunków formalnych np. zawarcia umowy, której zapłata dotyczy. Z tego względu nie sposób podzielić poglądu Skarżącej, iż po otrzymaniu zaliczek stanowiących co najmniej połowę ceny po podpisaniu umowy przedwstępnej nie wystąpił obowiązek podatkowy.
Z zawieranych przez Skarżącą umów przedwstępnych wynikało, iż zaliczki wpłacane przez nabywców stanowiły zapłatę ceny całkowitej za przyszłą sprzedaż lokalu mieszkalnego wraz z pomieszczeniami przynależnymi (komórką i miejscem postojowym) oraz udziałem we własności nieruchomości gruntowej i częściach wspólnych budynków. Poza sprzedażą udziału we współwłasności gruntowej pozostały przedmiot umowy podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, czego Skarżąca nie kwestionuje.
I jakkolwiek sprzedaż praw majątkowych nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, to z przepisów cyt. ustawy wynika, że ustawodawca wyraźnie uznał "część budowli" i "część budynku" za towar, w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, chociaż np. sprzedaż części budowli w świetle przepisów prawa cywilnego jest zawsze związana ze sprzedażą prawa majątkowego - udziału we własności, bowiem część budowli nie może stać się odrębną nieruchomością Tym samym należy przyjąć, iż pojęcie "część budynku" obejmuje nie tylko taką jego część, która w świetle przepisów prawa cywilnego stanowi nieruchomość. Za przyjęciem innego rozumienia słowa "część" w odniesieniu do budynku oraz innego w odniesieniu do budowli nie przemawiają bowiem żadne argumenty natury normatywnej, wynikające czy to z art. 4 pkt 1, czy to z art. 15 ust. 2a ustawy. (p. także Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2002r. sygn. IIISA 3526/01 prof. B. Brzezińskiego i prof. M. Kalinowskiego, Monitor Podatkowy 2003, nr 1 str.49)
Sąd zważył również, iż przyjęcie możliwości opodatkowania podatkiem od towarów i usług jedynie czynności znajdujących prawidłowe umocowanie w prawie cywilnym wyraźnie wyklucza także art. 2 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym czynności określone w art. 2 ust. 1-3 tej ustawy (a więc i sprzedaż części budynku, która nie stanowi odrębnej nieruchomości w rozumieniu prawa cywilnego) podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa.
Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U Nr 109 poz. 1245) ustalił od "sprzedaży lokali mieszkalnych przez podatników prowadzących działalność gospodarczą w zakresie budownictwa mieszkaniowego lub usług mieszkaniowych" stawkę podatku 0%.
W wyroku z dnia 24 października 2002r. sygn. akt IIISA 1338/01 uchylającym poprzednie decyzje podatkowe wydane w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż do interpretacji pojęcia lokalu mieszkalnego posłużyć się należy definicją zawartą w ustawie o własności lokali. Ze sformułowanej w art. 2 ust. 2 ustawy z 24.6.1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 80 poz. 903) normatywnej definicji pojęcia "samodzielnego lokalu mieszkalnego" wynika, iż w rozumieniu tej ustawy jest to "wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych". W kontekście rozpoznawanej sprawy na uwagę zasługuje jednak także i to, że obok pojęcia normatywnego "samodzielnego lokalu mieszkalnego", w art. 2 ust. 4 tej ustawy ustawodawca posługuje się także pojęciem "pomieszczenia przynależnego do lokalu". Tekst pierwotny art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali stanowił, że: "Pomieszczenia przynależne do lokalu, a w szczególności piwnica, strych lub magazyn, są jego częścią składową, choćby nawet do tego lokalu bezpośrednio nie przylegały, chyba że czynność prawna lub orzeczenie sądu dotyczącego odrębnej własności lokalu stanowią inaczej". Następnie, sformułowanie tego przepisu podlegało kolejnym zmianom legislacyjnym, i tak- w wyniku zmiany obowiązującej od 26.9.1997 r. (por. Dz. U. z 1997 r. Nr 106, poz. 682 - art. 1)- art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali stanowił: "Do lokalu mogą przynależeć inne pomieszczenia, choćby nawet do lokalu tego bezpośrednio nie przylegały, a w szczególności piwnica lub strych, zwane dalej »pomieszczeniami przynależnymi«, chyba że czynność prawna lub orzeczenie sądu dotyczące odrębnej własności stanowią inaczej", natomiast aktualnie, w wyniku zmiany obowiązującej od 19.5.2000 r. (por. Dz. U. z 2000 r. Nr 29, poz. 355 - art. 1), art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali stanowi: "Do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, garaż, zwane dalej »pomieszczeniami przynależnymi«".
Definiując pojęcie prawne "samodzielnego lokalu mieszkalnego", ustawodawca czyni wyraźne rozróżnienie pomiędzy dwoma pojęciami normatywnymi: po pierwsze - pojęciem "pomieszczenia pomocniczego", czyli takiego pomieszczenia, które wraz z "izbą lub zespołem izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi": "służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych", w danym wypadku chodzi więc wyraźnie o taki funkcjonalny związek tych "pomieszczeń" z "izbą lub zespołem izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi", który polega na wykorzystywaniu całej tej "przestrzeni" bezpośrednio dla zaspokajania mieszkalnych potrzeb ludzi; oraz po drugie - pojęciem "pomieszczenia przynależnego", które w sensie funkcjonalnym nie zawsze jest "przestrzenią" przeznaczoną dla bezpośredniego zaspokajania "mieszkaniowych" potrzeb ludzi, lecz służyć może zaspokojeniu "innych potrzeb" tych osób, które korzystają z "samodzielnego lokalu mieszkalnego". W tym kontekście ustawodawca wymieniał przykładowo: pierwotnie - "piwnicę, strych lub magazyn", zaś aktualnie - "piwnicę, strych, komórkę, garaż".
Przedstawiona analiza przepisów prawnych prowadzi do wniosku, że ustalona stawka podatku 0% w podatku od towarów i usług mogła być stosowana wyłącznie w stosunku do będących przedmiotem obrotu (sprzedaży) "samodzielnych lokali mieszkalnych" w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali i tym samym sprzyjać miała zaspokajaniu właśnie mieszkaniowych potrzeb społeczeństwa. Nie były nią natomiast objęte "garaże", których w świetle prawa polskiego nie można zaliczyć do tzw. pomieszczeń pomocniczych lokalu mieszkalnego ( p. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003r. sygn. IIIRN 29/02). I nie ma przy tym znaczenia, że w rozpatrywanej sprawie wpłaty dotyczyły miejsc postojowych, a więc części budynku, które prawnie nie stanowiły odrębnych nieruchomości, bowiem jak wynika z przepisu art. 4 ust.1 ustawy także taki obrót podlega opodatkowaniu.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c), art.152 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI