III SA 2976/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-10-12
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek VATkontrola skarbowawznowienie postępowaniadoręczenieOrdynacja podatkowadecyzja ostatecznaskarżącyorgan kontroli skarbowej

WSA w Warszawie oddalił skargi J.S. na decyzje Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej odmawiające uchylenia decyzji w sprawie podatku VAT, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania.

Skarżący J.S. zaskarżył decyzje Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, które utrzymały w mocy wcześniejsze decyzje odmawiające uchylenia decyzji ostatecznych w sprawie podatku VAT za 1997 r. po wznowieniu postępowania. Skarżący powoływał się na brak udziału w postępowaniu z przyczyn niezawinionych oraz na nowe dowody i okoliczności. Sąd administracyjny oddalił skargi, uznając, że skarżący nie wykazał niezawinionego braku udziału w postępowaniu ani istnienia nowych dowodów lub okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania zgodnie z Ordynacją podatkową.

Sprawa dotyczyła skarg J.S. na decyzje Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, które utrzymały w mocy osiem decyzji z dnia 25 stycznia 2001 r. odmawiających uchylenia decyzji ostatecznych z 1999 r. w sprawie podatku od towarów i usług za 1997 r. Postępowanie zostało wznowione na wniosek skarżącego, który powołał się na art. 240 § 1 pkt 4 i 5 Ordynacji podatkowej, wskazując na brak udziału w postępowaniu z przyczyn niezawinionych oraz na nowe dowody (wyroki NSA i SN, oświadczenie kontrahenta). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi, uznając, że skarżący nie wykazał niezawinionego braku udziału w postępowaniu, ponieważ nie dopełnił obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu po wymeldowaniu, a jego problemy zdrowotne nie uniemożliwiały udziału. Sąd stwierdził również, że powołane przez skarżącego wyroki i oświadczenie kontrahenta nie stanowiły nowych dowodów ani istotnych okoliczności faktycznych w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ dotyczyły innego okresu lub nie spełniały wymogów formalnych. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest nadzwyczajne i służy jedynie weryfikacji kwalifikowanych wad procesowych, a nie ponownemu rozpatrywaniu istoty sprawy czy zarzutów dotyczących prawa materialnego, jeśli nie stwierdzono przesłanek wznowieniowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona nie dopełniła obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu i nie wykazała, że problemy zdrowotne uniemożliwiły jej udział w postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie wykazał niezawinionego braku udziału w postępowaniu, ponieważ nie zgłosił zmiany adresu po wymeldowaniu, a przedstawione zwolnienia lekarskie nie dowodziły niemożności udziału w postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (32)

Główne

Ord. pod. art. 240 § § 1 pkt 4

Ordynacja podatkowa

Podstawa do wznowienia postępowania, gdy strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Ord. pod. art. 240 § § 1 pkt 5

Ordynacja podatkowa

Podstawa do wznowienia postępowania, gdy wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi.

Ord. pod. art. 245 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Organ odmawia uchylenia decyzji ostatecznej w całości lub części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1.

Pomocnicze

Ord. pod. art. 146

Ordynacja podatkowa

Obowiązek strony zawiadomienia organu o każdej zmianie adresu; w razie zaniedbania, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem.

u.k.s. art. 31

Ustawa o kontroli skarbowej

Do wznowienia postępowania stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej.

u.k.s. art. 9 § ust. 6

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 10 § ust. 2 pkt 7

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 26 § ust. 3

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 2 § ust. 4

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 31

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 240 § § 1

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 245 § § 1 pkt 2

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 121 § § 1

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 122

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 150

Ustawa o kontroli skarbowej

Doręczenie decyzji w trybie publicznym (przez ogłoszenie w prasie).

u.k.s. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 111 § § 2

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 241 § § 1

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 243 § § 1 i § 3

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 243 § § 2

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 151

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 97 § § 1

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 128

Ustawa o kontroli skarbowej

Zasada trwałości decyzji.

u.k.s. art. 11 § ust. 2

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 11a § ust. 1 i 3

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 17 § ust. 1

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 27 § ust. 2

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 10 § ust. 2

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 15 § ust. l

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 26

Ustawa o kontroli skarbowej

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do wznowienia postępowania z powodu niezawinionego braku udziału strony w postępowaniu. Brak nowych dowodów lub istotnych okoliczności faktycznych uzasadniających wznowienie postępowania. Postępowanie wznowieniowe nie służy ponownemu rozpatrywaniu istoty sprawy.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie brał udziału w postępowaniu z przyczyn niezawinionych (art. 240 § 1 pkt 4 Ord. pod.). Wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody (wyroki NSA/SN, oświadczenie kontrahenta) (art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod.). Naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego przez organ kontroli skarbowej.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest postępowaniem nadzwyczajnym i nie może zastępować zwykłego postępowania odwoławczego. Strona ma obowiązek zawiadomić organ o każdej zmianie adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem.

Skład orzekający

Jerzy Płusa

sprawozdawca

Krystyna Chustecka

członek

Małgorzata Długosz-Szyjko

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania podatkowego, zwłaszcza dotyczących niezawinionego braku udziału strony i nowych dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o kontroli skarbowej w brzmieniu obowiązującym w czasie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność procedur administracyjnych i nadzwyczajnych środków prawnych, takich jak wznowienie postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Kiedy można wznowić postępowanie podatkowe? Sąd wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA 2976/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-10-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jerzy Płusa /sprawozdawca/
Krystyna Chustecka
Małgorzata Długosz-Szyjko /przewodniczący/
Skarżony organ
Inspektor Kontroli Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie sędzia NSA Krystyna Chustecka,, sędzia WSA Jerzy Płusa (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2004 r. sprawy ze skarg J.S. na decyzje Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2003 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie o podatek od towarów i usług oddala skargi
Uzasadnienie
Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] września 2003 r. Nr :
[...]
Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, po rozpatrzeniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonych przez J. S. - skarżącego w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy swoje osiem decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r., którymi odmówił uchylenia , po wznowieniu postępowania, ośmiu decyzji ostatecznych z dnia [...] stycznia 2001 r. wydanych przez Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w K.
Z akt sprawy wynika, że Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w K. działając na podstawie upoważnienia wydanego przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej przeprowadził postępowanie kontrolne w Firmie Handlowej "D", której właścicielem był skarżący. Upoważnienie zostało wydane na podstawie art.9 ust. 6 i art.10 ust.2 pkt 7 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, z uwagi na fakt, że kontrolowana firma miała siedzibę w W. - na terenie województwa [...], podczas gdy kontroli dokonywał Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w K.
Kontrolę przeprowadzono m.in. w zakresie prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1997 r.
W wyniku postępowania kontrolnego wydane zostały decyzje z dnia 16 czerwca 1999 r., w których określone zostało zobowiązanie w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 1997 r. w wysokości innej od deklarowanej. Od decyzji tych skarżący złożył odwołanie do Izby Skarbowej w K., która uchyliła decyzje Inspektora Kontroli Skarbowej i przekazała temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W związku z decyzjami Izby Skarbowej Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej przedłużył upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, o czym poinformowany został skarżący. Inspektor, po ponownym przeprowadzeniu postępowania, wydał osiem decyzji z dnia [...] stycznia 2001 r. Nr [...] określających zaległość w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca 1997 r. oraz z tytułu likwidacji firmy. W związku z tym, że skarżący nie odbierał kierowanej do niego korespondencji i nie podał adresu do doręczeń, decyzje te zostały doręczone w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. ) poprzez opublikowanie dwukrotnie w prasie ogólnokrajowej wezwania adresowanego do skarżącego do odbioru decyzji. Ogłoszenia te zamieszczone były w dniach 26 lutego 2001 r. i 8 marca 2001 r. W dniu 12 kwietnia 2001r. skarżący zgłosił się do Urzędu Kontroli Skarbowej z pytaniem, czy może zapoznać się z wydanymi decyzjami. Tego samego dnia decyzje zostały przekazane skarżącemu, który pismem z dnia 18 kwietnia 2001 r. złożył wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołań oraz odwołania. Izba Skarbowa po rozpatrzeniu tego wniosku postanowieniami z dnia [...] lipca 2001 r. stwierdziła uchybienie terminowi do wniesienia odwołań oraz odmówiła przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] stycznia 2001 r.
Pismem z dnia 22 lipca 2001 r. skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawach zakończonych ośmioma decyzjami ostatecznymi z dnia [...]stycznia 2001 r. wydanymi przez Inspektora Kontroli Skarbowej. We wniosku skarżący powołał się na przesłanki do wznowienia postępowania określone w :
- art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej - stwierdzając, że jako strona
postępowania nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu kontrolnym;
- art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej - stwierdzając, że wyszły na jaw nowe okoliczności i nowe dowody określone w tym przepisie. Nowymi
dowodami w tej sprawie, zdaniem skarżącego były wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego wydane w sprawie decyzji Głównego Urzędu Ceł oraz oświadczenie z dnia 5 lutego 2001 r. szefa firmy belgijskiej "A" A. D. - kontrahenta skarżącego.
Postanowieniem z dnia 4 września 2001 r. Inspektor Kontroli Skarbowej wznowił postępowanie zakończone decyzjami ostatecznymi z dnia [...] stycznia 2001 r.
W trakcie trwania wznowionego postępowania, ustawą z dnia 7 czerwca 2002 r. o zniesieniu Generalnego Inspektora Celnego, o zmianie ustawy o kontroli skarbowej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 89, poz. 804) zmieniły się przepisy o kontroli skarbowej w zakresie podstawy do wznowienia postępowania oraz właściwości organu kontroli skarbowej do wydania decyzji w tej sprawie. Stosownie do art. 2 ust. 4 tej ustawy Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej przejął uprawnienia inspektorów kontroli skarbowej do wydawania decyzji w przypadku, gdy kontrola prowadzona była z jego upoważnienia. Przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 czerwca 2002 r., zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o kontroli skarbowej do wznowienia postępowania stosowało się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Od l lipca 2002 r. uwzględniając treść art. 31 ustawy o kontroli skarbowej, do wznowienia postępowania stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.
Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej po zakończeniu wznowionego postępowania wydał osiem decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r. na podstawie art. 240 § l, art. 245 § l pkt 2 Ordynacji podatkowej, którymi odmówił uchylenia decyzji ostatecznych z dnia 25 stycznia 2001 r., uzasadniając m.in., że w sprawach tych brak jest podstaw do uchylenia decyzji ostatecznych z powodu przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 4 i 5 Ordynacji podatkowej.
Skarżący pismami z dnia 2 lipca 2003 r. złożył osiem wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie w całości decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] czerwca 2003 r. i decyzji ostatecznych Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] stycznia 2001 r. oraz o umorzenie postępowania . Decyzjom tym zarzucił :
- rażące naruszenie przepisów prawa materialnego wynikającego z art. 11 ust. 2, art. 11a ust. 1 i 3, art. 17 ust. 1, art. 27 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym,
- niewłaściwe zastosowanie podstawy prawnej art. 10 ust. 2, art. 15 ust. l art. 26
ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym,
- naruszenie zasad ogólnych postępowania podatkowego wynikających z art.
121 § l i art. 122 Ordynacji podatkowej.
W obszernym uzasadnieniu do wniosków skarżący wskazywał na liczne naruszenia prawa przez Inspektora Kontroli Skarbowej polegające na niewłaściwym zastosowaniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, na brak podstaw do przyjęcia założenia, które legło u podstaw wydanych rozstrzygnięć , iż skarżący nie wykazywał w dokumentach celnych ceny faktycznie zapłaconej za towary sprowadzane przez niego z Belgii . Na potwierdzenie tego skarżący przedstawił oświadczenie swojego belgijskiego kontrahenta, który przyznał, że sprzedawał skarżącemu towar o obniżonej jakości, a ceny wykazywane w przekazywanych skarżącemu fakturach były cenami rzeczywistymi, natomiast on sam w swojej dokumentacji wykazywał ceny wyższe , aby uzyskać większy zwrot podatku.
Skarżący kwestionuje również upoważnienie Inspektora Kontroli Skarbowej do ponownego przeprowadzania kontroli, podnosi również , iż informował kontrolującego, prosząc go o odroczenie bądź zawieszenie kontroli, o swoich kłopotach zdrowotnych, pobycie w szpitalu , co uniemożliwiło mu udział w czynnościach kontrolnych. Opisuje przyczyny, które uniemożliwiły mu odbiór korespondencji pod dotychczasowym adresem, wreszcie na zakończenia wskazuje , iż Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej bezpodstawnie przyjął w swoich decyzjach, iż wskazywane przez skarżącego przesłanki wznowieniowe muszą wystąpić łącznie.
Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, po rozpatrzeniu wniosków skarżącego, wydał osiem decyzji z dnia [...] września 2003 r., którymi utrzymał w mocy swoje decyzje z dnia [...] czerwca 2003 r., gdyż nie dopatrzył się przesłanek, o których mowa w art. 240 § l Ordynacji podatkowej, powołanych przez skarżącego.
Skarżący pismami z dnia 11 października 2003 r. zaskarżył decyzje Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o ich uchylenie. W uzasadnieniach skarg powtórzył i podtrzymał zarzuty i argumentację zawarte we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej w odpowiedziach na skargi, wniósł o oddalenie skarg oraz przedstawił następującą argumentację.
Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania powołując jako przesłankę do wznowienia art. 240 § l pkt 4 i 5 Ordynacji podatkowej.
Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej nie stwierdził, aby powołane przez skarżącego wady postępowania wystąpiły. Nie można bowiem zgodzić się ze skarżącym, że nie z własnej winy nie brał on udziału w postępowaniu.
W aktach sprawy znajdują się dokumenty, z których wynika, że w trakcie postępowania kontrolnego wielokrotnie zwracano się pisemnie do skarżącego o zgłoszenie się do organu prowadzącego postępowanie celem złożenia wyjaśnień i zastrzeżeń, lecz wezwania te pozostawały bez odpowiedzi. Skarżący mimo wymeldowania się w trakcie kontroli skarbowej z miejsca stałego zamieszkania nie wskazał nowego adresu umożliwiającego doręczenie korespondencji. Stosownie do art. 146 Ordynacji podatkowej, Strona ma obowiązek zawiadomić organ o każdej zmianie adresu, czego kontrolowany nie uczynił. Przedstawione w trakcie kontroli dwie karty informacyjne ze szpitali, z których wynika, że skarżący przebywał na leczeniu szpitalnym od 22 do 27 września 2000 r. (6 dni) i od 1 do 6 października 2000 r. (6 dni) nie stanowiły podstawy do zawieszenia postępowania kontrolnego, nie wskazywały też na chorobę uniemożliwiającą branie udziału w postępowaniu kontrolnym. Ponadto w trakcie pobytu skarżącego w szpitalu inspektor nie podejmował czynności kontrolnych, które wymagałyby obecności skarżącego.
Zdaniem Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej w sprawie nie wystąpiła też przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 240 § l pkt 5 Ordynacji podatkowej. Skarżący we wniosku o wznowienie postępowania podaje, jako nowe dowody i nowe okoliczności wyroki NSA i SN oraz oświadczenie swojego belgijskiego kontrahenta A. D.
Powoływane przez skarżącego wyroki dotyczą innego okresu, tj. roku 1995 i innego zakresu tzn. wymiaru cła.
Również oświadczenie przedstawiciela firmy belgijskiej nie może być uznane jako dowód określony w art. 240 § l pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż nie spełnia warunków określonych w tym przepisie. Nie jest to dowód, który istniał w dniu wydania decyzji, nie jest on też dowodem istotnym dla sprawy. Decyzja ostateczna została wydana w dniu [...]stycznia 2001 r., a oświadczenie zostało podpisane w dniu 5 lutego 2001 r. Oświadczenie to nie może też mieć istotnego wpływu na określenie zobowiązań w podatku VAT za 1997 r., gdyż odnosi się ono do sytuacji z drugiej połowy 1995 r.
W związku z tym, że przywołane przez skarżącego dowody i okoliczności nie stanowiły przesłanek, określonych w art. 240 § l pkt 4 i 5 Ordynacji podatkowej, brak było podstaw do oceny, w ramach wznowionego postępowania , zarzutów skarżącego odnoszących się do naruszenia w decyzjach Inspektora Kontroli Skarbowej prawa materialnego, niewłaściwego zastosowania podstawy prawnej , czy też naruszenia ogólnych zasad postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, po połączeniu spraw do łącznego rozpoznania a także rozstrzygnięcia na podstawie art.111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 , z późn. zm.) zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art.1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269, z późn. zm. ) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność m.in. decyzji administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Oceniając zaskarżone decyzje z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, że zaskarżone decyzje nie naruszały prawa w zakresie zarzucanym w skargach.
Przedmiotem zaskarżenia były decyzje Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej wydane w trybie postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie możliwości prawnej ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w wyniku, którego została wydana ta decyzja było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, których enumeratywne wyliczenie zawiera art. 240. § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137, poz.926, z późn. zm.).
Zgodnie z art.241 § 1 Ordynacji podatkowej wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, zaś stosownie do art. 243 § 1 i § 3 w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W niniejszych sprawach postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 22 lipca 2001 r. dotyczącym ośmiu decyzji z dnia [...] stycznia 2001 r. wydanych przez Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w K. Po przeprowadzeniu postępowania wstępnego, dotyczącego dopuszczalności wznowienia postępowania, postanowieniami z dnia 4 września Inspektor Kontroli Skarbowej wznowił postępowania zakończone decyzjami ostatecznymi wskazanymi we wniosku skarżącego. Na tym etapie postępowania w pierwszej kolejności obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie czy zaszły przesłanki wskazane w art.240 § 1 Ordynacji podatkowej, stosownie bowiem do art. 245 § 1 pkt 2 w przypadku niestwierdzenia istnienia tych przesłanek organ odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji w całości lub części.
Skarżący w swoim wniosku powołał się na zaistnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 4 i 5, zaś Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, który stał się właściwy do rozpatrzenia wniosku skarżącego, po zmianie przepisów, która nastąpiła w trakcie wznowionego postępowania , kwestionował zarówno jedną jak i drugą ze wskazanych przez skarżącego przesłanek.
Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej podstawą do wznowienia postępowania, a w konsekwencji konieczność przeprowadzenia postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, jest sytuacja, w której, strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Odnosząc ten przepis do niniejszej sprawy należy stwierdzić, co następuje. Po uchyleniu decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej przez Izbę Skarbową w K. i przekazaniu mu spraw do ponownego rozpatrzenia, w pierwszym etapie postępowania skarżący w nim uczestniczył, o czym świadczy m.in. dwukrotna wymiana korespondencji pomiędzy nim a Inspektorem Kontroli Skarbowej, która miała miejsce w październiku 2001 r. Bezsporne jest, że po tym okresie skarżący w postępowaniu udziału nie brał. Przepis art. 240 § 1 pkt 4 wymaga jednak, aby nieuczestniczenie w postępowaniu było niezawinione przez stronę. Zgodnie z art. 146 Ordynacji podatkowej, który w związku z art. 31 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej , znajdował tu zastosowanie, w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swojego adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem , a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy.
Skarżący nie dopełnił wynikającego z powyższego przepisu obowiązku. W tym samym dniu, w którym wysłał swoje ostatnie pismo do Inspektora Kontroli Skarbowej - 30 października 2000 r. (pismo to zawierało także wskazanie dotychczasowego adresu) dokonał wymeldowania, bez podania nowego adresu zamieszkania, z dotychczasowego miejsca stałego pobytu , co wynika z informacji udzielonej Inspektorowi Kontroli Skarbowej przez Urząd Miejski w W. Nawet gdyby przyjąć, jak twierdzi skarżący w swojej skardze , że został on wymeldowany z miejsca gdzie posiadał dotychczasowe zameldowanie, to nie zmienia to faktu, iż wiedząc , że wobec niego toczy się kontrola skarbowa stał się dla organów skarbowych "nieuchwytny", aż do swojej wizyty w Urzędzie Kontroli Skarbowej w kwietniu 2001 r. już po zakończeniu postępowania kontrolnego. Trzeba przyznać , iż do tego czasu organ kontroli skarbowej podejmował liczne próby doręczenia skarżącemu korespondencji i ustalenia jego miejsca pobytu. Ostatecznie zaś decyzje kończące postępowanie zostały doręczone w trybie art.150 Ordynacji podatkowej ( w brzmieniu obowiązującym w 2001 r.) t.j. przez dwukrotne ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnokrajowym.
Również podnoszone przez skarżącego jego kłopoty zdrowotne, w tym udokumentowany pobyt w szpitalu we wrześniu i październiku 2000 r. dwukrotnie przez okres sześciu dni, nie mogły stanowić podstawy do przyjęcia, że brak udziału w postępowaniu był przez niego niezawiniony, tym bardziej, że prowadzący postępowanie informował skarżącego o możliwości ustanowienia pełnomocnika.
W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę wyżej wskazane okoliczności, należy uznać , iż stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, iż w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka wskazana w art.240 § 1 pkt 4, jest prawidłowe i znajduje swoje potwierdzenie w materiałach znajdujących się w aktach sprawy.
Kolejną przesłanką, która została podana przez skarżącego, jako podstawa do wznowienia postępowania jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nie znanych organowi , który wydał decyzję - art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Powołując się na ten przepis skarżący wskazuje tu na wyroki, jakie zapadły w jego sprawie, wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu i Sąd Najwyższy - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz na oświadczenie złożone przez jego belgijskiego kontrahenta A. D.
W ocenie skarżącego z wyroków tych oraz z oświadczenia wynika , iż to nie on zaniżał wartość sprowadzanych do Polski towarów, a tak przyjął również Inspektor Kontroli Skarbowej w wydanych decyzjach, lecz to jego belgijski kontrahent zawyżał ilość i wartość sprzedanej skarżącemu tkaniny w celu uzyskania zwrotu podatku eksportowego. W związku z tym , iż z wyroków i ze złożonego przez A. D. oświadczenia wynika , iż ustalenia dokonane przez belgijskie służby celne są nierzetelne - wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne mające znaczenie dla podjęcia prawidłowej decyzji.
Rozpatrując tę kwestię należy zauważyć, iż Inspektor Kontroli Skarbowej wydając decyzję oparł się między innymi na materiałach uzyskanych od polskiej administracji celnej, która z kolei otrzymała je w ramach współpracy międzynarodowej od belgijskich służb celnych. Ustalenia zawarte w tych materiałach dotyczyły transakcji dokonywanych pomiędzy skarżącym a jego belgijskim kontrahentem w 1997 r.
Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu dotyczyły spraw celnych - wymiaru cła od towarów sprowadzonych z zagranicy przez skarżącego w 1995 r. Sąd, nie kwestionując ustaleń dokonanych przez belgijskie władze celne ani zasadności wznowienia na tej podstawie postępowania, uchylił zaskarżone decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł ze względów proceduralnych - naruszenie art. 7 i art.77 kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd Najwyższy rozpatrując wniesione przez Ministra Sprawiedliwości rewizje nadzwyczajne od tych wyroków nie dopatrzył się z kolei rażącego naruszenia prawa przez Naczelny Sąd Administracyjny. Na marginesie należy zauważyć, na co wskazuje sam skarżący, że w analogicznych sprawach Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach oddalił skargi na decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł. W świetle powyższego nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że wskazywane wyroki mogłyby być potraktowane jako nowe dowody , również z ich treści nie można wywodzić , iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Analogiczną konkluzję należy również sformułować wobec oświadczenia belgijskiego kontrahenta skarżącego. Gdyby oświadczenie to traktować jako nowy dowód, to należy zauważyć, że zostało ono sporządzone już po wydaniu decyzji przez Inspektora Kontroli Skarbowej. Gdyby natomiast traktować je w ten sposób, że wskazuje ono na nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne , to należy wskazać , iż dotyczy ono roku 1995, podczas gdy kwestionowane przez skarżącego decyzje Inspektora Kontroli Skarbowej dotyczą transakcji dokonywanych w 1997 r. Pomijając już zatem ocenę wiarygodności i mocy dowodowej takiego oświadczenia, nie można mówić o jego istotnym znaczeniu dla sprawy , skoro nie odnosi się ono do okresu , którego dotyczą decyzje.
Także w tym przypadku należy przyznać rację ocenie dokonanej w zaskarżonej decyzji przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, iż w niniejszej sprawie nie została spełniona dyspozycja art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Skoro zatem po przeprowadzeniu postępowania, o którym mowa w art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej, nie stwierdzono zaistnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1, to Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej prawidłowo zastosował art. 245 § 1 pkt 2 odmawiając uchylenia decyzji ostatecznych. W tym postępowaniu i na tym jego etapie przedmiotem rozpoznania nie mogły być zarzuty skarżącego, a takich było w skardze najwięcej, odnoszące się do błędnego zastosowania przez Inspektora Kontroli Skarbowej przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Jak już była bowiem mowa na wstępie, postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, jest postępowaniem nadzwyczajnym i nie może ono zastępować zwykłego postępowania odwoławczego i realizować jego celów. Mamy tu bowiem do czynienia z potencjalną możliwością weryfikacji decyzji ostatecznych, co stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji wynikającej z art. 128 Ordynacji podatkowej. Dlatego też, postępowanie to zostało ukształtowane w ten sposób , iż nie jest możliwe przejście do rozpatrywania istoty sprawy, w tym przypadku byłaby to ocena decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w kontekście przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, jeżeli wcześniej nie stwierdzono zaistnienia przesłanek wznowieniowych określonych w art.240 § 1 Ordynacji podatkowej.
Sąd nie dopatrzył się także innych wskazywanych przez skarżącego naruszeń prawa, które miałyby wpływ na wynik sprawy, w tym naruszenia ogólnych zasad postępowania wynikających z art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej.
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy stwierdzić, iż brak jest przesłanek do uwzględnienia skarg, a zatem należało je oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm. ) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm. ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI