III SA 2917/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2004-04-20
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnyodliczenie VATfakturaotrzymanie towarumoment odliczeniaOrdynacja podatkowaustawa o VAT

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, uznając, że odliczenie podatku naliczonego od zakupu samochodu było przedwczesne, ponieważ towar został faktycznie otrzymany po dacie wystawienia faktury.

Podatnik zakwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego o określeniu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Problem dotyczył przedwczesnego odliczenia podatku VAT z faktury za zakup samochodu, wystawionej 31 maja 2002 r. Organy podatkowe ustaliły, że samochód został faktycznie odebrany i zapłacony w czerwcu 2002 r., co uniemożliwiało odliczenie podatku w deklaracji za maj. Sąd administracyjny zgodził się z organami, podkreślając, że prawo do odliczenia podatku naliczonego jest uzależnione od faktycznego otrzymania towaru.

Sprawa dotyczyła skargi J. D. - Zakładu Rolno-Przemysłowego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za maj 2002 roku. Urząd Skarbowy zakwestionował możliwość odliczenia przez podatnika kwoty 11.721,31 zł z faktury z dnia 31.05.2002 r. na zakup samochodu, uznając to odliczenie za przedwczesne. Organy podatkowe ustaliły, opierając się na dokumentach takich jak protokół oględzin, dowód rejestracyjny, karta gwarancyjna, zamówienie oraz dowody zapłaty, że samochód został faktycznie odebrany przez podatnika w czerwcu 2002 r., po zapłaceniu całej należności. W związku z tym, odliczenie podatku naliczonego w deklaracji za maj 2002 r. było niezgodne z art. 19 ust. 3a ustawy o VAT, który uzależnia możliwość odliczenia od otrzymania towaru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia podatku naliczonego jest ściśle związane z rzeczywistym obrotem gospodarczym i faktycznym otrzymaniem towaru, a w braku definicji w prawie podatkowym, należy posiłkować się przepisami Kodeksu cywilnego dotyczącymi wydania towaru. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów, ustalając rzeczywisty moment otrzymania samochodu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie może odliczyć podatku naliczonego w miesiącu wystawienia faktury, jeśli faktyczne otrzymanie towaru nastąpiło w miesiącu następnym.

Uzasadnienie

Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest uzależnione od faktycznego otrzymania towaru, co wynika z art. 19 ust. 3a ustawy o VAT. W przypadku zakupu samochodu, mimo wystawienia faktury 31 maja 2002 r., faktyczne jego otrzymanie i zapłata nastąpiły w czerwcu 2002 r., co uniemożliwiało odliczenie w deklaracji za maj.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.t.u. art. 19 § ust. 3 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego określonego w fakturze stwierdzającej nabycie towarów i usług, a odliczenie następuje nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny i nie później niż w rozliczeniu za miesiąc następny.

u.p.t.u. art. 19 § ust. 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Odliczenie podatku naliczonego nie może nastąpić wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru lub wykonania usługi.

Pomocnicze

o.p. art. 233 § §1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

o.p. art. 187 § §1

Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe są obowiązane do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe oceniają na podstawie całokształtu okoliczności faktycznych, czy strona miała możność zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu oraz czy mogła wypowiedzieć się co do zebranych dowodów.

k.c. art. 535 § §1

Kodeks cywilny

Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść własność rzeczy i ją wydać kupującemu, a kupujący zobowiązuje się odebrać rzecz i zapłacić cenę.

k.c. art. 544 § §1

Kodeks cywilny

Jeżeli rzecz sprzedana ma być przesłana przez sprzedawcę kupującemu, sprzedawca jest zwolniony od odpowiedzialności z tytułu rękojmi, jeżeli kupujący wiedział o wadzie w chwili zawarcia umowy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktura VAT dokumentująca zakup samochodu została wystawiona 31 maja 2002 r., ale samochód został faktycznie odebrany i zapłacony w czerwcu 2002 r. Odliczenie podatku naliczonego jest możliwe nie wcześniej niż w miesiącu otrzymania towaru, zgodnie z art. 19 ust. 3a ustawy o VAT. Pojęcie 'otrzymania towaru' należy interpretować jako faktyczne dysponowanie towarem przez nabywcę, co jest równoznaczne z wydaniem towaru w rozumieniu Kodeksu cywilnego.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że jedynym dowodem zawarcia transakcji był faktura VAT, a pozostałe dowody nie powinny być badane przez organ podatkowy. Skarżący zarzucił rozszerzającą interpretację przepisów ustawy o VAT i ograniczenie praw podatnika.

Godne uwagi sformułowania

Prawodawca uzależnił możliwość odliczenia od pewnego stanu faktycznego, tj. otrzymania faktury i otrzymania towaru. Przez 'otrzymanie towaru' należy rozumieć pewien stan faktyczny, polegający na tym, że podatnik faktycznie dysponuje towarem, choć nie musi go wykorzystać do celów gospodarczych. W braku wyraźnej definicji za wydanie towaru uznać należy 'wydanie' w rozumieniu przepisu art. 535§1 i art. 544§1 Kodeksu cywilnego, które jest równoznaczne z otrzymaniem towaru przez nabywcę dla celów podatku od towarów i usług.

Skład orzekający

Piotr Piszczek

przewodniczący

Wiesława Pierechod

sprawozdawca

Renata Kantecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja momentu otrzymania towaru dla celów odliczenia podatku VAT oraz stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do pojęcia 'otrzymania towaru' w prawie podatkowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacjami ustawy o VAT. Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące daty odbioru i zapłaty samochodu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia w VAT - momentu odliczenia podatku naliczonego, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Interpretacja pojęcia 'otrzymania towaru' jest standardowa, ale pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów.

Kiedy możesz odliczyć VAT? Kluczowa rola faktycznego otrzymania towaru.

Dane finansowe

WPS: 5865 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA 2917/03 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Piotr Piszczek /przewodniczący/
Renata Kantecka
Wiesława Pierechod /sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek Sędzia WSA - Wiesława Pierechod (spr.) Asesor WSA - Renata Kantecka Protokolant - Katarzyna Lenartowicz po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za maj 2002 roku oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy, działając na podstawie art. 233§1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) po rozpoznaniu odwołania J. D. - Zakład Rolno-Przemysłowy na decyzję Urzędu Skarbowego Nr "[...]" z dnia 27 czerwca 2003r. w sprawie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym od towarów i usług za miesiąc maj 2002r do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 5.865 zł utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Określenie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc maj 2002r. do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie 5.865 zł w miejsce zadeklarowanej kwoty do przeniesienia w wysokości 17.586 zł wynikało z zawyżenia kwoty podatku za miesiąc maj 2002r. do przeniesienia na następny miesiąc o kwotę 11.721 zł.
Urząd Skarbowy przeprowadził w Zakładzie Rolno-Przemysłowym J. D. kontrolę źródłową w zakresie podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2002r. Na podstawie dokumentów w postaci: deklaracji VAT-7 za kontrolowany okres, ewidencji sprzedaży i ewidencji zakupów oraz faktur VAT na zakup i sprzedaż, dowodów zapłaty, ewidencji środków trwałych, wyciągu ze świadectwa homologacji, zamówienia, karty gwarancyjnej pojazdu, protokołów kontroli oraz przesłuchania strony i świadka w toku postępowania podatkowego ustalono, że w deklaracji VAT-7 za miesiąc maj 2002r. kontrolowana jednostka przedwcześnie ujęła do odliczenia od podatku należnego podatek naliczony w kwocie 11.721,31 zł z faktury z dnia 31.05.2002r. na zakup samochodu.
Powyższy wniosek Urząd Skarbowy wywiódł z następujących dowodów:
protokołu oględzin, iż jest to samochód ciężarowy marki C,
pieczęci znajdującej się na wyciągu ze świadectwa homologacji a także dowodu rejestracyjnego, że ww. pojazd został zarejestrowany w dniu 03.06.2002r.,
wpisu w karcie gwarancyjnej pojazdu o treści: "data początku gwarancji 04.06.2002r.",
treści zamówienia z dnia 23.05.2002r., w/g którego sprzedawca przyjmuje zamówienie i zobowiązuje się postawić zamawiającemu do odbioru samochód w terminie 10 dni od dnia przyjęcia zamówienia, zawiadamiając zamawiającego o dacie, w której zamawiającemu zostaną wydane dokumenty umożliwiające rejestrację pojazdu i zapłatę ceny, przy czym "za dzień postawienia samochodu do odbioru uważa się dzień następujący po upływie 2 dni roboczych po dacie wskazanej zgodnie z punktem 4.3. pod warunkiem otrzymania przez sprzedawcę zapłaty pełnej ceny samochodu" oraz, że "wydanie zamawiającemu samochodu następuje po jego zarejestrowaniu i zapłacie".
Jak ustalono zapłaty dokonano w następujący sposób:
przelew z dnia 24.05.2002r. na kwotę 13.000 zł
przelew z dnia 03.06.2002r. na kwotę 37.000 zł
oraz przelew z dnia 03.06.2002r. na kwotę 15.000 zł.
przesłuchania pracownika Salonu Sprzedaży P.W. "A", który zeznał, iż podatnik fakturę VAT odebrał prawdopodobnie w dniu jej wystawienia, tj. przed dniem wpłacenia całej należności za samochód. Następnie przyznał, iż samochód w dniu 04.06.2002r. opuścił teren Salonu, a wcześniej stał na parkingu dla klientów.
Dyrektor Izby Skarbowej za bezsporne uznał ustalenia dotyczące stanu faktycznego, z których wynika, iż J. D. towar zakupiony wg faktury z dnia 31 maja 2002r., odebrał po zapłacie całej należności za samochód, tj. w czerwcu 2002r.
W odniesieniu do przedwczesnego odliczenia podatku naliczonego organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego określonego w fakturze stwierdzającej nabycie towarów i usług, a odliczenie następuje nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny i nie później niż w rozliczeniu za miesiąc następny. Odliczenie to nie może jednak nastąpić wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru lub wykonania usługi - art. 19 ust. 3a ustawy o VAT. Tak więc prawodawca uzależnił możliwość odliczenia od pewnego stanu faktycznego, tj. otrzymania faktury i otrzymania towaru.
W skardze na decyzję J. D. - Zakład Rolno-Przemysłowy wniósł o jej uchylenie. Wskazał, iż jedynym dowodem zawarcia transakcji zakupu pojazdu była faktura VAT wystawiona w dniu 31 maja 2002r., natomiast pozostałe dowody nie powinny być zdaniem skarżącego przedmiotem badania przez organ podatkowy. Podnosi, iż wszelkie ograniczenia praw podatnika powinny wynikać wyłącznie z ustawy i nie mogą być rozszerzane poprzez interpretacje organów stosujących prawo.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, nie można bowiem organom podatkowym zarzucić, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, określającym warunki umożliwiające skorzystanie z prawa odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego określonego w fakturach stwierdzających nabycie towarów lub usług (ust. 2), a odliczenie to nie może nastąpić wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru lub wykonania usługi (ust. 3a).
Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż z publicznoprawnego punktu widzenia prawodawca uzależnił możliwość odliczenia podatku od pewnego stanu faktycznego. Wprowadzony do tej ustawy art. 19 ust. 3a jest jednym z tych przepisów, które mają na celu powiązanie obowiązku zapłacenia podatku z rzeczywistym obrotem gospodarczym. Dlatego uprawnienie zawarte w art. 19 ust. 1 może być zrealizowane przez podatnika, gdy faktura dokumentująca sprzedaż towaru nie tylko odpowiada wymaganiom określonym w cytowanej ustawie (art. 32 ust. 1 i 5) oraz w odpowiednim rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, ale także jest zgodna ze stanem rzeczywistym, czego dowodzi powiązanie prawa, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy, z otrzymaniem towaru. Przez "otrzymanie towaru" należy rozumieć pewien stan faktyczny, polegający na tym, że podatnik faktycznie dysponuje towarem, choć nie musi go wykorzystać do celów gospodarczych.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela argumentację organów podatkowych dotyczącą pojęcia "otrzymania towaru", iż w braku wyraźnej definicji za wydanie towaru uznać należy "wydanie" w rozumieniu przepisu art. 535§1 i art. 544§1 Kodeksu cywilnego, które jest równoznaczne z otrzymaniem towaru przez nabywcę dla celów podatku od towarów i usług. Utrwalone w tym zakresie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA w sprawach: I SA/Lu 234/99, I SA/Lu 1503-1511/98, SA/Rz 2616/98) potwierdza, iż w związku z brakiem definicji "otrzymania towaru" w przepisach podatkowych należy posiłkować się przepisami kodeksu cywilnego traktującymi o wydaniu towaru, odbiorze, przejściu na kupującego korzyści i ciężarów związanych z rzeczą oraz niebezpieczeństwa przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy.
Badając prawidłowość dokonanego odliczenia, organy podatkowe miały obowiązek zbadać, kiedy podatnik faktycznie otrzymał towar. Zdaniem Sądu, organy podatkowe w tym zakresie realizując obowiązki wynikające z art. 187§1 i art. 191 Ordynacji podatkowej zobowiązane były do zbadania wszelkich okoliczności faktycznych i dowodów zgromadzonych w toku postępowania. Organy te nie ograniczyły postępowania wyjaśniającego tylko do analiz przedstawionych dokumentów. Starały się ustalić rzeczywisty moment otrzymania towaru przez skarżącego uwzględniając brzmienie wyżej powołanych przepisów art. 19 ust.3 i ust.3a ustawy o VAT. Urząd Skarbowy a następnie organ II instancji dokonał oceny wiarygodności zgromadzonego materiału i nie dał wiary dowodowi w postaci przesłuchania strony w części dotyczącej daty odebrania pojazdu, gdyż inne dowody takie jak m.in. zamówienie z dnia 23 maja 2002r. i zawarte w nim postanowienia oraz wyjaśnienia pracownika Salonu Sprzedaży potwierdzają, iż sprzedawca wydał towar w dniu 4 czerwca 2002r. W takiej sytuacji organy skarbowe słusznie przyjęły, iż faktura z 31 maja 2002r. nie mogła stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z niej wynikający w rozliczeniu za ten miesiąc.
W ocenie Sądu organy podatkowe nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów (art. 191 ordynacji podatkowej), uznając, że nie potwierdziło się tłumaczenie skarżącego, iż samochód został odebrany w dniu 31 maja 2002r. Za bezzasadne uznać należy zarzuty skargi o rozszerzającej interpretacji art. 19 ust.3 i 3a ustawy o VAT oraz o ograniczeniu praw podatnika poprzez gromadzenie i badanie innych dowodów poza fakturą VAT.
W tej sytuacji skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Wobec powyższego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI