III SA 2873/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Finansów dotyczącą rekompensaty za zwolnienia podatkowe dla Parku Narodowego, wskazując na naruszenia proceduralne i potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy.
Gmina Miasta Z. domagała się od Ministra Finansów zwrotu utraconych dochodów z podatku od nieruchomości w związku ze zwolnieniem Parku Narodowego. Po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez NSA, Minister przyznał jedynie część żądanej kwoty, co spotkało się ze skargą gminy. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na liczne naruszenia proceduralne w postępowaniu Ministra Finansów, w tym brak uzasadnienia i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.
Sprawa dotyczyła wniosku Gminy Miasta Z. o zwrot utraconych dochodów z podatku od nieruchomości w związku ze zwolnieniem [...] Parku Narodowego, na podstawie art. 14 ust. 13 ustawy o ochronie przyrody. Po odmowie przyznania wnioskowanej kwoty przez Ministra Finansów, sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 12 czerwca 2002 r. (sygn. akt III SA 548/02) uchylił decyzje Ministra i orzekł o uprawnieniu Gminy do otrzymania rekompensaty. Następnie Minister Finansów wydał decyzję przyznającą kwotę 212.758,35 zł, jednak Gmina nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem, kwestionując sposób ustalenia kwoty i zakres zwolnień. Skarga Gminy na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2003 r. została uwzględniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, wskazując na istotne naruszenia proceduralne, w tym brak uzasadnienia decyzji, nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, brak umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz sprzeczności w stanowisku Ministra Finansów co do roli Regionalnej Izby Obrachunkowej w ustalaniu kwoty rekompensaty. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiążąca jest dla organu ocena prawna i wskazania sądu zawarte w poprzednim wyroku NSA. Wskazano na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez Ministra Finansów z uwzględnieniem przedstawionych przez Sąd wytycznych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (6)
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji rządowej nie mogą odmawiać stosowania obowiązującej ustawy, nawet jeśli mają wątpliwości co do jej konstytucyjności. Mogą jedynie zainicjować postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Uzasadnienie
Odmowa stosowania ustawy przez władzę wykonawczą koliduje z zasadą trójpodziału władz. Brak orzeczenia TK wyklucza możliwość odmowy zastosowania ustawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
u.o.p. art. 14 § 13
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 14 § 13a
Ustawa o ochronie przyrody
Podstawa prawna żądania zwrotu z budżetu państwa utraconych dochodów.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
Przepis art. 3 ustawy z dnia 14 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2001 r. uchylił art. 14 ust. 13a ustawy o ochronie przyrody z dniem 1 stycznia 2002 r., jednak nie wpłynęło to na prawo do rekompensaty.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa art. 68 § 1
Definicja gruntów oznaczonych symbolami Ł i Ps jako użytków rolnych.
u.p.o.l. art. 2 § 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Grunty rolne nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa art. 67 § 4
Definicja i oznaczenia użytków ekologicznych.
u.p.r. art. 2 § 2
Ustawa o podatku rolnym
Nieużytki należały do gruntów objętych przepisami o podatku rolnym (do końca 2002 r.).
u.p.o.l. art. 3 § 1 pkt 4
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Opodatkowanie nieużytków podatkiem od nieruchomości miało miejsce tylko w przypadku, gdy były związane z działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna.
k.p.a. art. 78 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § 1
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą sąd oraz organ.
Konst. art. 191 § 1 pkt 1
Konstytucja RP
Możliwość uruchomienia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Konst. art. 32
Konstytucja RP
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Ministra Finansów przepisów proceduralnych KPA, w szczególności art. 7, 10, 77, 78. Brak uzasadnienia decyzji Ministra Finansów. Niejednoznaczność i sprzeczności w stanowisku Ministra Finansów co do roli Regionalnej Izby Obrachunkowej. Nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego dotyczącego zakresu zwolnień podatkowych.
Odrzucone argumenty
Argumenty Ministra Finansów dotyczące braku podstaw do rekompensaty za grunty rolne (łąki, pastwiska) i nieużytki. Argument Ministra Finansów o braku znaczenia dla sprawy wniosków dowodowych dotyczących innego postępowania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
nie można wyprowadzić takich wniosków jak uczynił to Minister Finansów, iż ustawa szczególna zawierająca rozwiązania niedopasowane do regulacji systemowej, wynikającej z innych ustaw nie może być stosowana. Takie zachowanie organu administracji rządowej koliduje z zasadą trójpodziału władz, która nie pozwala na odmowę stosowania przez władzę wykonawczą obowiązującej ustawy. Nieuregulowanie trybu dokonywania takiego zwrotu w przepisach szczególnych prowadzi do wniosku, że uprawnienie to realizuje się z mocy prawa w drodze czynności materialno-technicznej, jeśli nie ma wątpliwości co do kwoty utraconych przez jednostkę samorządu terytorialnego dochodów, bądź w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli takie wątpliwości istnieją i sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Skład orzekający
Andrzej Jagiełło
przewodniczący
Bogdan Lubiński
członek
Jerzy Płusa
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rekompensat za zwolnienia podatkowe, zasady postępowania administracyjnego, kontrola działalności organów administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z okresu obowiązywania wskazanych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym oraz interpretacji przepisów podatkowych i o ochronie przyrody, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.
“Sąd administracyjny uchyla decyzję Ministra Finansów w sprawie rekompensaty podatkowej dla parku narodowego z powodu błędów proceduralnych.”
Dane finansowe
WPS: 1 055 641,4 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA 2873/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-10-25 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-10-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Jagiełło /przewodniczący/ Bogdan Lubiński Jerzy Płusa /sprawozdawca/ Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA Jerzy Płusa (spr.), Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2004 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta Z. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie rekompensaty za zwolnienia podatkowe uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2003r. nr [...] Uzasadnienie Wnioskiem z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...], uzupełnionym pismem z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...], Miasto Z. wystąpiło do Ministra Finansów o zwrot utraconych dochodów w podatku od nieruchomości w kwocie 1.055.641,40 zł (słownie: jeden milion pięćdziesiąt pięć tysięcy sześćset czterdzieści jeden złotych i czterdzieści groszy). W uzasadnieniu określono, iż utracenie dochodów w tego tytułu wynika ze zwolnienia z podatku od nieruchomości [...] Parku Narodowego. Obowiązek dokonania takiego zwolnienia wynikał z zapisu zawartego w art. 14 ust. 13 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001r. Nr 99, poz. 1079, z późn. zm.). Jako podstawę prawną żądania zwrotu z budżetu państwa tej kwoty wskazano art. 14 ust. 13 a ustawy o ochronie przyrody. Na skutek złożonego wniosku Minister Finansów wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2001 r. Nr [...], w której odmówił przyznania wnioskowanej kwoty. W związku z tym Miasto Z. pismem z dnia [...]grudnia 2001r. Nr [...] złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Finansów decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] ponownie odmówił zwrotu wnioskowanej przez Miasto Z. kwoty. Na powyższą decyzję Miasto Z. złożyło skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2002 r. sygn. akt III SA 548/02 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie zaskarżone decyzje i tym samym orzekł o uprawnieniu Miasta Z. do otrzymania z budżetu państwa kwoty niepobranych dochodów z tytułu zwolnienia [...] Parku Narodowego z podatku od nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie można wyprowadzić takich wniosków jak uczynił to Minister Finansów, iż ustawa szczególna zawierająca rozwiązania niedopasowane do regulacji systemowej, wynikającej z innych ustaw nie może być stosowana. Takie zachowanie organu administracji rządowej koliduje z zasadą trójpodziału władz, która nie pozwala na odmowę stosowania przez władzę wykonawczą obowiązującej ustawy. Tego rodzaju wniosek w ocenie Sądu musiałby być oparty na zarzucie niezgodności takiej ustawy z Konstytucją, potwierdzonym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Przy czym organy administracji rządowej nawet gdyby miały wątpliwości, co do konstytucyjności ustawy nie mogłyby odmówić jej zastosowania, a co najwyżej za pośrednictwem Prezesa Rady Ministrów lub Prokuratora Generalnego mogłyby skorzystać z możliwości uruchomienia na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji odpowiedniego postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Ponadto w powołanym wyżej wyroku Sądu wskazano, że mimo uchylenia przez przepis art. 3 ustawy z dnia 14 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2001 r. oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 145 poz. 1623) z dniem 1 stycznia 2002 r. przepisu art. 14 ust. 13a ustawy o ochronie przyrody, w przepisach ustawy zmieniającej nie zawarto rozwiązań prawnych, które wskazywałyby na wolę ustawodawcy, co do wycofania się z realizacji prawa, które przez okres niemalże 11 miesięcy niektórym jednostkom samorządu terytorialnego przysługiwało. W konsekwencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylającego wydane decyzje, Minister Finansów podjął postępowanie mające na celu ustalenie prawidłowej kwoty rekompensaty, która będzie podlegała zwrotowi z budżetu państwa. W związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym Minister Finansów zwrócił się do Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. o przeprowadzenie kontroli w Mieście Z., w ramach której w szczególności niezbędne było ustalenie poprawności dokonanych przez Miasto Z. zwolnień podatkowych oraz prawidłowości wykazanej ostatecznej kwoty rekompensaty. W ocenie Ministra Finansów zwrócenie się w tym celu do Regionalnej Izby Obrachunkowej jako organu kontroli i nadzoru nad gospodarką finansową m.in. jednostek samorządu terytorialnego, było konieczne, gdyż sam Minister Finansów nie ma w stosunku do tych jednostek ani uprawnień kontrolnych, ani nadzorczych, a więc nie dysponuje instrumentami prawnymi, aby dokonać takiej weryfikacji. W wyniku kontroli została ustalona kwota rekompensaty należna Miastu Z. w wysokości 212.758,35 zł. Rekompensata została przyznana decyzją Ministra Finansów z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...], następnie uzupełnioną w zakresie pouczenia, co do prawa złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pismem z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] zatytułowanym "Uzupełnienie decyzji Ministra Finansów, wydanej w sprawie wniosku Miasta Z.". W związku z tą decyzją Miasto Z. wystąpiło z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając zaskarżonej decyzji, iż nie na Regionalnej Izbie Obrachunkowej, której ustalenia mają jedynie wartość dowodową, czyli stanowią dowód, tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone, ale na Ministrze Finansów spoczywa obowiązek ustalenia wysokości należnej rekompensaty, a więc dokonania wykładni prawa na bazie ustalonego stanu faktycznego w dokumentach przedłożonych przez Regionalną Izbę Obrachunkową w K. w wyniku przeprowadzonej kontroli. Ponadto strona nie zgadzała się z wnioskami przyjętymi w wynikach kontroli i potwierdzonymi w rozstrzygnięciu Ministra Finansów, iż nie wszystkie nieruchomości w granicach [...] Parku Narodowego, które zostały przez Miasto Z. zwolnione z podatku od nieruchomości, powinny faktycznie podlegać takiemu zwolnieniu, a tym samym rekompensacie z budżetu państwa. W wyniku złożonego przez Miasto Z. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Finansów wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...], w której utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Minister Finansów w uzasadnieniu decyzji wskazał, że Miasto Z. dokonując zwolnień podatkowych przyjęło, że tereny znajdujące się na terenie [...] Parku Narodowego, oznaczone w operacie ewidencji gruntów jako Ł - łąki i Ps - pastwiska, nie stanowią użytków rolnych. Oznaczałoby to więc, iż podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a ponieważ znajdują się na terenie parku narodowego, powinny podlegać zwolnieniu podatkowemu na podstawie art. 14 ust. 13 ustawy o ochronie przyrody. Tymczasem zgodnie z § 68 ust.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 1991 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - grunty oznaczone symbolem Ł i Ps zalicza się do użytków rolnych. W związku z tym, stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - grunty te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, konsekwentnie więc nie mogą z tego podatku zostać zwolnione. W odniesieniu do kwestii opodatkowania użytków ekologicznych Minister Finansów zauważył, że zgodnie z § 67 pkt 4 w.w. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków - użytki ekologiczne należą do jednej z grup użytków gruntowych wykazywanych w ewidencji i są oznaczone symbolem złożonym z litery "E" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego określającego sposób zagospodarowania lub użytkowania terenu, np. E-Ws, E-Wp, E-Ls, E-Lz, E-N, E-Ps, E-R. Do użytków ekologicznych, w myśl załącznika nr 6 do tego rozporządzenia, zalicza się prawnie chronione pozostałości ekosystemów, takich jak: naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne "oczka wodne", kępy drzew i krzewów, bagna, torfowiska, wydmy, płaty nieużytkowanej roślinności, starorzecza, wychodnie skalne, skarpy, kamieńce itp. Zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków, polegająca na oznaczeniu użytków rolnych jako użytków ekologicznych, nie powodowała zmiany statusu prawnopodatkowego tych użytków, albowiem w dalszym ciągu pozostawały one użytkami rolnymi, jakkolwiek ich wykorzystywanie podlegało ograniczeniom, wynikającym z ustawy o ochronie przyrody. Powyższe znajduje także odniesienie do stanu prawnego normowanego przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 17 grudnia 1996 r., co potwierdza uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2000 r. sygn. akt FPK 2/00, w której zostało stwierdzone, że grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako użytki ekologiczne, ustanowione na użytkach rolnych, podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym na podstawie przepisów ustawy o podatku rolnym. Minister Finansów wskazał ponadto, że jeżeli chodzi o grunty, oznaczone symbolem N (nieużytki), to stosownie do treści art. 2 ust. l pkt 2 ustawy o podatku rolnym, w stanie prawnym obowiązującym do końca 2002 r., nieużytki należały do gruntów objętych przepisami o podatku rolnym, a więc nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Opodatkowanie nieużytków podatkiem od nieruchomości, zgodnie z art. 3 ust. l pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, miało miejsce jedynie w przypadku, gdy grunty takie były związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, innej niż działalność rolnicza lub leśna. Odnosząc się do wniosku Strony o przeprowadzenie wniosków dowodowych w oparciu o dokumenty dotyczące Gminy S. Minister Finansów stwierdził, że wnioski te nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 78 § l Kodeksu postępowania administracyjnego żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znacznie dla sprawy. Przedmiotem dowodu musi być okoliczność, mająca znaczenie dla sprawy, a więc dotycząca przedmiotu sprawy. Wnioskowane dowody nie dotyczyły Miasta Z., zatem nie mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Na tę decyzję Miasto Z. złożyło skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzuca, iż w zaskarżonej decyzji błędnie przyjęto, że niektóre z wykazanych przez Miasto Z. nieruchomości nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości , a tym samym nie mogą zostać zwolnione z tego podatku , tak więc Miasto nie może otrzymać rekompensaty, o której mowa w obowiązującym w 2001 r. art. 14 ust. 13 a ustawy o ochronie przyrody. Skarżący zarzuca również, iż w piśmie z dnia [...] sierpnia 2003 r. wnioskował do Ministra Finansów o przeprowadzenie dowodu z rozstrzygnięć, jakie Minister Finansów podjął w podobnej sprawie w stosunku do Gminy S., z protokołu Regionalnej Izby Obrachunkowej w G. Nr [...] z kontroli przeprowadzonej w gminie S. pod kątem prawidłowości wyliczenia rekompensaty na podstawie art. 14 ust. 13 a ustawy o ochronie przyrody oraz z dokumentów wskazujących na zakres działania gospodarstwa pomocniczego działającego w ramach [...] Parku Narodowego. Skarżący podnosi, że Minister Finansów naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 77 i art. 78 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 32 Konstytucji RP. Skarżący powołał się także na wyrok SN z dnia 28 listopada 1990 r. Sygn. akt III ARN 28/90). Minister Finansów stwierdził, iż wniosek ten nie zostanie uwzględniony, jako zmierzający do ustalenia faktów nie mających znaczenia dla sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.) zważył, co następuje. Sprawa zwrotu Miastu Z. utraconych dochodów z tytułu zwolnienia od podatku od nieruchomości [...] Parku Narodowego na podstawie art.14 ust. 13 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079, z późn. zm.) była już raz przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 12 czerwca 2002 r. sygn. akt III S.A. 548/02 Sąd uchylając decyzje Ministra Finansów przesądził również, co do zasady, że Miastu Z., na podstawie art.14 ust. 13a ustawy o ochronie przyrody, przysługuje rekompensata z budżetu państwa w związku z przyznanym w art.14 ust.13 tejże ustawy zwolnieniem [...] Parku Narodowego od podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu tego wyroku znalazło się między innymi następujące stwierdzenie - "Nieuregulowanie trybu dokonywania takiego zwrotu w przepisach szczególnych prowadzi do wniosku, że uprawnienie to realizuje się z mocy prawa w drodze czynności materialno-technicznej, jeśli nie ma wątpliwości co do kwoty utraconych przez jednostkę samorządu terytorialnego dochodów, bądź w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli takie wątpliwości istnieją i sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego." Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, z późn. zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Niewątpliwie w sprawie wysokości kwoty podlegającej zwrotowi istniała rozbieżność pomiędzy beneficjentem zwrotu Miastem Z., a Ministrem Finansów . Świadczy o tym zestawienie wysokości przyznanej kwoty - 212.758 zł z kwotami, których domagał się wnioskodawca t.j. kwotą 1.055.641,40 zł wynikającą z wniosku z dnia [...] lipca 2001r., na który to wniosek powołał się w swoim rozstrzygnięciu Minister Finansów, czy też kwotą 966.914 zł wynikającą z ostatniego wniosku Miasta Z. z dnia [...] października 2002 r. Zgodnie zatem ze wskazaniami sądu sprawa wymagała rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Należy uznać , że Minister Finansów tylko częściowo wywiązał się z nałożonego obowiązku. Mówiąc bowiem o decyzji administracyjnej należy przez to rozumieć jej prawidłową formę spełniającą wymogi określone w art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. W istocie rzeczy akt wydany przez Ministra Finansów w dniu [...] marca 2003 r. formą bardzo przypominał akt z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] wydany w pierwszej części postępowania t.j. przed wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. W obu przypadkach, mając problemy z identyfikacją rodzaju takiego aktu Miasto Z. było zmuszone wnosić o uzupełnienie rozstrzygnięcia, co do pouczenia o przysługującym środku zaskarżenia(pismo z dnia [...] września 2001 r. Nr [...]) bądź wręcz o wydanie decyzji ( pismo z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...]). Różnica polegała na tym , że w pierwszym przypadku Ministerstwo Finansów uznało wydany przez siebie akt za pismo informacyjne nie mające charakteru decyzji administracyjnej (takową wydano dopiero później) zaś w drugim przypadku pismem z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] zatytułowanym "Uzupełnienie decyzji Ministra Finansów, wydanej w sprawie z wniosku Miasta Z." uznano pismo Ministra Finansów z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] za decyzję administracyjną uzupełniając ją o pouczenie o trybie odwoławczym. Tak na marginesie tej sprawy należy również zwrócić uwagę, że jeżeli pismu z dnia [...] maja 2003 r. przypisano charakter uzupełnienia decyzji, to taki akt powinien przybrać również formę decyzji, a ponadto takie uzupełnienie decyzji mogło nastąpić tylko na wniosek strony, a jeśli tak potraktować pismo strony z dnia [...] maja 2003 r., to oznacza, że Minister Finansów dopuścił się naruszenia art.111 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez rozpoznanie wniosku strony mimo upływu wskazanego w tym przepisie czternastodniowego terminu mającego charakter terminu prekluzyjnego( decyzja Ministra Finansów z dnia [...] marca 2003 r. została doręczona stronie w dniu 7 kwietnia 2003 r.) . Wydanie ułomnej decyzji administracyjnej z dnia [...] marca 2003 r nie zawierającej żadnego uzasadnienia naruszało art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W decyzji tej przyznającej kwotę 212.758. zł Miastu Z. z tytułu rekompensaty za dochody utracone w związku z ustawowym zwolnieniem [...] Parku Narodowego nie orzeczono też w sposób jednoznaczny, co do pozostałej kwoty żądanej przez stronę. Wobec braku uzasadnienia mogło to budzić wątpliwości, co do zakresu rozstrzygnięcia, tym bardziej, że w decyzji powołano się na wniosek Miasta Z. z dnia [...] lipca 2001 r. zawierający żądanie zwrotu kwoty 1.055.641 zł podczas gdy wnioskodawca zredukował swoje żądanie do kwoty 966.914 zł w późniejszym wniosku z dnia [...] października 2002 r. Poza tym przed wydaniem decyzji stronie nie umożliwiono wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przez co naruszony został art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Błędy popełnione w pierwszej fazie postępowania, tylko częściowo można uznać za naprawione w postępowaniu dotyczącym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przede wszystkim brak uzasadnienia decyzji sprawił, że sytuacja procesowa strony uległa osłabieniu. Nie mogła ona bowiem we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w pełni przedstawić swojej argumentacji i zastrzeżeń skoro z decyzji nie wynikało wprost jakie jest stanowisko Ministra Finansów, co do poszczególnych elementów zgłoszonego przez nią żądania. Strona formułując we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy swoje zastrzeżenia była zmuszona do odwołania się jedynie do stanowiska Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. i przeprowadzonego przez nią postępowania kontrolnego nie mając pewności jaki jest charakter ustaleń dokonanych przez tę Izbę w postępowaniu prowadzonym przez Ministra Finansów. Kwestia ta łączy się z kolejnymi zarzutami strony odnoszącymi się właśnie do charakteru ustaleń dokonanych przez Regionalną Izbę Obrachunkową w postępowaniu prowadzonym przez Ministra Finansów oraz brakiem samodzielności organu wydającego decyzje w dokonywaniu ustaleń, które legły u podstaw podejmowanych w sprawie rozstrzygnięć. Stanowisko Ministra Finansów w tej sprawie jest niejednoznaczne i zawiera sprzeczności. W decyzji z dnia [...] marca 2003 r. zawarte jest sformułowanie mówiące o przyznaniu określonej kwoty po zweryfikowaniu wniosku Miasta Z. przez Regionalną Izbę Obrachunkową, co może sugerować, iż o wysokości przyznanej kwoty de facto zadecydowała Izba. W decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. wydanej na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy znajdują się sformułowania dowodzące pełnej samodzielności Ministra Finansów w określeniu kwoty należnego zwrotu, n.p. "W oparciu o dostępne dokumenty Regionalna Izba Obrachunkowa w K. dokonała ustaleń faktycznych, które Minister Finansów w pełni zaakceptował i na tej podstawie, po przeanalizowaniu całości dokumentacji pokontrolnej, podjął decyzję o przyznaniu Miastu Z. kwoty 212.758 zł." oraz "Okoliczność , że ocena stanu faktycznego i określenie ostatecznej kwoty przez Ministra Finansów jest zbieżne ze stanowiskiem Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. nie przesądza, iż Minister Finansów bezkrytycznie przyjął wyniki kontroli Izby i sam nie dokonał ustaleń w zakresie przepisów prawnych w przedmiotowej sprawie". Z kolei w odpowiedzi na skargę ustosunkowując się do zarzutów skarżącego odnośnie odmiennego rozstrzygnięcia wydanego w analogicznej sprawie wobec Gminy S., Minister Finansów stwierdził m.in. - "Regionalna izba obrachunkowa, jako organ uprawniony, ma dostęp do niezbędnych dokumentów źródłowych i to izba jest władna do określenia na podstawie tych dokumentów, o poprawności dokonanych przez gminę zwolnień podatkowych oraz prawidłowości wykazanej ostatecznie kwoty do zwrotu z budżetu państwa. Minister Finansów nie ma więc podstaw, aby kwestionować te ustalenia i ustalenia te stanowią jedyną podstawę do wypłaty gminie utraconych dochodów." Stopień przeciwstawności zacytowanych ocen jest tak duży, że nie da się nawet usprawiedliwić faktem istnienia określonego kontekstu w jakim zacytowane sformułowania zostały użyte. Uwzględniając nawet "nietypowość" postępowania administracyjnego w tego typu sprawach oraz wskazywany przez Ministra Finansów brak szczegółowych uregulowań w tym zakresie, to jednak kwestia powyższa musi zostać wyjaśniona w ponownym postępowaniu w sposób jednoznaczny. Minister Finansów w decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. nie odniósł się również bezpośrednio do podnoszonej przez Miasto Z., zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i w piśmie z dnia [...] sierpnia 2003 r. kwestii dotyczącej rekompensaty za grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako Ba, Bi, Bz, B, Dr (z wyłączeniem dróg publicznych) oraz istniejącej w ocenie skarżącego rozbieżności rozstrzygnięcia w tym zakresie z zajmowanym wcześniej stanowiskiem w tej sprawie, zawartym w piśmie z dnia [...] września 2002 r. Nr [...]. Podobnie jak nie ocenił znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, podnoszonej przez skarżącego kwestii dotyczącej zakresu działania gospodarstwa pomocniczego funkcjonującego w ramach [...] Parku Narodowego. Wszystkie wskazane wyżej uchybienia świadczą o naruszeniu przez Ministra Finansów przepisów art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów wskazywanych przez skarżącego poprzez nieuwzględnienie przez Ministra Finansów wniosków dowodowych postulowanych przez skarżącego i dotyczących materiałów i dokumentów związanych z innym postępowaniem administracyjnym prowadzonym wobec innego podmiotu. Prowadzone postępowanie i wydawane w jego ramach rozstrzygnięcia mogą się tylko opierać na ustaleniach faktycznych dotyczących sprawy będącej przedmiotem postępowania oraz istniejącym w danym czasie stanie prawnym. Natomiast nie mają takiego znaczenia decyzje, choćby odmienne, które zapadły w innych sprawach, zaś do usuwania rozbieżności w orzekaniu służą określone instytucje prawne zawarte w przepisach normujących postępowanie administracyjne. Biorąc pod uwagę, iż uchylenie decyzji następuje ze względu na uchybienia proceduralne polegające m.in. na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego, przedwczesnym byłaby dokonywanie oceny zastosowania przepisów o charakterze materialnoprawnym . Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Minister Finansów będzie zobowiązany zastosować się do przedstawionych wyżej wskazań sądu. Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz .1270, z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI