III SA 2848/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2004-03-16
NSApodatkoweŚredniawsa
VATodliczenie podatkufaktury VAT RRdokument zapłatywymogi formalneOrdynacja podatkowapostępowanie dowodowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej dotyczącą pozbawienia prawa do odliczenia VAT z faktur VAT RR z powodu braków formalnych w dokumentach zapłaty, uznając, że załączniki do przelewów mogły stanowić część dokumentu zapłaty.

Spółka z o.o. "A" zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej, która pozbawiła ją prawa do odliczenia podatku VAT z faktur zakupu produktów rolnych (VAT RR) za okres sierpień-październik 2001 r. Powodem było niepodanie na dokumentach stwierdzających zapłatę numerów i dat faktur. Spółka argumentowała, że załączniki do przelewów zawierały wymagane dane. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur VAT RR przez Spółkę z o.o. "A" za okres sierpień-październik 2001 r. Organy podatkowe uznały, że naruszono art. 33b ust. 4 pkt 3 ustawy o VAT, ponieważ na dokumentach stwierdzających zapłatę (przelewach bankowych) brakowało numerów i dat wystawienia faktur. Spółka podnosiła, że załączniki do przelewów zawierały wszystkie wymagane dane, a faktura pełni rolę służebną wobec transakcji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że choć przepis wymaga podania numeru i daty faktury na dokumencie zapłaty, to załączniki do przelewów, które zawierały te dane, mogły stanowić wraz z przelewem dokument zapłaty w rozumieniu ustawy. Organy podatkowe pominęły tę okoliczność, nie badając należycie materiału dowodowego, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania. W związku z tym sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, załącznik do przelewu, zawierający wymagane dane, może stanowić wraz z przelewem dokument zapłaty, jeśli organy podatkowe nie zbadały należycie materiału dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe pominęły istotną okoliczność, iż załączniki do przelewów zawierały dane wymagane przez przepis (numery i daty faktur). Zaniechanie zbadania, czy te załączniki wraz z przelewem stanowiły dokument zapłaty, stanowiło naruszenie przepisów postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.p.t.u. art. 33b § ust. 4 pkt 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis wymaga podania numeru i daty wystawienia faktury potwierdzającej zakup produktów rolnych w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty, aby nabywca mógł zwiększyć podatek naliczony o zwrot 3% podatku zryczałtowanego.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 19 § ust. 2 i 2a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 27 § ust. 6

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej (obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego).

O.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Swobodna ocena dowodów.

P.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasady zwrotu kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasady zwrotu kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Załączniki do przelewów zawierały wymagane przez art. 33b ust. 4 pkt 3 ustawy o VAT dane (numery i daty faktur). Organy podatkowe nie zbadały należycie materiału dowodowego, pomijając możliwość uznania załączników do przelewów za część dokumentu zapłaty. Naruszenie przez organy podatkowe przepisów postępowania (art. 122, 180, 187 O.p.).

Odrzucone argumenty

Brak numerów i dat faktur na druku przelewu bankowego stanowił naruszenie art. 33b ust. 4 pkt 3 ustawy o VAT. Argumentacja organów podatkowych oparta na literalnym brzmieniu przepisu, bez uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

"wymogi formalne stawiane fakturom VAT nie są najważniejsze, zwłaszcza gdy czynności faktyczne miały miejsce. Faktura pełni rolę służebną w stosunku do transakcji." "załącznik do przelewu jest dokumentem stanowiącym dalszy ciąg przelewu." "Nie sprawdzono w szczególności, czy dołączone do przelewu załączniki, nie stanowiły wraz z tym przelewem dokumentu zapłaty w rozumieniu art.33 b ust.4 pkt 3 ustawy, skoro zawierały określone tym przepisem informacje, zaś druk przelewu z uwagi na jego objętość był niewystarczający do umieszczenia wszystkich wymaganych danych."

Skład orzekający

Piotr Piszczek

przewodniczący

Tadeusz Piskozub

członek

Wojciech Czajkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"dokumentu stwierdzającego dokonanie zapłaty\" w kontekście odliczenia VAT z faktur VAT RR, znaczenie załączników do przelewów oraz obowiązki organów w zakresie gromadzenia materiału dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu (art. 33b ust. 4 pkt 3 u.p.t.u.) i stanu faktycznego związanego z zakupem produktów rolnych. Interpretacja może być mniej aktualna po zmianach w ustawie o VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak drobne braki formalne mogą prowadzić do poważnych konsekwencji podatkowych, ale też jak sąd może stanąć po stronie podatnika, jeśli organy nie dopełnią swoich obowiązków dowodowych. Jest to przykład na znaczenie prawidłowego dokumentowania transakcji i roli załączników.

Czy brak numeru faktury na przelewie pozbawi Cię prawa do odliczenia VAT? Sąd wyjaśnia, kiedy załącznik ratuje sprawę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA 2848/02 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Piotr Piszczek /przewodniczący/
Tadeusz Piskozub
Wojciech Czajkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub Asesor WSA - Wojciech Czajkowski (spr.) Protokolant - Anna Fic po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2004r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza na rzecz Skarżącej Spółki od Dyrektora Izby Skarbowej zwrot kosztów postępowania w sprawie w wysokości 2.782 zł. (dwa tysiące siedemset osiemdziesiąt dwa złote)
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 września 2002r. o numerze "[...]" Izba Skarbowa Oddział Zamiejscowy utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego pozbawiającą Spółkę z o.o. "A" z siedzibą w D. prawa do odliczenia podatku VAT z faktur zakupu w rozliczeniu za sierpień, wrzesień i październik 2001r.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podał, że podstawą rozstrzygnięcia obejmującego miesiące sierpień - październik 2001r. było stwierdzenie naruszenia przez Spółkę art.33 b ust.4 pkt 3 ustawy z dnia 08.01.1993r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 11, poz.50 z późń.zm.), w związku z nie podaniem w dokumentach stwierdzających dokonanie zapłaty numerów i dat wystawienia faktury VAT RR, potwierdzającej zakup produktów rolnych.
Jak wynika z materiałów sprawy w okresie objętym postępowaniem podatkowym przedmiotem działalności Spółki był zakup zbóż i świadczenie usług suszenia i czyszczenia zbóż.
Spółka zawarła w dniu 11.07.2001r. umowę nr "[...]" z Agencją Rynku Rolnego w W. Oddział Terenowy w O. na zakup zbóż przez przedsiębiorców ze zbiorów w 2001r., z dopłatami do cen skupu udzielanymi producentom przez Agencję Rynku Rolnego.
W toku przeprowadzonej kontroli podatkowej stwierdzono, że w rozliczeniu podatku VAT za miesiące sierpień - październik 2001r. Spółka dokonała obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług udokumentowanych fakturami VAT RR dla Gospodarstwa Rolnego G. B. z J. Okazane przez Spółkę w toku kontroli odcinki przelewów stanowiące potwierdzenie dokonania zapłat na rachunek bankowy pozbawione były określenia numerów faktur i dat ich wystawienia.
Mając na uwadze powyższe organy podatkowe powołując się na art.33 b ust.4 pkt 3 ustawy o VAT, pozbawiły Spółkę prawa do odliczenia podatku VAT z faktur zakupu w rozliczeniu następujących miesięcy:
- sierpień 2001r. o łącznej wartości netto 254.617,50 zł. i 7.638,53 zł. VAT;
- wrzesień 2001r. o łącznej wartości netto 254.454,30 zł. i 7.633,63 zł. VAT;
- październik 2001r. o łącznej wartości netto 127.484,70 zł. i 3.824,54 zł. VAT.
Na podstawie art.27 ust.6 ustawy o VAT ustalono też Spółce dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiednio: 2.291,70 zł., 2.203,80 zł. i 1.147,20 zł.
W ocenie Izby Skarbowej stwierdzony na przelewach bankowych brak zapisu numeru i daty faktury, a wskazanie jedynie numeru dostawy, wobec jednoznacznego brzmienia wyżej cytowanego przepisu, obligował organ podatkowy do pozbawienia Spółki "A" prawa do odliczenia podatku VAT z faktur VAT RR w rozliczeniu poszczególnych miesięcy.
Zdaniem Izby, tożsamość dat i numerów poszczególnych dostaw i odpowiadających im faktur nie jest równoznaczna ze spełnieniem ustawowego wymogu. Jednoznaczna treść przepisu art.33 b ust.4 pkt 3 ustawy o VAT, nakładająca ściśle określone wymogi formalne dla nabywcy produktów rolnych, nie stwarza podstaw do zastosowania instytucji uznania administracyjnego dla rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa do odliczenia podatku z faktur VAT RR.
Wprawdzie autentyczność przedmiotowych transakcji nie była kwestionowana przez organy podatkowe, niemniej w ocenie Izby, naruszenie przez Spółkę prawa materialnego, tj. art.33 b ust.4 pkt 3 ustawy o VAT jest niewątpliwe.
Bez znaczenia jest przy tym podnoszona przez stronę kwestia mająca wpływ na takie sporządzenie dokumentów, a dotycząca wymogów narzuconych Spółce przez bank która, jak podał organ II instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji wiąże jedynie te przedmioty i nie może wpływać na obowiązek zachowania warunków, o których mowa w tym przepisie.
Nie podzielając stanowiska organu II instancji, w złożonej skardze Spółka z o.o. "A" podniosła, iż podane na dowodach zapłaty numery dostaw były zgodne z wystawionymi do tych dostaw fakturami. Brak numerów faktur i dat na przelewach nie narusza w ocenie strony prawa materialnego i nie może przekreślać autentyczności zawartej transakcji, jeżeli czynności faktyczne miały miejsce. Uzasadniając ten pogląd Strona powołała orzeczenie Sądu Najwyższego Nr SN III RN 134/01, w którym Sąd ten wskazał, iż "wymogi formalne stawiane fakturom VAT nie są najważniejsze, zwłaszcza gdy czynności faktyczne miały miejsce. Faktura pełni rolę służebną w stosunku do transakcji".
W uzupełnieniu skargi strona podniosła, że załącznik do przelewu jest dokumentem stanowiącym dalszy ciąg przelewu. Jak podała brak na przelewie numerów i dat faktur wynikał z tego, że nie mieszczą się na nim wszystkie dane wymagane przez przepisy prawa. Załącznik do przelewu dokumentuje natomiast wszystko czego wymagają właściwe przepisy, w tym stosowane przez Agencję Rynku Rolnego i Bank.
Z tych względów Strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi Izba Skarbowa podtrzymując argumentację zawartą we własnej decyzji z dnia 30 września 2002r. wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art.33 b ust.4 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług zryczałtowany zwrot podatku zwiększa u nabywcy produktów rolnych podatek naliczony, o którym mowa w art.19 ust.2 i 2 a, w rozliczeniu za miesiąc, w którym dokonano zapłaty, pod warunkiem, że "w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty, o której mowa w pkt 2, zostaną podane numer i data wystawienia faktury potwierdzającej zakup produktów rolnych".
Oczywistym w świetle tak jednoznacznej treści powołanego przepisu jest zatem, iż brak wymienionych w nim danych, tzn. numeru i daty wystawienia faktury potwierdzającej zakup produktów rolnych wyłącza możliwość zwiększenia u nabywcy produktów rolnych podatku naliczonego o dokonany zwrot 3% podatku zryczałtowanego, co wynika zarówno z zasad wykładni językowej, jak i gramatycznej.
W sytuacji więc gdy brak numerów i dat wystawienia faktur na odcinkach przelewów pozostaje, w świetle dołączonych do materiałów sprawy dowodów, poza sporem, do rozstrzygnięcia pozostaje w ocenie Sądu kwestia, czy dokumentem stwierdzającym dokonanie zapłaty w rozumieniu art.33 b ust.4 pkt 3 są dołączone do akt sprawy zestawienia do przelewu. W zestawieniach tych Spółka z o.o. "A" wykazała datę i numer wystawienia faktur oraz odpowiadające tym fakturom numery i daty dostaw ze wskazaniem ilości, ceny wartości netto i brutto oraz podatek VAT wynikający z każdej dostawy produktów rolnych. Jak podała Spółka w złożonych już na etapie postępowania kontrolnego zastrzeżeniach do protokółu z badania ksiąg podatkowych, aby zrealizować dokonanie zapłaty dla producenta produktów rolnych niezbędnym było przedłożenie dokumentów każdej dostawy, przy czym "przelew" zrealizowany był po sprawdzeniu i zatwierdzeniu przez bank tego załącznika. Z akt sprawy wynika więc, że sporządzone przez Spółkę zestawienia stanowią załącznik do potwierdzających zapłatę w związku z nabyciem produktów - przelewów, na co wskazała również strona w uzasadnieniu złożonej skargi.
W toku prowadzonego postępowania podatkowego w sprawie okoliczność ta, mająca istotne znaczenie dla dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych została pominięta, co narusza ogólne zasady procesowe w art.122, 181 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
Nie sprawdzono w szczególności, czy dołączone do przelewu załączniki, nie stanowiły wraz z tym przelewem dokumentu zapłaty w rozumieniu art.33 b ust.4 pkt 3 ustawy, skoro zawierały określone tym przepisem informacje, zaś druk przelewu z uwagi na jego objętość był niewystarczający do umieszczenia wszystkich wymaganych danych.
Uchybieniem ze strony organów podatkowych było nie sprawdzenie we właściwym banku sposobu dokumentowania przez Podatnika i weryfikowania przez ten bank dokonywanych przez Spółkę "A" transakcji, co pozwoliłoby jednoznacznie ocenić charakter sporządzonych przez tę Spółkę załączników do przelewów i to czy stanowią one część dokumentu zapłaty, o którym mowa w art.33 b ust.4 pkt 3.
Stosownie do art.191 w zw. z art.180 § 1 O.p., podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ podatkowy pełnego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie zgodnego z rzeczywistością stanu faktycznego i w oparciu o takie ustalenia wysnucie prawidłowych wniosków prawnych.
Zaniechanie przez organ podatkowy podjęcia czynności mających na celu zebranie całego materiału dowodowego, zwłaszcza wówczas gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności jest uchybieniem postępowania podatkowego skutkującym wadliwością wydanej decyzji.
Wskazane wyżej istotne braki w postępowaniu wyjaśniającym stanowią mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania i czynią koniecznym uchylenie decyzji obu instancji.
Biorąc powyższe pod uwagę należało na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) orzec jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono stosownie do dyspozycji art.152, zaś o kosztach w oparciu o przepisy art.200 i art.209 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI