III SA 2630/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2004-03-10
NSApodatkoweWysokawsa
opłata skarbowaczynności cywilnoprawnepożyczkawekselVATwyłączenie z opodatkowaniainterpretacja przepisówNSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące opłaty skarbowej od umów pożyczek, uznając, że tego typu czynności cywilnoprawne są wyłączone z opodatkowania na mocy art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o opłacie skarbowej.

Sprawa dotyczyła opłaty skarbowej od umów określanych przez organy podatkowe jako pożyczki, zabezpieczone porozumieniami wekslowymi, na kwotę 500.000 zł. Organy podatkowe naliczyły opłatę skarbową oraz odsetki. Skarżące spółki wniosły o uchylenie decyzji, argumentując, że czynności te nie podlegały opłacie skarbowej, powołując się na przepis wyłączający pewne umowy cywilnoprawne z opodatkowania. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżących, uchylając zaskarżone decyzje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę spółek A S.A. i B S.A. na decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego dotyczącą opłaty skarbowej od umów określonych jako pożyczki, zabezpieczonych porozumieniami wekslowymi na łączną kwotę 500.000 zł. Organy podatkowe uznały te transakcje za pożyczki, od których nie uiszczono opłaty skarbowej, naliczając należność główną oraz odsetki. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności wskazując, że czynności te nie podlegały opłacie skarbowej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o opłacie skarbowej, a także powołując się na uchwałę NSA FPS 3/01. Sąd podzielił argumentację skarżących, uznając, że umowa pożyczki, jako 'inna umowa tego rodzaju' wymieniona w art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o opłacie skarbowej, jest wyłączona z opodatkowania. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od Dyrektora Izby Skarbowej zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa pożyczki, jako 'inna umowa tego rodzaju' wymieniona w art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o opłacie skarbowej, jest wyłączona z opodatkowania.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na uchwale NSA FPS 3/01, zgodnie z którą umowa pożyczki jest wyłączona z opłaty skarbowej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o opłacie skarbowej, ponieważ jest zaliczana do 'innych rodzajów umów' wymienionych w tym przepisie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.o.s. art. 3 § ust. 1 pkt 5 lit. a

Ustawa o opłacie skarbowej

Umowa pożyczki jest 'inną umową tego rodzaju' co umowy sprzedaży, dzierżawy, najmu, objętą wyłączeniem z opłaty skarbowej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 5

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 7 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 14

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.o.s. art. 1 § ust. 1 pkt 2 lit. c

Ustawa o opłacie skarbowej

Przepis stosowany przez organy podatkowe, ale uznany za nieprawidłowo zastosowany.

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie opłaty skarbowej art. 68 § ust. 1

Przepis stosowany przez organy podatkowe, ale uznany za nieprawidłowo zastosowany.

u.p.c.c. art. 14

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynności cywilnoprawne w postaci umów pożyczek zabezpieczonych wekslami nie podlegają opłacie skarbowej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o opłacie skarbowej. Umowa pożyczki jest 'inną umową tego rodzaju' w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o opłacie skarbowej, co skutkuje jej wyłączeniem z opodatkowania.

Godne uwagi sformułowania

umowa pożyczki jest w rozumieniu art.3 ust.1 pkt 5 lit.a ustawy z dnia 31 stycznia 1989 roku o opłacie skarbowej 'inną umową tego rodzaju' co umowy sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy, najmu i podnajmu Sąd w składzie rozstrzygającym sprawę, podziela pogląd wyrażony w uchwale NSA z dnia 2.07.2001 r., że ta czynność cywilnoprawna jako umowa, jest wyłączona z opłaty skarbowej na podstawie art.3 ust.1 pkt 5 lit.a cyt. ustawy o opłacie skarbowej, bowiem jest zaliczana do innego rodzajów umów.

Skład orzekający

Grzegorz Borkowski

przewodniczący

Tadeusz Piskozub

sprawozdawca

Wojciech Czajkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o opłacie skarbowej w zakresie wyłączenia umów pożyczek z opodatkowania, zwłaszcza w kontekście uchwały NSA FPS 3/01."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacjami przepisów dotyczących opłaty skarbowej i podatku od czynności cywilnoprawnych. Konieczność analizy aktualnych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacyjnego przepisów podatkowych, które miało znaczenie dla wielu podatników. Pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują przepisy wyłączające pewne czynności z opodatkowania.

Czy pożyczka zabezpieczona wekslem zawsze oznacza opłatę skarbową? WSA w Olsztynie wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 500 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA 2630/02 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Grzegorz Borkowski /przewodniczący/
Tadeusz Piskozub /sprawozdawca/
Wojciech Czajkowski
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Grzegorz Borkowski Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub (spr.) Asesor WSA - Wojciech Czajkowski Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004r. sprawy ze skargi A S.A. i B S.A. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie opłaty skarbowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, 2. decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej kwotę 1.515 zł. (słownie: jeden tysiąc pięćset piętnaście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na rzecz skarżących - solidarnie.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 marca 2002 roku Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. z dnia 29 listopada 2001 roku w sprawie określenia należności i zaległości w opłacie skarbowej z tytułu czynności cywilnoprawnych - umów pożyczek oraz odsetek za zwłokę.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w Spółce C S.A. w O. przez Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w O., ustalono, że w dniach 20.12.1999 r. i w dniu 27.12.1999 roku, jednostka kontrolowana zawarła dwa porozumienia wekslowe z firmą B S.A. z/s w B., na podstawie których przekazała tej Spółce - wystawcy weksla, środki pieniężne w łącznej kwocie 500.000 zł.
W datach przelewu środków Strony podpisywały dokumenty określane mianem porozumienia wekslowe, a Spółka B wystawiła na rzecz C S.A. dwa, własne weksle opiewające na sumę wekslową 500.000 zł.
W okresie 2000 roku sumy te B zwrócił w pełnej wysokości.
Urząd Skarbowy w O. uznał te wpłaty jako pożyczki, od których nie uiszczono opłaty skarbowej wg stawki 2%, dlatego organ pierwszej instancji naliczył opłatę w kwocie 10.000 zł, a także odsetki w kwocie 8.008,20 zł, obliczone na dzień wydania decyzji., na podstawie art.1 ust.1 pkt 2 lit.c ustawy z dnia 31 stycznia 1989 roku o opłacie skarbowej (Dz.U. nr 4, poz.23 i zm.) oraz § 68 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 roku w sprawie opłaty skarbowej ( Dz.U. nr 136, poz.705 zm.).
W skardze z dnia 30 kwietnia 2002 r. pełnomocnik Skarżących Spółek B. i C., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Urzędu Skarbowego w O. z dnia 29.11.2001.
Zaskarżonej decyzji pełnomocnik Skarżących zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania podatkowego w stopniu mającym istotne znaczenie dla sprawy, w szczególności art.120, 121, 122 Ordynacji podatkowej, poprzez oparcie decyzji na sprzecznych z prawdą materialną i dowodami ustaleniach faktycznych, że Strony zawarły pożyczki zabezpieczone wekslami i porozumieniami wekslowymi oraz poprzez nie zastosowanie w sprawie art.3 ust.1 pkt 5 lit.a ustawy o opłacie skarbowej,
2. naruszenie prawa materialnego, w szczególności:
art.217 Konstytucji oraz art.1 ust.1 ustawy o opłacie skarbowej poprzez obciążenie Stron opłatą skarbową od czynności prawnych, nie podlegających tej opłacie,
art.3 ust.1 pkt 5 lit.a ustawy o opłacie skarbowej - poprzez nie zastosowanie tego przepisu mimo, że stan faktyczny wypełnia przesłanki tej normy,
art.7 ust.2 i art.10 ust.3 ustawy o opłacie skarbowej oraz § 68 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9.12.1994 roku w sprawie opłaty skarbowej w zw. z art.14 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, poprzez błędne zastosowanie, gdyż nie maja one zastosowania do dokonanych przez Strony nienazwanych czynności cywilnoprawnych,
art.65k.c, poprzez ustalenie treści czynności cywilnoprawnych zawartych
przez Strony w sposób sprzeczny z zamiarem stron i celem tych czynności.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że tytułem świadczeń były zobowiązania z weksla, a nie pożyczki. Wywodził również, gdyby nawet przyjąć, że doszło w sprawie do zawarcia umów pożyczek, to tego rodzaju czynności nie podlegałyby opłacie skarbowej z mocy art.3 ust.1 pkt 5 lit.a ustawy o opłacie skarbowej , powołując się przy tym na uchwałę NSA z dnia 2.07.2001 roku ( FPS 3/01).
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w O. wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji odwoławczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie podstawowe znaczenie ma treść art.3 ust.1 pkt 5 lit.a ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej ( Dz.U nr 4, poz.23 i zm.), zgodnie z którym nie podlegają opłacie skarbowej następujące czynności cywilnoprawne:
umowy sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy, najmu i podnajmu zawierane przez podatników, o których mowa w art.5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz.U. nr 11, poz.50 i zm.), oraz inne tego rodzaju umowy, objęte zwolnieniem na podstawie art.7 ust.1 pkt 1 i 2, a także umowy sprzedaży zawierane przez podatników, o których mowa w art.14 tej ustawy, w zakresie czynności zwolnionych od podatku.
Przepis ten zawiera trzy wyłączenia z opłaty skarbowej:
1. wyłączenie umów sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy, najmu i podnajmu zawierane przez podatników, o których mowa w art.5 ustawy o podatku od towarów i usług,
2. wyłączenie innych tego rodzaju umów objętych zwolnieniami na podstawie art. 7 ust.1 pkt 1 i 2 tej ustawy,
3. wyłączenie umów sprzedaży zawieranych przez podatników, o których mowa w art.14 tejże ustawy, w zakresie czynności zwolnionych od podatku.
Zatem każda sytuacja w/wym. stanowi samodzielną podstawę wyłączenia czynności cywilnoprawnych od opłaty skarbowej.
W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia ze sporem, w zakresie oceny porozumienia wekslowego, zawartego przez podatników VAT, którą to umowę organy podatkowe zakwalifikowały do umowy pożyczki.
Z utrwalonej praktyki orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonej w uchwale 7 sędziów z dnia 2 lipca 2001 roku, sygn. akt FPS 3/01, wynika, że umowa pożyczki jest w rozumieniu art.3 ust.1 pkt 5 lit.a ustawy z dnia 31 stycznia 1989 roku o opłacie skarbowej ( Dz.U. nr 4, poz. 23 i zm.) "inną umową tego rodzaju" co umowy sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy, najmu i podnajmu ( ONSA 2002/1/3 ).
Sąd w składzie rozstrzygającym sprawę, podziela pogląd wyrażony w uchwale NSA z dnia 2.07.2001 r., że ta czynność cywilnoprawna jako umowa, jest wyłączona z opłaty skarbowej na podstawie art.3 ust.1 pkt 5 lit.a cyt. ustawy o opłacie skarbowej, bowiem jest zaliczana do innego rodzajów umów.
Zdaniem Sądu, organy skarbowe przy analizie spornej kwestii wadliwie zinterpretowały przepis art.3 ust.1 pkt 5 lit.a cyt. ustawy o opłacie skarbowej, przy ocenie umowy zawieranej przez podatników VAT, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Dlatego podlegają one uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz.1270 ), o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI