III SA 2563/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej w sprawie podatku od spadków i darowizn z powodu błędnego ustalenia powierzchni nieruchomości.
Sprawa dotyczyła podatku od spadków i darowizn, gdzie skarżący A. O. kwestionował wartość nieruchomości odziedziczonej w spadku. Organ podatkowy, opierając się na opinii biegłego, ustalił wartość nieruchomości wyższą niż zadeklarowana przez skarżącego, co skutkowało naliczeniem wyższego podatku i obciążeniem skarżącego kosztami wyceny. Skarżący zarzucił biegłemu nieuwzględnienie specyfiki nieruchomości i błędne ustalenie jej wartości rynkowej. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenia, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w szczególności dotyczące prawidłowego ustalenia powierzchni nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi A. O. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku od spadków i darowizn. Spór dotyczył ustalenia wartości nieruchomości nabytej w drodze spadku po J. L. Skarżący oświadczył, że przedmiotem spadku jest działka gruntu zabudowana budynkiem zajętym przez lokatorów kwaterunkowych, co zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 13 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie podlega opodatkowaniu. Jednakże, wartość nieruchomości zadeklarowana przez skarżącego została uznana przez organ podatkowy za zaniżoną. Biegły oszacował wartość działki na kwotę [...] zł, co przekroczyło wartość podaną przez nabywcę o 33%, skutkując obciążeniem skarżącego kosztami opinii. Skarżący zarzucił biegłemu nieuwzględnienie niekorzystnego usytuowania działki, braku utwardzonej nawierzchni ulicy oraz błędne zastosowanie metody wyceny. Izba Skarbowa utrzymała w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji, wskazując na zastosowanie metody cenowo-porównawczej i analizy statystycznej. Sąd administracyjny, po analizie akt sprawy, stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego oraz postępowania. Kluczowym elementem okazał się przedstawiony przez skarżącego wypis z rejestru gruntów, wskazujący na rzeczywistą powierzchnię nieruchomości wynoszącą [...] m2, a nie [...] m2 jak przyjęto w decyzji wymiarowej. Sąd uznał, że obowiązek ustalenia rzeczywistej powierzchni gruntu leży po stronie organów podatkowych, a jej pominięcie w operacie szacunkowym biegłego oraz w rozstrzygnięciu Izby Skarbowej stanowiło istotne naruszenie prawa. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenia i orzekł o kosztach postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy naruszył przepisy prawa materialnego i postępowania, nieprawidłowo ustalając wartość nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe nie dopełniły obowiązku prawidłowego ustalenia powierzchni nieruchomości, co miało wpływ na jej wycenę i ostateczną wysokość podatku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
u.p.s.d. art. 8 § ust. 3
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Wysokość podatku zależy od stanu i wartości rynkowej nieruchomości.
p.u.s.a. art. 1 § par. 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych nad decyzjami administracyjnymi.
p.p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.
p.p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania sądowego.
Pomocnicze
u.p.s.d. art. 4 § ust. 1 pkt 13
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Nabycie nieruchomości zabudowanej budynkiem w całości zajętym przez lokatorów kwaterunkowych nie podlega opodatkowaniu.
u.p.s.d. art. 38
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Reguluje sposób ustalania wartości nieruchomości przez biegłego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne ustalenie powierzchni nieruchomości przez organy podatkowe i biegłego. Niewłaściwa wycena wartości rynkowej nieruchomości z uwagi na jej specyficzne cechy i stan.
Godne uwagi sformułowania
wartość nieruchomości ustalona przez rzeczoznawcę przekroczyła o 33% wartość podaną przez nabywcę rzeczywista powierzchnia wynosi [...] m2 naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie
Skład orzekający
Jerzy Rypina
przewodniczący
Antoni Hanusz
sprawozdawca
Jolanta Sokołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Prawidłowe ustalanie powierzchni nieruchomości przez organy podatkowe w postępowaniu podatkowym, znaczenie dowodów przedstawianych przez strony, kontrola wyceny nieruchomości przez biegłych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatku od spadków i darowizn oraz wyceny nieruchomości, ale zasady dotyczące ustalania stanu faktycznego i dowodów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy w postępowaniach podatkowych dotyczące wyceny nieruchomości i znaczenia precyzyjnych danych ewidencyjnych.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA 2563/02 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-04-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-10-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Antoni Hanusz /sprawozdawca/ Jerzy Rypina /przewodniczący/ Jolanta Sokołowska Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del) Jerzy Rypina, Sędzia NSA (del.) Antoni Hanusz (spr.), Asesor sądowy WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Anna Zientara, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] i postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn 1. uchyla zaskarżone orzeczenia. 2. określa, że uchylone orzeczenia nie podlegają wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę w wysokości 252,60 złotych ( dwieście pięćdziesiąt dwa złote i 60/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie 1. Zaskarżoną decyzję z dnia [...].08.2004 r., Nr [...] oraz postanowieniem z dnia [...].08.2002 r. Nr. [...], po rozpatrzeniu odwołania A. O. od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...].05.2002 r. Nr. [...] ustalającej podatek od spadków i darowizn oraz zażalenia na postanowienie z dnia [...].05.2002 r. Nr [...] ustalającym koszty wyceny nieruchomości, Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy orzeczenia organu I instancji. Jak wynika z motywów zaskarżonych orzeczeń w toku proponowanego postępowania podatkowego ustalono, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] W. z dnia [...].02.2001 r. spadek po zmarłej [...].05.1995 r. J. L. nabył na podstawie testamentu w całości A.O. W zeznaniu podatkowym z dnia [...].10.2001 r. w/w oświadczył, że przedmiot spadku stanowi zabudowana wielomieszkaniowym budyniem działka gruntu. Ponieważ budynek ten jest w całości zajęty przez lokatorów kwaterunkowych, nabycie jego w drodze spadku nie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 13 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jednakże w treści zeznania podatkowego spadkobierca nie podał wartości masy, dlatego organ podatkowy wezwał stronę do jej podwyższenia do kwoty [...] zł. A. O. zadeklarował wartość przedmiotowej nieruchomości w wysokości [...] zł. Ponieważ wartość ta według Urzędu Skarbowego nie odpowiadała wartości rynkowej, oszacowanie jej zlecił biegłemu. Biegły działając w trybie art. 38 ustawy o podatku od spadków i darowizn, dokonał oględzin działki ustalając jej wartość w wysokości [...] zł. Decyzją z dnia [...].05.2002 r. Nr [...] Urząd Skarbowy ustalił podatek w kwocie [...] zł. Natomiast postanowieniem z dnia [...].05.2002 r. Nr. [...] Urząd Skarbowy ustalił koszty wyceny nieruchomości w wysokości [...] zł. We wniesionym odwołaniu oraz zażaleniu strona zarzuciła zawyżenie wartości nabytej działki. Biegły nie uwzględnił niekorzystnego usytuowania działki ze względu na bliskość lini kolejowej i brak utwardzonej nawierzchni ulicy, przy której położona jest przedmiotowa działka, a zatem wycena dokonana przez biegłego jest niewiarygodna i nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Nie zasadne jest, zdaniem strony skarżącej, obciążenie jej kosztami wyceny. Izba Skarbowa w W. nie znalazła podstaw do uwzględnienia zarówno odwołania, jak zażalenia i wskazała, iż ustalona przez rzeczoznawcę wartość jest między innymi efektem wyceny dokonanej z wykorzystaniem metody cenowo-porównawczej z uwzględnieniem elementów analizy statystycznej (zastosowanie jednej z miar pozycyjnych-średniej arytmetycznej. Przy ustaleniu wartości działki przedmiotem badania biegłego były umowy sprzedaży nieruchomości gruntowych na terenie Gminy W. w okresie od stycznia do grudnia 2001 r. Natomiast rzeczoznawca przyjął do badania próbę reprezentatywną stanowiącą zbiór 10-ciu transakcji. W wyniku analizy stwierdzono, że w dacie powstania obowiązku podatkowego tj. [...].03.2001 r. ceny nieruchomości kształtowały się w przedziale [...] zł - [...] zł. za metr kw. powierzchni w zależności od położenia nieruchomości, jej otoczenia, walorów środowiska, infrastruktury technicznej, wielkości i kształtu, zagospodarowania działki oraz dostępności inwestycji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż średnia cena m2 powierzchni z badań wyniosła [...] zł natomiast dla przedmiotowej działki biegły cenę 1 m2 ustalił w kwocie [...] zł. Dla ceny wynikającej ze średniej arytmetycznej biegły zastosował współczynnik korygujący, uwzględniając w ten sposób w/w cechy szacowanej działki, które rzutują na jej wartość. Wobec tego, że w rozpatrywanej sprawie nabywca zadeklarował wartość, która odbiegała znacznie od wartości rynkowej przyjętych dla tego rodzaju rzeczy, będących przedmiotem obrotu na rynku nieruchomości. W związku z powyższym wartość przedmiotowej działki gruntu z uwagi na stanowisko podatnika została ustalona przez biegłego. Ponieważ wartość nieruchomości ustalona przez rzeczoznawcę przekroczyła o 33% wartość podaną przez nabywcę koszty sporządzenia opinii przez biegłego ponosi spadkobierca. 2. Na powyższe orzeczenie A. O. wniósł skargi do Naczelnego sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc w nich o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz postanowienia zarzuca im naruszenie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 28.07.1983 r. o podatku od spadków i darowizn poprzez ustalenie wartości nieruchomości w oderwaniu od faktycznego stanu i stopnia zużycia nieruchomości, w sytuacji, gdy zgodnie z powołanym przepisem wysokość podatku bezpośrednio zależy stanu i wartości rynkowej nieruchomości. Określenie przez rzeczoznawcę wartości działki na kwote [...] zł jest niewłaściwe. Biegły nie wziął pod uwagę rynkowej wartości tej konkretnej nieruchomości. Nie wziął pod uwagę położenia nieruchomości, jej otoczenia, wielkości i kształtu, a przede wszystkim dostępności inwestycyjnej. W obecnym stanie prawnym działka stanowi raczej obciążenie dla skarżącego niż korzyść. 3. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie bowiem jej zarzuty uznała za bezzasadne i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją. Natomiast dnia [...].03.2004 r. skarżący przedłożył wypis z rejestru gruntów sporządzony przez wydział Geodezji i Nieruchomości Urzędu Dzielnicy W. z dnia [...].11.2002 r., z którego wynika, że powierzchnia przedmiotowej nieruchomości gruntowej wynosi nie [...] m2 jak przyjęto w decyzji wymiarowej lecz [...] m2 Wobec tego, zdaniem skarżącego wycena biegłego jest mylna, a w konsekwencji wymierzono za wysoki podatek. 4. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stwierdzić należy, iż decyzja ta oraz postanowienie naruszają przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga zasługuje więc na uwzględnienie. W toku postępowania podatkowego przeprowadzonego w analizowanej sprawie poza sporem pozostawał fakt nabycia dnia [...].02.2002 r. spadku po zmarłej [...].05.1995 r. J. L. przez A. O. Natomiast istotą sporu jest wielkość działki gruntu stanowiącego przedmiot nabycia majątkowego przez stronę skarżącą. W świetle przedstawionego przez skarżącego wypisu z rejestru gruntów z dnia [...].11.2002 r., który wynika, iż rzeczywista powierzchnia wynosi [...] m2 . Obowiązek ustalenia powierzchni gruntu stanowiący przedmiot spadkobrania leży po stronie organów podatkowych prowadzących postępowanie w sprawie. Na okoliczność tę zwracał uwagę Izbie Skarbowej skarżący. Ta jednak decyzją z dnia [...].10.2002 r. odmówiła uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na brak przesłanek do wznowienia postępowania motywując swe rozstrzygnięcie nie przedłożeniem dowodów przemawiających za wznowieniem postępowania przez stronę skarżącą. Nie zrozumiałym jest także pominięcie kwestii rzeczywistej powierzchni w operacie szacunkowym nieruchomości sporządzonym przez biegłego na zlecenie Urzędu Skarbowego. Powyższe okoliczności w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego świadczą o naruszeniu przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało zaskarżone orzeczenia uchylić i orzec o kosztach na podstawie art. 200 powołanej ustawy. a.z.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI