III SA 2563/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-04-09
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od spadkówdarowiznywycena nieruchomościwartość rynkowabiegłyorgan podatkowyskarżącypostępowanie administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej w sprawie podatku od spadków i darowizn z powodu błędnego ustalenia powierzchni nieruchomości.

Sprawa dotyczyła podatku od spadków i darowizn, gdzie skarżący A. O. kwestionował wartość nieruchomości odziedziczonej w spadku. Organ podatkowy, opierając się na opinii biegłego, ustalił wartość nieruchomości wyższą niż zadeklarowana przez skarżącego, co skutkowało naliczeniem wyższego podatku i obciążeniem skarżącego kosztami wyceny. Skarżący zarzucił biegłemu nieuwzględnienie specyfiki nieruchomości i błędne ustalenie jej wartości rynkowej. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenia, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w szczególności dotyczące prawidłowego ustalenia powierzchni nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi A. O. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku od spadków i darowizn. Spór dotyczył ustalenia wartości nieruchomości nabytej w drodze spadku po J. L. Skarżący oświadczył, że przedmiotem spadku jest działka gruntu zabudowana budynkiem zajętym przez lokatorów kwaterunkowych, co zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 13 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie podlega opodatkowaniu. Jednakże, wartość nieruchomości zadeklarowana przez skarżącego została uznana przez organ podatkowy za zaniżoną. Biegły oszacował wartość działki na kwotę [...] zł, co przekroczyło wartość podaną przez nabywcę o 33%, skutkując obciążeniem skarżącego kosztami opinii. Skarżący zarzucił biegłemu nieuwzględnienie niekorzystnego usytuowania działki, braku utwardzonej nawierzchni ulicy oraz błędne zastosowanie metody wyceny. Izba Skarbowa utrzymała w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji, wskazując na zastosowanie metody cenowo-porównawczej i analizy statystycznej. Sąd administracyjny, po analizie akt sprawy, stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego oraz postępowania. Kluczowym elementem okazał się przedstawiony przez skarżącego wypis z rejestru gruntów, wskazujący na rzeczywistą powierzchnię nieruchomości wynoszącą [...] m2, a nie [...] m2 jak przyjęto w decyzji wymiarowej. Sąd uznał, że obowiązek ustalenia rzeczywistej powierzchni gruntu leży po stronie organów podatkowych, a jej pominięcie w operacie szacunkowym biegłego oraz w rozstrzygnięciu Izby Skarbowej stanowiło istotne naruszenie prawa. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenia i orzekł o kosztach postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy naruszył przepisy prawa materialnego i postępowania, nieprawidłowo ustalając wartość nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe nie dopełniły obowiązku prawidłowego ustalenia powierzchni nieruchomości, co miało wpływ na jej wycenę i ostateczną wysokość podatku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

u.p.s.d. art. 8 § ust. 3

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Wysokość podatku zależy od stanu i wartości rynkowej nieruchomości.

p.u.s.a. art. 1 § par. 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych nad decyzjami administracyjnymi.

p.p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.

p.p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania sądowego.

Pomocnicze

u.p.s.d. art. 4 § ust. 1 pkt 13

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Nabycie nieruchomości zabudowanej budynkiem w całości zajętym przez lokatorów kwaterunkowych nie podlega opodatkowaniu.

u.p.s.d. art. 38

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Reguluje sposób ustalania wartości nieruchomości przez biegłego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne ustalenie powierzchni nieruchomości przez organy podatkowe i biegłego. Niewłaściwa wycena wartości rynkowej nieruchomości z uwagi na jej specyficzne cechy i stan.

Godne uwagi sformułowania

wartość nieruchomości ustalona przez rzeczoznawcę przekroczyła o 33% wartość podaną przez nabywcę rzeczywista powierzchnia wynosi [...] m2 naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie

Skład orzekający

Jerzy Rypina

przewodniczący

Antoni Hanusz

sprawozdawca

Jolanta Sokołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Prawidłowe ustalanie powierzchni nieruchomości przez organy podatkowe w postępowaniu podatkowym, znaczenie dowodów przedstawianych przez strony, kontrola wyceny nieruchomości przez biegłych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatku od spadków i darowizn oraz wyceny nieruchomości, ale zasady dotyczące ustalania stanu faktycznego i dowodów są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy w postępowaniach podatkowych dotyczące wyceny nieruchomości i znaczenia precyzyjnych danych ewidencyjnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA 2563/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-10-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Antoni Hanusz /sprawozdawca/
Jerzy Rypina /przewodniczący/
Jolanta Sokołowska
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del) Jerzy Rypina, Sędzia NSA (del.) Antoni Hanusz (spr.), Asesor sądowy WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Anna Zientara, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] i postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn 1. uchyla zaskarżone orzeczenia. 2. określa, że uchylone orzeczenia nie podlegają wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę w wysokości 252,60 złotych ( dwieście pięćdziesiąt dwa złote i 60/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną decyzję z dnia [...].08.2004 r., Nr [...] oraz postanowieniem z dnia [...].08.2002 r. Nr. [...], po rozpatrzeniu odwołania A. O. od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...].05.2002 r. Nr. [...] ustalającej podatek od spadków i darowizn oraz zażalenia na postanowienie z dnia [...].05.2002 r. Nr [...] ustalającym koszty wyceny nieruchomości, Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy orzeczenia organu I instancji.
Jak wynika z motywów zaskarżonych orzeczeń w toku proponowanego postępowania podatkowego ustalono, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] W. z dnia [...].02.2001 r. spadek po zmarłej [...].05.1995 r. J. L. nabył na podstawie testamentu w całości A.O. W zeznaniu podatkowym z dnia [...].10.2001 r. w/w oświadczył, że przedmiot spadku stanowi zabudowana wielomieszkaniowym budyniem działka gruntu. Ponieważ budynek ten jest w całości zajęty przez lokatorów kwaterunkowych, nabycie jego w drodze spadku nie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 13 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jednakże w treści zeznania podatkowego spadkobierca nie podał wartości masy, dlatego organ podatkowy wezwał stronę do jej podwyższenia do kwoty [...] zł. A. O. zadeklarował wartość przedmiotowej nieruchomości w wysokości [...] zł. Ponieważ wartość ta według Urzędu Skarbowego nie odpowiadała wartości rynkowej, oszacowanie jej zlecił biegłemu. Biegły działając w trybie art. 38 ustawy o podatku od spadków i darowizn, dokonał oględzin działki ustalając jej wartość w wysokości [...] zł. Decyzją z dnia [...].05.2002 r. Nr
[...] Urząd Skarbowy ustalił podatek w kwocie [...] zł. Natomiast postanowieniem z dnia [...].05.2002 r. Nr. [...] Urząd Skarbowy ustalił koszty wyceny nieruchomości w wysokości [...] zł.
We wniesionym odwołaniu oraz zażaleniu strona zarzuciła zawyżenie wartości nabytej działki. Biegły nie uwzględnił niekorzystnego usytuowania działki ze względu na bliskość lini kolejowej i brak utwardzonej nawierzchni ulicy, przy której położona jest przedmiotowa działka, a zatem wycena dokonana przez biegłego jest niewiarygodna i nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Nie zasadne jest, zdaniem strony skarżącej, obciążenie jej kosztami wyceny.
Izba Skarbowa w W. nie znalazła podstaw do uwzględnienia zarówno odwołania, jak zażalenia i wskazała, iż ustalona przez rzeczoznawcę wartość jest między innymi efektem wyceny dokonanej z wykorzystaniem metody cenowo-porównawczej z uwzględnieniem elementów analizy statystycznej (zastosowanie jednej z miar pozycyjnych-średniej arytmetycznej. Przy ustaleniu wartości działki przedmiotem badania biegłego były umowy sprzedaży nieruchomości gruntowych na terenie Gminy W. w okresie od stycznia do grudnia 2001 r. Natomiast rzeczoznawca przyjął do badania próbę reprezentatywną stanowiącą zbiór 10-ciu transakcji. W wyniku analizy stwierdzono, że w dacie powstania obowiązku podatkowego tj. [...].03.2001 r. ceny nieruchomości kształtowały się w przedziale [...] zł - [...] zł. za metr kw. powierzchni w zależności od położenia nieruchomości, jej otoczenia, walorów środowiska, infrastruktury technicznej, wielkości i kształtu, zagospodarowania działki oraz dostępności inwestycji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż średnia cena m2 powierzchni z badań wyniosła [...] zł natomiast dla przedmiotowej działki biegły cenę 1 m2 ustalił w kwocie [...] zł. Dla ceny wynikającej ze średniej arytmetycznej biegły zastosował współczynnik korygujący, uwzględniając w ten sposób w/w cechy szacowanej działki, które rzutują na jej wartość.
Wobec tego, że w rozpatrywanej sprawie nabywca zadeklarował wartość, która odbiegała znacznie od wartości rynkowej przyjętych dla tego rodzaju rzeczy, będących przedmiotem obrotu na rynku nieruchomości. W związku z powyższym wartość przedmiotowej działki gruntu z uwagi na stanowisko podatnika została ustalona przez biegłego. Ponieważ wartość nieruchomości ustalona przez rzeczoznawcę przekroczyła o 33% wartość podaną przez nabywcę koszty sporządzenia opinii przez biegłego ponosi spadkobierca.
2. Na powyższe orzeczenie A. O. wniósł skargi do Naczelnego sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc w nich o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz postanowienia zarzuca im naruszenie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 28.07.1983 r. o podatku od spadków i darowizn poprzez ustalenie wartości nieruchomości w oderwaniu od faktycznego stanu i stopnia zużycia nieruchomości, w sytuacji, gdy zgodnie z powołanym przepisem wysokość podatku bezpośrednio zależy stanu i wartości rynkowej nieruchomości. Określenie przez rzeczoznawcę wartości działki na kwote [...] zł jest niewłaściwe. Biegły nie wziął pod uwagę rynkowej wartości tej konkretnej nieruchomości. Nie wziął pod uwagę położenia nieruchomości, jej otoczenia, wielkości i kształtu, a przede wszystkim dostępności inwestycyjnej. W obecnym stanie prawnym działka stanowi raczej obciążenie dla skarżącego niż korzyść.
3. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie bowiem jej zarzuty uznała za bezzasadne i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją.
Natomiast dnia [...].03.2004 r. skarżący przedłożył wypis z rejestru gruntów sporządzony przez wydział Geodezji i Nieruchomości Urzędu Dzielnicy W. z dnia [...].11.2002 r., z którego wynika, że powierzchnia przedmiotowej nieruchomości gruntowej wynosi nie [...] m2 jak przyjęto w decyzji wymiarowej lecz [...] m2 Wobec tego, zdaniem skarżącego wycena biegłego jest mylna, a w konsekwencji wymierzono za wysoki podatek.
4. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stwierdzić należy, iż decyzja ta oraz postanowienie naruszają przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga zasługuje więc na uwzględnienie.
W toku postępowania podatkowego przeprowadzonego w analizowanej sprawie poza sporem pozostawał fakt nabycia dnia [...].02.2002 r. spadku po zmarłej [...].05.1995 r. J. L. przez A. O. Natomiast istotą sporu jest wielkość działki gruntu stanowiącego przedmiot nabycia majątkowego przez stronę skarżącą. W świetle przedstawionego przez skarżącego wypisu z rejestru gruntów z dnia [...].11.2002 r., który wynika, iż rzeczywista powierzchnia wynosi [...] m2 . Obowiązek ustalenia powierzchni gruntu stanowiący przedmiot spadkobrania leży po stronie organów podatkowych prowadzących postępowanie w sprawie. Na okoliczność tę zwracał uwagę Izbie Skarbowej skarżący. Ta jednak decyzją z dnia [...].10.2002 r. odmówiła uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na brak przesłanek do wznowienia postępowania motywując swe rozstrzygnięcie nie przedłożeniem dowodów przemawiających za wznowieniem postępowania przez stronę skarżącą. Nie zrozumiałym jest także pominięcie kwestii rzeczywistej powierzchni w operacie szacunkowym nieruchomości sporządzonym przez biegłego na zlecenie Urzędu Skarbowego.
Powyższe okoliczności w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego świadczą o naruszeniu przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało zaskarżone orzeczenia uchylić i orzec o kosztach na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
a.z.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI