III SA 227/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2004-10-27
NSApodatkoweŚredniawsa
umorzenie zaległości podatkowejVATOrdynacja podatkowauznanie administracyjneinteres podatnikainteres publicznysytuacja finansowaWSA Olsztyn

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w VAT, uznając, że okoliczności finansowe spółki nie uzasadniają zastosowania tej nadzwyczajnej ulgi.

Spółka A Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego o odmowie umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za czerwiec 2002 r. w kwocie ponad 108 tys. zł. Spółka argumentowała trudną sytuacją finansową, jednak organy podatkowe uznały, że okoliczności te nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia, zwłaszcza że zaległość powstała z powodu przeznaczenia środków ze sprzedaży nieruchomości na własne cele zamiast na zapłatę podatku. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że umorzenie jest instytucją wyjątkową, a okoliczności sprawy nie uzasadniają jej zastosowania.

Sprawa dotyczy skargi spółki A Sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za czerwiec 2002 r. w kwocie 108.867 zł. Spółka przedstawiła dowody na swoją trudną sytuację finansową, w tym nieuregulowane należności wobec różnych instytucji i znaczne kredyty bankowe. Izba Skarbowa, powołując się na art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, podkreśliła, że umorzenie jest instytucją uznaniową i wyjątkową, wymagającą nadzwyczajnych okoliczności. Organ odwoławczy uznał, że przedstawione przez spółkę okoliczności nie są wystarczające do uwzględnienia wniosku. Szczególnie zwrócono uwagę na fakt, że zaległość powstała w wyniku nieprzekazania przez spółkę pobranego od nabywcy podatku VAT ze sprzedaży nieruchomości do budżetu, a środki te zostały przeznaczone na własne cele. Organ podkreślił, że umorzenie takiej zaległości naruszyłoby interes publiczny, gdyż mogłoby skutkować koniecznością zwrotu podatku VAT nabywcy. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, zważył, że art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej opiera się na uznaniu administracyjnym, a kontrola sądowa ogranicza się do badania granic tego uznania. Sąd uznał, że organy podatkowe zebrały materiał dowodowy w sposób wszechstronny i dokonane przez nie ustalenia nie są dowolne. Podkreślono, że umorzenie jest instytucją nadzwyczajną, a zasada płacenia podatków powinna być przestrzegana. W przypadku podatku VAT, który jest płacony przez nabywcę, a sprzedawca jedynie odprowadza go do budżetu, niewykonanie tego obowiązku i przeznaczenie środków na własne cele nie może być usprawiedliwione niepowodzeniami w działalności gospodarczej. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, trudna sytuacja finansowa sama w sobie nie jest wystarczającą podstawą do umorzenia zaległości podatkowej, zwłaszcza gdy zaległość powstała w wyniku nieprzeznaczenia pobranego podatku VAT na cele budżetowe, a na własne potrzeby spółki.

Uzasadnienie

Umorzenie jest instytucją nadzwyczajną i uznaniową. W przypadku VAT, który jest podatkiem pobieranym od nabywcy i odprowadzanym do budżetu przez sprzedawcę, przeznaczenie tych środków na własne cele zamiast na zapłatę podatku nie może być usprawiedliwione trudnościami finansowymi. Narusza to interes publiczny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

op art. 67 § § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis stanowi podstawę do umorzenia zaległości podatkowych w drodze uznania administracyjnego, gdy przemawia za tym ważny interes podatnika lub interes publiczny. Decyzje te wymagają wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i wnikliwej oceny.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Pomocnicze

op art. 120

Ordynacja podatkowa

op art. 121

Ordynacja podatkowa

op art. 122

Ordynacja podatkowa

op art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

op art. 191

Ordynacja podatkowa

op art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności finansowe spółki nie uzasadniają umorzenia zaległości podatkowej w VAT, ponieważ środki te zostały przeznaczone na własne cele, a nie odprowadzone do budżetu. Umorzenie jest instytucją nadzwyczajną i uznaniową, a zasada płacenia podatków powinna być przestrzegana. Odmowa umorzenia nie narusza zasad państwa prawnego ani równości wobec prawa.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja finansowa spółki uzasadnia umorzenie zaległości. Organy podatkowe naruszyły art. 67 § 1 i art. 120 Ordynacji podatkowej, podejmując rozstrzygnięcie bez uwzględnienia ważnego interesu strony i interesu publicznego. Organy naruszyły zasady procedury podatkowej (art. 120, 121, 122, 187 § 1, 191, 210 § 4 op) przez niewystarczające i tendencyjne zebranie dowodów oraz dowolną ocenę materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja jest sprzeczna z decyzją w sprawie restrukturyzacji zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych. Nieprzyznanie ulgi uniemożliwi pozytywne zakończenie postępowania restrukturyzacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Udzielenie ulgi w postaci umorzenia należności budżetowych jest instytucją wyjątkową, której zastosowanie winny uzasadniać szczególne, nadzwyczajne okoliczności. Podejmując rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie wzięto pod uwagę fakt, iż przedmiotowa zaległość podatkowa powstała w wyniku nie wpłacenia zadeklarowanej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2002r. Przedsiębiorstwo dokonując sprzedaży nieruchomości w czerwcu 2002r., uzyskane środki, w tym kwotę podatku od towarów i usług, przeznaczyło w całości na własne cele pomijając obowiązek przekazania do budżetu nadwyżki podatku należnego nad naliczonym. W tej sytuacji Spółka występowała jako "pośrednik", który od nabywcy pobiera należny podatek od towarów i usług. Zastosowanie umorzenia przedmiotowej zaległości podatkowej pozbawiłoby zaś budżetu nie tylko należnego wpływu, ale również spowodowałoby konieczność zwrotu kwoty 119.394 zł podatku VAT wynikającego z deklaracji VAT-7 złożonej w dniu 1 lipca 2002r. przez A Spółkę z o.o. z siedzibą w W. (nabywcę przedmiotowej nieruchomości), co spowodowałoby naruszenie interesu publicznego. Instytucja umorzenia zaległości ma charakter nadzwyczajny, gdyż zasadą jest płacenie podatków, tym samym jej zastosowanie może mieć miejsce tylko w przypadkach wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności.

Skład orzekający

Renata Kantecka

sprawozdawca

Tadeusz Piskozub

członek

Zofia Skrzynecka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej w kontekście umorzenia zaległości podatkowych, zwłaszcza w podatku VAT, gdy środki zostały przeznaczone na własne cele podatnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zaległość powstała z powodu nieodprowadzenia pobranego podatku VAT. Uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu ogranicza możliwość stosowania jako ścisłego precedensu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, że nawet w trudnej sytuacji finansowej, umorzenie zaległości podatkowej nie jest gwarantowane, szczególnie gdy podatnik nie wywiązał się z podstawowych obowiązków, jak odprowadzenie pobranego VAT.

Czy trudna sytuacja finansowa zwalnia z obowiązku zapłaty VAT? Sąd wyjaśnia, dlaczego nie zawsze.

Dane finansowe

WPS: 108 867 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA 227/03 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Renata Kantecka /sprawozdawca/
Tadeusz Piskozub
Zofia Skrzynecka /przewodniczący/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Sygn. powiązane
I FSK 183/05 - Wyrok NSA z 2005-10-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Zofia Skrzynecka Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub Asesor WSA - Renata Kantecka (spr.) Protokolant - Katarzyna Lenartowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004r. sprawy ze skargi A Spółka z o.o. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]"r. Nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2002r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. z dnia 18 września 2002r., którą odmówiono umorzenie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2002r. w kwocie 108.867 zł.
W motywach zaskarżonej decyzji wskazano, iż z materiałów przedstawionych przez A Spółka z o.o. z siedzibą w G. wynika, iż jest ono w trudnej sytuacji finansowej - posiada nieuregulowane należności wobec Urzędu Skarbowego, Urzędu Miasta, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz kontrahentów, a także zaciągnięte, w znacznej wysokości, kredyty bankowe.
Izba Skarbowa powołując się na treść art.67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm.) podniosła, iż decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu są decyzjami uznaniowymi. Udzielenie ulgi w postaci umorzenia należności budżetowych jest instytucją wyjątkową, której zastosowanie winny uzasadniać szczególne, nadzwyczajne okoliczności. W związku z tym ulga nie jest stosowana powszechnie. W ocenie organu odwoławczego wskazane przez Spółkę okoliczności nie stanowią wystarczającej podstawy do uwzględnienia wniosku.
Podkreślono, iż podejmując rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie wzięto pod uwagę fakt, iż przedmiotowa zaległość podatkowa powstała w wyniku nie wpłacenia zadeklarowanej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2002r. Przedsiębiorstwo dokonując sprzedaży nieruchomości w czerwcu 2002r., uzyskane środki, w tym kwotę podatku od towarów i usług, przeznaczyło w całości na własne cele pomijając obowiązek przekazania do budżetu nadwyżki podatku należnego nad naliczonym. Podniesiono, iż w tej sytuacji Spółka występowała jako "pośrednik", który od nabywcy pobiera należny podatek od towarów i usług. Ustalono również, iż podatnik otrzymał zapłatę za sprzedaną nieruchomość i wydatkował kwotę uzyskaną z jej sprzedaży z pominięciem obowiązku uiszczenia podatku.
Zaznaczono, iż rozpatrując wniosek Spółki o umorzenie zaległości podatkowych organy podatkowe zobowiązane są do uwzględnienia ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, a ustalenie ich istnienia stanowi jedynie konieczną przesłankę do rozważenia możliwości udzielenia ulgi lecz nie zobowiązuje organu do jej udzielenia. Zauważono, iż różnica przy rozstrzyganiu wniosków o udzielenie ulgi w podatku dochodowym i w podatku od towarów i usług wynika z odmiennego charakteru tych podatków. Zastosowanie umorzenia przedmiotowej zaległości podatkowej pozbawiłoby zaś budżetu nie tylko należnego wpływu, ale również spowodowałoby konieczność zwrotu kwoty 119.394 zł podatku VAT wynikającego z deklaracji VAT-7 złożonej w dniu 1 lipca 2002r. przez A Spółkę z o.o. z siedzibą w W. (nabywcę przedmiotowej nieruchomości), co spowodowałoby naruszenie interesu publicznego.
Organ odwoławczy stwierdził, iż odmowa umorzenia zaległości podatkowej w niniejszej sprawie nie może być traktowana jako złamanie konstytucyjnej zasady państwa prawnego, ani też zasady równości wobec prawa. Przeciwnie, obie zasady pozwalają wyprowadzić wniosek, że każdy podatnik powinien płacić zobowiązania podatkowe prawidłowo i terminowo.
W skardze na powyższą decyzję Przedsiębiorstwo A wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając im rażące naruszenie art. 67 § 1 i art.120 Ordynacji podatkowej przez podjęcie rozstrzygnięcia bez względu na ważny interes strony i interes publiczny oraz przez sprzeczną z prawem interpretację norm obowiązujących w tym zakresie, dostosowaną nie do przesłanek obiektywnych lecz do wcześniej przyjętych przez organy podatkowe subiektywnych założeń, a także naruszenie zasad procedury podatkowej - art.120, art.121, art.122, art.187 § 1, art.191, art.210 § 4 Ordynacji podatkowej przez niewystarczające i tendencyjne zebranie dowodów w sprawie, dowolną, niezgodną z zasadami logiki i obiektywizmu ocenę materiału dowodowego w sprawie i w wielu miejscach nieprawdziwe uzasadnienie podejmowanych rozstrzygnięć lub brak uzasadnienia aspektów faktycznych i prawnych skarżonej decyzji, istotnych w sprawie. Skarżąca Spółka podniosła, iż organ nie wskazał konkretnych przyczyn odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Zarzuciła sprzeczność zaskarżonej decyzji z decyzją w sprawie restrukturyzacji zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż organy podatkowe dokonały odmiennej oceny sytuacji finansowej. Nadto nie uwzględniono, że nie przyznanie wnioskowanej ulgi uniemożliwi pozytywne zakończenie postępowania restrukturyzacyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w O. odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżona decyzja, wydana została w oparciu o art.67 § 1 Ordynacji podatkowej, który jak podnosi to organ podatkowy, skonstruowany jest na zasadzie uznania administracyjnego. Zgodnie z powołanym przepisem organ podatkowy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Właściwa ocena występowania bądź braku wymienionych przesłanek winna być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całego materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych.
W zakresie uznaniowych decyzji kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ podatkowy nie przekroczył granic uznania administracyjnego, czyli czy zgodnie z przepisami podjął działanie zmierzające do ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym.
W ocenie Sądu, w rozpoznanej sprawie organy podatkowe w sposób wnikliwy i wszechstronny zebrały niezbędny dla oceny przesłanek zawartych w art.67 § 1 Ordynacji podatkowej materiał dowodowy, a wyciągniętych na tej podstawie wniosków nie można uznać za dowolne. Organ wskazał, iż za uwzględnieniem wniosku Spółki nie przemawia ani ważny interes podatnika, ani interes publiczny, a swoje stanowisko w tej kwestii w sposób wyczerpujący i logiczny uzasadnił.
Podnieść należy, iż instytucja umorzenia zaległości ma charakter nadzwyczajny, gdyż zasadą jest płacenie podatków, tym samym jej zastosowanie może mieć miejsce tylko w przypadkach wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności. W szczególności dotyczy to zaległości w podatku od towarów i usług, którego konstrukcja polega na tym, że nie jest on zależny od wyników działalności, jest bowiem płacony przez nabywcę towaru, a podatnik (sprzedawca) ma jedynie obowiązek odprowadzić go do budżetu, po pomniejszeniu o podatek naliczony. Niewykonanie tego obowiązku oznacza zatem zatrzymanie pieniędzy należnych budżetowi i samowolne przeznaczenie ich na własne cele. Takiego zaś postępowania nie można usprawiedliwiać niepowodzeniami w działalności gospodarczej.
Z tych względów, skargę jako bezzasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270), oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI