III SA 227/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w VAT, uznając, że okoliczności finansowe spółki nie uzasadniają zastosowania tej nadzwyczajnej ulgi.
Spółka A Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego o odmowie umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za czerwiec 2002 r. w kwocie ponad 108 tys. zł. Spółka argumentowała trudną sytuacją finansową, jednak organy podatkowe uznały, że okoliczności te nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia, zwłaszcza że zaległość powstała z powodu przeznaczenia środków ze sprzedaży nieruchomości na własne cele zamiast na zapłatę podatku. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że umorzenie jest instytucją wyjątkową, a okoliczności sprawy nie uzasadniają jej zastosowania.
Sprawa dotyczy skargi spółki A Sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za czerwiec 2002 r. w kwocie 108.867 zł. Spółka przedstawiła dowody na swoją trudną sytuację finansową, w tym nieuregulowane należności wobec różnych instytucji i znaczne kredyty bankowe. Izba Skarbowa, powołując się na art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, podkreśliła, że umorzenie jest instytucją uznaniową i wyjątkową, wymagającą nadzwyczajnych okoliczności. Organ odwoławczy uznał, że przedstawione przez spółkę okoliczności nie są wystarczające do uwzględnienia wniosku. Szczególnie zwrócono uwagę na fakt, że zaległość powstała w wyniku nieprzekazania przez spółkę pobranego od nabywcy podatku VAT ze sprzedaży nieruchomości do budżetu, a środki te zostały przeznaczone na własne cele. Organ podkreślił, że umorzenie takiej zaległości naruszyłoby interes publiczny, gdyż mogłoby skutkować koniecznością zwrotu podatku VAT nabywcy. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, zważył, że art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej opiera się na uznaniu administracyjnym, a kontrola sądowa ogranicza się do badania granic tego uznania. Sąd uznał, że organy podatkowe zebrały materiał dowodowy w sposób wszechstronny i dokonane przez nie ustalenia nie są dowolne. Podkreślono, że umorzenie jest instytucją nadzwyczajną, a zasada płacenia podatków powinna być przestrzegana. W przypadku podatku VAT, który jest płacony przez nabywcę, a sprzedawca jedynie odprowadza go do budżetu, niewykonanie tego obowiązku i przeznaczenie środków na własne cele nie może być usprawiedliwione niepowodzeniami w działalności gospodarczej. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja finansowa sama w sobie nie jest wystarczającą podstawą do umorzenia zaległości podatkowej, zwłaszcza gdy zaległość powstała w wyniku nieprzeznaczenia pobranego podatku VAT na cele budżetowe, a na własne potrzeby spółki.
Uzasadnienie
Umorzenie jest instytucją nadzwyczajną i uznaniową. W przypadku VAT, który jest podatkiem pobieranym od nabywcy i odprowadzanym do budżetu przez sprzedawcę, przeznaczenie tych środków na własne cele zamiast na zapłatę podatku nie może być usprawiedliwione trudnościami finansowymi. Narusza to interes publiczny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
op art. 67 § § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis stanowi podstawę do umorzenia zaległości podatkowych w drodze uznania administracyjnego, gdy przemawia za tym ważny interes podatnika lub interes publiczny. Decyzje te wymagają wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i wnikliwej oceny.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Pomocnicze
op art. 120
Ordynacja podatkowa
op art. 121
Ordynacja podatkowa
op art. 122
Ordynacja podatkowa
op art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
op art. 191
Ordynacja podatkowa
op art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okoliczności finansowe spółki nie uzasadniają umorzenia zaległości podatkowej w VAT, ponieważ środki te zostały przeznaczone na własne cele, a nie odprowadzone do budżetu. Umorzenie jest instytucją nadzwyczajną i uznaniową, a zasada płacenia podatków powinna być przestrzegana. Odmowa umorzenia nie narusza zasad państwa prawnego ani równości wobec prawa.
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja finansowa spółki uzasadnia umorzenie zaległości. Organy podatkowe naruszyły art. 67 § 1 i art. 120 Ordynacji podatkowej, podejmując rozstrzygnięcie bez uwzględnienia ważnego interesu strony i interesu publicznego. Organy naruszyły zasady procedury podatkowej (art. 120, 121, 122, 187 § 1, 191, 210 § 4 op) przez niewystarczające i tendencyjne zebranie dowodów oraz dowolną ocenę materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja jest sprzeczna z decyzją w sprawie restrukturyzacji zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych. Nieprzyznanie ulgi uniemożliwi pozytywne zakończenie postępowania restrukturyzacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Udzielenie ulgi w postaci umorzenia należności budżetowych jest instytucją wyjątkową, której zastosowanie winny uzasadniać szczególne, nadzwyczajne okoliczności. Podejmując rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie wzięto pod uwagę fakt, iż przedmiotowa zaległość podatkowa powstała w wyniku nie wpłacenia zadeklarowanej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2002r. Przedsiębiorstwo dokonując sprzedaży nieruchomości w czerwcu 2002r., uzyskane środki, w tym kwotę podatku od towarów i usług, przeznaczyło w całości na własne cele pomijając obowiązek przekazania do budżetu nadwyżki podatku należnego nad naliczonym. W tej sytuacji Spółka występowała jako "pośrednik", który od nabywcy pobiera należny podatek od towarów i usług. Zastosowanie umorzenia przedmiotowej zaległości podatkowej pozbawiłoby zaś budżetu nie tylko należnego wpływu, ale również spowodowałoby konieczność zwrotu kwoty 119.394 zł podatku VAT wynikającego z deklaracji VAT-7 złożonej w dniu 1 lipca 2002r. przez A Spółkę z o.o. z siedzibą w W. (nabywcę przedmiotowej nieruchomości), co spowodowałoby naruszenie interesu publicznego. Instytucja umorzenia zaległości ma charakter nadzwyczajny, gdyż zasadą jest płacenie podatków, tym samym jej zastosowanie może mieć miejsce tylko w przypadkach wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności.
Skład orzekający
Renata Kantecka
sprawozdawca
Tadeusz Piskozub
członek
Zofia Skrzynecka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej w kontekście umorzenia zaległości podatkowych, zwłaszcza w podatku VAT, gdy środki zostały przeznaczone na własne cele podatnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zaległość powstała z powodu nieodprowadzenia pobranego podatku VAT. Uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu ogranicza możliwość stosowania jako ścisłego precedensu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, że nawet w trudnej sytuacji finansowej, umorzenie zaległości podatkowej nie jest gwarantowane, szczególnie gdy podatnik nie wywiązał się z podstawowych obowiązków, jak odprowadzenie pobranego VAT.
“Czy trudna sytuacja finansowa zwalnia z obowiązku zapłaty VAT? Sąd wyjaśnia, dlaczego nie zawsze.”
Dane finansowe
WPS: 108 867 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA 227/03 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2004-10-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-01-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Renata Kantecka /sprawozdawca/ Tadeusz Piskozub Zofia Skrzynecka /przewodniczący/ Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Sygn. powiązane I FSK 183/05 - Wyrok NSA z 2005-10-20 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Zofia Skrzynecka Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub Asesor WSA - Renata Kantecka (spr.) Protokolant - Katarzyna Lenartowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004r. sprawy ze skargi A Spółka z o.o. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]"r. Nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2002r. oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. z dnia 18 września 2002r., którą odmówiono umorzenie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2002r. w kwocie 108.867 zł. W motywach zaskarżonej decyzji wskazano, iż z materiałów przedstawionych przez A Spółka z o.o. z siedzibą w G. wynika, iż jest ono w trudnej sytuacji finansowej - posiada nieuregulowane należności wobec Urzędu Skarbowego, Urzędu Miasta, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz kontrahentów, a także zaciągnięte, w znacznej wysokości, kredyty bankowe. Izba Skarbowa powołując się na treść art.67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm.) podniosła, iż decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu są decyzjami uznaniowymi. Udzielenie ulgi w postaci umorzenia należności budżetowych jest instytucją wyjątkową, której zastosowanie winny uzasadniać szczególne, nadzwyczajne okoliczności. W związku z tym ulga nie jest stosowana powszechnie. W ocenie organu odwoławczego wskazane przez Spółkę okoliczności nie stanowią wystarczającej podstawy do uwzględnienia wniosku. Podkreślono, iż podejmując rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie wzięto pod uwagę fakt, iż przedmiotowa zaległość podatkowa powstała w wyniku nie wpłacenia zadeklarowanej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2002r. Przedsiębiorstwo dokonując sprzedaży nieruchomości w czerwcu 2002r., uzyskane środki, w tym kwotę podatku od towarów i usług, przeznaczyło w całości na własne cele pomijając obowiązek przekazania do budżetu nadwyżki podatku należnego nad naliczonym. Podniesiono, iż w tej sytuacji Spółka występowała jako "pośrednik", który od nabywcy pobiera należny podatek od towarów i usług. Ustalono również, iż podatnik otrzymał zapłatę za sprzedaną nieruchomość i wydatkował kwotę uzyskaną z jej sprzedaży z pominięciem obowiązku uiszczenia podatku. Zaznaczono, iż rozpatrując wniosek Spółki o umorzenie zaległości podatkowych organy podatkowe zobowiązane są do uwzględnienia ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, a ustalenie ich istnienia stanowi jedynie konieczną przesłankę do rozważenia możliwości udzielenia ulgi lecz nie zobowiązuje organu do jej udzielenia. Zauważono, iż różnica przy rozstrzyganiu wniosków o udzielenie ulgi w podatku dochodowym i w podatku od towarów i usług wynika z odmiennego charakteru tych podatków. Zastosowanie umorzenia przedmiotowej zaległości podatkowej pozbawiłoby zaś budżetu nie tylko należnego wpływu, ale również spowodowałoby konieczność zwrotu kwoty 119.394 zł podatku VAT wynikającego z deklaracji VAT-7 złożonej w dniu 1 lipca 2002r. przez A Spółkę z o.o. z siedzibą w W. (nabywcę przedmiotowej nieruchomości), co spowodowałoby naruszenie interesu publicznego. Organ odwoławczy stwierdził, iż odmowa umorzenia zaległości podatkowej w niniejszej sprawie nie może być traktowana jako złamanie konstytucyjnej zasady państwa prawnego, ani też zasady równości wobec prawa. Przeciwnie, obie zasady pozwalają wyprowadzić wniosek, że każdy podatnik powinien płacić zobowiązania podatkowe prawidłowo i terminowo. W skardze na powyższą decyzję Przedsiębiorstwo A wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając im rażące naruszenie art. 67 § 1 i art.120 Ordynacji podatkowej przez podjęcie rozstrzygnięcia bez względu na ważny interes strony i interes publiczny oraz przez sprzeczną z prawem interpretację norm obowiązujących w tym zakresie, dostosowaną nie do przesłanek obiektywnych lecz do wcześniej przyjętych przez organy podatkowe subiektywnych założeń, a także naruszenie zasad procedury podatkowej - art.120, art.121, art.122, art.187 § 1, art.191, art.210 § 4 Ordynacji podatkowej przez niewystarczające i tendencyjne zebranie dowodów w sprawie, dowolną, niezgodną z zasadami logiki i obiektywizmu ocenę materiału dowodowego w sprawie i w wielu miejscach nieprawdziwe uzasadnienie podejmowanych rozstrzygnięć lub brak uzasadnienia aspektów faktycznych i prawnych skarżonej decyzji, istotnych w sprawie. Skarżąca Spółka podniosła, iż organ nie wskazał konkretnych przyczyn odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Zarzuciła sprzeczność zaskarżonej decyzji z decyzją w sprawie restrukturyzacji zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż organy podatkowe dokonały odmiennej oceny sytuacji finansowej. Nadto nie uwzględniono, że nie przyznanie wnioskowanej ulgi uniemożliwi pozytywne zakończenie postępowania restrukturyzacyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w O. odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja, wydana została w oparciu o art.67 § 1 Ordynacji podatkowej, który jak podnosi to organ podatkowy, skonstruowany jest na zasadzie uznania administracyjnego. Zgodnie z powołanym przepisem organ podatkowy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Właściwa ocena występowania bądź braku wymienionych przesłanek winna być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całego materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych. W zakresie uznaniowych decyzji kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ podatkowy nie przekroczył granic uznania administracyjnego, czyli czy zgodnie z przepisami podjął działanie zmierzające do ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym. W ocenie Sądu, w rozpoznanej sprawie organy podatkowe w sposób wnikliwy i wszechstronny zebrały niezbędny dla oceny przesłanek zawartych w art.67 § 1 Ordynacji podatkowej materiał dowodowy, a wyciągniętych na tej podstawie wniosków nie można uznać za dowolne. Organ wskazał, iż za uwzględnieniem wniosku Spółki nie przemawia ani ważny interes podatnika, ani interes publiczny, a swoje stanowisko w tej kwestii w sposób wyczerpujący i logiczny uzasadnił. Podnieść należy, iż instytucja umorzenia zaległości ma charakter nadzwyczajny, gdyż zasadą jest płacenie podatków, tym samym jej zastosowanie może mieć miejsce tylko w przypadkach wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności. W szczególności dotyczy to zaległości w podatku od towarów i usług, którego konstrukcja polega na tym, że nie jest on zależny od wyników działalności, jest bowiem płacony przez nabywcę towaru, a podatnik (sprzedawca) ma jedynie obowiązek odprowadzić go do budżetu, po pomniejszeniu o podatek naliczony. Niewykonanie tego obowiązku oznacza zatem zatrzymanie pieniędzy należnych budżetowi i samowolne przeznaczenie ich na własne cele. Takiego zaś postępowania nie można usprawiedliwiać niepowodzeniami w działalności gospodarczej. Z tych względów, skargę jako bezzasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270), oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI