III SA 2225/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2004-02-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
nadzór budowlanynakaz rozbiórkipozwolenie na budowębezprzedmiotowość postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegoPrawo budowlaneWSAuchylenie decyzji

WSA uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nakazu rozbiórki balkonu, uznając, że organ nie powinien był umarzać sprawy jako bezprzedmiotowej, lecz rozpoznać ją merytorycznie.

Skarżący domagał się nakazu rozbiórki balkonu, zarzucając jego niezgodność z pozwoleniem na budowę. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, uznając, że inwestycja jest prowadzona prawidłowo. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Bydgoszczy uchylił obie decyzje, stwierdzając, że umorzenie postępowania w tej sytuacji było niezasadne, a sprawę należało rozpoznać merytorycznie.

Sprawa dotyczyła skargi S. B. na decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. o umorzeniu postępowania w przedmiocie nakazu rozbiórki balkonu. Skarżący domagał się nakazania rozbiórki balkonu, twierdząc, że został wybudowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ inwestycja była prowadzona prawidłowo na podstawie prawomocnego pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy podzielił to stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał skargę za zasadną. Sąd wyjaśnił, że umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu jego bezprzedmiotowości jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy nie można załatwić sprawy co do istoty lub nie było podstaw do jej wszczęcia. W sytuacji, gdy istnieją podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, umorzenie stanowi naruszenie przepisów. Sąd podkreślił, że brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania strony nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, a jedynie oznacza bezzasadność żądania. W ocenie Sądu, żądanie skarżącego należało rozpoznać merytorycznie, a nie umarzać postępowanie. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w sytuacji, gdy istnieją podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, stanowi naruszenie art. 105 § 1 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że żądanie strony nakazujące rozbiórkę balkonu powinno zostać rozpoznane merytorycznie, a nie umorzone jako bezprzedmiotowe. Brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, lecz oznacza jedynie jego bezzasadność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość oznacza brak elementu stosunku materialnoprawnego, skutkujący brakiem możliwości załatwienia sprawy co do istoty lub brakiem podstaw do jej rozpoznania.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pomocnicze

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne.

Prawo budowlane art. 51

Dotyczy sytuacji, gdy roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę lub innych decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe było niezasadne, ponieważ sprawę należało rozpoznać merytorycznie. Brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania strony nie czyni postępowania bezprzedmiotowym.

Godne uwagi sformułowania

Bezprzedmiotowość postępowania wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych i oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty lub nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne, nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu powyższego przepisu, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony.

Skład orzekający

Elżbieta Piechowiak

przewodniczący sprawozdawca

Grażyna Malinowska-Wasik

sędzia

Małgorzata Włodarska

sędzia (del. SSO)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 105 § 1 k.p.a. w kontekście umarzania postępowań administracyjnych, zwłaszcza w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania przez organy nadzoru budowlanego. Kontekst prawny związany z przejściem na nowy system sądownictwa administracyjnego (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zagadnienie proceduralne dotyczące prawidłowego stosowania instytucji umorzenia postępowania administracyjnego, co jest kluczowe dla praktyków.

Kiedy organ nie może umorzyć postępowania? WSA wyjaśnia zasady stosowania art. 105 k.p.a.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Bd 2605/03 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2004-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz
Elżbieta Piechowiak /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Włodarska
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 105 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia (del. SSO) Małgorzata Włodarska Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. B. na decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
S. B. wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę balkonu od strony frontowej w domu jednorodzinnym zlokalizowanym przy ul. [...] w C.
Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w T., na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte w dniu [...], w sprawie usytuowania balkonu na działce nr [...] w m. C. oraz nieprawidłowości w zabudowie działki od frontu.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że sprawa poruszana we wniosku S. B. była przedmiotem postępowania, w trakcie którego udzielono mu odpowiedzi i wyjaśnień. Ustalono, że inwestycja rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w C. jest prowadzona prawidłowo, na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...]. W tych okolicznościach faktycznych sprawy organ pierwszej instancji uznał, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe i dlatego podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa.
Odwołanie od tej decyzji wniósł S. B. żądając jej uchylenia. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została podjęta bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, bez odniesienia się do szczegółowych zarzutów oraz bez wskazania konkretnej przyczyny, dla której postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Decyzją z dnia [...] nr [...] K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Podzielając stanowisko organu pierwszej instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., powołując dotychczasowy przebieg postępowań administracyjnych stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w przedmiocie umorzenia postępowania jest zasadne i nie znalazł podstaw prawnych do uchylenia jego decyzji.
Jednocześnie organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów odwołania dotyczących prowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego oraz wskazał skarżącemu na możliwość zapoznania się z treścią pozwolenia na budową we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej.
Decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. S. B. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie decyzji organów administracji publicznej obu instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie przytoczył zarzuty zawarte w odwołaniu, a nadto podniósł, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego niezasadnie przyjął jako podstawę do umorzenia bezprzedmiotowość dalszego postępowania, nie odnosząc się merytorycznie do jego zarzutów zawartych w odwołaniu.
Odpowiadając na skargę K. - P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wskazał, że postępowanie przeprowadzone przez organ pierwszej instancji nie wykazało, aby roboty związane z budową balkonu zostały wykonane z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę, zatem nie zachodzą przesłanki do podjęcia przez organ decyzji w trybie art. 51 Prawa budowlanego, co skutkowało wydaniem decyzji o umorzeniu. Natomiast część skargi dotyczącej dobudowania trzech pokoi nie była przedmiotem zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza skarga wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 31 grudnia 2003r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1271 ze zm.), a zgodnie z treścią art. 97§1tej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr153, poz.1270).
Skarga jest zasadna, albowiem decyzja o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie usytuowania balkonu na działce nr [...] w miejscowości C. oraz nieprawidłowości w zabudowie działki od frontu, nie znajduje podstaw w dyspozycji art. 105 kpa.
Zgodnie z treścią przepisu art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), powołanego jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych i oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty lub nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r. III SA 2225/01 Biul.Skarb. 2003/6/25).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwentnie przyjmuje się, że umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, w sytuacji, gdy istnieją podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, stanowi naruszenie art. 105 § 1 kpa oraz narusza interes strony skarżącej. Należy podkreślić, że brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne, nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu powyższego przepisu, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony. Dopiero wynik postępowania administracyjnego pozwala na ocenę zasadności wniosku strony (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 1989r. S.A./Wr 957/88, ONSA 1989 Nr1, poz.22, wyrok NSA z dnia 25 maja 2000 r., IISA/Łd 251/97- niepubl., z dnia 9 października 2000 r. IVSA 707/00 - niepubl., z dnia 17 kwietnia 2002 r. II SA/Gd 1266/00 - niepubl.).
Podzielając zasadność przedstawionych poglądów Sąd stwierdza, że wbrew stanowisku organów orzekających, w sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn uzasadniających umorzenie postępowania. Jego przedmiotem było żądanie strony skarżącej nakazania rozbiórki przedmiotowego balkonu, z uwagi na jego wybudowanie w sposób niezgodny z warunkami pozwolenia na budowę. Żądanie to należało rozpoznać i wydać decyzję zawierającą rozstrzygnięcie merytoryczne przez uwzględnienie bądź odmowę uwzględnienia żądania strony, w trybie właściwych przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm), również w przypadku ustalenia braku przesłanek do uwzględnienia żądania zgłoszonego przez S. B.
Umorzenie postępowania mogłoby nastąpić, gdyby jego wszczęcie nastąpiło z urzędu, bądź też gdyby strona inicjująca wszczęcie postępowania cofnęła wniosek i nie zachodziłyby przesłanki negatywne umorzenia postępowania, określone w art. 105 § 2 kpa.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przez organy pierwszej i drugiej instancji przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu 145 § 1 pkt 1 lit. c, art.135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI