III SA 2029/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-03-22
NSAinneWysokawsa
inspekcja handlowasankcja ekonomicznacertyfikacjabadanie produktówwprowadzenie do obrotuwłaściwość organupostępowanie administracyjnekontrola

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Inspekcji Handlowej, uznając, że sankcję ekonomiczną nałożył organ niewłaściwy.

Sprawa dotyczyła nałożenia sankcji ekonomicznej na spółkę jawną za wprowadzenie do obrotu wyłączników instalacyjnych bez wymaganego certyfikatu. Spółka kwestionowała prawidłowość kontroli i nałożonej sankcji, zarzucając naruszenia proceduralne i materialne. Sąd uznał, że decyzję o nałożeniu sankcji wydał organ niewłaściwy, co skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji.

Spółka jawna została skontrolowana przez Inspekcję Handlową pod kątem przestrzegania przepisów ustawy o badaniach i certyfikacji. W trakcie kontroli stwierdzono, że spółka wprowadziła do obrotu wyłączniki instalacyjne bez wymaganego certyfikatu bezpieczeństwa, co stanowiło naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy. Na tej podstawie inspektorzy nałożyli na spółkę sankcję ekonomiczną w wysokości 100% uzyskanej ze sprzedaży tych wyrobów. Spółka wniosła skargę, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących czasu i sposobu prowadzenia kontroli, a także błędne ustalenia materialnoprawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę, stwierdził nieważność decyzji organów Inspekcji Handlowej. Sąd uznał, że sankcję ekonomiczną nałożył organ niewłaściwy, ponieważ zgodnie z przepisami ustawy o Inspekcji Handlowej, właściwym do wydania takiej decyzji jest wojewódzki inspektor lub Główny Inspektor Inspekcji Handlowej, a nie poszczególni inspektorzy prowadzący kontrolę. W związku z tym, że rozstrzygnięcie zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów o właściwości, sąd stwierdził nieważność decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, protokół kontroli, w którym inspektorzy ustalili obowiązek wpłaty sankcji ekonomicznej, termin i miejsce jej uiszczenia, ma znamiona decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że protokół kontroli, który zawierał władcze rozstrzygnięcie zobowiązujące stronę do zapłaty określonej kwoty pieniężnej, spełnia kryteria decyzji administracyjnej, mimo braku formalnego oznaczenia go jako decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

u.b.c. art. 26 § 1

Ustawa o badaniach i certyfikacji

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.b.c. art. 13 § 1

Ustawa o badaniach i certyfikacji

u.b.c. art. 27 § 1

Ustawa o badaniach i certyfikacji

u.I.H. art. 5 § 1

Ustawa o Inspekcji Handlowej

u.I.H. art. 20 § 3

Ustawa o Inspekcji Handlowej

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 156 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwość organu, który nałożył sankcję ekonomiczną.

Godne uwagi sformułowania

protokół kontroli [...] ma znamiona prawne decyzji administracyjnej inspektorzy Inspekcji Handlowej [...] nie byli uprawnieni do wydania decyzji rażące naruszenie prawa

Skład orzekający

Grażyna Nasierowska

przewodniczący

Małgorzata Długosz-Szyjko

członek

Ewa Radziszewska-Krupa

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że protokół kontroli z nałożoną sankcją ekonomiczną może być traktowany jako decyzja administracyjna oraz że poszczególni inspektorzy nie są właściwi do jej wydania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kontrolnego Inspekcji Handlowej i nakładania sankcji ekonomicznych na podstawie ustawy o badaniach i certyfikacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie przepisów proceduralnych, w tym właściwości organów, nawet w przypadku oczywistych naruszeń materialnoprawnych. Pokazuje też, jak sąd administracyjny może uchylić decyzję z powodu błędów formalnych.

Sankcja nałożona przez niewłaściwy organ – dlaczego protokół kontroli może być nieważny?

Dane finansowe

WPS: 17 737,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA 2029/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa /sprawozdawca/
Grażyna Nasierowska /przewodniczący/
Małgorzata Długosz-Szyjko
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ
Inspektor Inspekcji Handlowej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Nasierowska, sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant Karolina Zawadzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2005 r. sprawy ze skargi Z. N. K., M.Z., J.Z. Spółka jawna w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wpłaty do budżetu państwa sankcji ekonomicznej z ustawy o badaniach i certyfikacji 1) stwierdza nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] oraz decyzji Inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w W. z dnia [...] maja 2003r. nr [...], 2) stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie 1 nie podlegają wykonaniu w całości, 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej na rzecz strony skarżącej kwotę 17.737,60 zł (siedemnaście tysięcy siedemset trzydzieści siedem złotych 60/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Trzech inspektorów [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w W. w dniach od [...] października 2001r. do [...] maja 2003r. dokonało kontroli w Hurtowni [...] "Z.", przekształconej w między czasie w spółkę jawną N. K. M. Z. J. Z. z siedzibą w W.. W trakcie kontrolowania prawidłowości przestrzegania przez ww. firmę przepisów ustawy z dnia 3 kwietnia 1993r. o badaniach i certyfikacji (Dz. U. nr 55, poz. 250 ze zm.), zwanej w skrócie u.b.c., oraz prawidłowości oznaczeń handlowych spośród wytypowanych losowo produktów stanowiących ofertę handlową, w tym czterech rodzajów nadmiarowych wyłączników instalacyjnych sieciowych, wkrętkowych, których zbadanie zlecił Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
W toku kontroli wyjaśniono między innymi, że przedstawione kontrolującym certyfikaty bezpieczeństwa dotyczące nadmiarowych wyłączników instalacyjnych [...], [...] S101 (L10A, L16A, L20A, L25A) nie zostały wydane ze skutecznością od dnia zarejestrowania wniosku o certyfikację, co dopuszczał § 12 ust. 5 Postanowienia Nr 10 Rady ds. Badań i Certyfikacji Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji w sprawie szczególnego trybu certyfikacji wyrobów. Stwierdzono też, że w dniu [...] stycznia 2002r. uzyskano z Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji informację, że w wykazie wyrobów podlegających obowiązkowej certyfikacji uwzględniono całą grupę klasyfikacyjną SWW-1131-2 "Sprzęt instalacyjny do instalowania przewodów instalacyjnych domowych", w skład której wchodzi też podgrupa SWW 1131-25. Identyczne stanowisko zajęła także jednostka certyfikująca, w której Spółka "Z." złożyła wniosek o przeprowadzenie certyfikacji, tj. Biuro Badawcze ds. Jakości-Stowarzyszenie Elektryków Polskich. Wprowadzenie do obrotu towarowego ww. wyłączników przed uzyskaniem na te produkty certyfikatów stanowiło naruszenia art. 13 ust. 1 u.b.c. Ustalono ponadto, że w dniu [...] marca 2002r. wydano z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej decyzję o wstrzymaniu wprowadzenia do obrotu towarowego wszystkich czterech ww. typów wyłączników.
Inspektorzy Inspekcji Handlowej w W. w protokole kontroli z dnia [...] maja 2003r. nr 943 wyjaśnili, że wielkość i wartość sprzedaży naruszającej przepisy ustawy o badaniach i certyfikacji wyliczono na podstawie faktur załączonych do akt kontroli oraz paragonów i korekt faktur przekazanych przez [...] Urząd Skarbowy w W. i uznano, że przedsiębiorca w okresach objętych rozliczeniem sprzedał [...] sztuk czterech typów nadmiarowych wyłączników instalacyjnych sieciowych, wkrętkowych, uzyskując z tego tytułu [...] zł brutto. Wyliczeniem objęto okres od dnia [...] sierpnia 1999r. do czasu uzyskania przez poszczególne wyłączniki certyfikatów bezpieczeństwa, tj. do dnia: [...] listopada 2000r. (S101 L16A), [...] września 2001r. (S101 L20A), [...] grudnia 2001r. (S101 L10A, S101 L25A).
W związku z tymi ustaleniami, a w szczególności z uwagi na naruszenie przepisu art. 13 ust. 1 u.b.c. oraz ze względu na wielkość sprzedaży Inspektorzy uznali za zasadne jest nałożenie na przedsiębiorcę sankcji ekonomicznej w postaci obowiązku wpłaty do budżetu państwa kwoty stanowiącej 100% sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów na podstawie art. 26 ust. 1 u.b.c.
W dniu [...] czerwca 2003r. do [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w W. wpłynęły dwa pisma strony:
- uwagi odnośnie stwierdzeń protokołu kontroli,
- wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W uwagach do protokołu kontroli pełnomocnik stwierdził, iż zawiera on wiele nieścisłości, jest nieobiektywny i tendencyjny, a ustalenia w nim zawarte rażąco naruszają prawo. W trakcie kontroli doszło również do tak istotnego naruszenia przepisów proceduralnych, iż pociąga to za sobą nieważność większości czynności kontrolnych ze sporządzeniem protokołu włącznie. Podważono również konieczność oznaczenia zakwestionowanych wyrobów znakiem bezpieczeństwa oraz odniesiono się do zagadnienia obowiązywania certyfikatu "z datą złożenia wniosku".
Z kolei w piśmie zatytułowanym "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" pełnomocnik zarzucił naruszenie prawa dotyczące trybu i czasu prowadzonej kontroli oraz dokonanie nieprawidłowych ustaleń zawartych w protokole kontroli z dnia [...] maja 2003r. w zakresie nałożenia sankcji ekonomicznej. Stwierdził, że czynności kontrolne były prowadzone po dniu [...] listopada 2001r. (data graniczna pierwszej kontroli) bez ważnego upoważnienia, gdyż na pierwotnym upoważnieniu zawarto jedynie adnotację o przedłużeniu kontroli. Skutkuje to nieważnością ustaleń kontroli. Podniósł także, że przewlekłość czynności kontrolnych utrudniała w poważnym stopniu funkcjonowanie firmy. Dokonano też nieprawidłowego ustalenia, że Spółka "Z." wprowadziła do obrotu nadmiarowe wyłączniki instalacyjne sieciowe, wkrętkowe przed uzyskaniem na te produkty certyfikatów, uprawniających do oznaczania ich znakiem bezpieczeństwa. Przepis § 12 ust. 5 Postanowienia Nr 10 Rady ds. Badań i Certyfikacji działającej przy PCBC dopuszczało dla wniosków zarejestrowanych przed 31 grudnia 1999r. wydanie certyfikatów bezpieczeństwa z datą ważności od dnia zarejestrowania wniosku. Tak więc wniosek złożony przed dniem 31 grudnia 1999r., potwierdzony przez jednostkę certyfikującą stanowił podstawę niestosowania sankcji. Pełnomocnik uznał również, że rozporządzenie z dnia 9 listopada 1999r. w sprawie wykazu wyrobów wyprodukowanych w Polsce, a także wyrobów importowanych do Polski po raz pierwszy, mogących stwarzać zagrożenie albo służących ochronie i ratowaniu życia, zdrowia lub środowiska, podlegających obowiązkowej certyfikacji na znak bezpieczeństwa i oznaczeniu tym znakiem oraz wyrobów podlegających obowiązkowi wystawienia przez producenta deklamacji zgodności (Dz. U. z 2000r. Nr 5, poz. 53), powoływane dalej, jako rozporządzenie z 9 listopada 1999r., które zaczęło obowiązywać od dnia 28 lutego 2000r. i zastąpiło wykaz wyrobów podlegających obowiązkowej certyfikacji, wyliczając tylko niektórych podgrupy w ramach SWW 1131-2 należy interpretować w ten sposób, że tylko te wyszczególnione podgrupy podlegają obowiązkowej certyfikacji. Wśród nich nie ma bezpieczników (SWW 1131-24), wyłączników (SWW 1131-25), tablic (SWW 1131-26). Tym samym nie podlegają one obowiązkowej certyfikacji.
[...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej pismem z dnia [...] czerwca 2003r. w odpowiedzi na pismo pełnomocnika stanowiące uwagi odnośnie stwierdzeń do protokołu kontroli, działając na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2001r. Nr 4, poz. 25 ze zm.), zwanej w skrócie u.I.H., ustosunkował się do stawianych zarzutów, uznając iż nie zasługują one na uwzględnienie. Organ stwierdził m.in., że zarówno z załącznika do rozporządzenia z dnia 9 listopada 1999r., jak również ze stanowiska organów kompetentnych - jednostki certyfikujące (Stowarzyszenia Energetyków Polskich Biura Badawczego ds. Jakości) i Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji wynika, że kontrolowane wyroby o symbolu 1131-25 podlegały certyfikacji. Inspektorat nie zajmuje się natomiast procedurą certyfikacyjną i nie jest uprawniony do zajęcia stanowiska w zakresie praktyki, która występowała w jednostce certyfikującej.
[...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w piśmie z dnia [...] lipca 2003r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, uznał za nieuzasadnione zarzuty, co do naruszeń proceduralnych (trybu przedłużenia i czasu prowadzenia kontroli) oraz naruszeń materialnych (nieprawidłowego ustalenia, że należało nałożyć sankcję ekonomiczną na Spółkę w trybie art. 26 ust. 1 u.b.c.). W odniesieniu do przedłużenia terminu kontroli powołał się na § 5 ust. 4 rozporządzenia z 23 listopada 1999r. i stwierdził, że tylko w jednym przypadku możliwe było stwierdzenie nieważności postępowania kontrolnego - braku niezwłocznego doręczenie kontrolowanemu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli (§ 7 ust. 2 tego aktu). Organ stwierdził również, że w dniu 1 maja 2002r. weszło w życie rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2002r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania organów Inspekcji Handlowej, wzoru legitymacji służbowej pracowników Inspekcji oraz trybu wydawania i wymiany legitymacji (Dz. U. Nr 39, poz. 356), zwane dalej rozporządzeniem z 28 lutego 2002r., i również na tej podstawie możliwe było przedłużanie terminu kontroli, po wcześniejszym wniosku inspektora. Czas prowadzenia kontroli wynikał natomiast z okoliczności sprawy, jednorazowy pobyt inspektorów w siedzibie spółki nie przekraczał dwóch godzin. Wielu czynności kontrolnych dokonywano również poza siedzibą Spółki.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej wymienione w protokole wyłączniki zostały wprowadzone do obrotu z naruszeniem art. 13 ust. 1 u.b.c. Spółka obowiązana była zatem wpłacić do budżetu państwa, na podstawie art. 26 ust. 1 u.b.c., [...] zł, co stanowiło 100% sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów. Stwierdził dodatkowo, że w dniu wprowadzenia do obrotu objętych kontrolą wyłączników obowiązywało zarówno zarządzenie Dyrektora PCBC z dnia 20 maja 1994r. w sprawie ustalania wykazu wyrobów podlegających obowiązkowi zgłoszenia do certyfikacji na znak bezpieczeństwa i oznaczenia tym znakiem (M.P. Nr 39, poz. 335 ze zm.) oraz znowelizowany wykaz wyrobów (M.P. Nr 22, poz. 216), który wymieniał całą grupę o symbolu SWW 1131-2. Zarządzenie Dyrektora PCBC obowiązywało do 27 lutego 2000r., kiedy weszło w życie ww. rozporządzenie 9 listopada 1999r. Wykaz wyrobów stanowiących załącznik do ww. rozporządzenia jest identyczny z wykazem obowiązującym w momencie składania przez Spółkę "Z." wniosku o certyfikację.
Przytoczono również treść § 12 ust. 5 postanowienia Nr 10 Rady ds. Badań i Certyfikacji PCBC, który dopuszczał wydawanie certyfikatów ze skutkiem od dnia zarejestrowania wniosku, ale pod warunkiem, że przedstawiony wyrób jest bezpieczny (spełnia wymagania z art. 13 ust. 1 u.b.c.). Próbki wyrobów przedstawione przez Spółkę jednostce certyfikującej nie uzyskały pozytywnych wyników w dniu [...] stycznia 2000r., więc wystawienie certyfikatów z datą na dzień złożenia wniosku było niemożliwe. Dopiero ponowne badania w jednostce certyfikującej przyniosły pozytywne wyniki i uzyskanie certyfikatów na poszczególne typy wyłączników S 101 L (16A - [...] listopada 2000r., 20A - [...] września 2001r., 10A, 25A - [...] grudnia 2001r.).
W skardze z dnia [...] lipca 2003r., skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pełnomocnik strony wniósł o orzeczenie o nieistnieniu obowiązku wpłaty do budżetu państwa sankcji ekonomicznej przewidzianej w art. 26 ust. 1 u.b.c., o wydanie postanowienia o wstrzymaniu egzekucji, a także o zasądzenie od Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w W. na rzecz Spółki kosztów postępowania według norm przypisanych.
W uzasadnieniu ponowił zarzuty zawarte w "wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa" o naruszeniu przez inspektorów przy podejmowaniu czynności kontrolnych prawa w zakresie trybu i czasu kontroli oraz nieprawidłowych ustaleń zawartych w protokole kontroli z dnia [...] maja 2003r., nr [...]. W jego ocenie brak po dniu [...] listopada 2001r. (planowanym terminie zakończenia kontroli) upoważnienia do przeprowadzenia kontroli stanowił naruszenie rozporządzenia z 23 listopada 1999r., a wygaśnięcie tego upoważnienia w dniu [...] listopada 2001r. spowodowało, że żadne przedłużenie kontroli nie mogło nastąpić. Dalszą kontrolę oraz dokonane czynności i ustalenia, ze sporządzeniem protokołu włącznie, trzeba więc uznać za nieważne. Przedłużanie terminu zakończenia kontroli, wpływające na jej przewlekłość oraz utrudnianie funkcjonowania firmy "Z." stanowiło naruszenie § 5 rozporządzenia z 23 listopada 1999r.
Pełnomocnik podtrzymał również zarzuty w przedmiocie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 i art. 26 ust. 1 u.b.c. uznając, że w chwili złożenia wniosków o certyfikację na zakwestionowane wyłączniki obowiązywały regulacje Postanowienia Nr 10 Rady ds. Badań i Certyfikacji PCBC z dnia 31 marca 1995r. (§ 12 ust. 5), które umożliwiały wydawanie certyfikatów z datą ważności od dnia złożenia wniosku, gdy wniosek o certyfikację został zgłoszony przed dniem 31 grudnia 1999r., pod warunkiem pozytywnego zakończenia procesu certyfikacji. Właśnie okoliczność ta zaszła zdaniem strony w sprawie. Pierwotny wniosek zgłoszono przed datą wskazaną w Postanowieniu NR 10, a kolejne wnioski składane w trakcie postępowania certyfikującego o przeprowadzenie badań i wydanie certyfikatów dla wyłączników 10A, 16A, 20A, 25A, po pierwotnej odmowie wydania certyfikatów, należy traktować, jako uszczegółowienie pierwotnego wniosku z dnia [...] sierpnia 1999r.
W odniesieniu do argumentacji o obowiązkowej certyfikacji zakwestionowanych w toku kontroli wyrobów podtrzymano dotychczas wyrażane stanowisko, że nie podlegają one obowiązkowej certyfikacji, gdyż dotychczasowy zapis w załączniku 2 do Zarządzenia Dyrektora PCBC z dnia 20 maja 1994r. w sprawie ustalenia wykazu wyrobów podlegających obowiązkowi zgłoszenia do certyfikacji na znak bezpieczeństwa i oznaczania tym znakiem, został zastąpiony sformułowaniem budzącym trudności interpretacyjne w rozporządzeniu z 9 listopada 1999r. Wszelkie wątpliwości wynikające z ewentualnej niejasności przepisów nie mogą być interpretowane na niekorzyść zobowiązanego do ich przestrzegania.
W odpowiedzi na skargę z dnia 16 marca 2004r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując i rozszerzając argumentację wyrażoną w "odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". Pokreślił m.in., że nie podejmowanie czynności kontrolnych w spółce w okresie od [...] listopada 2001r. do [...] lutego 2002r. nie oznacza, że takie czynności nie były prowadzone poza jej siedzibą. Po wystosowaniu pisma do jednostki certyfikującej oczekiwano na odpowiedź potwierdzającą obowiązek certyfikacji wyłączników o symbolu SWW 1131-25, którą otrzymano w dniu [...] grudnia 2001r. W celu potwierdzenia tego stanowiska zwrócono się w dniu [...] grudnia 2001r. do PCBC, skąd otrzymano w dniu [...] stycznia 2002r. odpowiedź, w której potwierdzono konieczność certyfikacji wyrobów objętych kontrolą. Po uzyskaniu tych informacji [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przedłużył termin przeprowadzenia kontroli do dnia [...] marca 2002r. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów rozporządzenia z 23 listopada 1999r. Naruszeniem przepisów rozporządzenia z 28 lutego 2002r., a w szczególności § 7 ust. 2 i § 3, nie było także sześciokrotne przedłużanie kontroli.
Organ kontroli stwierdził również, że nadmiarowe wyłączniki instalacyjne sieciowe wkrętkowe, jak ustalono w toku kontroli, były wprowadzone do obrotu od dnia [...] sierpnia 1999r., natomiast wnioski o certyfikację zgłoszone zostały po wcześniejszych ujemnych wynikach badań próbek wyłączników, po dacie przewidzianej w Postanowieniu Nr 10 Rady ds. Badań i Certyfikacji z 31 marca 1995r., tj. po dniu 31 grudnia 1999r. Tym samym uzyskanie certyfikatów na podstawie pierwotnych wniosków było niemożliwe w dniu wprowadzenia wyrobu do obrotu.
[...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zwrócił również uwagę, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd, że określony w art. 26 ust. 3 u.b.c. 3-letni okres, za który może być wymierzona sankcja jest terminem przedawnienia (np. wyroki z dnia: 28 czerwca 2001r., sygn. akt I SA/Po 761/2000, 27 października 2003r., sygn. akt IV S.A. 1255/01). W ocenie Wojewódzkiego Inspektora przedsiębiorca sprzedał łącznie [...] sztuk wyłączników o wartości [...] zł. W piśmie z dnia [...] stycznia 2005r. organ skorygował ilość sprzedanych wyłączników na [...] sztuk i wartość ich sprzedaży na [...] zł, wyjaśniając, że termin przedawnienia powinno się liczyć na dzień [...] marca 2004r., czyli należało brać pod uwagę okres "od dnia v marca 2001r. do czasu uzyskania certyfikatów na poszczególne wyłączniki".
W dniu 12 stycznia 2005r. na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej złożył pismo - tezy własnego wystąpienia, w którym wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., o uchylenie w całości decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej lub na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., o uchylenie aktu administracyjnego jakim jest protokół kontroli nr [...]. Zwrócił się również, na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. "b" lub "c" w związku z art. 135 P.p.s.a., alternatywnie o uchylenie decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] w sprawie określenia zaległości z tytułu sankcji ekonomicznej i określenia odsetek od tej zaległości oraz o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...], utrzymującej w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji, albo o stwierdzenie nieważności ww. decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
W uzasadnieniu podtrzymano dotychczasową argumentację zawartą w skardze, uszczegóławiając zarzuty. Do pisma załączono Normę Archiwalną [...] oraz zestawienie kosztów, jakie poniosła Spółka "Z." na "obsługę prawną związaną z certyfikacją" - [...] zł i dwie kserokopie rachunków zatytułowane w sposób ogólny "obsługa prawna", które wiązały się z postępowaniem administracyjnym odwoławczym. W odniesieniu do załączonej Normy pełnomocnik wyjaśnił, że dwa miesiące przed rozprawą pojawił się nowy, nie będący przedmiotem rozważań w postępowaniu kontrolnym problem czy badania wyłączników były prowadzone w oparciu o właściwą normę. Zaznaczył również, że przedsiębiorca zwrócił się do Polskiego Komitetu Normalizacji z prośbą o zajęcie stanowiska w tej sprawie, ale do dnia rozprawy nie uzyskał stanowiska w tej kwestii.
Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w W. w piśmie z dnia [...] stycznia 2005r., stanowiącym odpowiedź na ww. pismo strony, szczegółowo ustosunkował się do podnoszonych zarzutów, uznają je za bezzasadne i wniósł o oddalenie skargi. W zakresie zagadnień związanych z Normą Archiwalną stwierdził, że nie jest właściwy rzeczowo, gdyż przebieg i prawidłowość procesu certyfikacji nie należy do kompetencji Inspekcji Handlowej. W toku kontroli zbadano natomiast przestrzeganie postanowień ustawy o badaniach i certyfikacji oraz stwierdzono ważność certyfikatów wydanych przez właściwe jednostki certyfikujące.
Przy piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2005r. pełnomocnik strony skarżącej załączył kopię dowodu przelewu sankcji ekonomicznej na konto [...] Urzędu Skarbowego W. w wysokości [...] zł. Przedstawił również pismo Polskiego Komitetu Normalizacyjnego w zakresie interpretacji Normy Archiwalnej [...] z dnia [...] grudnia 2004r., z którego wynika, że norma ta przestała obowiązywać w 1990r. i została zastąpiona normą [...], a ta z kolei normą [...]. Obecnie normy PN nie są obowiązkowe. Aktualna norma [...] nie obejmuje wyłączników [...] o charakterystyce L.. W przypadku takich wyłączników producent sam powinien określić kryteria zgodności w wymaganiami zasadniczymi dyrektywy niskonapięciowej. Stwierdzono również, że tablica 4 normy [...] miała zastosowanie tylko do wyłączników sieciowych niewkrętkowych. Przy sprawdzaniu charakterystyki działania wyzwalaczy termicznych i elektromagnetycznych wyłączników [...] dobiera się według tablicy 6 normy PN-74/E-93002. W przypadku wyłączników o charakterystyce L współczynniki prądu znamionowego dobiera się w zależności od stanu cieplnego wyłącznika (nagrzany, nienagrany) oraz od liczby sprawdzonych torów prądowych.
W piśmie tym pełnomocnik przedstawił interpretację § 12 ust. 5 Postanowienia Nr 10 Rady ds. Badań i Certyfikacji w związku z art. 26 u.b.c.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych powodów, niż w niej wskazane.
Przedmiotowa sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołane dalej jako przepisy wprowadzające. Przepis ten stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zauważa ponadto, że stosownie do art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji bądź aktów sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.
Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W świetle poglądów wyrażanych w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w szczególności w uchwale z dnia 8 września 2003r., sygn. akt OPS 2/03 (ONSA 2004/1/5), ilość i wartość wyrobów, których dotyczą uchybienia wymienione w art. 26 u.b.c. określa organ Inspekcji Handlowej, działający na podstawie ustawy o Inspekcji Handlowej w drodze decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 27 ust. 1 u.b.c.
Tym samym w przedmiotowej sprawie należało rozważyć czy działanie podmiotu, który zobowiązał stronę skarżącą do wykonania obowiązku wynikającego z ustawy (art. 26 ust. 1 u.b.c.) miało charakter władczy i czy podmiot ten był właściwy do podejmowania działań władczych w formie decyzji administracyjnej. Sankcję ekonomiczną, jak wynika z akt sprawy, określiło bowiem trzech inspektorów Mazowieckiej Inspekcji Handlowej prowadzących postępowanie kontrolne w zakresie prawidłowości przestrzegania przepisów ustawy o badaniach i certyfikacji, a uczyniło to po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego przy spisywaniu ustaleń zawartych w protokole kontroli. Co więcej strona zastosowała się do określonego w ten sposób obowiązku i wpłaciła należność określoną przez Inspektorów postaci sankcji ekonomicznej z art. 26 ust. 1 u.b.c., a organ podatkowy - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego określił zaległość z tytułu niewpłaconej przez Spółkę w terminie sankcji ekonomicznej oraz wysokość odsetek od tej zaległości, a Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał, że jest to działanie prawidłowe.
Sąd biorąc pod uwagę literalne brzmienie ww. art. 27 ust. 1 u.b.c. - przepisu, który pozwala określić m.in. właściwość organów orzekających w przedmiocie sankcji ekonomicznej, stwierdza, że unormowanie w nim zawarte prowadzi przede wszystkim do wniosku, że na organ kontrolujący nałożono obowiązek powiadomienia urzędu skarbowego o uchybieniach stwierdzonych podczas kontroli, przy czym organ ten określa ilość i wartość wyrobów (usług), których te uchybienia dotyczą, a zatem ustala wysokość sankcji ekonomicznej obciążającej kontrolowanego. Gdyby ograniczyć się wyłącznie do wykładni językowej tego przepisu, usprawiedliwiony byłby wniosek, że formą załatwienia sprawy jest ustalenie kontroli zawarte w protokole kontroli, który stwierdza obowiązek skontrolowanego przedsiębiorcy, a więc akt, o jakim mowa w art. 3 § pkt 4 P.p.s.a. Jednakże do pełnej analizy regulacji określającej formę, w jakiej organ kontrolujący kończy prowadzone postępowanie, niezbędne jest sięgnięcie do wykładni systemowej i porównanie omawianego przepisu z pozostałymi przepisami ustawy o badaniach i certyfikacji, normującymi problematykę sankcji ekonomicznych. Ważne jest również uwzględnienie dyspozycji przepisów zawartych w ustawie o Inspekcji Handlowej, szczególnie w zakresie właściwości organu, który może wydawać akty władcze.
W świetle art. 5 ust. 1 u.I.H., organami Inspekcji Handlowej są: Główny Inspektor Inspekcji Handlowej oraz wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora inspekcji handlowej. Organy te wykonują zadania określone w art. 1 ust. 1 u.I.H. (ochrona interesów i praw konsumentów oraz interesów gospodarczych państwa) oraz w art. 3 ust. 1 u.I.H. (m.in. kontroli legalności i rzetelności działania przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów odrębnych w zakresie produkcji, handlu i usług, kontroli produktów wprowadzonych do obrotu w zakresie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach odrębnych z wyłączeniem produktów podlegających nadzorowi innych właściwych organów, kontroli produktów znajdujących się w obrocie handlowym lub przeznaczonych do wprowadzenia do takiego obrotu, z zastrzeżeniem ust. 2, w tym zakresie oznakowania i zafałszowań oraz kontroli usług, wykonywanie innych zadań określonych w ustawie lub przepisach odrębnych). W sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji w rozumieniu k.p.a. organem właściwym jest wojewódzki inspektor inspekcji handlowej i jako organ wyższego stopnia Główny Inspektor (art. 5 ust. 2 u.I.H.).
Zgodnie z unormowaniami zawartymi w wyżej wskazanej ustawie o Inspekcji Handlowej udział "zwykłego" inspektora tej Inspekcji ograniczony jest wyłącznie do postępowania kontrolnego. Jest on pracownikiem Inspekcji Handlowej. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.I.H. inspektor na podstawie pisemnego upoważnienia imiennego wydanego przez wojewódzkiego inspektora wszczyna i prowadzi postępowanie kontrolne. Właściwy jest również do dokonywania czynności kontrolnych, o których mowa w art. 16 ust. 1 u.I.H. Inspektor dokonuje również ustaleń kontroli w protokole kontroli (art. 20 ust. 1 u.I.H.). Inspektor może też być w ściśle określonych przypadkach upoważniony do wydania w toku kontroli decyzji administracyjnej (art. 18 ust. 2 w związku z art. 18 ust. 1 i 1a u.I.H.). Ma to miejsce, gdy konieczne jest - ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa - ograniczenie wprowadzenia do obrotu, wstrzymanie wprowadzenia do obrotu lub wycofanie z obrotu produktów, albo wstrzymanie świadczenia usług, bądź niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Inspektor może więc w wyżej wskazanym przypadku podjąć działania władcze, ale tylko wówczas, gdy wojewódzki inspektor wyda mu upoważnienie do ich wydania, tj. do wydawania ww. decyzji.
Inspektora Inspekcji Handlowej nie można natomiast w świetle powyższych uwag uznać za organ Inspekcji Handlowej w rozumieniu art. 5 u.I.H. Tym samym nie będzie on właściwy do wydania decyzji w trybie art. 27 ust. 1 u.b.c. Właściwymi organami w tym zakresie będą: wojewódzki inspektor i Główny Inspektor Inspekcji Handlowej.
Za takim stanowiskiem przemawiają, oprócz wyżej wskazanego przepisu art. 5 u.I.H. również unormowania zawarte w art. 20 ust. 2 i 3 u.I.H. oraz Rozdział 7 tej ustawy - "Postępowanie pokontrolne", jak również w rozporządzeniu z dnia 28 lutego 2002r., a w szczególności w § 9 ust. 1 tego aktu, z którego wynika, że wynik kontroli inspektor dokumentuje w protokole kontroli. Z art. 20 ust. 3 w związku z ust. 2 u.I.H. wynika natomiast, że organem właściwym do ustosunkowania się do uwag zgłoszonych przez kontrolowanego do protokołu sporządzonego przez inspektora, który prowadził postępowanie kontrolne jest wojewódzki inspektor. Sąd w tym miejscu stwierdza, że z tego punku widzenia za zgodną z prawem należy uznać wypowiedź [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej zawartą w piśmie z dnia [...] czerwca 2003r., stanowiącym odpowiedź na uwagi strony skarżącej do protokołu kontroli.
Wojewódzki inspektor, zgodnie z art. 32 u.I.H. ma również możliwość, jeżeli jest to niezbędne do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, wydać w drodze decyzji zarządzenie pokontrolne. Zarządzenia takie mogą być również wydawane w innych przypadkach (art. 33 ust. 1 u.I.H.).
Sad zauważa również, że w uzasadnieniu wskazanej wyżej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2003r. stwierdzono, że możliwość odczytania z obowiązującego prawa kompetencji do rozstrzygnięć w postaci decyzji nie zależy od użytej terminologii, ale należy ją wywodzić ze wskazania organów uprawnionych do rozpoznawania danych spraw oraz z pozostawania na zewnątrz administracji konkretnych, indywidualnych podmiotów, wobec których organ działa władczo, kształtując ich prawa i obowiązki. Dodatkowo warunkiem istnienia lub implementacji wspomnianych praw i obowiązków musi być "wykreowanie aktu administracyjnego" (W. Jakimowicz, Problem definiowania pojęcia decyzji administracyjnej, Przegląd Sądowy 2000/10/44).
Przepisy art. 26 ust. 1, jak i art. 26 ust. 2 u.b.c. ponad wszelką wątpliwość przewidują sankcje ekonomiczne wobec tych przedsiębiorców, którzy naruszają wymagania w zakresie wprowadzania do obrotu towarów (usług) nieoznaczonych znakiem bezpieczeństwa, bądź wyprodukowanych niezgodnie z wymaganiami stanowiącymi podstawę stosowania tego znaku. Obowiązek przedsiębiorcy jednak powstaje dopiero wówczas, gdy wyroby (usługi) te zostaną zakwestionowane.
Treść powyżej wskazanych przepisów prowadzi do jednoznacznego wniosku, że zakwestionowania tego dokonuje organ kontroli (wojewódzki inspektor, Generalny Inspektor Inspekcji Handlowej) i jest to niewątpliwie jego władcze działanie, polegające na odniesieniu stanu faktycznego ujawnionego podczas kontroli do obowiązujących przepisów ustawy, z których wynika obowiązek uzyskania dla danego wyrobu znaku bezpieczeństwa (certyfikacji) bądź stosowania wymagań stanowiących podstawę przyznania tego znaku. Z treści obu przepisów art. 26 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 1 u.b.c. wynika, że ustalony w czasie kontroli stan faktyczny organ kontrolujący odnosi do przepisów ustawy i wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych, określających, które z wyrobów (usług) powinny być opatrzone znakiem bezpieczeństwa przy wprowadzaniu do obrotu, a następnie - jeżeli kwestionuje wprowadzenie ich do obrotu - określa ilość i wartość tych wyrobów, co oznacza nałożenie sankcji ekonomicznej.
Z tak odczytanej treści omawianych przepisów wynika, że ustawodawca przypisał organom kontroli uprawnienia do działania polegającego na stosowaniu norm ogólnych i abstrakcyjnych o charakterze materialnym, powszechnie obowiązujących oraz rozstrzyganie na podstawie tych norm o sytuacji podmiotu nie podporządkowanego temu organowi, czego konsekwencją jest zobowiązanie tego podmiotu do wykonania obowiązku zagrożonego w przypadku niewykonania egzekucją administracyjną (art. 28 ust. 2 ustawy). Wypływa z tego wniosek, że przypisane organom kontroli działania spełniają kryteria, jakie wynikają z art. 104 k.p.a., a w ujęciu doktrynalnym charakteryzują decyzję administracyjną.
Niezależnie od tego nie można pominąć, że przepisy ustawy o badaniach i certyfikacji, a w szczególności rozdział 6 tego aktu, w niezmienionym zasadniczo brzmieniu obowiązywały od wejścia w życie ustawy, to jest od 1 stycznia 1994r., a zatem przed wejściem w życie ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), zwanej dalej ustawą o NSA, która kontrolą sądu administracyjnego objęła również akty i czynności z zakresu administracji publicznej, podjęte poza postępowaniem jurysdykcyjnym. W związku z tym, jak podkreślono w cytowanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęcie koncepcji, zgodnie z którą o sankcjach ekonomicznych przewidzianych w art. 26 ust. 1 i 2 u.b.c. nie rozstrzyga organ decyzją administracyjną oznaczałoby, że przed wejściem w życie ustawy o NSA podmiotowi obciążonemu taką sankcją nie przysługiwały jakiekolwiek środki instancyjnego zaskarżenia, jak i ochrona w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Warto również wskazać na pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 1999r., sygn. akt III RN 107/99, OSNP 2000/18/677, że rozstrzygnięcie podejmowane przez właściwy organ administracji publicznej na podstawie art. 27 ust. 1 w związku z art. 26 u.b.c. ma znamiona prawne decyzji administracyjnej i podlega kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o NSA. W stanie faktycznym sprawy rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy Państwowa Inspekcja Handlowa - Wojewódzki Inspektorat, po przeprowadzeniu kontroli wystosował do kontrolowanej pismo, w którym poinformował, że ma ona obowiązek zaniechać wprowadzania do sprzedaży wyrobów nieposiadających certyfikatu na tzw. znak bezpieczeństwa, a także ma odprowadzić do budżetu 100% sumy uzyskanej ze sprzedaży wyrobów bez wymaganego certyfikatu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dodatkowo stwierdza, podzielając stanowisko wyrażone w powoływanej uchwale NSA, że sporządzony przez inspektorów Inspekcji Handlowej protokół jest wyłącznie rejestracją przeprowadzonych czynności w rozumieniu art. 67 k.p.a., w tym opisem stanu faktycznego ujawnionego podczas kontroli (art. 20 ust. 1 u.I.H. i § 9 ust. rozporządzenia z 28 lutego 2002r.) i stanowi materiał dowodowy sprawy. Niemniej jednak w przedmiotowej sprawie Inspektorzy [...] Inspekcji Handlowej w oparciu o dokonane ustalenia faktyczne uznali, że przedsiębiorca w okresach objętych rozliczeniem sprzedał [...] sztuk nadmiarowych wyłączników instalacyjnych [...], [...], uzyskując z tej sprzedaży należność w wysokości [...] zł. W związku z takim stanem faktycznym Inspektorzy ustalili w tymże protokole obowiązek wpłacenia do budżetu Państwa należności w wysokości [...] zł, stanowiącej 100% sumy uzyskanej ze sprzedaży wyrobów wprowadzonych do obrotu bez wymaganego znaku bezpieczeństwa. Podana została również podstawa prawna tego obowiązku - art. 26 ust. 1 u.b.c. Wskazano także termin do uiszczenia wyżej wymienionej sankcji - 14 dni od daty doręczenia protokołu, oraz miejsce, w którym należy to uczynić - Urząd Skarbowy właściwy ze względu na siedzibę Spółki (§ 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lipca 2000r. w sprawie sankcji ekonomicznych za wprowadzenie do obrotu wyrobów podlegających oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa, a nie oznaczonych tym znakiem lub nie spełniających innych wymagań, a także za wykonanie usług nie spełniających odpowiednich wymagań - Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm., powoływane dalej jako rozporządzenie z 11 lipca 2000r.). Pouczono ponadto spółkę o środku ochrony - możliwości wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie art. 34 ust. 3 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA.
Doszło zatem, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, do wydania rozstrzygnięcia władczego, po wcześniejszym dokonaniu ustaleń faktycznych udokumentowanych w protokole kontroli, a ustalony w ten sposób stan faktyczny organ właściwy jedynie do przeprowadzenia kontroli odniósł do unormowań określających, które z wyrobów (usług) powinny być opatrzone znakiem bezpieczeństwa przy wprowadzaniu do obrotu, tj. przepisów ustawy o badaniach i certyfikacji oraz wydanych na jej podstawie przepisów rozporządzenia wykonawczego z 11 lipca 2000r., a następnie - po zakwestionowaniu wprowadzenia wyrobów do obrotu - określono ilość i wartość tych wyrobów, nakładając sankcję ekonomiczną. Władcze rozstrzygnięcie organu polegało więc na zobowiązaniu strony do zapłaty określonej wartości pieniężnej i stanowiło decyzję administracyjną. Co więcej strona zastosowała się do tego nakazu, popartego wskazaniem treści przepisu prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreśla ponadto, że zobowiązanie w postaci nałożenia na stronę obowiązku zapłaty sankcji zostało dokonane przez niewłaściwy organ. Organami administracyjnymi, które wykonują zadania Inspekcji Handlowej, co podkreślono wyżej, są zgodnie z art. 5 ust. 1 u.I.H. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej oraz wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora inspekcji handlowej.
Organem Inspekcji Handlowej, co do zasady, nie są zatem inspektorzy, którym wojewódzki inspektor udzielił pisemnego upoważnienia imiennego jedynie do wszczęcia i prowadzenia postępowania kontrolnego. Należy zatem stwierdzić, że trzej inspektorzy, którzy podpisali protokół kontroli z dnia [...] maja 2003r. i jednocześnie zawarli w nim rozstrzygnięcie, które ma znamiona decyzji administracyjnej, bo określa wysokość sankcji ekonomicznej, o której mowa w art. 26 ust. 1 u.b.c. oraz termin i miejsce do jej wpłacenia, nie byli uprawnieni do wydania decyzji, w której określa się ilość i wartość wyrobów, o których mowa w art. 26 ust. 1 u.b.c.
W ocenie Sądu takie działanie inspektorów [...] Inspekcji Handlowej, stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 145 § pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Tym samym zasadne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej wydanej przez niewłaściwy organ.
Sąd podkreśla również, że w świetle art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Skoro w sprawie doszło do wydania decyzji administracyjnej, a strona wniosła w wyniku, co prawda wadliwego pouczenia zamiast odwołania, wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym podniosła zarzuty materialnoprawne i proceduralne w zakresie władczego rozstrzygnięcia, którego nie można inaczej traktować, jak rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, należało ten wniosek rozpoznać tak, jak odwołanie. Strona nie może bowiem przed organami administracyjnym, zgodnie z konstytucyjnym porządkiem prawnym zostać pozbawiona ochrony swych praw. Zgodnie z art. 127 § 2 k.p.a., co do zasady właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba, że ustawa przewiduje inny organ. Analiza unormowań ustawy o Inspekcji Handlowej prowadzi do wniosku, że organem pierwszej instancji właściwym do wydania decyzji w zakresie określenia sankcji ekonomicznej, o której mowa w art. 26 ust. 1 i 2 u.b.c. w związku z art. 27 ust. 1 u.b.c. jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, natomiast organem nadrzędnym wobec niego będzie Generalny Inspektor Inspekcji Handlowej i to on będzie właściwy do wydania decyzji w drugiej instancji.
Skoro [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej po pierwsze nie dostrzegł wadliwości polegającej na tym, że niewłaściwy organ orzekł w przedmiocie sankcji ekonomicznej, o której mowa w art. 26 ust. 1 i 2 u.b.c. w związku z art. 27 ust. 1 u.b.c. oraz rozpatrzył odwołanie strony skarżącej, bo tak należało potraktować wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (w tym miejscu Sąd stwierdza, że wezwanie do naruszenia prawa rozpatruje ten sam organ, który wydał decyzję), to i jego działanie należało uznać jako naruszające prawo w stopniu rażącym i wyeliminować z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.
Stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi przede wszystkim na naruszenie przepisów o właściwości niemożliwym czyni wypowiedzenie się Sądu, co do zasadności zarzutów podniesionych w skardze. W ocenie Sądu nie można jednak pominąć okoliczności, iż w sprawie przy wydawaniu rozstrzygnięcia władczego nie wzięto pod uwagę treści przepisu art. 26 ust. 3 u.b.c. (co w odpowiedzi na skargę przyznał [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej), z którego treści wynika, że okres za jaki sankcja ekonomiczna, o której mowa w art. 26 ust. 1 i 2 u.b.c. może być wymierzana nie może być dłuższy niż 3 lata. W tym miejscu Sąd zauważa jednak, że złożenie odpowiedzi na skargę przez Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej nie umożliwia sprostowania określonej w decyzji nieprawidłowej ilości sprzedanych wyłączników i wartości ich sprzedaży, ze względu na, jak to określono, termin przedawnienia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwentnie podkreślano bowiem, że niedopuszczalna jest zmiana zaskarżonego rozstrzygnięcia w odpowiedzi na skargę, także w zakresie uzasadnienia. Cel tego pisma jest zupełnie inny - ma ono zawierać wyłącznie ustosunkowanie się do zarzutów skargi (por. np. wyroki z dnia 4 czerwca 1997r., sygn. akt SA/Gd 3691/95, LEX nr 30254, z dnia 5 października 2001r., sygn. akt V SA 3368/00, LEX nr 50119, 25 maja 2001r., sygn. akt III SA 2024/00, Prz.Podat. 2002/4/63). Wywody i okoliczności podniesione dopiero w odpowiedzi na skargę, nie stanowiły bowiem przedmiotu postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, nie zostały zawarte w jej uzasadnieniu. Decyzja kończąca postępowanie, to akt, z którego strona winna czerpać pełną, wszechstronną, zgodnie z prawem umotywowaną informację w swej sytuacji prawnej - w zakresie prawa procesowego, jak i materialnego. To decyzja stanowi przedmiot zaskarżenia; z nią polemizuje strona w skardze sądowoadministracyjnej; ona podlega ocenie i osądowi sądu administracyjnego, jako odzwierciedlenie, przekazanie, uzasadnienie procesu zastosowania prawa, który dokonany został w sprawie. W tym kontekście i z tego powodu wad decyzji istotnych w świetle wymogów art. 107 § 1 i 3 k.p.a. nie może sanować późniejsza aktywność procesowa organu administracji - np. w formie odpowiedzi na skargę.
W ocenie Sądu argument strony o nieuwzględnieniu przez organ uprawniony do przeprowadzenia kontroli Normy Archiwalnej [...], która stanowi nowy dowód w sprawie, nieznany - co podkreślił sam pełnomocnik w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2005r. - nie może być podstawą zakwestionowania prawidłowości rozstrzygnięć zapadłych w niniejszej sprawie. Sąd administracyjny oceniając legalność decyzji musi brać pod uwagę, co podkreślono w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki: z dnia 6 stycznia 1999r., sygn. akt III SA 4728/97, OSP 2000/1/16, z dnia 23 września 2004r., sygn. akt FSK 641/04, nie publikowany) - stan istniejący w chwili wydawania zaskarżonej decyzji. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2004r. wyrażono natomiast pogląd, że jeśli załączony do skargi dowód nie był znany organom podatkowym, nie mógł wpłynąć na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Podatnik natomiast mógł we właściwym czasie wykorzystać możliwości, jakie wynikały z art. 240 O.p. (sygn. akt FSK 1203/04, niepublikowany). Sąd administracyjny podziela niniejszy pogląd i stwierdza, że ww. Norma Archiwalna oraz dotyczące jej pismo Polskiego Komitetu Normalizacyjnego z dnia [...] grudnia 2004r. mogą być przedstawione przed organami administracyjnymi i ocenione w postępowaniu np. w przedmiocie wznowienia.
Sąd zauważa również, że brak tożsamości sprawy ze względu na jej materialnoprawny aspekt uniemożliwia natomiast usunięcie z obrotu prawnego decyzji organów podatkowych - Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. oraz Dyrektora Izby Skarbowej w W., wymienionych w piśmie strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2005r. Decyzje powyższe nie mieszczą się w granicach sprawy, której dotyczy skarga, a tylko wtedy możliwe byłoby zastosowanie art. 135 P.p.s.a. W doktrynie podkreśla się, że pojęcie "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga" oznacza zarówno postępowanie zaliczane do zwyczajnego, czyli toczące się przed organami administracyjnymi pierwszej i drugiej instancji, jak i postępowanie nadzwyczajne, a więc w sprawie wznowienia, stwierdzenia nieważności decyzji, jak też w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej czy też stwierdzenie jej wygaśnięcia (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2004, s. 199). Tym samym dyspozycją przepisu art. 135 P.p.s.a. nie są objęte decyzje, które zapadły w innej przedmiotowo sprawie. Tadeusz Woś w odniesieniu do unormowań zawartych w art. 29 ustawy o NSA, który stanowił pierwowzór art. 135 P.p.s.a. podkreśla, że zakresem orzekania w tym zakresie należy objąć wszystkie postępowania toczące się w tej samej, z punktu widzenia materialnoprawnego, sprawie administracyjne, w której toczyło się postępowanie pierwotne (por. T. Woś Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1999r., PWN, s. 231). Stanowią one bowiem jedynie powtórzenie, bądź przedłużenie postępowania pierwotnego. W ocenie Sądu postępowanie przed organami podatkowymi jest postępowaniem nowym z punktu widzenia materialnoprawnego. Sąd zwraca również uwagę, że zgłoszenie wniosku o zastosowanie przepisu art. 135 P.p.s.a. w świetle poglądów wyrażanych w piśmiennictwie nie jest wiążące dla sądu, ale wniosek ten powinien być wzięty pod rozwagę (J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2004, s. 200).
Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie podkreśla również, że dokonywanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym kontroli legalności zaskarżonych aktów uniemożliwia sądowi orzeczenie o nieistnieniu obowiązku wpłaty sankcji ekonomicznej wymierzanej stosownie do art. 26 ust. 1 u.b.c., o które wnosiła strona w skardze. Rozstrzyganie w tym zakresie nie mieści się bowiem w kognicji sądu administracyjnego.
Sąd stwierdza, że rozstrzygnięcie z punktu drugiego sentencji wyroku ma swoją podstawę w art. dyspozycji przepisu art. 152 P.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 209 P.p.s.a. oraz w związku z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Sąd wziął również pod uwagę dyspozycję przepisu art. 205 § 2 P.p.s.a., z którego wynika, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach. W związku z tym, że wartość przedmiotu sporu była wyższa od [...] zł zasadne było zasądzenie kosztów określonych w sentencji. Sąd stwierdza również, że uwzględnił skargę z innych przyczyn niż niej wskazane.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI