III SA 1756/99

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-09-30
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościprawo własnościużytkowanie wieczystenieodpłatne nabyciedecyzja administracyjnauzasadnienie prawnepostępowanie sądowoadministracyjneSKOWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości, wskazując na wadliwe uzasadnienie prawne organu.

Sprawa dotyczyła odmowy nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej przez użytkowników wieczystych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że nie wszyscy użytkownicy wieczyści spełniają warunki ustawowe dotyczące daty nabycia użytkowania wieczystego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że organ nie przedstawił wystarczającego uzasadnienia prawnego dla swojej decyzji, co narusza wymogi formalne decyzji administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę M. P., I. K., E. Z., D. S., B. K., S. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta odmawiającą nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej. Organ odwoławczy uznał, że skarżący nie spełniają warunków określonych w ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, ponieważ nie wszyscy byli użytkownikami wieczystymi w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy (24 października 2001 r.). Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy nie przedstawił wystarczającego uzasadnienia prawnego dla swojej decyzji. W szczególności, organ nie wykazał, dlaczego brak spełnienia warunków przez wszystkich współużytkowników wieczystych skutkuje utratą uprawnienia do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przez tych, którzy te warunki spełniają. Sąd podkreślił, że uzasadnienie decyzji administracyjnej musi zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa i wskazaniem, dlaczego mają one zastosowanie, co jest kluczowe dla oceny legalności decyzji i możliwości jej zaskarżenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak wystarczającego uzasadnienia prawnego organu odwoławczego dla takiego stanowiska.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy nie przedstawił wywodu prawnego uzasadniającego odmowę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, mimo że część współużytkowników spełniała wymogi ustawowe. Ustawa nie formułuje takiego wymogu wprost.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe.

u.n.u.w.p.n. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości

Określa warunki nabycia prawa własności przez użytkowników wieczystych, w tym wymóg bycia użytkownikiem w określonych datach.

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.

u.s.k.o. art. 2

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.n.u.w.p.n. art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości

Wspomniany przez skarżących, potencjalnie dotyczący następców prawnych.

Dekret z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych

Przepis historyczny, do którego odnosi się ustawa z 2001 r.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. art. 97 § § 1

Przepis przejściowy dotyczący spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie przedstawił wystarczającego uzasadnienia prawnego dla swojej decyzji, naruszając art. 107 § 3 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżących dotycząca uwzględnienia art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2002 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości nie została w pełni rozstrzygnięta przez sąd, który oparł swoje rozstrzygnięcie na innych przesłankach.

Godne uwagi sformułowania

Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji, a jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną jej część. Brak podania w uzasadnieniu decyzji (orzeczeniu) motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do Sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.

Skład orzekający

Henryk Dolecki

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

członek

Maria Mysiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnych, interpretacja przepisów o nabywaniu własności nieruchomości przez użytkowników wieczystych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą z 2001 r. i stanem prawnym nieruchomości w określonym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa administracyjnego - wymogów formalnych decyzji, w szczególności uzasadnienia. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Wadliwe uzasadnienie decyzji administracyjnej może prowadzić do jej uchylenia przez sąd.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 2237/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-09-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Henryk Dolecki /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Maria Mysiak
Symbol z opisem
607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2004r. sprawy ze skargi M. P., I. K., E. Z., D. S., B. K., S. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej /. uchyla zaskarżoną decyzję, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.c, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209), po rozpoznaniu odwołania M. P., I. K., B. K., D. S., E. Z., S. i S. P. od decyzji Burmistrza Miasta [...]z dnia [...]. w sprawie nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości gruntowej - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzją.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Burmistrz Miasta [...]decyzją z dnia [...]. odmówił M. P., I. K., B. K., D. S., E. Z., S. i S. P. prawa do nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy [...], stwierdzając, że wskazani użytkownicy wieczyści nie spełniają warunków określonych w art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego przepisy powołanej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r.
0 nabywaniu (...) odnoszą się do osób fizycznych będących w dniu 26 maja 1990r. oraz w
dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 24 października 2001 r. użytkownikami wieczystymi lub
współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach wskazanych
w dekrecie z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych
gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U z 1951r. Nr 45, poz. 340 ze
zm.).
Z akt administracyjnych wynika, że powyższy warunek spełniają jedynie M. P. oraz S. i S. P., którzy prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości nabyli aktem notarialnym [...]. Pozostałe osoby prawo użytkowania wieczystego tej nieruchomości nabyły na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...]z dnia [...]r. sygn. akt
[...]. Wskazane osoby nie spełniają zatem warunku opisanego w art. 1 ust. 1
ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., gdyż nie były użytkownikami wieczystymi w dniu 26 maja
1990r. Warunkiem nieodzownym jest to aby osoba zgłaszająca roszczenie o nabycie prawa
własności nieruchomości była jej użytkownikiem zarówno w dniu 26 maja 1990r. jak i w dniu
24 października 24 października 2001 r.
Tego warunku nie spełniają wszyscy użytkownicy wieczyści ubiegający się o prawo własności nieruchomości.
Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożyli M. P., I. K., B. K., D. S., E. Z., S. i S. P. nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją. Skarżący wskazali, że organy obu instancji nie uwzględniły art. 1 ust. 2lustawy z dnia 26 lipca 2002 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wzięło pod uwagę, że po śmierci W. P. jego spadkobiercami zostali M. P., I. K., E. Z., B. K. i D. S. - będące następcami prawnymi. M. i W. P. oraz S. i S. P. nabyli prawo użytkowania wieczystego po % na podstawie aktu notarialnego nr [...]., a pozostałe osoby na podstawie wyroku sądu Rejonowego w [...]z dnia [...]r. sygn. akt [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.
Skargę należało uwzględnić, choć z innych powodów niż wskazuje to skarżący. Działając w trybie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wszystkim wymogom stawianym decyzjom administracyjnym. W myśl art. 107 § 1 i 3 k.p.a. decyzja winna m.in. zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, które polega na wyjaśnieniu podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Sformułowanie użyte w art. 107 § 3 k.p.a. dotyczące wyjaśnienia podstawy prawnej wskazuje, że ustawodawca nie pozwala na ograniczenie się do samego przytoczenia przepisu, lecz nakazuje dlaczego ma on zastosowanie i jaki jest jego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Organ odwoławczy uznał, że jedynie skarżący M. P. oraz S. i S. P. posiadają uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ponieważ byli użytkownikami przedmiotowej nieruchomości w dniu 26.05. 1990r. oraz w dniu 24.10.2001 r. Nie mogą jednak zrealizować swojego uprawnienia, dlatego że oprócz nich ubiegają się o przekształcenie współużytkownicy wieczyści, którzy nie spełniają warunków wymaganych w ustawie, ponieważ stali się użytkownikami tej nieruchomości dopiero w dniu 12.01.2001 r. Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest możliwe, zdaniem organu odwoławczego, tylko wtedy, gdy wszyscy współużytkownicy spełniają wymogi ustawowe. Pogląd wyrażony przez organ nie został jednak wsparty wywodem prawnym, z którego wynikałoby, że w takiej sytuacji skarżący utracili uprawnienie do przekształcenia dotychczas przysługującego im prawa w prawo własności. W ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości nie sformułowano tego wymogu, a organ poprzestał jedynie na kategorycznym stwierdzeniu, że brak jest uprawnień wszystkich współużytkowników wieczystych.
W związku z tym organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien przeprowadzić stosowny wywód prawny wskazując jednocześnie podstawę prawną uzasadniającą odmowę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego skarżącym M. P. i S. i S. - w prawo własności. Należy podkreślić, że uzasadnienie decyzji administracyjnej ma szczególne znaczenie dla stron, bowiem z uzasadnienia strony winne dowiedzieć się o wszystkich aspektach prawnych, które wpłynęły na sposób rozstrzygnięcia. Zwłaszcza, że decyzja jest niekorzystna dla stron. Wysoką rangę uzasadnienia decyzji wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyroki NSA z 28. 06. 1982r. I S.A. 47/82, PiP 1985, Nr 1, s.147 oraz z 30.06.1983 r., I S.A. 178/83 ONSA 1983, Nr 1, poz. 51 z 14.12.1999r. III SA 1756/99, z 6.01.1994r. SA/Wr 806/93). Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji, a jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną jej część. Brak podania w uzasadnieniu decyzji (orzeczeniu) motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do Sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI