III SA 1695/03

III SA 1695/03 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Renata Kantecka
Ryszard Maliszewski
Tadeusz Piskozub /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Sygn. powiązane
I FSK 691/05 - Wyrok NSA z 2006-03-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub (spr.) Sędzia WSA - Ryszard Maliszewski Asesor WSA - Renata Kantecka Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 3 czerwca 2003r. Nr "[...]" w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, lipiec i sierpień 1998r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 3 czerwca 2003r. Nr: "[...]" Izba Skarbowa po ponownym rozpoznaniu sprawy (uprzednia decyzja Izby Skarbowej została uchylona wyrokiem NSA z 17.12.2002r., III SA 1128/01) w wyniku rozpatrzeniu odwołania W. K. - Przedsiębiorstwo Handlowe "A" (zwany dalej: Skarżącym), utrzymała w mocy decyzję Inspektora kontroli Skarbowej z dnia 10 listopada 2000r., znak: "[...]" w części określenia zobowiązania i zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę za miesiące sierpień 1998r oraz uchyliła w/w decyzję w części określenia zobowiązania i zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę za miesiące czerwiec i lipiec 1998r. i w tym zakresie umorzyła postępowanie.
W oparciu o akta sprawy Izba Skarbowa stwierdziła, że Skarżący odliczył podatek VAT w wysokości 21.243,00 zł w miesiącu sierpniu 1998r. z faktury nr "[...]" z 31.08.1998r. wystawionej przez "B" - R. M.
Zdaniem organu orzekającego poza sporem jest okoliczność, iż firma "B" zgłosiła rozpoczęcie działalności gospodarczej od dnia 10.09.1998r., co w konsekwencji powoduje że w dniu 31.08.1998r. podmiot o nazwie "B" nie był uprawniony do wystawiania faktur VAT. Oznacza to, że faktura nr "[...]" z 31.08.1998r. została wystawiona przez podmiot nieuprawniony.
Organ odwoławczy stwierdził, iż wobec wyraźnej dyspozycji normy prawnej, zawartej w przepisie § 54 ust.4 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 156 poz.1024 ze zm.), zgodnie z którą nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury dokumentujące sprzedaż towarów i usług wystawione przez podmiot nie istniejący lub nie uprawniony do wystawiania faktur, Skarżącemu nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z w/w spornej faktury.
Z powyższych względów Izba Skarbowa odrzuciła zarzuty Skarżącego zawarte w odwołaniu i uznała, że rozstrzygnięcie Inspektora Kontroli Skarbowej w zakresie pozbawienia Skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego ze spornej faktury jest słuszne i nie narusza materialnego prawa podatkowego.
Także zarzut opieszałości postępowania nie został uwzględniony przez organ odwoławczy. W oparciu o akta sprawy Izba Skarbowa stwierdziła, że decyzja organu I instancji została wysłana w dniu jej wydania, tj. 10.11.2000r. na adres siedziby Spółki, gdzie nie została odebrana, a następnie po zwrocie przez urząd pocztowy została niezwłocznie wysłana na adres zamieszkania Skarżącego.
Ponadto organ podkreślił, że Skarżący w dniu 2.01.2001r. otrzymał przesłane przy piśmie z dnia 29.12.2000r kserokopie dokumentów dotyczących działalności gospodarczej, zabezpieczonych w trakcie postępowania kontrolnego nr "[...]" protokołami zabezpieczenia dokumentów i dowodów rzeczowych z dnia 11.08.2000r. i 16.10.2000r.
Organ odwoławczy nie przychylił się także do zarzutów Skarżącego zawartych w piśmie z dnia 22 maja 2003r., jakoby wypowiedzenie się w trybie art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa pozbawiało Skarżącego możliwości wypowiedzenia się w trybie art. 123 § 1 taj ustawy. Organ orzekający wskazał, że zapewnił Stronie Skarżącej czynny udział w postępowaniu, wyznaczając dwukrotnie 7-dniowe terminy do zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, z których Skarżący skorzystał.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części określenia zobowiązania i zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę za miesiąc sierpień 1998r.
Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie następujących przepisów: art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), § 54 ust.3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.), art. 23 ust. 1 pkt 43 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) oraz art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.)
W uzasadnieniu powyższego podnosi następujące argumenty:
- brak było umocowań prawnych do sprawdzenia wiarygodności kontrahenta- dopiero od 1 stycznia 2003r. na podstawie art. 9 ust. 9a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym urząd skarbowy jest obowiązany do potwierdzenia na wniosek zainteresowanego, czy podatnik jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług,
- nałożenie na podatnika ryzyka polegającego na niemożności sprawdzenia faktów pozwalających na prawidłowość odliczenia podatku naliczonego jest sankcją sprzeczną z zasadą swobody prowadzenia działalności gospodarczej (informacje takie stanowiły tajemnicę skarbową i nie podlegały ujawnieniu),
- fakty jakie Skarżącemu były znane tj. posiadanie przez wystawcę zakwestionowanej faktury numeru NIP, rachunku bankowego na działalność gospodarczą jak również figurowanie w ewidencji działalności gospodarczej stwarzały przesłanki do prawidłowego odliczenia podatku VAT ze spornej faktury,
- skoro organ nie uznał podatku naliczonego z faktury VAT Nr "[...]" z 31.08.1998 r. wystawionej przez "B"- R. M., to zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 43 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych to podatek ten jest kosztem uzyskania przychodu w podatku dochodowym,
-w związku z tym, że postępowanie w zakresie podatku dochodowego nie zostało zakończone, brak jest podstaw prawnych do skorygowania złożonego zeznania podatkowego za 1998r., tym bardziej, że wynik kontroli w zakresie podatku dochodowego wskazuje, że nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości.
Zdaniem Skarżącego naruszono zasadę zaufania do organów podatkowych określoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez pozbawienie prawa do odliczenia podatku naliczonego z zakwestionowanej faktury i nie uznanie go jako kosztu uzyskania przychodu w podatku dochodowym.
Dyrektor Izby Skarbowej, odpowiadając na zarzuty skargi, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym, stanowiącym uzupełnienie skargi z dnia 07.10.2004r. Skarżący podnosi zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wskazuje, że zaskarżona decyzja ma charakter określający (deklaratoryjny) co oznacza, że nie tworzy zobowiązania, lecz określa jego poprawną wysokość. Skarżący powołuje się na art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Ponadto Skarżący podnosi iż ze względu na brak do 31 grudnia 2003r. prawomocnej decyzji dotyczącej zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1998r. następuje zgodnie z art. 70 § 1 ustawy -Ordynacja podatkowa przedawnienie zobowiązania podatkowego. Wskazuje także, iż ani art. 70, ani żaden inny przepis nie stanowi, iż wydanie decyzji przez organ I instancji przerywa bieg przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 r. ze zm.).
Skarga nie jest zasadna.
Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, że materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący zgodnie z wymogami art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz dokonano jego szczegółowej analizy i oceny, mieszczącej się w granicach zakreślonych art. 191 Ordynacji Podatkowej. Badając w takim zakresie decyzję będącą przedmiotem skargi, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa kwalifikującego decyzję do wycofania z obrotu prawnego.
Istota sporu sprowadza się do tego, czy Skarżący w świetle przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym mógł odliczyć podatek naliczony wynikający z faktury VAT Nr "[...]" z 31.08.1998 r. wystawionej przez "B"- R. M.
Pozostaje poza wszelkim sporem okoliczność, iż firma "B" zgłosiła rozpoczęcie działalności gospodarczej od dnia 10.09.1998r., wobec czego nie była uprawniona do wystawiania faktury VAT w dniu 31.08.1998r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie znalazł podstaw do podzielenia stanowiska Skarżącego dotyczącego naruszenia § 54 ust.3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.) i przychylił się do stanowiska organów, iż Skarżącemu nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z w/w spornej faktury.
W opinii Sądu Skarżący nie może obciążać organów podatkowych odpowiedzialnością za ryzyko doboru nieuczciwego kontrahenta, które ciąży wyłącznie na nabywcy towarów i usług. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby skutkować powstaniem takiej sytuacji, w której podatnik korzystałby z bezpodstawnych odliczeń podatku kosztem budżetu państwa. Dlatego Sąd odrzucił argumentację Skarżącego, iż nie może on ponosić negatywnych konsekwencji podatkowych z powodu braku informacji co do wiarygodności kontrahenta.
Sąd nie uwzględnił także zarzutów Skarżącego dotyczących okoliczności prowadzonego postępowania w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym, ponieważ nie dotyczą one zakresu przedmiotowego zaskarżonej decyzji.
Sąd nie znalazł także podstaw do stwierdzenia naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organ orzekający prowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego.
W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Strona Skarżącą wskazuje, że zaskarżona decyzja ma charakter deklaratoryjny i powołuje się na art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Należy zauważyć, że wydana przez organ decyzja określająca zobowiązanie i zaległość podatkową w podatku od towarów i usług, jest decyzją, do której zastosowanie znajduje przepis art. 68 §2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że zobowiązanie podatkowe kreowane poprzez wydanie i doręczenie decyzji nie powstanie, jeżeli decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Bieg tego terminu należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym zaistniały nieprawidłowości w składanych przez podatnika deklaracjach. Nie ma więc znaczenia termin złożenia deklaracji. Wobec powyższego zarzut przedawnienia należy uznać jako bezzasadny.
W świetle powyższych okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.