III SA 1642/03

III SA 1642/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-01-28
orzeczenie prawomocne
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Długosz-Szyjko Małgorzata /przewodniczący/
Chustecka Krystyna
Golec Sylwester /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Podatek od nieruchomości
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
art. 74a, art. 210 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2002 nr 9 poz. 84
art. 6 ust. 9
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 31 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Tezy
Pismo organu podatkowego, skierowane do osoby, która złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty, zawierające oznaczenie organu, oznaczenie adresata, datę wydania, rozstrzygnięcie sprawy poprzez orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia nadpłaty, podpis osoby uprawnionej do działania w imieniu organu a ponadto elementy uzasadnienia prawnego, należy uznać za decyzję organu podatkowego odmawiającą stwierdzenia nadpłaty /art. 210 par. 1 w zw. z art. 74a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "N. D." na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 9 czerwca 2003 r. (...) w przedmiocie niedopuszczalności środka odwoławczego w sprawie o podatek od nieruchomości - uchyla zaskarżone postanowienie, (...).
Uzasadnienie
W dniu 2 kwietnia 2003 r. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "N. D." złożyła do urzędu Gminy w Rz. pismo, w którym zwróciła się do gminy o zwrot podatku od nieruchomości za rok 2003. W piśmie tym spółka zawarła wywód, z którego wynikało, że jej zdaniem nie ciąży na niej obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości i w związku z tym organ gminy powinien zwrócić spółce zapłacony podatek od nieruchomości za rok 2003. Razem z pismem spółka złożyła skorygowaną deklarację na podatek od nieruchomości za rok 2003.
W piśmie (...) z dnia 10 kwietnia 2003 r. Wójt Gminy Rz. odmówił uznania za zasadne wniosków zawartych w piśmie skarżącej spółki z dnia 2 kwietnia 2003 r. W piśmie tym wójt zawarł uzasadnienie swojego stanowiska z przytoczeniem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego.
W dniu 23 kwietnia 2003 r. skarżąca spółka wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. odwołanie od jak to określiła "decyzji Wójta Gminy Rz. z dnia 10 kwietnia 2003 r. (...)". W uzasadnieniu odwołania skarżąca spółka podniosła okoliczności faktyczne i powołała przepisy prawa, które jej zdaniem uzasadniały jej twierdzenia dotyczące ciążenia na skarżącej obowiązku podatkowego w podatku do nieruchomości. W uzasadnieniu odwołania spółka powołała się na przykłady z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego świadczące jej zdaniem o zasadności podnoszonych żądań.
Postanowieniem (...) z dnia 9 czerwca 2003 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącą spółkę. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w stosunku do skarżącej organ pierwszej instancji nie wydał jakiejkolwiek decyzji i w związku z tym w sprawie zachodzi niedopuszczalność odwołania.
W dniu 30 czerwca 2003 r. spółka "N. D." wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W skardze strona stwierdziła, że pismo Wójta Gminy Rz. (...) z dnia 10 kwietnia 2003 r. zawierało podstawowe elementy decyzji administracyjnej i w związku z tym strona miała prawo wnieść od niej odwołanie. Z tych względów zdaniem strony zaskarżone postanowienie organu odwoławczego narusza prawo.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie została wydana decyzja, ponieważ z przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /t.j. Dz.U. 2002 nr 9 poz. 84 ze zm./ oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ wynika, że do powstania zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości nie jest wymagane wydanie decyzji, gdyż w stosunku do osób prawnych zobowiązania te powstają z mocy prawa. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie organ pierwszej instancji nie wydawał decyzji w sprawie nadpłaty w podatku od nieruchomości, gdyż strona nie złożyła do organu gminy wniosku w tej sprawie. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie toczyło się postępowanie podatkowe gdyż nie zostało ono wszczęte w stosunku do strony z urzędu ani też na jej wniosek, którego zdaniem organu w sprawie nie było. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy w sprawie na podstawie art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przy rozpatrywaniu sprawy Sąd zważył przede wszystkim, że dla rozstrzygnięcia o zasadności skargi należało ocenić charakter prawny czynności dokonanych w sprawie przez skarżącą spółkę oraz podjętych w sprawie rozstrzygnięć organów podatkowych. Sprawa dotyczy podatku od nieruchomości, którego podatnikiem jest osoba prawna. Na podstawie art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /t.j. Dz.U. 2002 nr 9 poz. 84 ze zm./ osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane:
1/ składać, w terminie do dnia 15 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku,
2/ odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia,
3/ wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca.
Z uregulowań tych wynika, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, którego podatnikiem jest osoba prawna powstaje z mocy prawa poprzez zaistnienie zdarzeń, z którymi ustawa podatkowa wiąże powstanie obowiązku podatkowego. Jest to, więc zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Na podstawie art. 75 par. 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku.
Na podstawie art. 75 par. 2 pkt 1 lit. "b" Ordynacji podatkowej uprawnienie określone w art. 75 par. 1 Ordynacji podatkowej przysługuje również podatnikom, których zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli w deklaracjach innych niż wymienione w art. 73 par. 2 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej, z wyjątkiem deklaracji dotyczącej podatku dochodowego, wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek. Zgodnie z art. 75 par. 3 Ordynacji podatkowej w przypadkach, o których mowa w art. 75 par. 2 pkt 1 lit. "a" i "b" oraz w pkt 2 lit. "a" i "b", podatnik, płatnik lub inkasent równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty są obowiązani złożyć skorygowane zeznanie /deklarację/.
W ocenie Sądu w badanej sprawie doszło do sytuacji, o której mowa w przywołanych przepisach. Zdaniem Sądu pismo skarżącej spółki z dnia 1 stycznia 2003 r. zawierało wszystkie niezbędne cechy wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Z akt sprawy wynika, że wraz z tym pismem skarżąca spółka złożyła skorygowaną deklaracje na podatek od nieruchomości. W przedmiotowej sprawie organ gminy od początku stał na stanowisku, że w przypadku skarżącej spółki nie powstała nadpłata i w związku z tym organ gminy na podstawie art. 75 par. 4 Ordynacji podatkowej a contrario miał obowiązek wydać w sprawie decyzję o odmowie stwierdzenia nadpłaty. W sprawie zgodnie z treścią art. 165 par. 3 Ordynacji podatkowej z chwilą złożenia przez skarżącą wniosku o stwierdzenie nadpłaty nastąpiło wszczęcie postępowania podatkowego. W ocenie Sądu w badanej sprawie doszło do wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Sąd zważył, że pismo organu pierwszej instancji z dnia 10 kwietnia 2003 r. zawierało oznaczenie organu, oznaczenie adresata, datę wydania, rozstrzygnięcie sprawy poprzez orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia nadpłaty, podpis osoby uprawnionej do działania w imieniu organu a ponadto elementy uzasadnienia prawnego. Tak, więc pismo to zawierało podstawowe cechy decyzji administracyjnej i niewątpliwie było aktem administracyjnym, w którym organ w sposób władczy rozstrzygnął o wynikających z przepisów prawa podatkowego uprawnieniach konkretnego podmiotu w indywidualnej sprawie. Tak, więc podnoszone w skardze argumenty strony w tym zakresie są słuszne. W tym miejscu warto zauważyć, że orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym Sąd niejednokrotnie stwierdzał, że dla oceny, czy w sprawie doszło do wydania decyzji, decydujące znaczenie ma treść rozstrzygnięcia a nie jego forma; ma charakter trwałej, niezmiennej i od początku jednolitej linii orzeczniczej /por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r. SA 1163/81 - OSPiKA 1982 z. 9-10 poz. 169 z glosą J. Borkowskiego, postanowienie NSA z dnia 11 lipca 1984 r. SA/Wr 309/84 - ONSA 1984 Nr 2 poz. 61, postanowienie NSA z dnia 3 grudnia 1987 r. SAB/Wr 8/87 - ONSA 1988 Nr 1 poz. 4/.
Z tych względów w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie miał prawa wydać zaskarżonego postanowienia o niedopuszczalności środka odwoławczego. W ocenie Sądu organ odwoławczy nie wyjaśnił sprawy i nie zbadał w stopniu odpowiednim wszystkich jej elementów i swoje rozstrzygnięcie oparł wyłącznie na stwierdzeniu, że w aktach sprawy nie występuje dokument nazwany decyzją. Działanie organu odwoławczego naruszało przepisy art. 120, art. 122, art. 187 par. 1, art. 220 par. 1 i art. 228 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Z uwagi na powyższe na postawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ rozstrzygnięto jak w sentencji.