III SA 1617/03

III SA 1617/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Wdowiak
Piotr Borowiecki /sprawozdawca/
Zdzisław Romanowski /przewodniczący/
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
6 III SA 1617/03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie: WSA Dorota Wdowiak Asesor WSA Piotr Borowiecki(spr.) Protokolant: Konrad Bonisławski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2004 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzje Komendanta Głównego Policji - z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej odmowy wydania pozwolenia na broń palną krótką, oraz - z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palna krótką 1. stwierdza nieważność decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] 2. oddala skargę w pozostałym zakresie 3. zasądza na rzecz skarżącego J. K. od Komendanta Głównego Policji kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Z akt sprawy wynika, iż skarżący J. K. podaniem z dnia 23 maja 1999 r. zwrócił się do Komendanta [...] Policji z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń palną krótką, uzasadniając swój wniosek obawą o własne bezpieczeństwo i potrzebą posiadania broni do ochrony osobistej.
W wyniku postępowania wyjaśniającego organ Policji I instancji uznał ostatecznie, iż argumenty zawarte we wniosku o wydanie pozwolenia na broń zasługują na uwzględnienie i działając na podstawie przysługującego mu w tym zakresie uprawnienia wezwał skarżącego do udziału w egzaminie, mającym na celu sprawdzenie znajomości przepisów dotyczących obchodzenia się z bronią palną krótką.
Skarżący negując początkowo potrzebę oraz zasadność wezwania na w/w egzamin, ostatecznie w dniu [...] stycznia 2003 r. przystąpił do pisemnego egzaminu przed komisją powołaną przez Komendanta [...] Policji i egzaminu tego nie zaliczył uzyskując 8 odpowiedzi prawidłowych na 10 wymaganych. W protokole z egzaminu skarżący oświadczył, iż nie wnosi żadnych uwag co do jego treści, jak również oświadczył, że jest zainteresowany przystąpieniem do egzaminu poprawkowego, o którego terminie zostanie poinformowany przez organy Policji za pośrednictwem poczty.
Pismem z dnia 24 stycznia 2003 r. Komendant [...] Policji poinformował skarżącego, iż termin kolejnego egzaminu (poprawkowego) odbędzie się w dniu [...] lutego 2003 r.
Z akt sprawy wynika, iż skarżący stawił się w dniu [...] lutego 2003 r. w K[...]P, gdzie wobec funkcjonariusza Policji oświadczył, iż nie będzie przystępował do egzaminu poprawkowego z przepisów dotyczących posiadania i używania broni palnej bojowej (na tę okoliczność funkcjonariusz K[...]P sporządził notatkę urzędową z dnia [...] lutego 2003 r., k. 149 akt administracyjnych).
Z uwagi na powyższe Komendant [...] Policji wydał w dniu [...] marca 2003 r. decyzję, Nr [...], na podstawie której odmówił wydania skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej krótkiej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał jako przyczynę odmowy wydania przedmiotowego pozwolenia niezaliczenie przez stronę egzaminu oraz nieskorzystanie z możliwości przystąpienia do egzaminu poprawkowego.
Od decyzji tej skarżący odwołał się do Komendanta Głównego Policji wnosząc jednocześnie wniosek o stwierdzenie nieważności wspomnianej decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2003 r. na podstawie art. 156 § l pkt 2 k.p.a., jako wydanej bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa.
Komendant Główny Policji rozpatrując żądanie strony skarżącej w zakresie wniosku o stwierdzenie nieważności w/w decyzji organu I instancji, wydał w dniu [...] maja 2003 r. decyzję Nr [...], na podstawie której - działając w oparciu m.in. o przepis art. 157 § 3 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2003 r. dotyczącej odmowy wydania pozwolenia na broń palną krótką. W uzasadnieniu tej decyzji Komendant Główny Policji podniósł, iż po przeanalizowaniu akt sprawy, nie stwierdził istnienia przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Komendanta [...] Policji, o których mowa w przepisie art. 156 § l k.p.a.
Z kolei, po zapoznaniu się z odwołaniem skarżącego od w/w decyzji K[...]P z dnia [...] marca 2003 r., Komendant Główny Policji -- działając w oparciu o przepis art. 138 § l pkt l k.p.a. oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych (Dz.U. z 1961 r. Nr 6, póz. 43 ze zm.) - decyzją z dnia [...] maja 2003 r., Nr [...], utrzymał w mocy w/w decyzję Komendanta [...] Policji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy uznał, iż zgodnie z przepisem art. 5 ust. 2 w/w ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. organ Policji ma uprawnienia do sprawdzenia, czy osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń jest zaznajomiona z przepisami dotyczącymi obchodzenia się z daną bronią. W ocenie organu nieznajomość przepisów dotyczących obchodzenie się z danym rodzajem broni uzasadnia odmowę wydania pozwolenia na broń, także w przypadku, gdy występują okoliczności faktyczne uzasadniające jego wydanie. Zdaniem Komendanta Głównego Policji potwierdzenie znajomości wiedzy w tym zakresie daje rękojmię należytego użytkowania broni, zgodnie z przepisami prawa. Organ odwoławczy podkreślił fakt niezaliczenia przez stronę skarżącą egzaminu oraz odstąpienie od podejścia do egzaminu poprawkowego. Organ II instancji uznał, iż w związku z tym, że ustawa z 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, która zgodnie z przepisem art. 53 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji miała zastosowanie do skarżącego, nie określała sposobu przeprowadzenia egzaminu, organ Policji mógł przeprowadzić egzamin na warunkach przez siebie określonych. Organ zaznaczył, że pod rządami ustawy z 1961 r. egzaminy pisemne były przeprowadzone w formie testu, jakiemu został poddany również skarżący. Ponadto testy te przewidywały możliwość udzielania dwóch prawidłowych odpowiedzi w jednym pytaniu. Komendant Główny Policji nie uznał zarzutu dotyczącego sfałszowania notatki urzędowej z dnia [...] lutego 2003 r., jak również zarzutu odnośnie składu komisji egzaminacyjnej powołanej przez Komendanta [...] Policji.
W dniu 28 czerwca 2003 r. skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2003 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia
nieważności decyzji dotyczącej odmowy wydania pozwolenia na broń palną krótką, oraz na decyzję tego organu z dnia [...] maja 2003 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną krótką. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zaskarżone decyzje naruszają przepis art. 107 § l i 3 k.p.a. poprzez powierzchowne uzasadnienie i nieustosunkowanie się przez organ do wszelkich zarzutów podniesionych przez stronę. Skarżący stwierdził ponadto, iż brak było podstaw prawnych do przeprowadzenia wobec strony skarżącej egzaminu sprawdzającego znajomość przepisów dotyczących posługiwania się bronią palną.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi na decyzję utrzymującą w mocy decyzję Komendanta [...] Policji odmawiającą wydania pozwolenia na broń palną krótką, podnosząc w uzasadnieniu, iż brak jest podstaw do jej uchylenia. Odnosząc się do skargi na decyzję w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej odmowy wydania pozwolenia na broń palną krótką, organ dostrzegł, że zaskarżona decyzja jest wadliwa pod względem prawnym, gdyż organ pomyłkowo odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., zamiast wydać decyzję merytoryczną na podstawie art. 156 k.p.a. Niemniej zdaniem organu wspomniana wadliwość decyzji nie stanowi jednak przesłanki stwierdzenia jej nieważności, o co wnioskuje się w skardze.
W złożonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie piśmie procesowym z dnia 13 sierpnia 2004 r. skarżący podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle przepisu art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 28 czerwca 2003 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zgodnie z przepisem art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej
właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 - dalej także: p.s.a.).
Jeśli chodzi o decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2003 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej odmowy wydania pozwolenia na broń palną krótką, należy - zdaniem Sądu - uznać, iż Komendant Główny Policji wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się rażącej obrazy przepisu art. 157 § 3 k.p.a. dającej podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu organ administracji nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji (art. 157 § 3 k.p.a.), uzasadniając odmowę brakiem podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności. O tym, czy zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, przewidziane w art. 156 § l k.p.a, organ może zdecydować dopiero po przeprowadzeniu stosownego postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie przepisu art. 157 § 3 k.p.a. następuje wówczas, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a w przekonaniu organu nie ma podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. Natomiast brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji określonej w art. 156 § l k.p.a. organ wykazuje w decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności, wydanej po rozpatrzeniu sprawy (tak również /w:/ wyroku NSA w Warszawie z dnia 19 marca 1997 r., sygn. akt III SA 1802/95, LEXnr29911).
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w pkt. l sentencji wyroku, działając w tym zakresie w oparciu o przepis art. 145 § l pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzekając zwrot kosztów postępowania Sąd oparł się na dyspozycji przepisu art. 200 p.s.a., uznając, iż skarżącemu należy się zwrot uiszczonego wpisu w zakresie skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej odmowy wydania pozwolenia na broń palną krótką.
Z kolei analizując skargę Pana J. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2003 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną krótką, Sąd doszedł do wniosku, iż skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie i podlega
oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji nie narusza prawa.
Przedmiotowa decyzja organu II instancji, jak również poprzedzająca ją decyzja Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2003 r. nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, jak również w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, a także przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § l k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § l i 3 k.p.a. w stopniu, jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynika sprawy.
Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uznania, iż organ niezasadnie zastosował wobec skarżącego procedurę egzaminacyjną sprawdzającą jego znajomość przepisów dotyczących obchodzenia się z bronią palną.
Zarówno przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, jak i obecnie obowiązujące normy wskazane w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przewidują egzamin, jako jedyny sposób sprawdzenia znajomości stosownych przepisów wśród osób wnioskujących o wydanie pozwolenia na broń palną.
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 2 ustawy z 1961 r. organ Policji wydający pozwolenie na broń miał prawo sprawdzić, czy osoba ubiegająca się o pozwolenie jest obznajomiona z przepisami dotyczącymi obchodzenia się z daną bronią. Zgodnie z utrwalonym na gruncie ustawy z 1961 r. orzecznictwem Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie przyjmował, iż niedostateczna znajomość w/w przepisów uzasadnia odmowę wydania pozwolenia na broń także w sytuacji, gdy występują okoliczności faktyczne uzasadniające wydanie takiego pozwolenia (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 23 września 1994 r., sygn. akt III SA 957/93, ONSA 1995/2/98). Jeżeli organ Policji - działając na podstawie przepisu art. 5 ust. 2 cyt. ustawy z 1961 r. uznał, że w stosunku do określonej osoby zachodzi potrzeba przeprowadzenia sprawdzianu, a osoba ta do sprawdzianu nie przystąpi albo przeprowadzonego sprawdzianu nie zaliczy z wynikiem pozytywnym, to może to stanowić przesłankę do wydania na podstawie przepisu art. 5 ust. l tej ustawy merytorycznej decyzji odmawiającej pozwolenia na broń (tak również /w:/ wyroku NSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 1997 r., sygn. kat III SA 1327/96, LEX nr 44759).
Obowiązek przeprowadzenia stosownego egzaminu przewiduje również przepis art. 16 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Wprawdzie w świetle postanowień przepisu art. 53 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. do skarżącego miały zastosowanie przepisy poprzedniej ustawy z 1961 r., niemniej nie zmienia to faktu, iż organy Policji prawidłowo przeprowadziły w niniejszej sprawie całą procedurę egzaminacyjną, a przyczyną odmowy wydania pozwolenia na broń było niezaliczenie przez skarżącego stosownego egzaminu sprawdzającego. Należy zdaniem Sądu zgodzić się z
oceną Komendanta Głównego Policji, iż skoro ustawa z 1961 r. nie określała sposobu przeprowadzenia egzaminu, Komendant [...] Policji mógł przeprowadzić egzamin na warunkach przez siebie określonych. Zdaniem Sądu nie było jakichkolwiek przeszkód formalno-prawnych, aby organ przeprowadzając egzamin zastosował się do zasad określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią (Dz.U. z 2000 r. Nr 19, póz. 241 ze zm.).
Nie bez znaczenia jest w tym przypadku również to, iż pod rządami ustawy z 1961 r. egzaminy pisemne były przeprowadzone także w formie stosownego testu pisemnego. Ponadto należy uznać, iż - wbrew twierdzeniom skarżącego -żadne powszechnie obowiązujące przepisy prawa nie zabraniają organowi przeprowadzającemu egzamin ustalić zasadę, według której istnieje możliwość zaliczenia prawidłowości pytania egzaminacyjnego wyłącznie w przypadku udzielania dwóch prawidłowych odpowiedzi w jednym pytaniu.
Sad nie uznał ponadto zasadności zarzutu skarżącego dotyczącego sfałszowania notatki urzędowej z dnia [...] lutego 2003 r., jak również podniesionego przez stronę odnośnie składu komisji egzaminacyjnej powołanej przez Komendanta [...] Policji.
W opinii Sądu poczynione przez organ zarówno I, jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant [...] Policji, nie dopuścił się - w ocenie Sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparł się na dowodach zebranych w toku postępowania, dokonując ich wszechstronnej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, oraz dokonał oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § l i 3 k.p.a.
Z tej przyczyny Sąd w oparciu o przepis art. 151 p.s.a. oddalił skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2003 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną krótką.