III SA 1506/02

III SA 1506/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Dauter /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Rypina
Jolanta Sokołowska
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter (spr.), Sędzia NSA (del.) Jerzy Rypina, Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Michał Gwardyś, po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Izby Skarbowej w W. - Ośrodek Zamiejscowy w R. z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług - oddala skargę -
Uzasadnienie
Skarżący J. B. był w roku 2000 podatnikiem podatku od towarów
i usług. W złożonych deklaracjach VAT-7 określił wysokość podatku do wpłaty za określone miesiące 2000 r., w tym za styczeń, luty i październik. W dniu 1 lutego 2000 r. skarżący zawiadomił Urząd Skarbowy w Z. o zawieszeniu prowadzonej działalności gospodarczej, zaś w dniu 6 listopada tego samego roku
o jej wznowieniu.
Przeprowadzona przez pracowników Urzędu Skarbowego w Z. kontrola skarbowa wykazała, że w dniu [...] stycznia 2000 r. J. B. sprzedał budynek sklepowy wraz z wyposażeniem za kwotę określoną w fakturze nr [...]. Jak wynika z akt sprawy, kwoty podanej w fakturze nie potwierdził jednak w swoich zeznaniach świadek – kupujący E.R. , który wskazał na kwotę dwukrotnie wyższą.
Na dzień [...] stycznia 2000 r., tj. dzień zakończenia działalności handlowej skarżący sporządził remanent pozostałych towarów. Wynikający z niego należny podatek odprowadził jednak do urzędu skarbowego nie w deklaracji za styczeń,
a dopiero za październik 2000 r. Z analizy prowadzonej ewidencji sprzedaży za styczeń 2000 r. wynikało, że koszt własny towarów przewyższał znacznie obrót z ich sprzedaży, co dało organowi podatkowemu podstawę do przyjęcia, że ewidencja ta prowadzona była w sposób nierzetelny. W związku z powyższym Urząd Skarbowy w Z. dokonał szacunkowego ustalenia obrotu za ten okres.
Ze względu na zawieszenie działalności gospodarczej, wykorzystywany w jej ramach samochód dostawczy marki Citroen XARA skarżący zaczął użytkować dla celów osobistych, co spowodowało jego opodatkowanie podatkiem należnym, jako przekazanie towaru na potrzeby osobiste podatnika, zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 z późn. zm.).
W październiku 2000 r. skarżącemu odmówiono prawa do odliczenia od podatku należnego, podatku naliczonego, wynikającego z faktury nr [...] za usługę zakwaterowania, zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 b) wyżej przytoczonej ustawy. Ponadto, w związku z zawieszeniem działalności gospodarczej zgodnie z przepisem paragrafu 9 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 listopada 1999 r.
w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. nr 98, poz. 1143), po stronie skarżącego powstał obowiązek zwrotu kwot odliczonych z tytułu zakupu kasy rejestrującej.
W konsekwencji Urząd Skarbowy w Z. dokonał skarżącemu określenia podatku od towarów i usług za styczeń, październik i grudzień 2000 r. w sposób odmienny niż w wynikało to ze złożonych przez J. B. deklaracji podatkowych. Ponadto ustalił należną kwotę wynikającą z obowiązku zwrotu odliczonej ulgi z tytułu zakupu kasy fiskalnej.
Od decyzji wymiarowej skarżący złożył odwołanie do Izby Skarbowej
w W. – Ośrodka Zamiejscowego w R. , która na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.) uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego w Z. w części określającej należny podatek za styczeń 2000 r. i określiła na nowo zobowiązanie podatkowe. W pozostałym zakresie Izba utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Decyzję Izby Skarbowej J. B. , działając przez pełnomocnika, zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W skardze pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego. Uzasadniając powyższy wniosek pełnomocnik skarżącego zarzucił organom podatkowym obu instancji naruszenie zasady prawdy obiektywnej, a także naruszenie zasad sformułowanych w art. 121 i art. 124 Ordynacji podatkowej m.in. poprzez nadmierną swobodę przy ustalaniu,
i w konsekwencji zawyżenie, przyjętej średniej marży, stosowanej przez skarżącego przy sprzedaży towarów.
Ponadto skarga zawierała zarzut braku wyczerpującego wyjaśnienia
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanek, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. W efekcie, zdaniem pełnomocnika skarżącego, Izba Skarbowa dopuściła się naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Skarga w dosyć obszerny sposób przytoczyła okoliczności faktyczne, które – w opinii skarżącego – nie znalazły odbicia w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, m.in. tę, iż cena sprzedaży pomieszczeń sklepowych ustalona została na zadeklarowanym przez podatnika poziomie, a nie na poziomie jego dwukrotności, jak przyjęły organy skarbowe. Wyjaśniono, że skarżący zawarł umowę sprzedaży w formie pisemnej, a następnie wystawił fakturę VAT, do czego był zobowiązany jako podatnik podatku od towaru i usług. Jednocześnie podkreślono, że kwoty wymienione w powyższej umowie oraz w fakturze nie podlegają zsumowaniu, ponieważ obie dotyczą tej samej ceny sprzedaży. Odnosząc się do ustaleń Urzędu Skarbowego pełnomocnik skarżącego wskazał, że zostały one poczynione wyłącznie w oparciu o zeznania nabywcy sklepu.
Powołano się także na zeznania świadka M. C. , prowadzącej księgowość skarżącego, które potwierdzały częściowo wyjaśnienia udzielone przez skarżącego. Wynikało z nich, że świadek widziała umowę pisemną sprzedaży sklepu i udzieliła porady skarżącemu, że taka forma sprzedaży jest niewłaściwa. Pełnomocnik skarżącego wskazał ponadto na fakt, że w sprawie nie skorzystano z możliwości przesłuchania świadka, w osobie żony skarżącego, mimo że już w odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego podniesiono zarzut takiego uchybienia, w odniesieniu do postępowania organu pierwszej instancji.
W konsekwencji, zdaniem wnoszącego skargę, należało uznać, że Izba Skarbowa w W. – Ośrodek Zamiejscowy w R. dopuściła się naruszenia zasad wynikających z art. 121, art. 122 i art. 124 oraz art. 187 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo podniesiono, że zaskarżona decyzja została wydana
z naruszeniem przepisu paragrafu 9 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów
w dnia 29 listopada 1999 r. w sprawie kas rejestrujących. Z powyższych przepisów wynikał bowiem obowiązek zwrotu przez podatnika odliczonych lub zwróconych kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących w przypadku, gdy w okresie trzech lat od dnia rozpoczęcia ewidencjonowania zaprzestaną ich używania lub zaprzestaną działalności. Tymczasem pełnomocnik skarżącego argumentował,
że zawieszenie działalności gospodarczej nie oznacza zaprzestania używania kas rejestrujących, jak również nie oznacza zaprzestania działalności gospodarczej. Wskazując na okoliczność, że skarżący w listopadzie 2000 r. wznowił zawieszoną
w lutym działalność i nadal korzystał z zakupionej kasy rejestrującej, pełnomocnik zaprzeczył, jakoby w sprawie zaszły przesłanki określone w cytowanym powyżej przepisie.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi.
Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów skargi Izba Skarbowa przedstawiła obszerne wyjaśnienia, dotyczące postępowania organów podatkowych w niniejszej sprawie. Stwierdzono, że nie ma podstaw do twierdzenia, iż przyjęta przez Urząd Skarbowy w Z. średnia wysokość marży, stosowanej przez skarżącego została przez organ zawyżona. Powołując się na konkretne przykłady z akt kontroli skarbowej, Izba wskazała, że z remanentu sporządzonego przez podatnika na dzień [...] grudnia 1999 r. wynikała marża trzykrotnie wyższa od przyjętej, zaś z kolejnego remanentu, datowanego na [...] stycznia 2000 r., marża w wysokości podwójnej.
W konsekwencji Izba uznała, że przyjęta przez organy skarbowe wysokość marży była w istocie korzystna dla podatnika i nie została przyjęta dowolnie.
W odpowiedzi na zarzut dotyczący nieprawidłowej oceny okoliczności związanych z zawarciem umowy sprzedaży pomieszczenia sklepowego
i magazynowego, Izba Skarbowa powtórzyła swoje argumenty zawarte
w zaskarżonej decyzji, uzupełniając je o rozszerzony opis czynności dokonanych
w ramach postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie wartość zawartej umowy sprzedaży. Powołano się m.in. na dokumenty uzyskane ze spółdzielni mieszkaniowej, na gruntach której znajdowały się przedmiotowe nieruchomości,
a także na akta przeprowadzonej u skarżącego kontroli skarbowej w zakresie ustalenia wartości samych budynków oraz okoliczności ich nabycia przez skarżącego.
Izba zanegowała też twierdzenie pełnomocnika skarżącego, że wyjaśnienia jego mocodawcy w zakresie faktycznej wartości umowy sprzedaży zostały częściowo potwierdzone zeznaniami świadka M.C.. Zdaniem organu odwoławczego, świadek zeznała, że faktury VAT na sprzedaż budynków nie wystawiała, a przy zawieraniu umowy kupna-sprzedaży, ani przy zapłacie nie była obecna. Fakturę otrzymała jedynie do zaksięgowania. Izba powołuje się natomiast na zeznania innego świadka, S.I., który oświadczył, że był obecny przy podpisywaniu umowy pomiędzy J.B. i E. R. Świadek nie wiedział wprawdzie jaką kwotę wymieniono w umowie, natomiast widział, że przekazywana faktycznie kwota pieniędzy odpowiadała tej, którą przyjęły organy podatkowe.
Z kolei w związku z zarzutem odstąpienia od przesłuchania w charakterze świadka żony skarżącego Izba Skarbowa stwierdziła, że zebrany w sprawie materiał uznano za wystarczający do ustalenia stanu faktycznego. Jednocześnie organ odwoławczy zakwestionował przydatność ewentualnych zeznań małżonki skarżącego z uwagi na fakt, że nie wniosłyby one do sprawy nic ponad to, co zeznał sam J.B.
Mając na uwadze zawarte w skardze twierdzenie, że organy podatkowe naruszyły przepis paragrafu 9 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia
29 listopada 1999 r. w sprawie kas rejestrujących, Izba Skarbowa przytoczyła fragment protokołu przesłuchania z dnia [...] sierpnia 2001 r., w którym skarżący zeznał, że po likwidacji działalności handlowej kasę fiskalną przechowywał
w miejscu zamieszkania i do dnia przesłuchania nie używał jej. W efekcie Izba uznała decyzję o zwrocie ulgi z tytułu zakupu kasy rejestrującej za uzasadnioną
Rozpatrujący niniejszą sprawę, zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) bada legalność zaskarżonych decyzji. W niniejszej sprawie nie dopatrzono się natomiast żadnych przesłanek, które uzasadniałyby twierdzenie, że zaskarżona decyzja Izby Skarbowej została wydana z naruszeniem prawa.
Zarzuty podnoszone w skierowanej do tutejszego Sądu skardze dotyczyły
w przeważającej części uchybień formalnoprawnych, jakich – w opinii strony skarżącej – dopuściły się organy skarbowe. Wskazane naruszenia przepisów dotyczyły artykułów 121, 122 i 124, które formułują istotne zasady postępowania podatkowego: zasadę zaufania do organów podatkowych, zasadę prawdy obiektywnej i zasadę przekonywania stron (por. C. Kosikowski, H. Dzwonkowski,
A. Uchla Ustawa Ordynacja podatkowa – Komentarz, Warszawa 2003). Zgodnie z tymi zasadami organy podatkowe powinny prowadzić postępowanie w sposób racjonalny, obiektywny i nienaruszający praw podatnika. W szczególności organy obowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej.
Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał nie dawał podstawy do stwierdzenia, że prowadzące postępowanie organy podatkowe dopuściły się naruszenia powyższych zasad. Tok postępowania Izba Skarbowa przedstawiła
w sposób wyczerpujący i precyzyjny. Wyjaśnienia organu znajdują też potwierdzenie w zgromadzonej dokumentacji.
Za podobnie bezzasadny z tych samych względów Sąd uznał podniesiony
w skardze zarzut naruszenia przepisów art. 187 Ordynacji podatkowej. Dokumentacja postępowania w sprawie świadczy w sposób nie budzący wątpliwości, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z zachowaniem należnej staranności oraz rzetelności; w sposób wyczerpujący. Mając na względzie
w szczególności treść art. 188 Ordynacji podatkowej, Sąd przychylił się do argumentacji Izby Skarbowej w zakresie, w jakim dotyczyła ona odpowiedzi na zarzut niepełnego przeprowadzenia postępowania dowodowego poprzez odmowę przesłuchania, w charakterze świadka, małżonki skarżącego. Zgodnie bowiem
z powyżej przytoczonym artykułem, organ nie musi uwzględniać żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu, jeżeli okoliczności, będące jego przedmiotem zostały wystarczająco stwierdzone innym dowodem.
Łączna analiza zaskarżonej decyzji oraz zgromadzonej w sprawie dokumentacji nie dały też Sądowi podstaw do uznania zarzutu naruszenia przepisu
art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Skarżący został prawidłowo i w sposób wyczerpujący poinformowany w uzasadnieniu zaskarżonej skargi o motywach
i przesłankach, jakimi kierował się organ odwoławczy, formułując swoje rozstrzygnięcie.
Oczywiście nieuzasadniony był także – zdaniem Sądu – zarzut naruszenia przez Izbę Skarbową przepisu paragrafu 9 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 listopada 1999 r. w sprawie kas rejestrujących.
Ustęp 4 powyższego przepisu stanowi wyraźnie w punkcie 2, że obowiązek zwrotu odliczonych lub zwróconych kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących przez podatnika powstaje, gdy w okresie trzech lat od dnia rozpoczęcia ewidencjonowania podatnik zaprzestanie ich używania. W niniejszej sprawie Izba Skarbowa wykazała ponad wszelką wątpliwość, powołując się na zeznania skarżącego, że powyższa przesłanka zachodziła, a tym samym decyzja o zwrocie ulgi wydana została w sposób nienaruszający prawa.
Mając na względnie powyższą argumentację i działając na podstawie
art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.