Orzeczenie · 2001-09-14

III SA 1420/00Potrącenie wierzytelności spółki cywilnej z dlugiem wspólnika 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2001-09-14
NSAPodatkoweWysokansa
Ordynacja podatkowaspółka cywilnapotrąceniewierzytelnośćzobowiązanie podatkowepodatek dochodowy od osób fizycznychwspólność łącznawzajemność

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi Arkadiusza G. na postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy decyzję Izby Skarbowej o stwierdzeniu nieważności postanowienia Urzędu Skarbowego. Urząd Skarbowy pierwotnie zgodził się na potrącenie zobowiązania podatkowego Arkadiusza G. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych z wierzytelnością Spółki Cywilnej "T.-S." (której wspólnikiem był Arkadiusz G.) wobec Skarbu Państwa. Izba Skarbowa stwierdziła nieważność tej decyzji, argumentując brak wzajemności między wierzytelnością spółki a zobowiązaniem wspólnika. Minister Finansów podtrzymał to stanowisko, podkreślając odrębność majątku spółki cywilnej od majątków osobistych wspólników. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając argumentację organów podatkowych. Sąd wskazał, że zgodnie z Ordynacją podatkową, spółka cywilna jest odrębnym podmiotem praw i obowiązków podatkowych, a jej wierzytelność nie może być potrącona z osobistym zobowiązaniem podatkowym wspólnika z powodu braku wzajemności. Podkreślono, że majątek spółki cywilnej stanowi wspólność łączną, a wspólnik nie może swobodnie dysponować składnikami tego majątku w celu zaspokojenia swoich osobistych długów. Sąd powołał się również na przepisy Kodeksu cywilnego (art. 863 Kc) dotyczące majątku spółki cywilnej oraz na orzecznictwo, w tym wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady odrębności podatkowej spółki cywilnej od jej wspólników oraz niedopuszczalności potrącenia wierzytelności spółki z osobistym zobowiązaniem wspólnika.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji potrącenia wierzytelności spółki cywilnej z osobistym zobowiązaniem podatkowym wspólnika. Interpretacja art. 64 Ordynacji podatkowej w kontekście spółek cywilnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wierzytelność spółki cywilnej wobec Skarbu Państwa może być potrącona z osobistym zobowiązaniem podatkowym wspólnika tej spółki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niedopuszczalne jest potrącenie wierzytelności spółki cywilnej wobec Skarbu Państwa z wierzytelnością Skarbu Państwa wobec wspólnika tej spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.

Uzasadnienie

Spółka cywilna, mimo braku osobowości prawnej, jest odrębnym podmiotem praw i obowiązków podatkowych. Wierzytelność spółki stanowi jej majątek, który jest wspólnością łączną wspólników i jest odrębny od ich majątków osobistych. Brak jest zatem wzajemności między wierzytelnością spółki a osobistym zobowiązaniem wspólnika, co jest warunkiem potrącenia na podstawie art. 64 par. 2 Ordynacji podatkowej.

Czy spółka cywilna jest odrębnym podmiotem praw i obowiązków podatkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, spółka cywilna, pomimo braku osobowości prawnej, na gruncie przepisów prawa podatkowego jest odrębnym od wspólników podmiotem praw i obowiązków podatkowych.

Uzasadnienie

Zgodnie z definicją podatnika zawartą w art. 7 par. 1 Ordynacji podatkowej, podatnikiem jest także jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Zasada ta nie zmienia się, nawet jeśli spółka jest podatnikiem VAT, a wspólnicy podatnikami PIT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalenie skargi Arkadiusza G. na postanowienie Ministra Finansów, które utrzymało w mocy postanowienie Izby Skarbowej stwierdzające nieważność postanowienia Urzędu Skarbowego o potrąceniu zobowiązania podatkowego.

Przepisy (6)

Główne

O.p. art. 64 § 2

Ordynacja podatkowa

Potrącenie bieżących zobowiązań podatkowych lub zaległości podatkowych z wzajemnej, bezspornej i wymagalnej wierzytelności podatnika wobec państwowych jednostek budżetowych jest możliwe, pod warunkiem, że wierzytelność ta spełnia wszystkie wymogi, w tym jest wzajemna, a potrącenie dokonywane jest przez tego podatnika, który dysponuje tą wierzytelnością i z tej wierzytelności.

O.p. art. 7 § 1

Ordynacja podatkowa

Definicja podatnika, obejmująca również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej podlegające obowiązkowi podatkowemu.

k.c. art. 863

Kodeks cywilny

Majątek spółki cywilnej jest odrębny od majątku osobistego każdego ze wspólników i ma charakter wspólności łącznej, co oznacza jego niepodzielność i brak możliwości rozporządzania przez wspólnika udziałem w tym majątku lub jego składnikach.

Pomocnicze

O.p. art. 247 § 1

Ordynacja podatkowa

Okoliczność stwierdzenia nieważności postanowienia Urzędu Skarbowego z powodu rażącego naruszenia prawa.

O.p. art. 248 § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy stwierdzenia nieważności postanowienia.

O.p. art. 219

Ordynacja podatkowa

Dotyczy stwierdzenia nieważności postanowienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka cywilna jest odrębnym podmiotem praw i obowiązków podatkowych. • Wierzytelność spółki cywilnej stanowi jej majątek, który jest wspólnością łączną wspólników i jest odrębny od ich majątków osobistych. • Brak wzajemności między wierzytelnością spółki a osobistym zobowiązaniem podatkowym wspólnika jest przeszkodą do potrącenia na podstawie art. 64 par. 2 Ordynacji podatkowej. • Wspólnik spółki cywilnej nie może rozporządzać składnikami majątku spółki w celu zaspokojenia swoich osobistych długów.

Odrzucone argumenty

Zarzut skarżącego o błędnej wykładni art. 7, 64, 120 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że między wierzytelnością wspólników spółki cywilnej a ich zobowiązaniami podatkowymi nie zachodzi stosunek wzajemności. • Zarzut skarżącego o naruszenie art. 247 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie decyzja Urzędu Skarbowego wydana została bez podstawy prawnej.

Godne uwagi sformułowania

niedopuszczalne jest potrącenie wierzytelności spółki cywilnej wobec Skarbu Państwa z wierzytelnością Skarbu Państwa wobec wspólnika tej spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych • spółka cywilna pomimo, że nie ma osobowości prawnej, na gruncie przepisów prawa podatkowego jest odrębnym od wspólników podmiotem praw i obowiązków podatkowych • majątek spółki cywilnej jest odrębny od majątku osobistego każdego ze wspólników i ma charakter wspólności łącznej • wspólnik nie może rozporządzać ani udziałem w tym majątku, ani udziałem w poszczególnych jego składnikach

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady odrębności podatkowej spółki cywilnej od jej wspólników oraz niedopuszczalności potrącenia wierzytelności spółki z osobistym zobowiązaniem wspólnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji potrącenia wierzytelności spółki cywilnej z osobistym zobowiązaniem podatkowym wspólnika. Interpretacja art. 64 Ordynacji podatkowej w kontekście spółek cywilnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii rozgraniczenia majątku spółki cywilnej i majątku osobistego wspólników w kontekście podatkowym, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców prowadzących działalność w tej formie prawnej.

“Czy dług spółki to Twój dług? NSA wyjaśnia zasady potrąceń podatkowych dla spółek cywilnych.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst