III SA 1292/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych, uznając, że podatnik miał prawo do odliczenia VAT od zakupu kas rejestrujących według przepisów obowiązujących w dniu zakupu, a nie w dniu złożenia deklaracji.
Spółdzielnia "S" odwołała się od decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty VAT za kwiecień 2002 r. Spór dotyczył prawa do odliczenia części kwoty wydatkowanej na zakup kas rejestrujących. Organy podatkowe uznały, że ulga nie przysługuje, ponieważ deklaracja została złożona po nowelizacji przepisów, która ograniczyła możliwość odliczeń. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając, że prawo do odliczenia należy oceniać według stanu prawnego z dnia dokonania zakupu kas, a nie z dnia złożenia deklaracji.
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za kwiecień 2002 r. dla Spółdzielni "S". Spółdzielnia dokonała zakupu i ufiskalnienia kas rejestrujących w marcu 2002 r., a następnie złożyła korektę deklaracji VAT-7, wykazując do odliczenia 50% kwoty wydatkowanej na zakup kas. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, powołując się na nowelizację art. 29 ust. 2b ustawy o VAT, która weszła w życie 26 marca 2002 r. Według organów, ulga przysługuje tylko na kasy zgłoszone przed dniem powstania obowiązku ewidencjonowania, a ponieważ deklaracja została złożona po nowelizacji, zastosowanie miały nowe, bardziej restrykcyjne przepisy. Spółdzielnia argumentowała, że prawo do ulgi nabyła w momencie zakupu kas, zgodnie z przepisami obowiązującymi w marcu 2002 r., a złożenie deklaracji było jedynie technicznym wykonaniem tego prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone decyzje. Sąd uznał, że kluczowe znaczenie ma data dokonania czynności prawnej (zakupu kas), a nie data złożenia deklaracji podatkowej. Sąd podkreślił, że zdarzenia mające wpływ na powstanie obowiązku podatkowego są oceniane według prawa obowiązującego w dniu ich wystąpienia, a nie według prawa obowiązującego w dniu sporządzenia deklaracji. Sąd powołał się na wyrok NSA z 25 sierpnia 2003 r., zgodnie z którym uprawnienie do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony należy wiązać z datą powstania zobowiązania podatkowego. Sąd stwierdził również, że organy błędnie oceniły kwestię stwierdzenia nadpłaty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, podatnik nabywa prawo do odliczeń od podatku na zasadach obowiązujących w czasie dokonania czynności (zakupu kas), nawet jeśli wykazał odliczenie w deklaracji złożonej po wejściu w życie nowelizacji.
Uzasadnienie
Zdarzenia mające wpływ na powstanie obowiązku podatkowego są oceniane według prawa obowiązującego w dniu ich wystąpienia, a nie według prawa obowiązującego w dniu sporządzenia deklaracji. Złożenie deklaracji jest czynnością techniczną, a prawo do ulgi powstaje z chwilą zakupu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.p.t.u. i p.a. art. 29 § ust. 2b
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przepis w brzmieniu obowiązującym przed 26 marca 2002 r. pozwalał na odliczenie 50% ceny zakupu kasy (max 2500 zł) od podatku. Nowelizacja z 15 lutego 2002 r. (weszła w życie 26 marca 2002 r.) wprowadziła wymóg zgłoszenia kasy na dzień rozpoczęcia ewidencjonowania. Sąd uznał, że należy stosować przepisy obowiązujące w dniu zakupu kasy, a nie w dniu złożenia deklaracji.
Pomocnicze
o.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 72 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Definicja nadpłaty jako kwoty nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.
o.p. art. 73 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Określenie momentu powstania nadpłaty.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2001 r. w sprawie kas rejestrujących art. 10
Przepis wskazujący, że odliczenie może być dokonane w rozliczeniu za miesiące następujące po miesiącu, w którym rozpoczęto ewidencjonowanie.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2001 r. w sprawie kas rejestrujących art. 11
Przepis wskazujący, że podstawą do odliczenia jest dowód zapłaty, a warunkiem złożenie pisemnego oświadczenia przed terminem rozpoczęcia ewidencjonowania.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
p.p.s.a. art. 210 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do odliczenia VAT od zakupu kas rejestrujących należy oceniać według przepisów obowiązujących w dniu zakupu, a nie w dniu złożenia deklaracji. Zdarzenia podatkowe należy oceniać według prawa obowiązującego w dniu ich wystąpienia. Złożenie deklaracji podatkowej jest czynnością techniczną, a nie decydującą o prawie do ulgi. Podatnik, który złożył pierwotne oświadczenie o kasach, nie musi składać go ponownie przy zakupie kolejnych kas.
Odrzucone argumenty
Prawo do odliczenia VAT od zakupu kas rejestrujących powstaje w momencie złożenia deklaracji podatkowej, a zatem należy stosować przepisy obowiązujące w dniu złożenia deklaracji. Zakup kolejnych kas, które nie zostały zgłoszone na dzień rozpoczęcia ewidencjonowania, nie daje prawa do ulgi po nowelizacji art. 29 ust. 2b ustawy o VAT. Dokonanie odliczenia z tytułu nabycia kas od nadwyżki podatku należnego nad naliczonym uniemożliwia stwierdzenie nadpłaty.
Godne uwagi sformułowania
Zdarzenia mające wpływ na powstanie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług lub na jego wysokość są określane i oceniane według prawa obowiązującego w dniu ich wystąpienia, a nie według prawa obowiązującego w dniu sporządzenia deklaracji podatkowej. Deklaracja musi być 'wykonywana' według prawa obowiązującego w okresie, w którym dokonano czynności mających wpływ na powstanie obowiązku podatkowego lub jego wysokość. Sam zakup i instalacja kas fiskalnych nie są okolicznością automatycznie przyznającą podatnikowi prawo do zastosowania ulgi.
Skład orzekający
Antoni Hanusz
przewodniczący
Grażyna Nasierowska
sprawozdawca
Jolanta Sokołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w prawie podatkowym, zasada bezpośredniego działania prawa, moment powstania prawa do odliczenia VAT od zakupu kas rejestrujących."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zakupu kas rejestrujących w okresie przejściowym między dwiema wersjami przepisu art. 29 ust. 2b ustawy o VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego (VAT od kas fiskalnych) i pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa interpretacja przepisów przejściowych oraz momentu powstania prawa podatkowego.
“Kiedy liczy się data zakupu, a nie złożenia deklaracji? Sąd wyjaśnia prawo do odliczenia VAT od kas fiskalnych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA 1292/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-08-03 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-05-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Antoni Hanusz /przewodniczący/ Grażyna Nasierowska /sprawozdawca/ Jolanta Sokołowska Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50 art. 29 ust. 2b Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Publikacja w u.z.o. ONSAiWSA 2006 4 poz. 106 Tezy 1. Gdy podatnik dokonał czynności prawnej przed wejściem w życie nowelizacji art. 29 ust. 2b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, dokonanej ustawą z dnia 15 lutego 2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, o zmianie ustawy o Policji oraz o zmianie ustawy - Kodeks wykroczeń /Dz.U. nr 19 poz. 185/, to nabywa prawo do odliczeń od podatku na zasadach obowiązujących w czasie dokonania tych czynności nawet wtedy, gdy wykazał odliczenie od podatku w deklaracji już po wejściu w życie powołanej ustawy nowelizującej. 2. Zdarzenia mające wpływ na powstanie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług lub na jego wysokość są określane i oceniane według prawa obowiązującego w dniu ich wystąpienia, a nie według prawa obowiązującego w dniu sporządzenia deklaracji podatkowej. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędziowie sędzia WSA Grażyna Nasierowska (spr.), asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi [...]"S" w O. na decyzję Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w C. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] lutego 2003 r., 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości. # SWYROK Sentencja - Wyrok Uzasadnienie Decyzją z [...] kwietnia 2003 r. Izba Skarbowa w W. Ośrodek Zamiejscowy w C., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółdzielni [...] "S" w O. , utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. z [...] lutego 2003 r., w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za kwiecień 2002 r. Z motywów zaskarżonej decyzji wynika, że Spółdzielnia złożyła korektę deklaracji VAT-7 za kwiecień 2002 r., wykazując do odliczenia za ten miesiąc [...] zł jako 50 % kwoty wydatkowanej na zakup kas rejestrujących (poz. 61 deklaracji), zakupionych i ufiskalnionych 19 i 25 marca 2002 r. Jednocześnie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za kwiecień 2004 r. w wysokości [...] zł. Urząd Skarbowy w O. decyzją z [...] lutego 2002 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty. Powołując się na treść art. 29 ust. 2b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od 26 marca 2002 r. (zgodnie z ustawą z 15 lutego 2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, o zmianie ustawy o Policji oraz o zmianie ustawy - Kodeks wykroczeń - Dz. U. Nr 19, poz. 185), organ I instancji stwierdził, że "Podatnikowi dokonującemu zakupu kolejnych kas fiskalnych, kas rezerwowych, czy też wymienionych na nowe kas zużytych fizycznie bądź technologicznie, odliczenie od podatku części kwot wydatkowanych na zakup kas nie przysługuje w przypadku, gdy nie zostały one ujęte w pisemnym oświadczeniu o liczbie kas rejestrujących i miejscu ich używania, złożonym w urzędzie skarbowym, przed terminem rozpoczęcia ewidencjonowania". Pismem z [...] marca 2003 r. skarżąca wniosła odwołanie od tej decyzji, zarzucając jej niezgodność z prawem w związku z naruszeniem art. 29 ust. 2b ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym po 26 marca 2002 r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za kwiecień 2002 r. w wysokości [...] zł. Do odwołania załączono kopię pisma z [...]marca 2002 r. złożonego tego dnia w Urzędzie Skarbowym w O., ponieważ pismem tym zawiadomiono organ I instancji o rozpoczęciu ewidencjonowania "obrotu i kwot podatku należnego w nowo zakupionych kasach typu SHARP ER-A 457P". W uzasadnieniu odwołania Spółdzielnia podniosła, że Urząd Skarbowy w O. potwierdził możliwość skorzystania z ulgi polegającej na odliczeniu od podatku części kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących udzielając jej wyjaśnień w trybie art. 14 ust. 4 Ordynacji podatkowej. Wykonanie nabytego prawa do ulgi podatkowej uregulowane zostało w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2001 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. Nr 151, poz. 1711). Z treści § 10 i § 11 tego rozporządzenia wynika zaś, że odliczenie o którym mowa w art. 29 ust. 2b ustawy o podatku od towarów i usług może być dokonane w rozliczeniu podatku za miesiące następujące po miesiącu, w którym rozpoczęto ewidencjonowanie. Podstawą do odliczenia jest dowód zapłaty całej należności za kasę rejestrującą, warunkiem zaś dokonania odliczenia jest złożenie przez podatnika w urzędzie skarbowym, przed terminem rozpoczęcia ewidencjonowania, pisemnego oświadczenia o liczbie kas rejestrujących i miejscu ich używania. W związku z powyższym Spółdzielnia stwierdziła, że spełnione zostały wymagane przepisami warunki do skorzystania z ulgi i pozostało jej tylko "techniczne" wykonanie nabytego prawa, co też uczyniła w rozliczeniu za kwiecień 2002 r. Izba Skarbowa, po rozpatrzeniu odwołania stwierdziła, ze nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym dokonana ustawą z dnia 15 lutego 2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, o zmianie ustawy o Policji oraz o zmianie ustawy - Kodeks wykroczeń (Dz. U. Nr 19, poz. 185) wprowadziła od 26 marca 2002 r. zmiany w zakresie odliczeń z tytułu kas rejestrujących. Organ odwoławczy, podzielając stanowisko organu I instancji przytoczył treść art. 29 ust. 2b ustawy z 8 stycznia 1993 r. w brzmieniu obowiązującym od 26 marca 2002 r.: "Podatnicy, którzy rozpoczną ewidencjonowanie obrotu i kwot podatku należnego w obowiązujących terminach, mogą odliczyć od tego podatku kwotę wydatkowaną na zakup każdej z kas rejestrujących zgłoszonych na dzień rozpoczęcia (powstania obowiązku) ewidencjonowania w wysokości 50% jej ceny zakupu (bez podatku od towarów i usług), nie więcej jednak niż 2.500 zł". Izba Skarbowa stwierdziła, że zgodnie z tym przepisem ulga przysługuje tylko na kasy, które podatnik wymienił w pisemnym oświadczeniu składanym w urzędzie skarbowym przed dniem powstania obowiązku ewidencjonowania obrotu za pomocą kas. Spółdzielnia ewidencjonowanie obrotu za pomocą kas rejestrujących rozpoczęła w 1995 r. i z tytułu wcześniej zakupionych kas fiskalnych uzyskała odpowiednie ulgi. Zdaniem organu odwoławczego, zakup kolejnych kas, z uwagi na obowiązującą od 26 marca 2002 r. treść art. 29 ust. 2b ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, nie dawał Spółdzielni możliwości odliczenia podatku naliczonego, nawet jeżeli zakupu i rejestracji dokonano przed tą datą. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że "sam zakup i instalacja kas fiskalnych nie są okolicznością automatycznie przyznającą podatnikowi prawo do zastosowania ulgi", bowiem podatnik nabywa prawo do zwrotu podatku naliczonego z tytułu zakupu kasy fiskalnej dopiero w momencie złożenia deklaracji podatkowe, w której to prawo wykazał". Organ odwoławczy stwierdził następnie, że deklaracja VAT-7 złożona po 26 marca 2002 r. z uwagi na nowelizację art. 29 ust. 2b ustawy nie daje prawa do zastosowania ulgi z tytułu zakupu kas, które nie zostały zgłoszone na dzień rozpoczęcia obowiązku ewidencjonowania. Jako dodatkowy argument podniesiono, że ustawa z 15 lutego 2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, o zmianie ustawy o Policji oraz o zmianie ustawy - Kodeks wykroczeń (Dz. U. Nr 19, poz. 185) nie zawiera w stosunku do art. 29 ust. 2b przepisów przejściowych (międzyczasowych), a w takim przypadku stosuje się zasadę bezpośredniego działania przepisów nowej ustawy. Izba Skarbowa wyjaśniła również, że podatnik podatku od towarów i usług może domagać się stwierdzenia nadpłaty podatku, jeżeli w deklaracji podatkowej wykazał różnicę podatku naliczonego nad należnym, która podlega zwrotowi przez urząd skarbowy na rachunek bankowy w wysokości mniejszej od należnej, natomiast w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z odliczeniem z tytułu nabycia kas rejestrujących od nadwyżki podatku należnego nad naliczonym, stąd odliczenie nie jest kwotą nadpłaconego lub nienależnie uiszczonego podatku. Pismem z [...] maja 2003 r. Spółdzielnia wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję organu odwoławczego, w zasadzie powtarzając argumentacje i zarzuty podniesione w odwołaniu o decyzji organu podatkowego I instancji. Skarżąca stwierdziła również, że żądanie stwierdzenia nadpłaty jest zasadne na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej, gdyż podatek jest nadpłacony, gdy podatnik jest zobowiązany do świadczenia z tytułu określonego podatku, lecz kwota faktycznie uiszczona jest wyższa od kwoty należnej. Spółdzielnia podniosła bowiem, że dokonała zapłaty zawyżonego zobowiązania podatkowego na podstawie pierwotnej deklaracji VAT-7 za kwiecień 2002 r., tj. [...] zł. W korekcie tej deklaracji, którą złożono w Urzędzie Skarbowym w O. [...] listopada 2002 r., skarżąca wykazała kwotę podatku od towarów i usług podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości [...] zł. Stąd wniosek, że powstała nadpłata w wysokości [...] zł. W odpowiedzi na skargę, po przedstawieniu stanu faktycznego i zarzutów skarżącej, Izba Skarbowa podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Skład orzekający Sądu stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu podatkowego I instancji nie mogą się ostać w obrocie prawnym z powodu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie wątpliwości pojawiły się na tle stosowania przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) - w szczególności art. 29 ust. 2b, a także przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), w części dotyczącej pojęcia nadpłaty oraz postępowania w sprawie jej stwierdzenia. Spór powstał w związku z nowelizacją art. 29 ust. 2b powołanej ustawy z 8 stycznia 1993 r., która została dokonana ustawą z dnia 15 lutego 2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, o zmianie ustawy o Policji oraz o zmianie ustawy - Kodeks wykroczeń (Dz. U. Nr 19, poz. 185). Do 25 marca 2002 r. z art. 29 ust. 2b ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym wynikało, że podatnicy, którzy rozpoczną ewidencjonowanie obrotu i kwot podatku należnego w obowiązujących terminach, mogą odliczyć od tego podatku kwotę wydatkowaną na zakup każdej z kas rejestrujących w wysokości 50% jej ceny zakupu (bez podatku od towarów i usług), nie więcej jednak niż 2.500 zł. Ustawą z dnia 15 lutego 2002 r. nadano art. 29 ust. 2b następujące brzmienie: podatnicy, którzy rozpoczną ewidencjonowanie obrotu i kwot podatku należnego w obowiązujących terminach, mogą odliczyć od tego podatku kwotę wydatkowaną na zakup każdej z kas rejestrujących zgłoszonych na dzień rozpoczęcia (powstania obowiązku) ewidencjonowania w wysokości 50% jej ceny zakupu (bez podatku od towarów i usług), nie więcej jednak niż 2.500 zł. Z uzasadnienia projektu tej ustawy wynika, że intencją ustawodawcy było uściślenie przepisów dotyczących kas rejestrujących przez wyraźne wskazanie, że z budżetu jest dofinansowywany jedynie zakup tzw. pierwszych kas zgłoszonych na dzień rozpoczęcia ewidencjonowania. Rozstrzygnięcie sporu uzależnione jest od odpowiedzi na pytanie, jakie przepisy należało stosować w sytuacji, gdy czynność prawna powodująca powstanie obowiązku podatkowego została dokonana przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów (19 i 25 marca 2002 r.), natomiast rozliczenia dokonano w deklaracji złożonej za miesiąc następny (kwiecień 2002 r.), czyli po wejściu w życie powołanej wyżej ustawy z 15 lutego 2002 r. Organa podatkowe uznały, że podatnik nabywa prawo do zwrotu podatku naliczonego z tytułu zakupu kasy rejestrującej w momencie złożenia deklaracji VAT-7, a związku z tym nie ma dla sprawy znaczenia fakt zakupu kas w dniach 19 i 25 marca 2002 r. oraz ich ufiskalnienie przed 26 marca 2002 r., tj. przed wejściem w życie nowelizacji art. 29 ust. 2b ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zdaniem organów podatkowych podstawowe znaczenie dla sprawy ma to, że wykazała odliczenie od podatku z tytułu zakupu kas w korekcie deklaracji VAT-7 za miesiąc kwiecień 2002 r., w którym to miesiącu obowiązywała już znowelizowana ustawa o podatku od towarów i usług, ustawą z 15 lutego 2002 r. W takim stanie rzeczy, w ocenie organów podatkowych, w przedmiotowej sprawie nie należało stosować art. 29 ust. 2b ustawy z 8 marca 1993 r. w brzmieniu obowiązującym przed 26 marca 2002 r. Spółdzielnia utrzymuje zaś, iż zastosowanie winien mieć przepis obowiązujący w dniu, w którym zostały dokonane czynności mające wpływ na powstanie obowiązku podatkowego. Sąd jednocześnie zauważa, że zagadnienie prawne zbliżone do zagadnienia będącego przedmiotem sporu było przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku składu 7 sędziów z dnia 25 sierpnia 2003 r. , FSA 1/03 (ONSA 2004/1/1). W treści wyroku wskazano bowiem, że uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług należy wiązać z datą powstania zobowiązania podatkowego. Gdy w miesiącu powstania zobowiązania obowiązywał inny stan prawny niż w miesiącu, w którym podatnik złożył deklarację VAT-7, należy stosować przepisy obowiązujące w czasie, którego deklaracja dotyczyła. Odmienne stanowisko prowadziłoby do złamania zasady lex retro non agit. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela zarówno pogląd prawny wyrażony w przywołanym wyroku jak i motywy, które legły u podstaw jego rozstrzygnięcia. Mając jednak na względzie nieco inny stan faktyczny rozpoznawanej sprawy stwierdza, że w sytuacji, gdy podatnik dokonał czynności prawnej przed wejściem w życie nowelizacji art. 29 ust. 2b ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, to nabywa prawo do odliczeń od podatku na zasadach obowiązujących w czasie dokonania tych czynności nawet wtedy, gdy wykazał odliczenie od podatku w deklaracji za miesiąc następny. Podatnik działał bowiem zgodnie z treścią § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2001 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. Nr 151, poz. 1711), a podstawowe znaczenie dla sprawy ma data dokonania czynności prawnej mającej wpływ na wysokość obowiązku podatkowego. Z uzasadnienia decyzji Izby Skarbowej wynika, że organy podatkowe przyznały niezwykle istotną rolę deklaracji podatkowej, dlatego też wyjaśnienia wymaga jej rzeczywista funkcja. Deklaracja jest oświadczeniem podatnika o wysokości podstawy opodatkowania oraz wartości podatku należnego do wpłaty na konto urzędu skarbowego. Oświadczenie to ma walor informacyjny i stanowi zestawienie wymaganych prawem danych. Informacje te dotyczą zawsze okresu poprzedzającego sporządzenie zeznania podatkowego, stanowią zatem opis zdarzeń powodujących skutki podatkowe w określonym ustawą przedziale czasowym. Przyjąć więc należy, że deklaracja musi być "wykonywana" według prawa obowiązującego w okresie, w którym dokonano czynności mających wpływ na powstanie obowiązku podatkowego lub jego wysokość. Zdarzenia te są określane i oceniane według prawa obowiązującego w dniu ich wystąpienia, a nie według prawa obowiązującego w dniu sporządzenia deklaracji. Określone w zeznaniu skutki zdarzeń podatkowotwórczych są również ustalane według stanu prawnego z dnia wystąpienia zdarzeń powodujących powstanie obowiązku podatkowego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2004 r., III SA 789/03, niepubl.) . Mając zatem na uwadze fakt, iż w niniejszej sprawie w istocie chodziło o rozliczenie, dla którego złożenie deklaracji podatkowej było jedynie czynnością techniczną (zastosowaniem się do wymagań ustawowych), czynności tej nie wolno było traktować jako jedynego składnika stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Skład orzekający Sądu podziela także pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 marca 2003 r., III SA 1964/01 "Monitor Podatkowy" 2003 nr 5, str. 2, zgodnie z którym użyty przez prawodawcę w art. 29 ust. 2b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - w brzmieniu obowiązującym przed 26 marca 2002 r. - termin rozpoczęcia ewidencjonowania odnosi się do danej kategorii podatników, którzy wcześniej nie byli obowiązani do prowadzenia ewidencji obrotów i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących. Podatnik, który stosowną informację przekazał w momencie rozpoczynania ewidencji przy użyciu kas chce skorzystać z ulgi z tytułu nabycia w terminie późniejszym kolejnej kasy, nie ma obowiązku składania każdorazowo pisemnego oświadczenia o liczbie kas i miejscu ich używania. W aktach sprawy znajduje się co prawda kopia pisma Spółdzielni z 13 marca 2002 r. informującego organ I instancji o rozpoczęciu ewidencji obrotu i kwot podatku należnego w nowo zakupionych kasach typu ER-A 457P, tym niemniej skład orzekający Sądu podziela stanowisko wyżej wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny . Sąd nie podzielił również poglądu Izby Skarbowej, zgodnie z którym dokonanie odliczenia "z tytułu nabycia kas rejestrujących od nadwyżki podatku należnego nad naliczonym" uniemożliwiało w rozpoznawanej sprawie stwierdzenie nadpłaty. Na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 oraz art. 73 § 1 Ordynacji podatkowej, za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, a nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 73 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, ale nie oznacza to, że skarżąca pozbawiona była prawa domagania się stwierdzenia nadpłaty. Nie sposób nie zauważyć również błędu popełnionego przez organ odwoławczy w zakresie ustaleń faktycznych. Wbrew twierdzeniom Izby Skarbowej, Spółdzielnia [...] maja 2002 r. złożyła w Urzędzie Skarbowym w O. pierwotną deklarację VAT-7 za kwiecień 2002 r., wykazując podatek do zapłaty w wysokości [...] zł. Deklarowany podatek został wpłacony [...] maja 2002 r. Korekta tej deklaracji wpłynęła natomiast do tego Urzędu [...] listopada 2002 r., łącznie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w wysokości [...] zł. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), Sąd orzekł, jak w sentencji. Sąd nie orzekał o zwrocie kosztów postępowania, ponieważ strona skarżąca nie zgłosiła wniosku o przyznanie należnych kosztów. Zgodnie z art. 210 §1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy nie zgłosi stosownego wniosku. asesor J. Sokołowska s. A. Hanusz s. G. Nasierowska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI