III SA 1280/03

III SA 1280/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Dauter /przewodniczący/
Dariusz Dudra /sprawozdawca/
Jerzy Płusa
Sygn. powiązane
II FSK 22/05 - Wyrok NSA z 2005-12-02
Skarżony organ
Inspektor Kontroli Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.), Sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant Michał Gwardyś, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 września 2004 r. spraw ze skarg L. M. na decyzje Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej przy Ministrze Finansów z dnia [...] kwietnia 2003 roku Nr [...] oraz Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za lata 1998 i 1999. - oddala skargi -
Uzasadnienie
Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...].04.2003r. , nr [...] i nr [...] Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej utrzymał w mocy decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...].01.2003r. o nr [...] i nr [...] , którymi odmówił uchylenia decyzji wydanych przez inspektora kontroli skarbowej A. O. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych i podatku od towarów i usług w stosunku do spółki z o.o. " P" w S .
Postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte wnioskami pana L. M. z dnia [...].08.2002r. Skarżący powołując się na art.240§1pkt4 i 5 Ordynacji podatkowej twierdził, że był dyrektorem i jednoosobowym zarządem spółki "P" w S. w okresie za jaki określono dla spółki zobowiązania podatkowe. Zdaniem skarżącego postępowania zmierzające do określenia w/w zobowiązań spółce bezpośrednio dotykały jego interesów i w świetle art. 133 i 134 Ordynacji podatkowej organy podatkowe z jego inicjatywy powinny wzruszyć ostateczne decyzje w trybie postępowania wznowieniowego.
Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji , gdyż - jego zdaniem - przepisy ordynacji podatkowej, definiujące pojęcie strony w postępowaniu podatkowym , nie dają podstaw do uznania skarżącego za stronę w postępowaniach dotyczących spółki.
Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej rozpatrując wniesione środki zaskarżenia podzielił pogląd Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej na pojęcie strony w postępowaniu podatkowym i orzekł jak podano na wstępie.
W skargach do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzje Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej skarżący kwestionuje odmowę nie przyznania mu przymiotu strony w postępowaniu, w którym wydane zostały decyzje dla Spółki z o.o. "P" w S. , jako osobie względem której wszczęto postępowanie zabezpieczające zaległości podatkowe tej Spółki wynikające z wydanych jej decyzji wymiarowych. Swoje uprawnienia do występowania w postępowaniu podatkowym wywodzi z treści art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej definiującej pojęcie strony postępowania podatkowego oraz z zapisów art. 111-117 Ordynacji podatkowej rozciągających pojęcie strony na osoby trzecie.
W szczególności uważa także, iż decyzje inspektora kontroli skarbowej A. O. dla Spółki zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, co ma polegać na prowadzeniu kontroli po upływie terminu ważności upoważnienia, a także podnosi dokonanie niewłaściwej oceny w zaliczaniu do przychodów oraz do kosztów uzyskania przychodów niektórych faktur, wskazanych we wnioskach.
Odpowiadając na zarzuty skargi Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej wyjaśnił, iż w sprawie brak było przesłanek do uchylenia 4 decyzji ostatecznych określających spółce z o.o. "P" w S. podatek od towarów i usług za miesiące październik i grudzień 1998 r. oraz podatek dochodowy od osób prawnych za 1998 i 1999 r., ze względu na brak przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
W rozstrzygnięciu sprawy przyjęto, iż o tym kto był stroną w postępowaniu kontrolnym dotyczącym zobowiązań podatkowych "P" Sp. z o.o. w S. , decydowały przepisy prawa materialnego określające sytuację materialno-prawną kontrolowanego, czyli tej Spółki.
Z przepisów ustawy o kontroli skarbowej, na podstawie której prowadzono postępowanie kontrolne wynikało bowiem, ze podmiotem, w odniesieniu do którego prowadzone było postępowanie kontrolne była Spółka z o.o. "P" w S. (art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy).
Takim podmiotem postępowania kontrolnego, w efekcie którego wydane zostały decyzje podatkowe dla Spółki z o.o. "P" w S. , nie mógł więc być pan L. M., podnoszący w podaniu o wznowienie postępowania i w odwołaniu, iż działanie organu w postępowaniu, w którym określono zobowiązania podatkowe dla spółki z o.o. dotyczyło również jego interesu, co ma wynikać z treści art. 133 Ordynacji podatkowej. Spółka z o.o. "P" w S. była w tym postępowaniu prawidłowo reprezentowana przez jej aktualny Zarząd, jak również była adresatem decyzji dla niej wydanych. Pomimo treści przepisów art. 133 i art. 134 § 1 Ordynacji podatkowej nie można więc było uznać istnienia legitymacji procesowej L. M. do żądania uchylenia decyzji ostatecznych wydanych dla Spółki.
Skoro skarżący nie został uznany za stronę postępowania kontrolnego, nie było podstaw do oceny zasadności zarzutów odnoszących się do zakończonego postępowania kontrolnego w Spółce z o.o. "P" oraz dowodów będących podstawą rozstrzygnięcia w wydanych dla Spółki decyzjach ostatecznych, co skarżący sprowadził do zaistnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Biorąc powyższe pod uwagę Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej
wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Rozstrzygnięcia zawarte w zaskarżonych decyzjach Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej , utrzymujących w mocy decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. , którymi odmówiono L. M. uchylenia 4 decyzji ostatecznych z dnia [...] .03.2002r. - w ramach procedury wznowieniowej - wydanych w stosunku do spółki z o. o. "P" w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1998r. i za 1999r. oraz podatku od towarów i usług za miesiące październik i grudzień 1998r. nie naruszają prawa.
Przesłanką wznowieniową, na którą w swoim wniosku powoływał się skarżący, był niezawiniony przez niego brak jego udziału w postępowaniu podatkowym (art. 240 § 1pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). L. M. nie był stroną w postępowaniach dotyczących określenia zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych, jak również dotyczących podatku od towarów i usług, ponieważ brak było podstawy materialnoprawnej, z której mogłoby ono wywieść swoje uprawnienie do udziału w takim postępowaniu. Argumenty przedstawione przez skarżącego zarówno w skardze, jak i wcześniej w odwołaniu i w pismach z dnia [...].08.2002 r., które wszczynały postępowania wznowieniowe, dotyczyły interesów faktycznych, a nie prawnych skarżącego.
Stanowisko prezentowane konsekwentnie przez skarżącego wynika z niezrozumienia konstrukcji legitymacji procesowej strony, zawartej w art. 133 ordynacji podatkowej. Przepis ten pozwala na wzięcie udziału w postępowaniu podmiotom, które żądają czynności organu podatkowego, do których czynność organu podatkowego się odnosi lub których interesu działanie organu podatkowego chociażby pośrednio dotyczy. Organy podatkowe w rozpatrywanej sprawie zastosowały ten przepis, traktując skarżącego jako stronę w postępowaniach wznowieniowych, postępowania te bowiem zostały wszczęte na jego żądanie zawarte w piśmie z dnia [...].08.2002r. i ich przedmiotem było zbadanie kwestii podniesionej w piśmie: czy skarżący był stroną w postępowaniach dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych i w postępowaniach dotyczących podatku od towarów i usług ciążącego na spółce "P". Postępowania te, po wyjaśnieniu braku przesłanki wznowieniowej, zakończyły się wydaniem decyzji odmownych zgodnie z art. 245§1pkt2 Ordynacji podatkowej .
Adresatami decyzji podatkowych, którzy mogą być obciążeni obowiązkiem podatkowym lub którym może być przyznane określone uprawnienie, mogą być tylko te podmioty, które oprócz podstawy procesowej, jaką stanowi art. 133 ordynacji podatkowej, będą legitymowały się także podstawą materialnoprawną. Do tych podmiotów odnosi się art. 134 Ordynacji podatkowej (J. Zimmermann: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Toruń 1998, s. 53 oraz M. Szubiakowski: Strona w postępowaniu podatkowym, "Przegląd Podatkowy" 2000, nr 11, s. 35-37).
Powiedzieć trzeba, że pojęcie strony w postępowaniu podatkowym określają łącznie dwa przepisy; art. 133 i 134 Ordynacji podatkowej. Stąd też pod pojęciem każdy w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej należy rozumieć tylko podmioty wymienione w art. 134 Op. Związane z konkretnym zobowiązaniem podatkowym ( por. wyrok NSA z dnia 19.05.1999r. , I S.A./Gd 1613/98 i wyrok NSA z dnia 30.08.2002r., III S.A. 502/01 ). Oznacza to, że jednostka , której interes prawny nie wynika z przepisu materialnego prawa podatkowego nie ma statusu strony .
Obowiązek zapłaty przedmiotowych podatków, wynikających z decyzji podatkowych, nałożonych na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i ustawy o podatku od towarów i usług spoczywał na spółce - osobie prawnej .Ten podmiot uzyskiwał przychody w wyniku wykonywania czynności gospodarczych. Skarżący nigdy nie mógłby za nie odpowiadać na podstawie decyzji wydanych w stosunku do osoby prawnej w oparciu o w/w ustawy , gdyż jest osobą fizyczną. W konsekwencji powyższego L. M. nie mógł być uznany za stronę postępowania podatkowego zmierzającego w ramach procedury wznowienia postępowania do weryfikacji decyzji nakładających obowiązki uiszczenia podatków przez osobę prawną.
Natomiast przywoływane przez skarżącego art. 110-117 w szczególności art. 116 Ordynacji podatkowej , który ustanawia odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. daje legitymację materialnoprawną do bycia stroną , ale wyłącznie w postępowaniu zmierzającym do orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu, jako osoby trzeciej na podstawie przepisów art.107-118 Ordynacji podatkowej . Nie daje jednak uprawnienia do występowania jako strona w postępowaniach dotyczących określenia zobowiązań podatkowych osobie prawnej.
Reasumując skonstatować należy, że stroną postępowania w rozumieniu art. 133 i 134 Ordynacji podatkowej jest podmiot, który posiada nie tylko legitymację procesową, ale również materialną, która wynika z materialnych przepisów prawa podatkowego, normującego jego uprawnienia lub obowiązki publicznoprawne.
Skoro skarżący nie ma przymiotu strony słusznie uznano, że nie było podstaw do oceny zasadności zarzutów odnoszących się do dowodów, które zdaniem skarżącego miały stanowić podstawę do zastosowania art. 240§1pkt5 Ordynacji podatkowej.
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy stwierdzić, iż brak jest przesłanek do uwzględnienia skarg w związku z tym należało ją oddalić na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.