III SA 1050/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-06-24
NSApodatkoweŚredniawsa
kasy fiskalneodroczenie terminuwznowienie postępowaniaOrdynacja podatkowaobrótsprzedaż detalicznadowodyokoliczności faktyczne

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Finansów odmawiającą uchylenia decyzji w sprawie odroczenia terminu instalacji kas fiskalnych, uznając brak nowych okoliczności faktycznych lub dowodów uzasadniających wznowienie postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Finansów odmawiającą uchylenia decyzji w przedmiocie odroczenia terminu instalacji kas fiskalnych. Strona domagała się wznowienia postępowania, argumentując, że nowe dowody (rachunki uproszczone) wskazują, iż część obrotu nie powinna być brana pod uwagę przy ustalaniu obowiązku posiadania kasy. Sąd uznał, że ponowna ocena istniejącego materiału dowodowego nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, co uniemożliwia wznowienie postępowania. Skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P."D." Sp. jawna A.B., Z. G. na decyzję Ministra Finansów z marca 2003 r., która utrzymała w mocy decyzję Izby Skarbowej w L. odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji w sprawie odroczenia terminu instalacji kas rejestrujących. Strona skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Argumentowała, że nowe dowody w postaci rachunków uproszczonych wskazują, iż znaczna część obrotu dokumentuje sprzedaż z firmy handlowej na rzecz innych podmiotów gospodarczych, a nie sprzedaż detaliczną, co mogłoby wyłączyć obowiązek posiadania kasy fiskalnej. Minister Finansów odmówił wznowienia, stwierdzając, że nowe dowody lub okoliczności muszą być obiektywnie nowe i nieznane organowi, a nie jedynie odmienną interpretacją istniejącego materiału. Sąd podzielił to stanowisko, podkreślając, że wznowienie postępowania nie służy ponownej ocenie zgromadzonego wcześniej materiału dowodowego. Stwierdził, że ponowna ocena rachunków uproszczonych przez podatnika, nawet jeśli prowadzi do innego wniosku, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu przepisów. Sąd oddalił skargę, wskazując, że brak przesłanek do wznowienia postępowania uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie sprawy w tym trybie, co chroni zasadę trwałości ostatecznej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowna ocena zgromadzonego wcześniej materiału dowodowego, nawet jeśli prowadzi do odmiennych wniosków, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wznowienie postępowania wymaga obiektywnie nowych dowodów lub okoliczności, które istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania nie polega na ponownej ocenie materiału dowodowego, lecz na ujawnieniu nowych faktów lub dowodów. Odmienna ocena przez stronę dowodów czy stanu faktycznego jest wynikiem procesu myślowego i nie może być utożsamiana z nową okolicznością faktyczną lub dowodem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

O.p. art. 240 § § 1 pkt 5

Ordynacja podatkowa

Wznowienie postępowania następuje, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Pod pojęciem dowodów lub okoliczności nie znanych organowi rozumieć należy tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały.

Pomocnicze

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

O.p. art. 128

Ordynacja podatkowa

Zasada trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § § 1

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

u.p.t.u. art. 29 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepis określający obowiązek prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ponowna ocena istniejącego materiału dowodowego nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Odrzucone argumenty

Istnienie nowych dowodów w postaci rachunków uproszczonych, które wskazują na odmienną kwalifikację części obrotu. Brak odpowiedzi na zapytanie podatników z 1994 roku.

Godne uwagi sformułowania

Istota wznowienia postępowania nie polega na ponownej ocenie zgromadzonego wcześniej materiału dowodowego lecz na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną i ustaleniem, czy w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Odmienna ocena przez stronę dowodu, który istniał w dniu wydania decyzji i był znany organowi wydającemu decyzję nie uzasadnia żądania wznowienia postępowania.

Skład orzekający

Bogdan Lubiński

sprawozdawca

Hanna Kamińska

przewodniczący

Małgorzata Długosz-Szyjko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w szczególności rozróżnienie między nowymi dowodami/okolicznościami a ponowną oceną istniejącego materiału."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania w kontekście obowiązku posiadania kas fiskalnych, ale zasada interpretacji art. 240 O.p. ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową różnicę między ponowną oceną dowodów a ujawnieniem nowych faktów, co jest częstym problemem w postępowaniach podatkowych i administracyjnych.

Czy nowa interpretacja starych dowodów otwiera drzwi do wznowienia postępowania? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA 1050/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-06-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogdan Lubiński /sprawozdawca/
Hanna Kamińska /przewodniczący/
Małgorzata Długosz-Szyjko
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2004r. sprawy ze skargi P."D." Sp. jawna A.B., Z. G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie o odroczenie terminu instalacji kas fiskalnych oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu [...].09.1999r. Urząd Skarbowy L. wydał decyzję Nr [...], którą odmówił A. B. i Z.G. – P. D.Sp. j. odroczenia terminu instalacji kas rejestrujących. Izba Skarbowa w L, w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, decyzją z dnia [...].01.2000r. Nr [...], uchyliła zaskarżoną decyzję Urzędu Skarbowego i umorzyła postępowanie w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24.01.2002r. sygn. akt I SA/Łd 220/2000 oddalił skargę na ww. decyzję. W powyższym wyroku Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż strona obowiązana była do prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących od dnia 01.11.1994r., a prośba o odroczenie terminu instalacji kas rejestrujących została złożona przez stronę po upływie tego terminu.
Wnioskiem z dnia 26.02.2002r. strona zwróciła się do Izby
Skarbowej w L. o wznowienie, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z
dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z
póź. zm.), postępowania zakończonego ostateczną decyzją Izby Skarbowej
z dnia [...].01.2000r. Nr [...]. Wniosek swój strona argumentowała faktem, iż organy podatkowe obu instancji, tj. zarówno Urząd Skarbowy jak i Izba Skarbowa, nie przeprowadziły postępowania w przedmiocie czy obowiązek instalacji kas rejestrujących dotyczy strony.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...].03.2003r. Nr [...] Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję Izby Skarbowej w L. z dnia [...].11.2002r. Nr [...], odmawiającej uchylenia decyzji Izby Skarbowej w L. z dnia [...].01.2000r. Nr [...], którą uchylono decyzję Urzędu Skarbowego L. z dnia [...].09.1999r. Nr [...], w sprawie odroczenia terminu instalacji kas rejestrujących i umorzono postępowanie w sprawie.
W jej uzasadnieniu stwierdził, że 240 § 1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa stanowi, że wznowienie postępowania następuje, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Pod pojęciem dowodów lub okoliczności nie znanych organowi, który wydał decyzję rozumieć należy tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały.
W decyzji z dnia [...].09.1999r. Nr [...], w sprawie odroczenia terminu instalacji kas rejestrujących, Urząd Skarbowy L. wyraźnie wskazał, iż kwartalne obroty ze sprzedaży towarów i usług na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej zostały ustalone podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach od 22 sierpnia do 3 listopada 1995r. przez Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w L. Z ustaleń faktycznych zawartych w wyniku kontroli z dnia [...] listopada 1995r. jak i w protokole z kontroli z dnia [...] października 1995r. w zakresie spełnienia obowiązków wynikających z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z póź, zm.) wynika, że strona osiągnęła obrót ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej w ciągu trzech kwartałów 1993r. w wysokości [...] starych złotych. Kwota ta znacznie przekracza minimum obligujące do wprowadzenia kas rejestrujących z dniem 01.11.1994r., wynoszące 20 miliardów starych złotych. Ustalona przez Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w L., na podstawie dokumentacji księgowej firmy, wielkość obrotów potwierdziła wielkość obrotu wynikającą z zestawienia sporządzonego przez stronę. Powyższe znalazło potwierdzenie w następnych etapach postępowania. Zarówno Urząd Skarbowy, jak i Izba Skarbowa działając na zasadzie art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa dokonały oceny materiału dowodowego zebranego w toku przeprowadzonego postępowania, wykorzystując również materiał z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w L. Ocena dokonana przez Izbę Skarbową została poddana kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 24.01.2002r. sygn. akt I SA/Łd 220/2000 potwierdził słuszność stanowiska Izby. Nie może być zatem, zdaniem Ministra mowy o istnieniu nowych dowodów sprawie.
Reasumując Minister stwierdził, iż jeżeli w ocenie strony rachunki uproszczone, znajdujące się w dokumentacji księgowej, zostały błędnie zakwalifikowane jako dokumentujące sprzedaż na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej, to fakt ten nie stanowi okoliczności, o której mowa w powołanym wyżej art. 240 § 1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa. Odmienna ocena przez stronę dowodu, który istniał w dniu wydania decyzji i był znany organowi wydającemu decyzję nie uzasadnia żądania wznowienia postępowania.
Skoro zatem strona nie wykazała, że w przedmiotowej sprawie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy -Ordynacja podatkowa, Izba Skarbowa słusznie odmówiła uchylenia decyzji ostatecznej.
Merytoryczne rozpatrzenie sprawy w sytuacji, gdy nie zaistniała przesłanka z art. 240 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa naruszałoby powagę rzeczy osądzonej i tym samym stałoby w sprzeczności z wyrażoną w art. 128 ustawy Ordynacja podatkowa zasadą trwałości ostatecznej decyzji.
W złożonej skardze strona skarżąca opisując dotychczasowy przebieg postępowania wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 121, 122, 123, 124, 125 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja Podatkowa, polegające na zaniechaniu pełnego i kompleksowego zbadania materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w szczególności zaś wyjaśnieniu, czy obowiązek wprowadzenia kas rejestrujących dotyczył Spółki Cywilnej "D." oraz niezwłocznemu przekazaniu tej informacji podatnikowi, który zwrócił się z powyższym pytaniem do właściwych organów skarbowych. Skarżący podnieśli, że aktualnie wyczerpany został tok instancyjny konieczny dla kwestionowania zapadłej decyzji odmawiającej odroczenia terminu wprowadzenia kas rejestrujących w Spółce " D.". Nie zostały jednakże w toku zakończonego postępowania wyczerpane wszystkie środki dowodowe i procesowe, dla wyjaśnienia niezbędnej przesłanki prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Zdaniem strony w wyniku naruszenia ww. przepisów ustawy Ordynacja podatkowa organy skarbowe nie ujawniły faktu ,że znaczna część obrotu uwzględniana przy ustalaniu limitu dla wprowadzenia kas rejestrujących dokumentuje w istocie sprzedaż z firmy handlowej "D." na rzecz podmiotów gospodarczych prowadzących działalność jako samodzielni przedsiębiorcy.
Wniosek ten w opisanym zakresie wynika wprost ze znajdujących się w dokumentacji księgowej firmy "D." rachunków uproszczonych opisujących poszczególnych nabywców . Z analizy tych rachunków wynika wprost, że transakcje te nie były formą sprzedaży detalicznej dla własnych potrzeb świadczy o tym zarówno fakt, że nabywcy prowadzili działalność handlową , w tym także handel wyrobami tytoniowymi, jak również znaczne ilości nabywanych przez nich papierosów wykluczające logiczną możliwość zakupu tak znacznych ilości tego typu asortymentu dla siebie.
W ocenie skarżących ww. okoliczności faktyczne i wnioski z tego płynące świadczą, iż zachodzą przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 , gdyż są to zarówno nowe okoliczności faktyczne, jak i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji - nie znane organowi, który wydał decyzję.
Dodali, że do dnia dzisiejszego nie otrzymali odpowiedzi na pytanie postawione w dniu 27 października 1994r. co do istnienia wobec nich obowiązku instalacji kas rejestrujących, doprowadziło do wystąpienia poważnego zobowiązania w podatku VAT.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który przejął sprawę do rozpatrzenia na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje:
Zarzuty zawarte w skardze jak i w piśmie procesowym nie zasługują na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy podkreślić, iż błędne jest stanowisko strony skarżącej zawarte w odwołaniu i powtórzone w skardze, że skoro został wyczerpany tok instancyjny, to dla ochrony jej interesów konieczne było wszczęcie postępowania o wznowienie postępowania, celem wzruszenia w tym trybie decyzji odmawiającej odroczenia terminu wprowadzenia kas rejestrujących z uwagi na wyczerpanie wszystkich środków dowodowych poprzez powtórną ich ocenę.
W tym miejscu godzi się wskazać, że każdy ma prawo do ochrony swoich interesów, w trybie przez siebie wybranym. Natomiast wzruszenie niekorzystnej decyzji w takim trybie możliwe jest wyłącznie, jeśli spełnione są przesłanki stanowiące taką podstawę.
W sprawie będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia skarżący zażądali uchylenia decyzji na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z tym przepisem wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Istota wznowienia postępowania nie polega na ponownej ocenie zgromadzonego wcześniej materiału dowodowego lecz na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną i ustaleniem, czy w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję.
A zatem do rozstrzygnięcia jest kwestia, czy powtórnie przeprowadzona przez podatnika ocena rachunków uproszczonych, znajdujących się w dokumentacji księgowej firmy, będących już przedmiotem oceny w postępowaniu wymiarowym oraz w postępowaniu przed NSA, a które to ocena doprowadziła go do stwierdzenia, że zostały one błędnie zakwalifikowane jako sprzedaż na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania.
A zatem, aby można było uwzględnić stanowisko strony skarżącej, to pomiędzy nową oceną zgromadzonego materiału a nową okolicznością faktyczną lub dowodem postawić znak równości. Tymczasem tak nie jest bowiem okoliczności faktyczne lub nowe dowody to takie, które nie były wcześniej organowi znane – a więc obiektywnie istniały. Natomiast odmienna ocena dowodów czy też stanu faktycznego jest rezultatem pewnego procesu myślowego, którego w świetle powyższych rozważań nie można uznać za przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Kolejny zarzut skargi dotyczący braku udzielenia odpowiedzi na zapytanie podatników z dnia 27 października 1994r. dla potrzeb tego postępowania nie może mieć żadnego znaczenia bowiem okoliczność ta nie stanowiła żadnej z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI