III SA 1004/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-06-18
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek VATzwrot podatkupodatek naliczonypodatek należnyeksporttransakcje pozorneoszustwo podatkoweOrdynacja podatkowaPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję Izby Skarbowej, uznając transakcje zakupu i eksportu za pozorne i mające na celu obejście przepisów podatkowych.

Podatnik domagał się zwrotu podatku VAT za czerwiec i lipiec 1999 r., kwestionując decyzje organów podatkowych odmawiające zwrotu. Organy uznały transakcje zakupu od spółki E. za pozorne, ponieważ spółka ta nie prowadziła działalności gospodarczej, a tym samym faktury nie uprawniały do odliczenia podatku naliczonego. Dodatkowo, uznano, że eksport do Kazachstanu był fikcyjny, ponieważ zagraniczni kontrahenci nie prowadzili działalności. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi P. W. na decyzję Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzje Urzędu Skarbowego odmawiające zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 1999 r. na rachunek bankowy podatnika. Organy podatkowe uznały, że transakcje zakupu towarów od spółki E. były pozorne, ponieważ spółka ta nie prowadziła działalności gospodarczej, a tym samym faktury dokumentujące te zakupy nie mogły stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Dodatkowo, organy stwierdziły, że pozorne były również transakcje sprzedaży eksportowej do Kazachstanu, gdyż zagraniczni kontrahenci nie prowadzili działalności lub nie mieli kontaktów z polskim podmiotem. W konsekwencji, skarżący nie miał prawa do stosowania stawki 0% z tytułu eksportu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, uznał ją za niezasadną. Sąd podzielił ustalenia organów podatkowych, że faktury dokumentujące nabycie układów elektronicznych od spółki E. nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, ponieważ pierwszy z podmiotów w łańcuchu dostaw nie prowadził działalności. Sąd podkreślił, że potwierdzenie przez urząd celny wywozu towaru za granicę nie jest wystarczające do uznania eksportu, jeśli nie doszło do rzeczywistej sprzedaży objętej opodatkowaniem VAT. W ocenie sądu, zagraniczni kontrahenci nie mogli dokonać zakupu spornych układów, co potwierdzało fikcyjny charakter transakcji. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa, dlatego oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli transakcje te są pozorne i nie miały miejsca w rzeczywistości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż faktury dokumentujące nabycie układów elektronicznych od spółki E. nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, ponieważ pierwszy z podmiotów w łańcuchu dostaw nie prowadził działalności gospodarczej. Sprzedaż dalej miała charakter fikcyjny, a wystawione faktury dokumentowały czynności, które nie zostały dokonane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

Dz. U. Nr 156, poz. 1024 ze zm. art. § 54 § ust. 4 pkt 5 lit. a) i lit c)

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepis ten stanowił podstawę do uznania, że strona nie miała prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony oraz do zwrotu różnicy podatku, jeśli transakcje były pozorne i miały na celu obejście przepisów podatkowych.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi, gdy jest ona niezasadna.

Pomocnicze

ustawa o VAT art. art. 2 § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepisy te definiowały czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w tym sprzedaż.

ustawa o VAT art. art. 4 § pkt 4

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Definicja eksportu towarów, która wymagała spełnienia kilku warunków, w tym potwierdzenia przez urząd celny i dokonania wywozu w wykonaniu czynności podlegającej opodatkowaniu.

k.c. art. art. 58

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący nieważności czynności prawnej, która jest sprzeczna z ustawą lub ma na celu obejście ustawy.

Ordynacja podatkowa art. art. 122

Obowiązek organów podatkowych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Ordynacja podatkowa art. art. 187

Obowiązek organów podatkowych do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Ordynacja podatkowa art. art. 191

Zasada swobodnej oceny dowodów przez organy podatkowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że transakcje zakupu i eksportu były pozorne i nie miały miejsca w rzeczywistości. Faktury dokumentujące nabycie towarów od podmiotu nieprowadzącego działalności gospodarczej nie uprawniają do odliczenia podatku naliczonego. Potwierdzenie wywozu towaru przez urząd celny nie jest wystarczające do zastosowania stawki 0% z tytułu eksportu, jeśli nie doszło do rzeczywistej sprzedaży objętej opodatkowaniem.

Odrzucone argumenty

Zarzut skarżącego, że organ podatkowy pierwszej instancji nie wykazał fikcyjnego charakteru transakcji. Zarzut skarżącego, że potwierdzenie przez urząd celny wywozu towaru uzasadnia stosowanie stawki 0% dla eksportowanego towaru. Twierdzenie skarżącego, że transakcje spełniają przesłanki z art. 58 k.c. i nie mają na celu obejścia przepisów podatkowych.

Godne uwagi sformułowania

faktury dokumentujące zdarzenia gospodarcze, które w rzeczywistości nie miały miejsca pierwszy z podmiotów dokonujący sprzedaży (...) nie prowadził działalności gospodarczej i nie był zarejestrowany dla potrzeb podatku VAT przedmiotowe towary nie zostały wprowadzone do obrotu gospodarczego Sprzedaż dalej ma, zatem charakter fikcyjny, a wystawione faktury dokumentują czynności, które nie zostały dokonane potwierdzenie przez graniczny urząd celny wywozu towarów z polskiego obszaru celnego, jest jednym z warunków uznania, iż ma miejsce eksport towarów. Niezbędnym warunkiem jest, bowiem dokonanie wywozu towarów w wykonaniu czynności będących przedmiotem opodatkowania podatkiem od towarów i usług

Skład orzekający

Hanna Kamińska

sprawozdawca

Krystyna Chustecka

członek

Małgorzata Długosz-Szyjko

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zwrotu podatku VAT w przypadku transakcji pozornych i fikcyjnego eksportu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji transakcji z podmiotami nieistniejącymi lub nieprowadzącymi działalności, a także fikcyjnego eksportu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak organy podatkowe i sądy walczą z oszustwami podatkowymi poprzez analizę pozornych transakcji i fikcyjnego eksportu, co jest istotne dla zrozumienia praktyki stosowania przepisów VAT.

Fikcyjny eksport i puste faktury: jak sądy rozstrzygają spory o zwrot VAT?

Sektor

podatki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA 1004/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-06-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-04-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Hanna Kamińska /sprawozdawca/
Krystyna Chustecka
Małgorzata Długosz-Szyjko /przewodniczący/
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie NSA Krystyna Chustecka, WSA Hanna Kamińska (spr.), Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu na rachunek bankowy podatku od towarów i usług oddala skargę
Uzasadnienie
III SA 1004/02
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołań strony od dwóch decyzji Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] marca 2000 r. Nr [...] odmawiającej zwrotu na rachunek bankowy podatnika za lipiec 1999r. kwoty [...] zł oraz decyzji z dnia [...] marca 2000r. Nr [...] odmawiającej zwrotu na rachunek bankowy podatnika za czerwiec 1999r. kwoty [...] zł, Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
Urząd Skarbowy W. , po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego,
wydał decyzje w dniach [...] i [...] marca 2000r., w których odmówił stronie zwrotu wskazanych kwot podatku na rachunek bankowy. Organ pierwszej instancji uznał, iż dokonane przez skarżącego transakcje zakupu towarów od spółki E. były pozorne, gdyż w początkowej fazie obrotu tymi towarami brały udział firmy nieistniejące bądź niefigurujące w konkretnym urzędzie skarbowym lub niedziałające pod zgłoszonym adresem. Urząd Skarbowy W. uznał, iż skoro spółka E. kupowała układy elektroniczne nabyte w pierwszej fazie obrotu z fikcyjnych źródeł, to tym samym faktury dokumentujące sprzedaż tych układów stronie skarżącej, nie spełniały warunków do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych faktur. W toku postępowania stwierdzono także, iż pozorne były transakcje sprzedaży eksportowej do Kazachstanu., skutkiem czego skarżący nie miał prawa do stosowania stawki podatku 0% z tytułu eksportu. Urząd Skarbowy W. uznał, iż, mimo, że urząd celny potwierdził wywóz towaru za granicę, to faktycznie nie doszło do eksportu towarów, gdyż zagraniczni kontrahenci strony nie prowadzili działalności lub nie mieli żadnych kontaktów z P.P.H.U. "P".
Mając na uwadze powyższe ustalenia, Urząd Skarbowy W. oparł swoją decyzję m. in. na przepisie § 54 ust. 4 pkt 5 lit. a) i lit c). rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.).
Od powyższych decyzji Strona wniosła odwołanie do Izby Skarbowej podnosząc następujące zarzuty: sprzeczność istotnych ustaleń organu pierwszej instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię m.in. przez przyjęcie, że umowy kupna i sprzedaży dokonane przez podatnika są czynnościami, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Zdaniem strony skarżącej organ podatkowy pierwszej instancji nie wykazał, iż zarówno zakup jak i eksport układów elektronicznych był fikcyjny, a o braku fikcyjnego charakteru tych czynności świadczy przede wszystkim potwierdzenie przez urząd celny opuszczenia towaru poza polski obszar celny.
Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzje Urzędu Skarbowego, uznając, iż organ ten w sposób prawidłowy dokonał ustaleń w zakresie braku prawa strony do obniżenia podatku naliczonego oraz stosowania stawki podatku w wysokości 0% z tytułu eksportu towarów.
Na decyzję Izby Skarbowej w W. skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podtrzymując zarzuty w podniesione w odwołaniu od decyzji organu kontroli skarbowej oraz domagając się uchylenia tej decyzji.
Strona nie zgadza się ze stwierdzeniem organów podatkowych, że towar będący przedmiotem transakcji między polskimi podmiotami, a następnie sprzedany w eksporcie nigdy nie został wprowadzony do obrotu na terytorium Polski. Zaprzeczają temu twierdzeniu następujące okoliczności:
- polskie podmioty gospodarcze funkcjonujące zdodnie z obowiązującymi przepisami zawarły umowę kupna- sprzedaży;
- sprzedający otrzymał należną cenę a kupujący towar;
- transakcja została rozliczona prawidłowo pod względem fiskalnym;
- kupujący, będący właścicielem towaru, sprzedał towar firmie zagranicznej i towar ten opuścił granice kraju.
Wobec tych faktów skarżący uważa, że organ odwoławczy w sposób dowolny przyjął, iż działanie spełnia przesłanki z art. 58 k.c. i ma na celu obejście przepisów podatkowych.
W odpowiedzi skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie, uznając zarzuty za bezzasadne i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją. W ocenie Izby Skarbowej zgromadzony w sprawie materiał dowodowy upoważniał do stwierdzenia, że zawarte przez stronę transakcje kupna- sprzedaży były umowami pozornymi i miały na celu obejście przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Towary, które miały zostać wyeksportowane nie zostały wprowadzone do obrotu gospodarczego, natomiast działania podmiotów uczestniczących w operacjach gospodarczych, w tym strony skarżącej, dotyczących przedmiotowych towarów służyły wytworzeniu sytuacji, w której byłby możliwy nienależny zwrot na rzecz podatnika podatku z tytułu sprzedaży eksportowej. Tym samym zostały spełnione przesłanki określone w § 54 ust. 4 pkt 5 lit. c) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym do uznania, że przedstawione przez stronę dokumenty nie stanowiły podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
W ocenie składu orzekającego organy podatkowe obu instancji prawidłowo ustaliły, iż faktury dotyczące nabycia układów elektronicznych od spółki E. były fakturami dokumentującymi zdarzenia gospodarcze, które w rzeczywistości nie miały miejsca.
W transakcjach przedstawionych w uzasadnieniach decyzji organów podatkowych pierwszy z podmiotów dokonujący sprzedaży ( tj.,, E ‘ [...], ,, S’ [...], ,, C ‘ [...] oraz ,, M ‘ [...] ) nie prowadził działalności gospodarczej i nie był zarejestrowany dla potrzeb podatku VAT, z zatem przedmiotowe towary nie zostały wprowadzone do obrotu gospodarczego na terytorium Polski. Wykazanie sprzedaży tego towaru przez kolejnych nabywców nie nadaje tym transakcjom przymiotu legalności, bowiem w dalszym ciągu dokonywana jest sprzedaż towarów, niewprowadzonych do obrotu gospodarczego. Sprzedaż dalej ma, zatem charakter fikcyjny, a wystawione faktury dokumentują czynności, które nie zostały dokonane.
Dokonując tych ustaleń organy podatkowe dopełniły wszelkich obowiązków wynikających z prawa procesowego, w szczególności z art. 122 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z powyższym ustaleniem, ustalona została, zatem przesłanka zawarta w przepisie z § 54 ust. 4 pkt 5 lit. a i c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.) tj. strona nie miała prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikające ze spornych faktur wystawionych przez spółkę E.
Organy podatkowe ustaliły także w sposób prawidłowy, iż strona nie miała prawa stosować stawki podatku 0% z tytułu eksportu towarów, skoro eksport towarów w świetle zgromadzonego i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego nie miał w rzeczywistości miejsca. W przedmiotowej sprawie nie jest, więc trafny zarzut podniesiony w skardze, iż sam fakt potwierdzenia przez urząd celny wywozu towarów poza granicę Rzeczpospolitej Polskiej, uzasadnia stosowanie stawki podatku 0% dla eksportowanego towaru.
Eksportem towarów w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, jest potwierdzony przez graniczny urząd celny wywóz towarów z polskiego obszaru celnego w wykonaniu czynności określonych w art. 2 ust.1 i 3 tej ustawy. Jak wynika z przytoczonej definicji, żeby zaistniał eksport towarów konieczne jest spełnienie następujących warunków:
- wywóz potwierdzony przez graniczny urząd celny;
- wywóz z polskiego obszaru celnego;
-wywóz towaru powinien nastąpić w wykonaniu czynności określonych w art. 2 ustawy o VAT np. sprzedaży.
Wynika z tego, iż potwierdzenie przez graniczny urząd celny wywozu towarów z polskiego obszaru celnego, jest jednym z warunków uznania, iż ma miejsce eksport towarów. Niezbędnym warunkiem jest, bowiem dokonanie wywozu towarów w wykonaniu czynności będących przedmiotem opodatkowania podatkiem od towarów i usług określonych w art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o VAT.
W przedmiotowej sprawie, nie został spełniony trzeci z powyższych warunków, gdyż nie doszło do sprzedaży towarów, która to czynność jest objęta zakresem przedmiotowym opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Organy podatkowe w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy ustaliły, że ostatnim ogniwem przedmiotowych transakcji był eksport towarów do Kazachstanu do firm,, W’ i,, G ‘. Przedsiębiorstwo,, W ‘ nie współpracowało z firmą skarżącego,, P, nie podpisywało z nią żadnych kontraktów oraz nie otrzymywało od niej towarów, jak również nie prowadzi działalności gospodarczej z powodu trudności finansowych. Natomiast przedsiębiorstwo,, G’ w latach 1992-1995 prowadzili handel z Niemcami, dokąd wysyłano złom metali kolorowych, a z Niemiec importowano materiały powszechnego użytku. W maju 1995r. dyrektor przedsiębiorstwa nie wrócił z Niemiec i jest uznany za zaginionego. Po tych zdarzeniach firma,, G’ zaprzestała prowadzenia handlu zagranicznego.
Z powyższych ustaleń wynika, iż organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż zagraniczni kontrahenci strony nie prowadzili działalności i nie mogli dokonać zakupu, spornych układów elektronicznych.
W sprawie nie doszło, zatem do naruszenia przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia, jak również do naruszenia przepisów postępowania podatkowego. Organy podatkowe, bowiem w sposób dostateczny dowiodły, że sporne transakcje nie miały w rzeczywistości miejsca. Organy podatkowe dokonały ustaleń na podstawie całokształtu materiału dowodowego, ( art. 191 Ordynacji podatkowej), zebranego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący ( art. 187 Ordynacji podatkowej), przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku do wydania decyzji o prawidłowej treści ( art. 122 Ordynacji podatkowej).
Mając na uwadze powyższe ustalenia należy stwierdzić, iż brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, w związku, z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI