III RNS 94/18

Sąd Rejonowy w BrodnicyBrodnica2019-02-05
SAOSRodzinneopieka nad osobami wymagającymi pomocyŚredniarejonowy
uzależnienie od alkoholudom pomocy społecznejopiekaniepełnosprawnośćzdrowie psychiczneochrona zdrowiapostępowanie nieprocesowe

Sąd Rejonowy w Brodnicy umieścił osobę uzależnioną od alkoholu w domu pomocy społecznej bez jej zgody, uznając, że jej stan zagraża jej samej i innym.

Sąd Rejonowy w Brodnicy rozpoznał wniosek Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy o umieszczenie A. B. w domu pomocy społecznej dla osób uzależnionych od alkoholu bez jego zgody. A. B. jest osobą uzależnioną od alkoholu, z orzeczeniem o umiarkowanej niepełnosprawności, która wielokrotnie podejmowała leczenie odwykowe bez trwałych efektów. Z uwagi na jego zaniedbanie higieniczne, brak stałego miejsca zamieszkania i stwarzanie zagrożenia dla siebie i innych, sąd uznał wniosek za zasadny.

Sąd Rejonowy w Brodnicy, rozpoznając sprawę z wniosku Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy w J. z uczestnictwem A. B., postanowił o umieszczeniu A. B. w domu pomocy społecznej dla osób uzależnionych od alkoholu bez jego zgody. Uzasadnienie wniosku wskazywało na silne uzależnienie A. B. od alkoholu, brak efektów dotychczasowego leczenia odwykowego, zaniedbanie higieniczne, brak stałego miejsca zamieszkania i stwarzanie zagrożenia dla siebie i otoczenia. Pomimo orzeczenia o niepełnosprawności i odbytych terapiach, A. B. nie kontrolował spożycia alkoholu, odmawiał współpracy i nie był w stanie samodzielnie zabezpieczyć swoich podstawowych potrzeb. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na opinii biegłych psychologiczno-psychiatrycznej, która jednoznacznie rozpoznała zespół zależności alkoholowej i stwierdziła, że uczestnik wymaga całodobowej opieki z powodu znacznego upośledzenia zdolności do samodzielnego funkcjonowania. Sąd powołał się na art. 39 ust. 1 Ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, który pozwala na umieszczenie w domu pomocy społecznej bez zgody osoby, gdy brak opieki zagraża jej życiu. Zasądzono również koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy prawne do umieszczenia osoby uzależnionej od alkoholu w domu pomocy społecznej bez jej zgody, jeśli brak opieki zagraża jej życiu, zgodnie z art. 39 ust. 1 Ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że A. B. z powodu wieloletniego uzależnienia od alkoholu i znacznego upośledzenia zdolności do samodzielnego funkcjonowania wymaga całodobowej opieki, a brak podjęcia leczenia może skutkować pogorszeniem stanu i zagrożeniem dla osób trzecich. Spełnione zostały przesłanki do umieszczenia go w domu pomocy społecznej bez jego zgody.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umieszczenie w domu pomocy społecznej

Strona wygrywająca

Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy

Strony

NazwaTypRola
Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy (...) w J.instytucjawnioskodawca
A. B.osoba_fizycznauczestnik
Prokurator Rejonowy w Brodnicyorgan_państwowyuczestnik postępowania
adw. M. S.innepełnomocnik z urzędu

Przepisy (3)

Główne

u.o.z.p. art. 39 § 1

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego

Jeżeli osoba lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na przyjęcie do domu pomocy społecznej, a brak opieki zagraża życiu tej osoby, organ do spraw pomocy społecznej może wystąpić do sądu opiekuńczego z wnioskiem o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez jej zgody.

Pomocnicze

u.o.z.p. art. 38 § 1

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego

Osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, może być za jej zgodą lub zgodą jej przedstawiciela ustawowego przyjęta do domu pomocy społecznej.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 10 § 6

Podstawa do zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stan A. B. wymaga natychmiastowych działań prawnych z uwagi na uzależnienie od alkoholu. Leczenie odwykowe nie przyniosło pożądanego efektu. Brak możliwości współpracy z A. B. z powodu jego stanu. A. B. stwarza zagrożenie dla siebie i innych osób. Opinia biegłych potwierdza zespół zależności alkoholowej i potrzebę całodobowej opieki.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnik uczestnika wnosił o oddalenie wniosku (brak szczegółowego uzasadnienia w tekście).

Godne uwagi sformułowania

Pan (...) stwarza zagrożenie już nie tylko dla siebie samego ale też dla innych osób. Zespół zależności alkoholowej jest kompleksem zjawisk fizjologicznych, behawioralnych i poznawczych, wśród których przyjmowanie substancji uzależniającej dominuje nad innymi zachowaniami, które miały dla pacjenta poprzednio większą wartość.

Skład orzekający

Marzena Sirokos

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Podstawy prawne i faktyczne do umieszczenia osoby uzależnionej od alkoholu w domu pomocy społecznej bez jej zgody."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby z zaawansowanym uzależnieniem od alkoholu i znacznym upośledzeniem funkcjonowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje trudne przypadki społeczne i prawne związane z uzależnieniem, gdzie dobro jednostki i bezpieczeństwo publiczne wymagają interwencji sądu.

Czy można zmusić alkoholika do leczenia? Sąd podjął decyzję o umieszczeniu w DPS bez zgody.

Sektor

opieka zdrowotna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III RNs 94/18 POSTANOWIENIE Dnia 5 lutego 2019 r. Sąd Rejonowy w Brodnicy Wydział III Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Marzena Sirokos Protokolant: st. sekr. sądowy Iwona Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2019r. w Brodnicy przy udziale Prokuratora Rejonowego w Brodnicy - D. P. (1) na rozprawie sprawy z wniosku Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy (...) w J. z uczestnictwem A. B. o umieszczeniu A. B. w domu pomocy społecznej bez jego zgody p o s t a n a w i a: 1/ umieścić A. B. urodzonego (...) w domu pomocy społecznej dla osób uzależnionych od alkoholu - bez jego zgody, 2/ zasądzić ze Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Brodnicy na rzecz adw. M. S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w B. ul. (...) , (...)-(...) B. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o stawkę Vat tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestnikowi z urzędu, 3/ kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa. Sędzia /-/M. S. III R Ns 94/18 UZASADNIENIE Kierownik Miejsko - Gminny Ośrodek Pomocy (...) w J. P. wniósł o umieszczenie A. B. bez jego zgody w Domu Pomocy Społecznej. Uzasadniając wniosek podał m.in., że: aktualna sytuacja życiowa w jakiej znajduje się Pan A. B. wymaga podjęcia natychmiastowych działań prawnych. Pan A. uzależniony jest od alkoholu. Posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, wydane na stałe. Z informacji jakie posiada (...) wynika, że uczestnik odbył leczenie odwykowe, które nie przyniosło pożądanego efektu . Mimo wielokrotnie podejmowanych prób, ośrodek nie ma możliwości podjęcia jakiejkolwiek współpracy z Panem (...) ponieważ bardzo często znajduję się w stanie wskazującym na spożycie alkoholu. Z uwagi na powyższe nie ma również możliwości podjęcia z nim racjonalnej rozmowy. Wszelkie próby z argumentowaną chęcią jakiejkolwiek pomocy ze strony (...) są przez Pana (...) lekceważone i bagatelizowane. Pan (...) na stałe zameldowany jest u swojego brata, M. B. . Rodzina nie wpuszcza go do mieszkania z uwagi na stan w jakim się znajduje (jest brudny, zaniedbany i pod wpływem alkoholu). W ciągu dnia przemieszcza się i bywa widziany pod wpływem alkoholu w różnych miejscach. Nocuje zazwyczaj na stacji PKP, w opuszczonych domach, ogródkach działkowych, piwnicach, na klatkach schodowych. Pan (...) stwarza zagrożenie już nie tylko dla siebie samego ale też dla innych osób. Tutejszy (...) otrzymuje zgłoszenia od zaniepokojonych mieszkańców, którzy obawiają się o własne zdrowie oraz życie. Uczestnik nie zajął stanowiska w sprawie. Pełnomocnik uczestnika wnosił o oddalenie wniosku. Prokurator Rejonowy w Brodnicy wnosił o uwzględnienie wniosku. Sąd ustalił co następuje: A. B. urodził się (...) A. B. jest osobą samotną od wielu lat uzależnioną od alkoholu. Posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Odbył kilkukrotnie leczenie odwykowe, bez efektu w kontroli spożywania alkoholu. Jest zameldowany u brata, rodzina nie wpuszcza opiniowanego do domu ze względu na przewlekłe upojenie alkoholowe i znaczne zaniedbanie higieniczne. Sypia w przygodnych miejscach: ogródki działkowe, stacja PKP, piwnice, klatki schodowe. Uczestnik nie kontroluje zachowań po alkoholu, jest dysscocjalny, wielokrotne interwencje pracowników socjalnych nie przynoszą żadnego skutku. A. B. odmawia pomocy, nie współpracuje dla poprawy własnej sytuacji życiowej. Odmawia umieszczenia w (...) . Postępowanie z uczestnictwem A. B. przed tutejszym Sądem sygn akt III RNs 114/17 zakończono postanowieniem z dn. 19.07.2018r. o obowiązku poddania się przez niego leczeniu w stacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego. A. B. ukończył terapie odwykową 23.04.2018, abstynencje utrzymał przez 2 (dwa) miesiące. Postępowanie w sprawie sygn akt III R Ns 190/17 umorzono postanowieniem z dnia 22.05.2018r po odbyciu przez uczestnika szpitalnego leczenia odwykowego. Uczestnik ma wykształcenie podstawowe, pracował dorywczo jako cieśla. Pracował w stoczni w G. . Obecnie nie podejmuje żadnych czynności zawodowych. Przebywając w wojsku prezentował zachowania buntownicze, dziewięć razy ociekał ze służby. Był badany psychiatrycznie i rozpoznano zaburzenia osobowości i zaburzenia urojeniowe, wielokrotnie był hospitalizowany psychiatrycznie. Od 1983 utrzymuje się z renty socjalnej. K. przebywał w Zakładach Karnych z powodu włamań, kradzieży, jazdy w stanie upojenia alkoholowego, ostatni pobyt był półtoraroczny. Nie posiada własnej rodziny. Jest osobą samotną, kawalerem. Mieszka w J. . Nie ma stałego miejsca zamieszkania, mieszka w pustostanach, piwnicach, na dworcu PKP. 29 czerwca 2017r. podpalił jedno z pomieszczeń w których przebywał, bo chciał się ogrzać. Zaczął spożywać alkohol w okresie szkoły zawodowej. Pije od ponad 30 lat. Alkohol pije ciągami kilkumiesięcznymi, ostatnio pil w dniu wczorajszym. Nie było napadów drgawkowych, występowało majaczenie alkoholowe kilkukrotnie. Przyznaje, ze pije tyle ile uda mu się dostać, lub kupić. Często prowadzi libacje alkoholowe ze znajomymi w rożnych miejscach. Pija także alkohole niespożywcze. Nie jest w stanie utrzymać abstynencji, występuje u niego spadek tolerancji na alkohol. Wielokrotnie przebywał W Izbach Wytrzeźwień, były interwencje Policji w związku z zachowaniami po alkoholu. Przebywał na oddziałach detoksykacyjnych, przechodził dwie terapie odwykowe w warunkach stacjonarnych, ostatnią w lipcu 2018r., której nie ukończył. Ma także łuszczyce skóry, stan po urazie głowy. Jest skrajnie zaniedbany higieniczne. Odnośnie S. psychicznego biegli w opinii sądowo psychiatryczno – psychologicznej stwierdzili, że jego świadomość jest jasna, orientacja pełna, kontakt w płaszczyźnie pytań, intelekt poniżej średniej dla normy wiekowej, wyraźne zubożenie osobowości na tle organicznym. Afekt blady, nastrój obojętny. Tok myślenia spójny, bez cech zaburzeń treści myślenia i spostrzegania. Z niskim krytycyzmem i wglądem w przebieg uzależnienia, tendencją do racjonalizacji i wyparcia, zaburzeniem i przewartościowaniem samooceny. Średnio nasilone cechy zespołu abstynencyjnego, zaczerwienie twarzy, drżenia języka, kończyn górnych, nadmierna potliwość, rozkojarzenie. Zaburzenia snu i łaknienia. Bez (...) . Potwierdza występowanie palimpsestów po alkoholu,, majaczenia, neguje napady drgawkowe. Cechy polineuropatii alkoholowej. W postawionych wnioskach i opinii biegli stwierdzili, że: Na podstawie jednorazowego badania sądowo - psychologiczno - psychiatrycznego stwierdzają że A. B. prezentuje w badaniu charakterystykę uzależnienia. Jest bez wglądu, z niskim krytycyzmem. W wyniku badania jednoznacznie rozpoznają u A. B. zespół zależności alkoholowej (ZZA). U uczestnika występuje wyraźne załamanie linii życiowej, zachowania dyssocjalne, brak stałej pracy zabezpieczającej środki do życia, znaczne zaniedbania higieniczne, zaburzenia odżywiania. Nie jest w stanie samodzielnie zabezpieczyć swojego życia. Częste konflikty z prawem. Spełnia przesłanki do umieszczenia bez jego zgody w (...) dla osób uzależnionych od alkoholu w myśl art 39 ust. 1 ustawy o zdrowiu psychicznym z dnia 19.08.1994. W ocenie biegłych opiniowany jest osobą wymagającą całodobowej opieki z powodu znacznego upośledzenia zdolności do samodzielnego funkcjonowania w przebiegu wieloletniego uzależnienia od alkoholu. Nie podjęcie leczenia może spowodować dalsze pogorszenie stanu opiniowanego i zagrożenie dla osób trzecich. Biegli zalecają też przeprowadzenie detoksykacji alkoholowej w warunkach oddziału (...) ze względu na znaczne obciążenie somatyczne opiniowanego wynikające z ciężkości i przewlekłości uzależnienia od alkoholu. Na dzień dzisiejszy uczestnik przebywa w szpitalu psychiatrycznym na oddziale odwykowym. W ocenie pracownika Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy (...) w J. D. P. (2) cały czas istnieje potrzeba umieszczenia uczestnika w (...) . Gdy było zimno uczestnikowi potrafił on rozpalić ognisko w lesie. Do osób z Ośrodka, które chciały mu pomóc był wulgarny. (dowód opinia psychiatryczno – psychologiczna k. 20 – 22, zeznania D. P. (2) k. 36 – 36v.) Sąd zważył co następuje: Prokurator, pełnomocnik uczestnika ani przedstawiciel (...) nie kwestionowali opinii psychologiczno – psychiatrycznej. Świadek D. P. (2) zeznała szczerze i rzeczowo. Sąd w całości podzielił opinię a jej ustalenia i wnioski uczynił swoimi. Opinia jest rzetelna, wydana zgodnie z wiedzą i doświadczeniem życiowym, zawodowym biegłych. Zespół zależności alkoholowej jest kompleksem zjawisk fizjologicznych, behawioralnych i poznawczych, wśród których przyjmowanie substancji uzależniającej dominuje nad innymi zachowaniami, które miały dla pacjenta poprzednio większą wartość. Głównym objawem uzależnienia jest pragnienie przyjmowania alkoholu. Do diagnozy uzależnienia konieczna jest identyfikacja trzech lub więcej następujących cech objawów występujących łącznie przez pewien okres czasu w ciągu roku: silne pragnienie przyjmowania substancji albo poczucie przymusu jej przyjmowania, trudności w kontrolowaniu zachowania związanego z przyjmowaniem substancji, jego rozpoczęcia, zakończenia lub ilości, objawy abstynencyjne, zmiana tolerancji, zaniedbywania alternatywnych źródeł przyjemności lub zainteresowań, przyjmowanie substancji mimo wyraźnych szkodliwości. Zgodnie z art. 39 ust. 1 Ustawy o ochronie zdrowia psychicznego z dnia 19 sierpnia 1994r. ze zmianami: Jeżeli osoba, o której mowa w art. 38 , lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na przyjęcie jej do domu pomocy społecznej, a brak opieki zagraża życiu tej osoby, organ do spraw pomocy społecznej może wystąpić do sądu opiekuńczego miejsca zamieszkania tej osoby z wnioskiem o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Art 38 ust 1 cyt. Ustawy stanowi : Osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, może być za jej zgodą lub zgodą jej przedstawiciela ustawowego przyjęta do domu pomocy społecznej. A. B. jest osobą wymagającą całodobowej opieki z powodu znacznego upośledzenia zdolności do samodzielnego funkcjonowania w przebiegu wieloletniego uzależnienia od alkoholu. Nie podjęcie przez niego leczenia może spowodować dalsze pogorszenie stanu opiniowanego i zagrożenie dla osób trzecich. Stosowne leczenie, odpowiednią fachową pomoc może uzyskać uczestnik w warunkach Domu Pomocy Społecznej dla osób uzależnionych od alkoholu. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy cytowanych przepisów orzekł jak w pkt 1 orzeczenia. O pkt 2 Sąd orzekł na mocy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszeni przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu z dnia 3 października 2016r. tj. z dnia 30 listopada 2018r. § 10 pkt 6. Sędzia /-/M. S.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI