III RNS 762/23

Sąd Rejonowy2024-01-18
SAOSRodzinneubezwłasnowolnienieŚredniarejonowy
ubezwłasnowolnienieopieka prawnazarząd majątkiemdobro ubezwłasnowolnionegodarowiznanieruchomośćinteres prawny

Sąd oddalił wniosek o zezwolenie na darowiznę mieszkania należącego do osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, uznając, że czynność ta nie leży w jej najlepszym interesie.

Opiekun prawny całkowicie ubezwłasnowolnionej H. P. złożył wniosek o zezwolenie na przekazanie w formie darowizny mieszkania należącego do H. P. na rzecz wnioskodawczyni. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że darowizna nie leży w najlepszym interesie ubezwłasnowolnionej, ponieważ nieruchomość stanowi jej jedyny majątek, a jej zbycie pogorszyłoby jej sytuację majątkową. Sąd zasądził również wynagrodzenie dla kuratora ustanowionego dla H. P. w tej sprawie.

Sąd Rejonowy rozpatrywał wniosek K. K. (1), opiekuna prawnego całkowicie ubezwłasnowolnionej H. P., o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem, polegającej na przekazaniu w formie darowizny mieszkania należącego do H. P. na rzecz wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni argumentowała, że H. P. jest właścicielką mieszkania, ale sama nie jest w stanie nim zarządzać ze względu na stan zdrowia (schizofrenia paranoidalna, problemy z poruszaniem się po operacji kręgosłupa). Opiekunka prawna od 2004 roku zapewniała H. P. opiekę, w tym spłaciła jej zadłużenie w spółdzielni mieszkaniowej. Sąd, po analizie sytuacji majątkowej, zdrowotnej i życiowej H. P., uznał, że darowizna mieszkania, które stanowi jedyny majątek ubezwłasnowolnionej, nie leży w jej najlepszym interesie. Sąd podkreślił, że czynność ta nie poprawiłaby sytuacji majątkowej H. P., a wręcz mogłaby ją pogorszyć, zwłaszcza w kontekście przyszłego dziedziczenia. W związku z tym wniosek został oddalony. Sąd zasądził również koszty zastępstwa procesowego dla kuratora ustanowionego dla H. P. w tej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zezwolenie na dokonanie takiej czynności nie leży w najlepszym interesie całkowicie ubezwłasnowolnionej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że darowizna nieruchomości, stanowiącej jedyny majątek ubezwłasnowolnionej, nie poprawi jej sytuacji majątkowej, a wręcz może ją pogorszyć, zwłaszcza w kontekście przyszłego dziedziczenia i braku zabezpieczenia jej przyszłych interesów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strony

NazwaTypRola
K. K. (1)osoba_fizycznawnioskodawca
H. P.osoba_fizycznauczestnik postępowania
A. M.osoba_fizycznakurator
Skarb Państwaorgan_państwowykoszty postępowania

Przepisy (3)

Główne

k.r.o. art. 156

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Opiekun powinien uzyskiwać zezwolenie sądu opiekuńczego we wszelkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby lub majątku ubezwłasnowolnionego.

Pomocnicze

k.r.o. art. 175

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Do opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie stosuje się odpowiednio przepisy o opiece nad małoletnim z zachowaniem przepisów dot. opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie.

Dz. U. z 2023r., poz. 1144 art. 95 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Darowizna nieruchomości nie leży w najlepszym interesie ubezwłasnowolnionej. Zbycie nieruchomości pogorszyłoby sytuację majątkową ubezwłasnowolnionej. Brak wykazania, że czynność prawna przyniesie korzyści uczestniczce postępowania.

Odrzucone argumenty

Wnioskodawczyni jako opiekun prawny ma prawo ubiegać się o darowiznę. Wnioskodawczyni ponosiła koszty utrzymania mieszkania i spłaciła zadłużenie.

Godne uwagi sformułowania

czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu majątkiem nie leży w najlepszym interesie ubezwłasnowolnionej jedyny majątek uczestniczki postępowania nie wykazała, aby darowanie jej nieruchomości miało być w interesie uczestniczki postępowania

Skład orzekający

Kamilla Piórkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'najlepszego interesu ubezwłasnowolnionego' przy ocenie czynności przekraczających zwykły zarząd majątkiem, zwłaszcza w kontekście darowizny nieruchomości stanowiącej jedyny składnik majątku."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, z uwzględnieniem jej stanu zdrowia i sytuacji majątkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii ochrony majątku osób ubezwłasnowolnionych i prawidłowego sprawowania opieki prawnej, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i opiekuńczym.

Czy opiekun prawny może otrzymać w darowiźnie mieszkanie od osoby ubezwłasnowolnionej? Sąd odpowiada.

Dane finansowe

wynagrodzenie kuratora: 480 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III RNs 762/23 POSTANOWIENIE Dnia 18 stycznia 2024 r. Sąd Rejonowy (...) III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym Przewodniczący sędzia Kamilla Piórkowska Ławnicy Protokolant st.sekr.sądowy Monika Kalinowska Po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2024 r. (...) na rozprawie sprawy z wniosku: K. K. (1) o: zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem całkowicie ubezwłasnowolnionej H. P. postanawia 1. oddalić wniosek; 2. zasądzić ze Skarbu Państwa – kasy Sądu Rejonowego (...) na rzecz radcy prawnej A. M. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) + VAT tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora dla całkowicie ubezwłasnowolnionej H. P. ; 3. kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa. Sygn. akt III RNs 762/23 UZASADNIENIE Postanowienia Sądu Rejonowego (...) z dnia 18 stycznia 2024r. W dniu 27 czerwca 2023 r. K. K. (1) , opiekun prawny całkowicie ubezwłasnowolnionej H. P. , złożyła wniosek o zezwolenie na dokonanie czynności prawnej, przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem ubezwłasnowolnionej całkowicie H. P. , polegającej na przekazaniu wnioskodawczyni w formie darowizny mieszkania będącego własnością całkowicie ubezwłasnowolnionej H. P. , dla której Sąd Rejonowy (...) w prowadzi księgę wieczystą o numerze KW (...) . W uzasadnieniu wniosku wskazano, że H. P. jest właścicielką mieszkania o powierzchni 35,99 m 2 położonego w T. przy ul. (...) . W latach 1998/1999 H. P. była wykluczona z członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej z uwagi na niepłacenie czynszu. Mieszkanie było pozbawione energii elektrycznej, zaś uczestniczce groziła eksmisja. Wnioskodawczyni występując z pismem do Spółdzielni Mieszkaniowej zobowiązała się do uregulowania zadłużenia oraz spłaty odsetek. Dodatkowo zapewniła, iż bieżące opłaty będą regulowane terminowego. Po spłaceniu zadłużenia, które było uiszczane w ratach, ponownie przyjęto uczestniczkę w poczet członka spółdzielni. Całkowicie ubezwłasnowolniona jest osobą samotną, nie ma dzieci. H. P. od kilku lat leczy się w (...) z powodu zdiagnozowanej schizofrenii paranoidalnej. Z tej przyczyny kilkukrotnie przebywała w szpitalu, gdyż nie przyjmowała zalecanych leków. Ostatni pobyt w szpitalu miał miejsce w 2005 roku. Od tamtej chwili uczestniczka przyjmuje leki w postaci zastrzyku domięśniowego co 21 dni. K. K. (1) wskazała, iż od 2004 roku jest opiekunem prawnym H. P. . Obecny stan zdrowia uczestniczki nie pozwala jej na samodzielne zamieszkanie. W sierpniu 2022r. uczestniczka miała operację kręgosłupa i od tego czasu przebywa w miejscu zamieszkania wnioskodawczyni. H. P. jest osobą chodzącą, jednak nie radzi sobie w codziennym funkcjonowaniu, nie włącza się w prace domowe, nie dba samodzielnie o higienę osobistą, wymaga całodobowej opieki. Postanowieniem z dnia 9 października 2023 r. wydanym w sprawie III RNs (...) Sąd Rejonowy (...) ustanowił radcę prawnego A. M. , prowadzącą Kancelarię Adwokacką w T. , przy ul. (...) , kuratorem całkowicie ubezwłasnowolnionej H. P. do reprezentowania jej w sprawie o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem całkowicie ubezwłasnowolnionego – sygn. akt III RNs 762/23. Kurator całkowicie ubezwłasnowolnionej H. P. w odpowiedzi na wniosek z dnia 29 listopada 2023 r. wniósł o oddalenie wniosku w całości, wskazując, że zbycie lokalu mieszkalnego, położonego w T. przy ul. (...) , spowoduje znaczące pogorszenie sytuacji majątkowej uczestniczki. Podkreślono, iż składnik majątkowy taki jak lokal mieszkalny może przynosić dochód w wysokości ponad 1.000 zł. Z treści wniosku wynika, iż H. P. zamieszkuje wraz z wnioskodawczynią, zatem lokal nadaje się do wynajęcia. Wynajem spowoduje, że koszt utrzymania mieszkania zostanie pokryty przez najemcę, a nadto przyniesie on realny dochód, który pozwoli na pokrycie kosztów utrzymania uczestniczki i poprawę jej komfortu życia. Podkreślono także, iż jeśli wnioskodawczyni zrzekłaby się funkcji opiekuna prawnego bądź nie mogła z przyczyn naturalnych dalej pełnić tej funkcji, wówczas uczestniczka zostałaby pozbawiona jakiegokolwiek majątku. Na rozprawie w dniu 18 stycznia 2024 r. strony podtrzymały swoje stanowiska. Sąd ustalił, co następuje: H. P. została ubezwłasnowolniona całkowicie na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego (...) z dnia 16 czerwca 2004r. wydanego w sprawie o sygn. (...) . Postanowieniem z dnia 9 września 2004r. wydanym przez Sąd Rejonowy (...) w sprawie o sygn. akt (...) opiekunem prawnym H. P. została ustanowiona jej siostra K. K. (1) . / dowód: postanowienie Sądu Okręgowego – k. 3 akt (...) postanowienie Sądu Rejonowego – k. 10 akt (...) H. P. ma obecnie (...) lat. Uczestniczka nie ma dzieci ani męża, jej rodzice nie żyją. H. P. oprócz wnioskodawczyni, która jest jej siostrą miała również dwóch braci, którzy zmarli. Bracia nie pomagali K. K. (1) w opiece nad całkowicie ubezwłasnowolnioną. H. P. jest właścicielką mieszkania położonego w T. przy ul. (...) , dla której Sąd Rejonowy (...) prowadzi księgę wieczystą o numerze KW (...) . Do lipca 2022 roku uczestniczka zamieszkiwała w w/w nieruchomości. Obecnie H. P. mieszka wraz z siostrą K. K. oraz jej mężem. Ubezwłasnowolniona w lipcu 2022r. przeszła operację kręgosłupa, od tego czasu zamieszkuje wraz z siostrą. Uczestniczka z powodu swojego stanu zdrowia nie jest w pełni samodzielna. Aktualnie jest sprawna fizycznie, ale wymaga pomocy, zarówno przy czynnościach higieny osobistej i jak zaspokojenia jej potrzeb. K. K. (1) prawidłowo sprawuje opiekę prawną nad H. P. . Nie ma i nigdy nie było zastrzeżeń do sprawowania przez nią opieki nad podopieczną. Obecnie ubezwłasnowolniona całkowicie osiąga dochód w łącznej kwocie ok. 1.800 zł miesięcznie. Emerytura H. P. wpływa na konto jej opiekuna prawnego. Z w/w kwoty K. K. (1) opłaca koszty związane z utrzymaniem mieszkania uczestniczki, kupuje jej leki oraz pokrywa koszt jej wyżywienia. Mieszkanie, które stanowi własność H. P. nie nadaje się do wynajęcia, gdyż wymaga remontu. Na opłaty związane z utrzymaniem nieruchomości składają się: opłata za prąd w kwocie 25 zł miesięcznie oraz czynsz w kwocie 320 zł. Uczestniczka otrzymuje dofinansowanie do czynszu w kwocie 100 zł. H. P. przed wydaniem postanowienia w przedmiocie jej ubezwłasnowolnienia była zagrożona eksmisją z mieszkania stanowiącego jej własność, z uwagi na nieregulowanie opłat. Wówczas otrzymywała rentę w wysokości 500 zł miesięcznie. K. K. (1) spłaciła zadłużenie uczestniczki. /dowód: dowód wpłaty – k. 4, druk ścisłego zarachowania – k. 5-7, zaświadczenie – k. 24-26, akt notarialny – k. 27, przesłuchanie wnioskodawczyni K. K. (1) – k. 28v, akta (...) Sądu Okręgowego (...) / Sąd zważył co następuje: Przedstawiony stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy III (...) Sądu Rejonowego (...) oraz na podstawie przesłuchania wnioskodawczyni K. K. (1) . Sąd uznał za wiarygodne dokumenty zgromadzone w aktach sprawy oraz aktach sprawy (...) , bowiem są to w przeważającej części dokumenty urzędowe, których autentyczności ani prawdziwości zawartych w nich informacji nie kwestionowała wnioskodawczyni. Sąd dał wiarę także zeznaniom wnioskodawczyni, bowiem były one rzeczowe, spójne i logiczne, a nadto znajdowały swoje poparcie w dokumentach zebranych w aktach sprawy. Stan faktyczny ustalony w sprawie był w zasadzie bezsporny. W sprawie nie ulegało wątpliwości, że całkowicie ubezwłasnowolniona H. P. jest właścicielką nieruchomości położonej w T. , dla której Sąd Rejonowy (...) prowadzi księgę wieczystą o numerze KW (...) . Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia było to, czy wnioskowana czynność prawna będzie zgodne z dobrem ubezwłasnowolnionej H. P. , czy będzie dla niej korzystna finansowo. Zgodnie z art. 175 kro do opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie stosuje się odpowiednio przepisy o opiece nad małoletnim z zachowaniem przepisów dot. opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie. Na podstawie art. 156 kro w związku z art. 175 kro opiekun powinien uzyskiwać zezwolenie sądu opiekuńczego we wszelkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby lub majątku ubezwłasnowolnionego. Nie ulegało wątpliwości, że dla dokonania wnioskowanych czynności prawnych opiekun prawny potrzebował zezwolenia sądu. W ocenie Sądu, analiza sytuacji życiowej, zdrowotnej i majątkowej ubezwłasnowolnionej całkowicie H. P. nie pozwala na podjęcie czynności prawnych wnioskowanych we wniosku opiekuna prawnego, to jest przekazania własności nieruchomości położonej w T. , dla której Sąd Rejonowy (...) prowadzi księgę wieczystą o numerze KW (...) . Ubezwłasnowolniona całkowicie H. P. ma obecnie (...) lat i wymaga pomocy swojego opiekuna. Nieruchomość położona w T. , dla której Sąd Rejonowy (...) prowadzi księgę wieczystą o numerze KW (...) stanowi jedyny majątek uczestniczki postępowania. Wnioskodawczyni, jako siostra H. P. znajduje się w pierwszej grupie jej spadkobierców w przypadku jej śmierci, z uwagi na fakt, iż całkowicie ubezwłasnowolniona nie ma dzieci, a jej rodzice nie żyją. W przypadku śmierci H. P. jej majątek prawdopodobnie zostałby podzielony między wnioskodawczynią a pozostałymi spadkobiercami. Wnioskodawczyni w toku postępowania podnosiła, że aktualnie to ona dokonuje nakładów finansowych na w/w nieruchomość, a ponadto spłaciła zadłużenie uczestniczki z tytułu wcześniej nieregulowanych terminowo należności. W sytuacji podziału majątku po śmierci uczestniczki, nakłady wnioskodawczyni stanowiłyby długi spadkowe, które byłyby rozliczone z pozostałymi spadkobiercami uczestniczki postępowania. W ocenie Sądu nie istnieją przesłanki do uwzględnienia wniosku K. K. (1) . Wnioskodawczyni nie wykazała, aby darowanie jej nieruchomości miałoby być w interesie uczestniczki postępowania. Dokonanie wnioskowanej czynności nie poprawi sytuacji majątkowej uczestniczki. Wydając zezwolenie opiekunowi prawnemu na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem całkowicie ubezwłasnowolnionej H. P. , Sąd musi mieć na względzie interes całkowicie ubezwłasnowolnionej. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała aby wnioskowana przez nią czynność prawna miała w jakikolwiek sposób wywrzeć skutki korzystne dla uczestniczki postępowania i jej majątku, czy też zabezpieczyć jej przyszłe interesy. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił wniosek w całości. W punkcie 2 sentencji postanowienia Sąd nakazał wypłacić z Kasy Sądu Rejonowego (...) na rzecz radcy prawnej A. M. kwotę 480 zł powiększoną o podatek od towarów i usług z tytułu pełnienia funkcji kuratora dla całkowicie ubezwłasnowolnionej H. P. . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ( Dz. U. z 2023r., poz. 1144) , jak w punkcie 3 sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI