III RN 87/98

Sąd Najwyższy1999-01-06
SAOSpodatkowepodatek dochodowy od osób prawnychŚrednianajwyższy
podatek dochodowyradiofonia i telewizjaKRRiTsubwencjaprzychódinwestycjeustawa o radiofonii i telewizjiustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Środki finansowe przydzielone publicznej radiofonii przez KRRiT z wpływów pozaabonamentowych nie stanowią subwencji zwolnionej z podatku dochodowego od osób prawnych.

Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku NSA, który oddalił skargę Polskiego Radia Regionalnego na decyzję określającą podatek dochodowy od osób prawnych. Zarzucono rażące naruszenie przepisów podatkowych i KPA, twierdząc, że środki z wpływów pozaabonamentowych, przeznaczone na inwestycje, powinny być zwolnione z podatku jako subwencja. Sąd Najwyższy oddalił rewizję, uznając, że wspomniane środki stanowią przychód, a nie subwencję w rozumieniu ustawy.

Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który oddalił skargę Polskiego Radia Regionalnego na decyzję określającą podatek dochodowy od osób prawnych za 1996 rok. Zaskarżona decyzja podwyższyła podatek o ponad 400 tys. zł. Rewizja zarzucała rażące naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 21 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 80 KPA. Argumentowano, że środki finansowe w kwocie ponad 1,16 mln zł, przekazane przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji z wpływów pozaabonamentowych na cele inwestycyjne, powinny być traktowane jako subwencja lub dopłata, a tym samym zwolnione z podatku. Podniesiono również zarzut naruszenia zasady zaufania do państwa i prawa, wskazując na sprzeczne informacje udzielone podatnikowi. Sąd Najwyższy oddalił rewizję, stwierdzając, że środki te stanowią przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a nie subwencję czy dopłatę w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 21 tej ustawy. Podkreślono, że ustawa o radiofonii i telewizji wprost określa te wpływy jako przychód. Zarzut naruszenia art. 80 KPA uznano za bezzasadny, wskazując, że dotyczy on oceny dowodów, a nie wykładni prawa, a ponadto nie został postawiony w rewizji nadzwyczajnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, środki te nie stanowią subwencji w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 21 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i podlegają opodatkowaniu.

Uzasadnienie

Ustawa o radiofonii i telewizji wprost określa wpływy z opłat abonamentowych i sankcyjnych jako przychód. Tylko dotacje z budżetu państwa mogą być traktowane jako dotacje, subwencje, dopłaty lub inne nieodpłatne świadczenia w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 21 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie rewizji nadzwyczajnej

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania w mocy decyzji podatkowej)

Strony

NazwaTypRola
Polskie Radio Regionalne Rozgłośnia „R.W.” S.A. w W.spółkapodatnik
Izba Skarbowa w W.instytucjaorgan odwoławczy
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowywnoszący rewizję nadzwyczajną
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiuinstytucjasąd niższej instancji

Przepisy (8)

Główne

u.r.t. art. 49 § 2 i 4

Ustawa o radiofonii i telewizji

Wpływy z opłat abonamentowych i sankcyjnych są przychodem.

u.p.d.o.p. art. 17 § 1 pkt 21

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Wolne od podatku są dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia otrzymane na pokrycie kosztów albo jako zwrot wydatków związanych z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych. Środki z wpływów pozaabonamentowych KRRiT nie są subwencją w tym rozumieniu.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 12 § 1 pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Określa przychód w rozumieniu ustawy.

KPA art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy oceny dowodów. Nie miał zastosowania w kontekście zarzutu wykładni prawa.

KPA art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębienia zaufania obywateli do organów Państwa. Nie został podniesiony jako zarzut w rewizji.

Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego art. 10

Reguluje stosowanie przepisów o postępowaniu kasacyjnym w postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej.

KPC art. 39311

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji.

KPC art. 39312

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Środki z wpływów pozaabonamentowych KRRiT stanowią przychód, a nie subwencję podlegającą zwolnieniu z podatku. Ustawa o radiofonii i telewizji wprost kwalifikuje te środki jako przychód. Zarzut naruszenia art. 80 KPA jest nieuzasadniony, gdyż dotyczy wykładni prawa, a nie ustalenia faktów.

Odrzucone argumenty

Środki z wpływów pozaabonamentowych KRRiT przeznaczone na inwestycje są subwencją zwolnioną z podatku dochodowego od osób prawnych. Organy podatkowe i NSA dokonały zwężającej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Udzielenie informacji o zwolnieniu podatkowym, a następnie obciążenie podatkiem, narusza art. 80 KPA i zasadę zaufania.

Godne uwagi sformułowania

Środki finansowe przydzielone jednostce publicznej radiofonii przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji z uzyskanych przez nią wpływów pozaabonamentowych [...] nie stanowią subwencji Ustawa o radiofonii i telewizji wprost określa jako przychód Zarzut naruszenia art. 80 KPA uzasadniono twierdzeniem, iż udzielono podatnikowi informacji, że wykorzystanie otrzymanych środków na cel inwestycyjny spowoduje zwolnienie od podatku dochodowego od osób prawnych, a następnie obciążono go tym podatkiem, co jest niezgodne z zasadą zaufania do państwa i prawa.

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Walerian Sanetra

sędzia

Andrzej Wasilewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia subwencji i przychodu w kontekście środków publicznych dla mediów, zastosowanie przepisów podatkowych do specyficznych źródeł finansowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej jednostek radiofonii i telewizji oraz konkretnych przepisów z lat 90. XX wieku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów podatkowych w kontekście finansowania mediów publicznych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i mediów.

Czy pieniądze z abonamentu dla radia to przychód czy subwencja? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 401 209,2 PLN

Sektor

media

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 6 stycznia 1999 r. III RN 87/98 Środki finansowe przydzielone jednostce publicznej radiofonii przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji z uzyskanych przez nią wpływów pozaabo- namentowych na podstawie art. 49 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 1993 r. Nr 7, poz. 34 ze zm.) nie stanowią subwencji (art. 17 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 ze zm.). Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Walerian Sanetra, Andrzej Wasilewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 1999 r. sprawy ze skargi Polskiego Radia Regionalnego Rozgłośni „R.W.” S.A. w W. na decyzję Izby Skarbo- wej w W. z dnia 20 czerwca 1997 r. [...] w przedmiocie określenia podatku dochodo- wego od osób prawnych za 1996 r., na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Spra- wiedliwości [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie-Ośro- dka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 6 stycznia 1998 r. [...] o d d a l i ł rewizję nadzwyczajną. U z a s a d n i e n i e Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 6 stycznia 1998 r. [...] w sprawie ze skargi Polskiego Radia Regionalnej Rozgłośni „R.W.” S.A. w W. z dnia 20 czerwca 1997 r. w przedmiocie określenia podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. Zaskarżonym wyrokiem oddalono skargę podatnika na decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji okreś- lającą podatek dochodowy za 1996 r. o 401.209,20 zł wyższy od zadeklarowanego przez podatnika. W rewizji nadzwyczajnej podniesiono zarzuty rażącego naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób 2 prawnych (Dz.U. Nr 106, poz. 482 ze zm.) oraz art. 80 KPA. W sprawie są dwie kwestie wymagające wyjaśnienia. Twierdzi się w rewizji nadzwyczajnej, iż kwota 1.162.380 zł przeznaczona (z wpływów pozaabonamentowych) uchwałą Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 16 października 1996 r. na finansowanie przedsię- wzięć inwestycyjnych podatnika, jest dopłatą do jego działalności, która została przeznaczona na cel określony w art. 17 ust. 1 pkt 21 ustawy o podatku dochodo- wym od osób prawnych i z tego względu była wolna od podatku. Według wnoszą- cego rewizję nadzwyczajną, z przepisów podatkowych wynika, że dochody wydatko- wane na inwestycje są zwolnione od podatków, a organy podatkowe i NSA dokonały zwężającej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, co stanowi rażące naruszenie tego przepisu. Rażące naruszenie art. 80 KPA uzasadniono twierdzeniem, iż udzielono podatnikowi informacji, że wykorzysta- nie otrzymanych środków na cel inwestycyjny spowoduje zwolnienie od podatku do- chodowego od osób prawnych, a następnie obciążono go tym podatkiem, co jest niezgodne z zasadą zaufania do państwa i prawa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Rewizja nadzwyczajna nie jest uzasadniona. Według art. 17 ust. 1 pkt 21 ustawy o podatku dochodowym od osób praw- nych wolne od podatku są dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadcze- nia (z zastrzeżeniem pkt 14 - co nie ma zastosowania w sprawie) otrzymane na po- krycie kosztów albo jako zwrot wydatków związanych z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 15 ust. 5. Jest zatem kwestią prawną, czy środki finan- sowe przekazane podatnikowi przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji uchwałą z dnia 16 października 1996 r. (wydane na cele inwestycyjne) mogą być traktowane jako subwencja, dopłata lub inne nieodpłatne świadczenie, a zatem czy podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Uchwała KRRiT z dnia 16 października 1996 r. w sprawie ustalenia podziału pozaplanowych wpływów uzys- kanych poza opłatami abonamentowymi w okresie od dnia 1 sierpnia do 30 listopada 1996 r. powołała się na art. 9 ust. 1 i art. 50 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 1993 r. Nr 7, poz. 34 ze zm.). Art. 9 ust. 1 tej ustawy 3 stanowi, że na podstawie ustaw i w celu ich wykonania Krajowa Rada wydaje rozpo- rządzenia i uchwały, zaś z art. 50 ust. 1 i 3 wynika, iż wpływy, o których mowa w art. 48 ust. 1 (czyli z opłat abonamentowych) i w art. 49 ust. 2 i 4 (opłaty sankcyjne za używanie nie zarejestrowanego odbiornika i odsetki za zwłokę w uiszczeniu opłaty abonamentowej), z wyłączeniem przewidzianych w art. 49 ust. 5 i art. 51 ust. 5, są w całości przeznaczone na działalność jednostek publicznej radiofonii i telewizji. Wy- mienione wyżej wpływy ustawa o radiofonii i telewizji wprost określa jako przychód (art. 31 ust. 1 pkt. 1) i dlatego NSA trafnie przyjął, iż jest to przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Natomiast jako dotacje, subwencje, dopłaty lub inne nieodpłatne świadczenia w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 21 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych mogą być trakto- wane dotacje z budżetu państwa (art. 31 ust. 2 ustawy o radiofonii i telewizji). Także bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 80 KPA. Przepis ten dotyczy oceny dowodów („organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona”). Dla uzasad- nienia tego zarzutu powołano się w rewizji nadzwyczajnej na korzystne dla podatnika informacje Izby Skarbowej w W. oraz Izby Skarbowej w P. (udzieloną innemu po- datnikowi). Jest to uzasadnienie wadliwe z dwóch względów. Po pierwsze te infor- macje dotyczą wykładni prawa, a nie ustalenia okoliczności sprawy (faktów). Działa- nie organu sprzeczne z udzieloną informacją mogłoby co najwyżej być podstawą za- rzutu z art. 8 KPA (naruszenia zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów Państwa). Zarzut naruszenia art. 8 KPA nie został jednak postawiony w rewizji nadz- wyczajnej i Sąd Najwyższy nie może stosować tego przepisu. Zgodnie bowiem z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) w postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej Sąd Najwyż- szy stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu kasacyjnym. Te zaś przewidują (art. 39311 KPC), że Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Po wtóre, informacja udzielona podatnikowi - jak to słusznie przyjęto w zaskarżonym wyroku - w istocie rzeczy jedynie powtarzała treść art. 17 ust. 1 pkt 21 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Z tych względów na podstawie art. 39312 KPC w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... orzeczono jak w sentencji. 4 ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI